Hayvan Deyip de Geçme

by Aziz Nesin

Bu yazıda hiçbir yazı tekniği, yazış ustalığı gütmedim.
Yani bu anlatılanlarda hiçbir kurgu, hiçbir uydurma yok.
Yaşayıp gördüğüm yada yaşayanlardan görenlerden
dinlediğim hayvanlara değin gerçek olayları süsleyip
püslemeden, kendimden hiçbişey katmadan olduğu gibi
yazdım.

Genres: Fiction

269 pages, Paperback

First published January 1, 1973

About the author

Aziz Nesin was a Turkish humorist and author of more than 100 books.
Nesin was born in 1915 on Heybeliada, one of the Princes' Islands of Istanbul, in the days of the Ottoman Empire. After serving as a career officer for several years, he became the editor of a series of satirical periodicals with a socialist slant. He was jailed several times and placed under surveillance by the National Security Service (MAH in Turkish) for his political views. Among the incriminating pieces of evidence they found against him during his military service was his theft and sale for 35 Lira of two goats intended for his company—a violation of clause 131/2 of the Military Penal Code. One 98-year-old former MAH officer named Neşet Güriş alleged that Nesin was in fact a MAH member, but this has been disputed

Nesin provided a strong indictment of the oppression and brutalization of the common man. He satirized bureaucracy and exposed economic inequities in stories that effectively combine local color and universal truths. Aziz Nesin has been presented with numerous awards in Turkey, Italy, Bulgaria and the former Soviet Union. His works have been translated into over thirty languages. During latter parts of his life he was said to be the only Turkish author who made a living only out of his earnings from his books.

On 6 June 1956, he married a coworker from the Akbaba magazine, Meral Çelen.

In 1972, he founded the Nesin Foundation. The purpose of the Nesin Foundation is to take, each year, four poor and destitute children into the Foundation's home and provide every necessity - shelter, education and training, starting from elementary school - until they complete high school, a trade school, or until they acquire a vocation. Aziz Nesin has donated, gratis, to the Nesin Foundation his copyrights in their entirety for all his works in Turkey or other countries, including all of his published books, all plays to be staged, all copyrights for films, and all his works performed or used in radio or television.

Aziz Nesin was a political activist. After the 1980 military coup led by Kenan Evren, the intelligentsia was oppressed. Aziz Nesin led a number of intellectuals to take a stand against the military government, by issuing the Petition of Intellectuals (Turkish: Aydınlar Dilekçesi).

He championed free speech, especially the right to criticize Islam without compromise. In early 1990s he started a translation of Salman Rushdie's controversial novel, The Satanic Verses. This made him a target for radical Islamist organizations, who were gaining popularity throughout Turkey. On July 2, 1993 while attending a mostly Alevi cultural festival in the central Anatolian city of Sivas a mob organized by radical Islamists gathered around the Madimak Hotel, where the festival attendants were accommodated, calling for Sharia and death to infidels. After hours of siege, the mob set the hotel on fire. After flames engulfed several lower floors of the hotel, firetrucks managed to get close, and Aziz Nesin and many guests of the hotel escaped. However, 37 people were killed. This event, also known as the Sivas massacre, was seen as a major assault on free speech and human rights in Turkey, and it deepened the rift between religious- and secular-minded people.

He devoted his last years to fighting ignorance and religious fundamentalism.

Aziz Nesin died on July 6 1995 due to a heart attack, after a book signing event in Çeşme, İzmir. After his death, his body was buried in an unknown location in the land of Nesin Foundation without any ceremony, as suggested by his will.

