Cumhuriyet’in 100. Yılı’nda “yaşadıklarımızdan öğrendiğimiz bir şey var”: Cumhuriyet özgürlük demek; çoğulculuk demek; din ve vicdan özgürlüğü demek; bilim demek, gelecek demek, Aydınlanma demek. Ama Cumhuriyet en çok da kadın demek. Dört duvar arasından çıkardığı kadınları hayatla buluşturduğu, ülkenin eşit yurttaşları haline getirdiği ve en çok kadınlar tarafından inatla, dirençle savunulduğu için. Özlem Özdemir’in, Cumhuriyet’in özgürleştirdiği hayat sayesinde eğitim hakkına kavuşan, iyi bir kısmet ve biçki nakışla sınırlanan varoluşlarını laboratuvarlara, akademi kürsülerine, amfilere, sokağa taşıyan bilim kadınlarının hayat öykülerini yazdığı Kadınlar Cumhuriyeti, görkemli bir tarihi gerçek anlamıyla kavramak, Cumhuriyet’in 100. yaşını bütün coşkusuyla kutlamak isteyenlerin başucu kitabı olacak.
Özlem Özdemir’in bu biyografi derlemesi ismini daha önce duymadığım alanlarında ilk olan başarılı cumhuriyet kadınlarını tanımamı sağladı. Her bir kişiyi ayrı ayrı araştırma ve okuma isteği yarattı.
Kadınlar Cumhuriyeti adını taşıyan bu kitaba alınabilecek ilham veren nice kadınlarımız daha var bana sorarsanız. Umuyorum daha birçokları da izleyecektir ileride. Ancak bir başlama noktası olarak Cumhuriyet’in ilk yıllarında bulundukları noktalarda “ilk kadın” olabilme başarısını gösterebilmiş kadınların yaşamlarına, hırs, azim, umut, başarılarına dair bir çalışma. Hatta çok geç kalmış bir çalışma. Okunmalı…
4,5⭐️ Ülkemizde çeşitli bilim dallarında kadınların yer almasına öncülük etmiş, birbirinden başarılı 12 bilim kadınının hikayesi yalın ve akıcı bir üslupla anlatılmış.
Onlar genç cumhuriyetin idealist kadınları. Kitabı okuyana kadar Türkan Saylan hariç diğer bilim kadınlarının hiçbirinin adını duymamıştım. Özlem Özdemir cumhuriyetin 100. Yılı için hazırladığı bu kitaba 11’i genç cumhuriyetin öncü bilim kadınları biri de Türkan Saylan olmak üzere 12 bilim kadınını almış. Hepsi de kendi alanında yol açmış kadınlar. Yüksek ihtimalle okuduktan bir süre sonra isimleri hatırda kalmayacak ama birer kadın ve bilim insanı olarak idealist bir anlayışla ortaya koydukları var olma mücadeleleri çok etkileyici. Herkesin okuması gereken,rahatlıkla okunabilecek sadelikte bir kitap.
Sevgili bağlantılarım, sizlerle son dönemde okuduğum ve beni derinden etkileyen bir kitabı önermek istiyorum. Özlem Özdemir'in kaleminden çıkan "Kadınlar Cumhuriyeti: Bilimin Öncü Kadınları" adlı kitap, Cumhuriyet'in 100. yılında, kuşaklar boyunca kadınlarımızın başarılarına ve onların ilham veren yaşamlarına dikkat çekiyor.
Kitapta yer alan hikayelerin tümü yüreğimi ısıtıp, bana ilham verdi. Türkiye'nin ilk kadın inşaat mühendisi olan ve Anıtkabir'in kontrol şefliğine kadar yükselen Yüksek Mühendis Sabiha Rıfat, babasının "kadınlardan ziraatçı olur mu" sözlerine karşın “bütün Türkiye’de kadınlar toprakta çalışıyor” diyen ilk kadın ziraat mühendisi Fatma Hikmet İşmen ve Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'nin kurucusu Türkan Saylan gibi öncü kadınların mücadelelerini okumak, bana geleceğe dair cesaret ve azim aşıladı.
