Brief aan Boudewijn: met tussentijds rapport als bijlage

Het beleg van Laken #1

by Walter van den Broeck

Van den Broeck leidt de Belgische vorst door de cité, de arbeiderswijk van Olen. Zonder enige terughoudendheid en door hem rechtstreeks aan te spreken laat Van den Broeck heden en verleden samenkomen. Deze ultieme klassieker heeft niets aan kracht ingeboet. Integendeel.

Om te tonen wat er werkelijk aan de hand is, voert Walter van den Broeck de koning naar de Koperstraat 45 in Olen. Daar groeit in de jaren vijftig de kleine Walter op. We kijken over de schouder van de koning mee naar de veranderingen die de cité en het gezin Van den Broeck door elkaar schudden. Terwijl het de mensen steeds beter gaat, verdampt de saamhorigheid.

In Brief aan Boudewijn confronteert Van den Broeck zichzelf met zijn afkomst, met de sociale geschiedenis, met de verschuiving van materiële naar geestelijke armoede, met het verdriet om het verlies van vaste grond in een groep solidaire mensen. Van deze grootse roman, die dertig jaar geleden voor het eerst verscheen, is er nu een unieke jubileumeditie.

Genres: Fiction, Roman, Literature

316 pages, Paperback

First published January 1, 1980

About the author

Walter Stefaan Karel van den Broeck was een Vlaams roman- en toneelschrijver.

Walter van den Broeck in de Nederlandstalige Wikipedia

Walter van den Broeck in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Walter van den Broeck bij "Schrijversgewijs"

Fanpagina Facebook Walter van den Broeck

Walter Stefaan Karel van den Broeck was a Flemish writer and playwriter.

Walter van den Broeck in the English Wikipedia

Reviews

[Lisa Verbist · Rating 3 out of 5]

Ik vond het heel interessant om te lezen over tfabriek en de cité waar mijn grootouders zo veel over verteld hebben. Toch moet ik toegeven dat het een hele strijd was om dit boek uit te lezen.

[Marthe · Rating 3 out of 5]

Oké, het viel eigenlijk beter mee dan gedacht. Ik ben moe.

[Marc Lamot · Rating 3 out of 5]

De auteur schrijft een lange, voorname brief aan zijn toenmalige vorst, Boudewijn (al wordt die alleen in de titel met naam genoemd). Daarin brengt hij veel sympathie op voor de tragische voorvallen binnen het Belgische koningshuis. En vervolgens beschrijft hij een fictief bezoek van de koning aan zijn geboortedorp Olen, meer bepaald de Cité, de kleine arbeiderswijk vlakbij de fabrieken van de Métallurgie, anno 1950. Alles en iedereen wordt tot in detail beschreven, de (kleine) wereld van toen komt helemaal tot leven. Het expliciete doel van de brief is volgens de auteur te laten zien wat er steekt achter de schone façade die de vorst bij zijn officiële bezoeken altijd te zien krijgt.

Van den Broeck pende met dit boek in 1980 zeker een heel mooi sociaal document neer, en hij is daarmee een waardige Kempense opvolger van Louis Paul Boon. Maar als je het boek uit hebt, is de indruk toch dat vooral de persoonlijke melancholie naar een verloren gegane wereld de bovenhand haalt. Alle begrip daarvoor, de auteur was een stuk in de veertig toen en mogelijk aan een midlifecrisis toe. Maar ik werd er wat ongemakkelijk van, het was soms een beetje te melig (het armoedige leven en de sociale verdrukking worden te romantisch voorgesteld, al is het met een dikke humoristische onderlaag). En het verhaal eindigt ook vrij abrupt, wellicht omdat de auteur geen raad weet met die gevoelens. Ach, misschien moet je daar niet te veel over kniezen en dit lezen als een heel warm, persoonlijk getuigenis van een melancholisch aangelegde man die de tijd onverbiddelijk zijn gang ziet gaan.
(Herschreven review naar aanleiding van de 80ste verjaardag van vdB, rating 2.5)

[jolien (jolienreadsbooks) · Rating 2 out of 5]

2.5 stars.✨
Man, this book was an experience. But I’d like to never experience it again. You can tell his writing style is quite humorous, and some quotes were impeccably good. Yet at the same time I’m in doubt whether I’ve ever read a book with less plot than this.

[Britt Vandenbroucke · Rating 3 out of 5]

"Het cité-wij stierf langzaam af, verbrokkelde tot kleine ik-jes, die ofwel zich ploogden in te halen in hun autootje, ofwel zich poogden te verdoven voor de buis"

De stijl en maatschappelijke kritiek die Walter van den Broeck met dit boek aan de dag stelde, waren ontzettend interessant, maar ik weet niet of het nodig was de lezer hier 300 pagina’s op te laten wachten.