Reviews

[Baris Ozyurt · Rating 3 out of 5]

"Hayvanları her seven kişi ille insanları da sevmez, ama insanları seven her kişi, hayvanları, doğayı kesinlikle sever."(s.224)

[Volkan Yaşarlar · Rating 4 out of 5]

Farklı hayvanlara ait gözlemlenmiş gündeliklerin hikayelerinden oluşan bir kitap. Aziz Nesin'in her zamanki duru dili ile ve elbette kıssadan hisse niyetiyle kaleme aldığı, okuması çok keyifli bu kitabın son sözünde şöyle diyor:

"Ders mers almayı hiç düşünmeden okuyalım şimdi hayvancıklara değin şu olayları. İçlerinde belleğinize yerleşenler, unutamadıklarınız olursa, işte onlardan, nasıl olsa, kendinize dersler çıkarmışsınız demektir."

[Onur Sezgin · Rating 2 out of 5]

Aziz Nesin bu kitabında hayvanlar ile ilgili kendisine aktarılan, tanık olduğu ya da yaşadığı olayları hiç bir edebi kaygı gözetmeksizin yazıya dökmüş ve bir derleme yapmış. Aynı zamanda okuduğum baskıda okurlarından gelen benzer hikayerleri içeren mektupları da yayınlamış. Aziz Nesin'in diğer eserlerinden aldığınız keyfi almayı beklemeden okumanızı öneririm.

[Hakan Dilmen · Rating 5 out of 5]

Aziz Nesin Klasiği...

[Hakan Bezan · Rating 5 out of 5]

Hayvanlarla ilgili harika anıların derlendiği bir güzel anı kitabi. Aziz Nesin kendi yaşamından,tanıdıklarinın yaşadıklarından ve okurlarının anılarından derlediği bu güzel yapıtı bizlere sunuyor. Okurken geçmisimdeki hayvanlar geldi aklima ve onlari mutlulukla andim. Hayvanlarla paylastigimiz dunyada onlara zulmetmeden yaşamak ne kadar kolay aslinda. Onları sevelim kollayalim aynı gemideyiz hep birlikte

[Ghulam Farooq]

Few years ago I red this book now I need it to

[Figen]

ilkokul ve orta okula giden ogullarima okuduğum güzel bir kitaptı.

[Ali Tawana · Rating 3 out of 5]

حیوان را دست کم نگیر، مجموعه داستانی است که در آن برخورد با حیوانات روایت می‌شود و شامل مضامین حیوان‌دوستانه است. کتابی که در دستان والدین با آن شیوه صحیح رفتار با حیوانات را به کودکان خود بیاموزند. عزیز نسین با بیان طنز داستان در کنار بکارگیری آموزه‌های اخلاقی، روح والای انسانی را در کالبد شخصیت‌های حیوانی این کتاب دمیده است. و در داستان آن حسِ انسان دوستی به خوبی دیده می‌شود. مثلا در داستان «سگ ولگرد مهربان» چنین روایت می‌کند:... زبان بسته تا چشمش به من افتاد شروع کرد به زوزه کشیدن. معلوم بود که جاییش درد می‌کند. پوزه اش را گذاشته بود روی سکو چشمش را به من دوخته بود. وقتی بغلش کردم، متوجه شدم که یکی از پاهایش شکسته. زخمش را شستم و مرهم گذاشتم و بستم. مدتی زوزه کشید و ناله کرد بعد ساکت شد. شکمش را سیر کردم. گرفت و خوابید.» یا در داستان دیگر چنین روایت می‌شود: وقتی سگه تعلیمات نامه‌ی نظامی را دندان می‌گرفت و دنبالم راه می‌افتاد، به خودم می‌بالیدم و به همه افاده می‌فروختم. به قول نسین، بعضی‌های‌ ما اعتقاد داریم که وقتی انسان خودش هزارویک بدبختی دارد، حیوان‌دوستی او نمی‌تواند چیزی به جز یک فانتزی باشد. اما این طور نیست. پدید آمدن حس حمایت از حیوان نتیجه تفکر و احساس انسان است.

