De Atheense democratie was meer dan een staatkundig systeem van volksmacht (dèmokratia). Debatten over haar betekenis deed mensen voor het eerst in de geschiedenis nadenken over politiek. De volksvergadering en de juryrechtbanken maakten de welsprekendheid tot een kunde. In het open klimaat van de democratie was geen enkel huisje heilig: uit alle hoeken van de Griekse wereld trokken intellectuelen naar de leerschool van Griekenland.
Antonius Jacobus Leonardus (Anton) van Hooff is a Dutch historian and author. He specializes in classical antiquity.
In 1971 Van Hooff obtained his doctorate with a dissertation "Pax romana: a study of Roman imperialism". Van Hooff worked untill 2008 as professor of ancient history at the Dutch Radboud University in Nijmegen. He regularly publishes in several newspapers and magazines. He has written, among other books Nero and Seneca, Athens and Marcus Aurelius.
From 2009 to 2015 he was chairman of a Dutch atheistic free-thinkers association "De vrije gedachte" (The Free Thought). In the Kingdom of the Netherlands, Van Hooff is an outspoken republican and a member of the Dutch Republican Society.
De boeken van Van Hooff hebben zelden tot nooit een chronologische opbouw. Deze thematische aanpak werkte mijns inziens in het boek 'Keizers van het Colosseum' uitstekend. Helaas komt een thematische opbouw in dit geval wat chaotisch over. De schrijver springt van de hak op de tak en vervalt regelmatig in herhalingen. Ook de anecdotes uit het persoonlijk leven van de schrijver interesseren me niet bijster. Dat is jammer, aangezien er over dit onderwerp weinig vergelijkbare boeken zijn verschenen. Het betreft dan eerder algemene werken, zoals het later van zijn hand verschenen boek 'Klassiek', of juist meer gespecialiseerde literatuur. Niettemin een boeiend boek voor lezers met historische en politieke belangstelling.
De overgebrachte informatie is goed en interessant; de auteur gaat op veel facetten van de Atheense democratie in. Een irritatiepunt voor mij zit wel in de anekdotes uit het leven van de schrijver zelf. Ik lees dit boek om meer te weten te komen over Athene, niet om meer te weten te komen over de schrijver. Dit probleem is natuurlijk geheel subjectief. Hiernaast waardeer ik generalisaties over de middeleeuwen en de moderne wereld niet echt, dit getuigd in mijn ogen van onprofessionaliteit.
Dit is het eerste wat ik specifiek over de Atheense democratie gelezen heb sinds ik in het middelbaar Grieks heb gestudeerd. Als leek in het onderwerp heb ik dit boek als een genuanceerd en kritische geschiedenis van de Atheense democratie ervaren. Uiteindelijk is het een ode ook, en wat mij betreft terecht. Zonder blind te zijn voor de beperkingen (die uitgebreid aan bod komen), is het een goede herinnering aan het belang van de Atheense democratie voor ons huidig politiek bestel. In deze tijden waar onze democratie onder zeer zware druk staat, is dit geen overbodige luxe. Ik ben blij te zien dat aan de goddelijke status van Plato als filosoof een einde gekomen is. De ontmaskering van Plato als vijand van de democratie, reactionair en totalitair denker (zoals overtuigend betoogd in Popper's Open Society And Its Ennemies, waar trouwens naar verwezen wordt) is nu blijkbaar toch breder verspreid (zij het niet algemeen aanvaard). Tijdens mijn humaniora was dit niet het geval. Plato was een onaantastbaar denker, en alle andere filosofen waren slechts voetnoten. Dit boek is een zeer goed voorbeeld hoe moeilijk het is om voor een auteur (specialist) om zinnige uitspraken buiten zijn vakgebied te doen. Zodra er uitspraken worden gedaan over andere historische periodes (zoals bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog), heb ik toch mijn wenkbrauwen moeten fronsen. Dit doet als dusdanig geen afbreuk aan de overtuigingskracht van het betoog zelf. Ik zie er naar uit om andere bronnen m.b.t. de Atheense democratie te lezen. Dit lijkt mij een goed begin geweest te zijn.