[Rune Nieskens-Cornu · Rating 3 out of 5]

"Omdat voetbal, duiven en kaarten slechts geringe interesse kunnen wekken in huize Van den Broeck, rest hen slechts de vluchtweg naar de dagdroom.
Van welke draden worden dagdromen gesponnen? Of: welke draden pluis je uit tot een zachte wolk waarmee je boven de aardse beslommeringen uit kunt stijgen?"

[Anouk van Sas · Rating 3 out of 5]

“U, in dat grote paleis in Laken, u hebt wellicht een ruime keuze aan kamers. Zomers kiest u een frisse, winters een goed verwarmde. Maar hier in de cité, sire, is men al blij dat men een waterdicht dak boven het hoofd heeft.”

Deze roman gaat eigenlijk tegelijk over niet veel en enorm veel; we krijgen het beeld te zien van het leven in de arbeidersbuurt van het Kempische Olen, en een uitvoerige beschrijving van alle relevante mensen/buren die de auteur in het echt gekend heeft.
Ik blijf met een dubbel gevoel zitten na het lezen van “Brief aan Boudewijn”: enerzijds vond ik het nogal langdradig en saai, anderzijds is het dan weer heel interessant om te weten te komen hoe de armere arbeiders in de jaren 1950 leefden en probeerden rond te komen met het weinige dat ze hadden.
Qua verhaal zelf zou ik het boek 2 sterren geven, maar de overtuigende en grappige schrijfstijl van van den Broeck krikt dat toch wat op naar een 3.

Ik ben zelf ook van de Kempen, dus ik herkende heel wat elementen/plaatsen die in het verhaal voorkwamen. Dat in combinatie met het feit dat Walter van den Broeck mijn tante persoonlijk gekend heeft, maakt het het voor mij toch wel waard om het werk gelezen te hebben :)

[Tine]

DNF / p.142

Hoewel enkele heel mooie beschrijvingen (getuige de post-itjes in de kantlijn), kreeg Walter van den Broeck mij maar niet mee in deze gedetailleerde beschrijving van de cité in de jaren ‘50. Noem het gerust een leeftijdsgebonden probleem: ik kan mij simpelweg niet voldoende voorstellen bij wat er wordt verteld, hoewel dat bij dit boek toch wel nodig is. Ik ben ervan overtuigd dat mijn grootouders deze heerlijk zouden vinden, maar ik ben er jammer genoeg gewoon te jong voor. Maar de taal is die van een typische goeie Vlaamse schrijver: oerdegelijk en je hongerig makend naar meer.

[Nathan · Rating 3 out of 5]

Deze Brief aan Boudewijn beschrijft een Vlaanderen van een heel ver verleden, een tijd die inmiddels zelfs ondenkbaar geworden is. De extreem nostalgische toon doet denken aan L. P. Boon maar voelt ook wat aandoenlijk aan. Hoewel Olen helemaal tot leven komt, duurt de beschrijving van elk huishouden iets te lang. De virtuele wisselwerking tussen een gewone volksmens die zijn omgeving tracht te ontstijgen en de - onwetende - vorst in zijn ivoren toren is wel het lezen waard.

[Geert Hofman · Rating 4 out of 5]

Nog altijd een mooi boek. Het geeft een prachtige blik op een periode die nu toch min of meer verdwenen is. Een herinnering aan een Vlaanderen van nog niet zo lang geleden.

De spanning blijft niet altijd behouden, wat soms voor wat dalletjes in het leesplezier zorgt, maar toch, de genialiteit van de rest van de bladzijden compenseert dit ruimschoots.

[Bert Ceulemans · Rating 3 out of 5]

Ik denk dat ik net te jong ben voor dit boek. Een heel gedetailleerde, mooie beschrijving van de leefwereld van Kempische arbeiders in de jaren 40 en 50 en een vrij actuele eindconclusie maar het heeft me inspanningen gekost om het te doorworstelen. Iets te weinig affiniteit met het tijdsgewricht.

[Tine De groef · Rating 4 out of 5]

De dit jaar overleden schrijver, Walter van den broeck, schreef in mijn geboortejaar een aandoenlijke lange brief aan de toenmalige koning Boudewijn. Hij beschrijft op hilarische maar evengoed aandoenlijke wijze het wel een wee in een armoedige fabriekswijk in olen

[Nancy · Rating 3 out of 5]

Terug in de tijd: herinnering aan het naoorlogse Vlaanderen, de kempen

[Kirsten · Rating 3 out of 5]

Weemoedig, gedateerd tijdsdocument over de kindertijd van de auteur in een Kempische fabriekscité in de jaren ‘50. Vaak grappig, soms herkenbaar maar ook wel langdradig.