[Ufuk Beyazova · Rating 5 out of 5]

Hayvan Deyip de Geçme / Aziz Nesin

Ciddi suçluların % 80 i çocukluklarında hayvanlara eziyet etmişler.
Yazar kendi görduğü ya da görenlerden dinlediği öyküleri yazmış. Daha önce kendisini tedavi eden adama bir yıl sonra bacağı kırık arkadaşını getiren köpek, bırakıldığı yerden 2 ay sonra, hem de vapura binerek evine dönen kedi, Giresun'da fındık yiyerek çok büyüyen fareler, Aşkabat'ta depremden sahibini ve beşik içinde bebeği kurtaran köpek, arkadaşı tavuğun civcivlerini çaylaktan korumak için anırıp çaylağı korkutan eşek, ırmağın yanında aptes yapan dedeye iki tokat atıp giden ve su içmeyen ayı, hapishanede bit yarışı yaptıran mahkumlar, Şemdinli'de telefon direklerini vınladıkları için arı yuvası sanıp bal bulmak için deviren ayılar, 600 km yi aşıp arkadaşı atı bulan köpek, ayağını kısıldığı yerden kurtaran oduncuya ertesi gün bal getiren ayı, çayhane oyununda rol alan ve alkışa alışan keçi, kırmızı giyen kızlara sevdalanan kara yılan ve daha niceleri...

[Sheida · Rating 3 out of 5]

کتاب «حیوان را دست کم نگیر» نوشته‌ی عزیز نسین مجموعه‌ای از داستان‌های طنزآمیز است که با زبانی ساده و نیش‌دار، مسائل اجتماعی و انسانی را به تصویر می‌کشد. عزیز نسین، نویسنده‌ی ترک، با نگاهی انتقادی و طنزی تلخ، در این داستان‌ها به رابطه‌ی انسان و حیوان، و البته بیشتر از آن، به خودخواهی‌ها، نادانی‌ها و رفتارهای ضد انسانی ما آدم‌ها می‌پردازد.

داستان‌های این مجموعه معمولاً کوتاه‌اند، اما هرکدام با پیامی عمیق و گاه گزنده همراه است. او با تمثیل‌هایی ساده، به نقد جامعه، حکومت، آموزش، دین، خرافات، و حتی اخلاق فردی می‌پردازد.

در داستان‌های این کتاب، حیوانات نه‌تنها موجوداتی بی‌زبان نیستند، بلکه گاهی عقل و شعور بیشتری از انسان‌ها از خود نشان می‌دهند. به همین خاطر، عنوان «حیوان را دست کم نگیر» هم به طنز و هم به جد معنا دارد.

[Ayça Yılmaz · Rating 5 out of 5]

Çok çok çok beğendim.. O kadar güzel hikayeler toplamış ki kitap akıyor. Ve hepsinden öğrenilecek çok şey var. Hayvanların insanlardan bazen çok daha merhametli ve sevgi dolu olabileceği bazen de koşullar sonucu daha sinirli kinci ya da kana susamış olabileceğini anlatan muhteşem hikayeler var. Kitap belgesel tadında ben bayıldım.

[امیرمحمد حیدری · Rating 1 out of 5]

عزیز نسین و سبکش، برای تاریخ ترکیه یک بردِ افسانه‌ای محسوب می‌شوند، اما برای جامعه‌ی عجینِ ایران با ادبیات، بسیار پیش پا افتاده. شوخی‌های نسین، که به باور خودش بسیار سیتریک و نیش‌دار هستند، برعکس به‌نظر من ابداً جدی نیستند و در حد هجو باقی می‌مانند.

[Vaios · Rating 3 out of 5]

Ε ντάξει μέτριες ιστοριούλες

[Sezin Yüce Sarı · Rating 1 out of 5]

Vahşet dolu ve çok sıkıcı. Bir Aziz Nesin kitabı için bunu diyeceğimi zannetmezdim ama okuyup sinirlerini bozmayın.

[Gürkan Çoşkun · Rating 4 out of 5]

7/10