Het verborgen weefsel

by Stefan Hertmans

nan

Genres: Fiction

155 pages, Hardcover

First published October 1, 2008

About the author

Stefan Hertmans is a Flemish Belgian author, poet and essayist. He is the author of a literary and essayistic oeuvre - including poetry, novels, essays, plays, short stories. His poetry has been translated into various languages and he has taught at the Ghent Secondary Art Institute and the Royal Academy of Fine Arts in Ghent. He has given lectures at the Sorbonne University, the universities of Vienna, Berlin and Mexico City, the Library of Congress in Washington D.C. and University College London. His work has been published in The literary Review (Madison) The Review of contemporary fiction (Illinois) and Grand Street (New York). He was awarded the ECI Literatuurprijs and the Golden Book Owl Audience Award for War and Turpentine, a novel based on his grandfather's notebooks recollecting his time before, during and after the First World War.

------------------------------------------------------

Stefan Hertmans is een Belgisch schrijver, dichter en essayist.

Hij is auteur van een literair en essayistisch oeuvre (poëzie, roman, essay, theatertekst, kortverhaal) dat hem in binnen- en buitenland bekend maakt. Zijn gedichten en verhalen verschenen in het Frans, Spaans, Italiaans, Roemeens, Kroatisch, Duits, Bulgaars. Hertmans doceerde aan het Stedelijk Secundair Kunstinstituut Gent en de Koninklijke Academie voor Schone kunsten (KASK, Hogeschool Gent) en leidde er het Studium Generale tot oktober 2010. Hij gaf lezingen aan de Sorbonne, de universiteiten van Wenen, Berlijn en Mexico City, Library of Congress (Washington), University College London. Zijn werk verscheen onder meer in The literary Review (Madison) The Review of contemporary fiction (Illinois) en Grand Street (New York). Hertmans werkte mee aan tijdschriften zoals Raster, De Revisor, Het Moment, NWT, Yang, Dietsche Warande & Belfort, Poëziekrant en Parmentier. Van 1993 tot 1996 was hij redacteur van het Nederlandse tijdschrift De Gids, hij recenseerde voor De Morgen en schreef de boekenbijlage van De Standaard. In Nederland publiceerde hij in Trouw.

In 2017 werd hij Commandeur in de Kroonorde.
Stefan Hertmans is een Vlaams schrijver, dichter en essayist.

Stefan Hertmans in de Nederlandstalige Wikipedia

Stefan Hertmans in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Stefan Hertmans bij "Schrijversgewijs"


Stefan Hertmans is a Flemish writer, poet and essayist.

Stefan Hertmans in the English Wikipedia

Reviews

[Boudewijn · Rating 2 out of 5]

Niet wat ik vantevoren van Hertmans had verwacht. Een schrijfster worstelt met haar bestaan, haar schrijverschap en haar verloren zuster. Wat volgt zijn haar onsamenhangende gedachten, waarvan zij ons als lezer deelgenoot van maakt. De vloeiende verhaallijn die de in de andere boeken van Hertmans zo heerlijk doen weglezen zijn hier ver te zoeken. Het koste me moeite om mijn gedachten erbij te houden. Een moeilijk boek.

[Guido · Rating 5 out of 5]

Er is het zichtbare weefsel (een vrouw-schrijfster, haar goedmoedige echtgenoot, een kind, een riant huis, een minnaar), en er is het verborgen weefsel (diezelfde vrouw die verteerd wordt door melancholie en een onbestemd gemis, 'een gat in haar ziel', een verlangen naar geluk dat ze hoopt te vinden bij een nieuwe minnaar - tevergeefs).
Hertmans neemt de lezer mee in de donkere gedachtenkrochten van Jelina, een uitzichtloos labyrint waarin haar man en kind, en minnaars, niet veel meer zijn dan onwetende en machteloze toeschouwers. (Dat er even verwezen wordt naar de Hel van Dante is geen toeval natuurlijk.)
In korte hoofdstukjes, evenzovele gedachtenflarden van het hoofdpersonage, weet Hertmans een bijzonder beklemmende sfeer op te roepen. 'Het verborgen weefsel' is de meesterlijke beschrijving van een emotionele catastrofe die zich in alle stilte, en quasi onzichtbaar voor de omgeving, voltrekt. Geen vrolijke lectuur, maar wel grandioos.
Een citaat:
'Merkwaardig, ze heeft er jaren over gedaan om het zichzelf te bekennen: schrijven is altijd treuren geweest voor haar. Geluk was woordeloos, iets stoms en vanzelfsprekends, maar op het ogenblik dat ze ging zitten en de gedachten kwamen in haar op als een lichte vorm van onpasselijkheid, was er alleen de geborgenheid van de melancholie - de grondtoon van haar bestaan [...].'

[Esther · Rating 4 out of 5]

"Er bestaan vormen van pijn die je nooit in woorden zult kunnen dwingen."
Dat klopt, dit boek is voor mij een vorm van pijn die ik niet kan omschrijven.

Het is een boek dat je traag moet lezen en om de zoveel tijd even moet weg leggen. Het is een goed boek, maar een waarmee je moet worstelen. Elke pagina bracht mij een herinnering of een gedachte die ik MOEST opschrijven, meteen, en die mij soms totaal uit het boek haalde. Soms moest ik een passage een keer of drie herlezen om te denken dat ik begreep wat er stond en soms begreep ik het gewoon niet. Dat maakte allemaal niet uit.

Ik wil dit boek niet omschrijven als een verhaal en (zoals bij veel andere boeken) vind ik de achterflaptekst/binnenflaptekst misleidend. Het is een verzameling van mooie stukken onbegrijpelijke tekst die het diepste van de ziel weten te omschrijven en weten te raken en die tegelijkertijd ook komaf maken met de onbeholpen verhevenheid die we in onszelf denken te lezen.