[Peter Vandenabeele · Rating 4 out of 5]

Nog altijd een terechte klassieker, die ik eindelijk las.

[Sven · Rating 5 out of 5]

10/10.

[Tinne Horemans · Rating 3 out of 5]

Niet uitgelezen

[Nette Willocx · Rating 3 out of 5]

Door de ellenlange beschrijvingen was het een struggle om dit boek uit te lezen. Het einde heeft gelukkig veel goed gemaakt! Eindelijk werd het doel duidelijk van deze Brief aan Boudewijn.

[Leen · Rating 3 out of 5]

Een door en door Vlaams boek, met woorden als Tnieffabriek of Toudfabrief, een boek dat eigenlijk een lange, lange brief is aan onze toenmalige koning Boudewijn, die samen met de ganse koninklijke familie aanbeden werd door Walters moeder. Walter groeide op in de jaren vijftig in een typisch Vlaamse arbeiderswijk te Olen, aan de voet van de fabrieken die de bewoners tewerkstelde. Walter neemt in zijn brief de koning, en ook ons, de lezers, mee naar zijn dorp, en de cité waar hij leefde, speelde, at, droomde, fantaseerde, avonturen met indianen en cowboys naspeelde. De tijd waarin mijn grootouders opgroeiden, toen er nog geen tv was, laat staan Playstation of internet, een tijd waarin alles heel simpel was als je tot de arbeidersbevolking behoorde, een tijd waarin je speelde, ging werken, trouwde, kinderen kreeg, werkte tot je kapot ging en vervolgens stierf.

En dat is wat er in dit boek wordt weergegeven; een rondleiding door dit oude dorp, langs de huizen en winkeltjes, door de vele straatjes, langs herinneringen en mensen, de ene na de ander, er zijn niet echt personages, het dient niet meer dan als decor voor de brief, voor Walters aanklacht tegen de levensomstandigheden van toen, en hoe alles nu is veranderd, hoewel hij niet kan ontkennen dat hij er ook met wat weemoed aan terugdenkt, aan zijn zorgeloze kindertijd.

3sterren, omdat het bij momenten, door de vele opsommingen, gedetailleerde beschrijvingen en de vele buren die tevergeefs met naam en toenaam werden genoemd om meteen te verdwijnen in de mist van mijn geheugen, een beetje saai was, maar daar tegenover staat het gevoel dat de schrijver wist op te roepen, het beeld dat hij schetste van Olen en het dorp dat zo voor mijn ogen tot leven kwam, dat mij op de één of andere manier aan Olen en zijn inwoners en vooral de kleine Walter vasthechtte.

[Katrien Vermeersch · Rating 1 out of 5]

Aanvankelijk sprak de stijl van 'Brief aan Boudewijn' me aan. Ook het concept intrigeerde: een brief aan koning Boudewijn waarin de auteur zijn jeugd herbeleeft, tegen de achtergrond van de fabrieken van de Métallurgie in de jaren ’50. Een fragment uit het begin van het boek nam ik zelfs mee naar de leesgroep die ik maandelijks begeleid – en ook daar werd het positief onthaald.

Toch slaagde ik er, ondanks mijn goede wil, niet in om het boek uit te lezen. Naarmate ik verder las, verloor het verhaal me steeds meer. De auteur zoomt tot in het kleinste detail in op het leven van de bewoners van de cité in Olen, zijn geboortedorp. Die overdaad aan minutieuze beschrijvingen werkte voor mij eerder verstikkend dan meeslepend.

Al snel begon ik het boek diagonaal te lezen, en moest ik vaststellen dat het – voor mij althans – de tand des tijds niet heeft doorstaan.

[Kelly Deriemaeker · Rating 4 out of 5]

Toevallig beginnen lezen, en direct verkocht door de manier waarop Walter Van Den Broeck de koning een fictieve rondleiding geeft door zijn Kempen. Ik was helemaal gecharmeerd door dit boek en zou het best nog eens opnieuw lezen als het mijn pad weer kruist.
Erg de moeite!

[Pi · Rating 2 out of 5]

Schattig en saai. Zeker geen slecht boek, maar wel een Light-versie van die andere grote nostalgische Vlaamse boeken.

[Ria]

Brief aan Boudewijn by Walter Van den Broeck (2008)