Lees elke dag één pagina en herlees dan alles nog eens. Zet het in je kast en haal het er om de zoveel tijd om te herlezen. Het verborgen weefsel is een boek om te gebruiken, om vast te houden, om te herlezen, om niet te begrijpen, om te veinzen het te begrijpen, om te koesteren.

[Els Van de Velde · Rating 3 out of 5]

Ongewoon boek, omdat het in flarden de gedachtenwereld van een vrouw in woorden vat.
Maar wat voor woorden!
Stefan Hertmans kan alles zo mooi verwoorden. Soms blijf ik zinnen herlezen omdat ze zo mooi zijn, of omdat de inhoud zo sterk is.
Knap gedaan. Maar geen pageturner. Voor mij was het eerder een boek om met kleine hapjes te verorberen.

[Aude · Rating 4 out of 5]

Poëtisch mooi

[Joke Vansteenkiste · Rating 2 out of 5]

Pfff ... moeilijk boek ... vrouw en Hans en kind. Ze worstelt door het leven en houdt van avontuurtjes. Ze wil vluchten van alles: van haar man, haar kind, haar ontrouw, haar zelf.

[André · Rating 4 out of 5]

De veertigjarige schrijfster Jelina. is getrouwd, heeft een dochter van acht en leidt een comfortabel en zelfstandig leven. Toch lijdt ze onder een zekere mismoedigheid en onvrede, een ‘ongerijmde stemming’ die haar leven, haar werk en de relatie met haar man en minnaar maar ook haar ook haar schrijverschap stevig onder druk zet.
Het centrale hoofdstukje, waarnaar de titel verwijst, gaat over de onzichtbare levensdraad uit de antieke mythologie. Niemand heeft er greep op. Het verborgen weefsel, 'weeft zichzelf terwijl het rafelt en vergaat'.
Jelina ,is allesbehalve sensationeel, en haar liefdesperikelen zijn dat al evenmin. Ze is het type van de introverte, in gedachten verzonken piekeraarster. Alles beleeft ze aan de rand van de (zelf)destructie. Iedere kans die haar geboden wordt op geluk of tevredenheid, ontkracht ze. Zonder precies te weten waarom. Spontaan komen bij de lezer termen als borderline en manisch depressief op, om haar te beschrijven.
Hertmans legt met veel inlevingsvermogen haar innerlijke botsende wereld onder het ontleedmes: de draaikolk van emoties waarin ze belandt, hoe ze hunkert naar het simpelste geluk.Dank zij het vakmanschap van de auteur wordt ook dit portret van een uiterst complex personage een heel verrijkende leeservaring.

[Laurens · Rating 3 out of 5]

We kruipen in het hoofd van een depressieve vrouw. De kloof met de werkelijkheid, met haar gezin, met haar baan als schrijfster, zelfs met haar minnaar, wordt voelbaar gemaakt in de gefragmenteerde, afstandelijke vertelstijl. Een zeker intellectualisme zit de beleving echter toch in de weg. Tussen de lijnen is het gedachtegoed van denkers als Lacan en Bataille te zeer aanwezig om van deze vrouw echt een diep doorvoelend personage te kunnen maken.

[Karine Colman · Rating 3 out of 5]

Hoe geef je hier een review over...beetje raar boek maar ook intrigerend. Dacht soms om niet verder te lezen maar wou ook wel weten waar het zou eindigen. Het zijn allemaal losse stukken, die verspringen maar toch ergens een geheel vormen. Wel prachtig geschreven, gevoelens ongewoon mooi in taal omgezet. Blij dat ik het uitgelezen heb...dat wel.

[Shary · Rating 4 out of 5]

9/10

[Wies · Rating 2 out of 5]

Did not finish it

[An · Rating 5 out of 5]

[...] niemand is het waard dat we zoveel dozen sterven in de stilte van onszelf.

[Hans Moerland · Rating 1 out of 5]

Ze is werkelijk totaal niet aan mij besteed, Hertmans' beschrijving van het gevoelsleven en de 'zielenroerselen' van een veertigjarige vrouw die worstelt met haar bestaan. Ronduit allergisch ben ik, mag ik wel zeggen, voor passages en zinsneden als (een willekeurige greep):
"[...] het helpt niet dat ik probeer de diepste grond van mezelf te raken, want als ik die bodem raak, die grens van waarheid en inzicht, dan is er niets" (p. 60);
"Van het met haar hoofd slaan tegen die denkbeeldige muur, van die vermoeiende boetedoening, wist ze, kwamen de harde gedichten die ze schrijft. Ze vormen geen compensatie. Ze zijn niets meer dan de huidschilfers van een ouder wordende ziel" (p. 81);
"Toen hij die eerste keer voor me zat, vermomd als iets vormeloos en verhevens, dacht ik: als het gat in mijn ziel een gestalte zou hebben, dan zou het er zo uitzien [...]" (p. 137);
"Tegen de illusie van de vrijheid [...] en de pijn die dat veroorzaakt, helpt alleen de vrijheid van mijn melancholie. Het is het verborgen weefsel van mijn ziel" (p. 159).

Al met al is het aantal keren dat het woord 'ziel' in de tekst voorkomt nauwelijks te tellen. Ik acht het bijna onvoorstelbaar dat de auteur van het onderhavige gefingeerde verslag, in 2008 voor het eerst gepubliceerd, luttele jaren later indrukwekkende boeken deed verschijnen als "Oorlog en terpentijn", "De bekeerlinge" en "De opgang". Het succes dáárvan zal waarschijnlijk debet zijn aan de heruitgave van "Het verborgen weefsel" in 2022.