Bu yüzden "Kadınlar Cumhuriyeti: Bilimin Öncü Kadınları" kitabı, Cumhuriyetin değerlerini yürekten benimseyen ve bu değerlere sahip çıkmak isteyen herkesin okuması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum.
Unutmayalım ki, dört duvar arasından çıkardığı kadınları hayatla buluşturduğu, ülkenin eşit yurttaşları haline getirdiği ve en çok kadınlar tarafından inatla, dirençle savunulduğu için Cumhuriyet en çok da kadın demek.
Daha fazla kadının bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında başarı elde ettiği aydın bir geleceğin tez zamanda tesis edilmesi umuduyla…
Cumhuriyetimizin 100. yılı dolayısıyla 2023 yılında yayınlanan Kadınlar Cumhuriyeti: Bilimin Öncü Kadınları, özellikle Cumhuriyet dönemi biyografileri konusunda tecrübeli gazeteci Özlem Özdemir’in (örneğin Afet İnan’la ilgili de güzel bir biyografi çalışması var) içlerine en son dahil ettiği Türkan Saylan dışında çok bilinmeyen 12 Türk bilim kadınının yaşamlarını konu eden bir derleme. Okurken, katıldığım bir “Bilinçsiz Önyargılar” atölyesinde sorulan ve çoğu katılımcının tam cevap veremediği “İnternetten yardım almadan, bildiğiniz beş kadın bilim insanının isimlerini yazınız,” sorusu aklımda yankılandı. Bu satırları okuyan sizler de Madam Curie’yi yazdıktan sonra tıkandınız değil mi? Aslında tek yapmanız gereken gittiğiniz veya yakınlarınızı götürdüğünüz hekimleri, üniversitedeki hocalarınızı düşünmek, bilim insanı olarak hakkettikleri saygıyı öncelikle zihninizde göstermek.
Kitap rahat okunuyor. Özdemir’in tıpkı eşi Prof. Cem Say gibi zeki ve esprili bir tarzı var. Biyografiler ayrı ayrı ilginç, sizi genç Cumhuriyetimizin atılım yapmaya çalıştığı yıllara götürüyor. Eserde yer alan kadınların tamamının, yedisinde neyse yetmişinde de o hesabı, girişken, cesur ve meraklı tarzlarıyla fark yaratacaklarını çocukluktan belli oluyor. Mustafa Kemal Atatürk’le yolları kesişenler oluyor, tanışamayanlar da onun ideallerini yaşatan birer ışık gibiler. En çok etkilendiğim biyografi ilk Türk kadın mühendis olan ve Anıtkabir’in de inşaat şefliğini yapan Sabiha Rıfat Gürayman’ınki . Hepsiyle ayrı ayrı gurur duyduğum bu insanlarla bizleri tanıştırdığı için yazara tekrar teşekkürler. Tavsiye edilir.
Çok, çok güzel bir kitap. 12 tane birbirinden farklı, birbirinden özel ve ilham veren bir kadının hikayesi var içinde. Hepsi farklı ailelerde, farklı yerlerde doğmuş, farklı şartlarda yetişmiş ama ortam bir şeyleri vardı - iş hayatındaki kadınlara karşı önyargı ve bu önyargıyı zedelemek için uğraşmaya hazır RUH.
Okuyun, okutun derim. Umarım devamı da çıkar zira Türkiye’de hikayesi anlatılmaya değer yüzlerce, binlerce kadın var.
Her Cumhuriyet kadının okuması gereken bir kitap. Beni en çok etkileyen yanı kitapta işlenen her bir bilim kadının farklı bir geçmişe, aile ortamına ve kişiliğe sahip olmasına rağmen Cumhuriyetin kadınlara sağladığı olanaklar sayesinde, ama yine de erkek egemen, geleneksel toplumun değerleriyle binbir çatışmayı göze alarak en yüksek mertebelere ulaşabilmesi.
Müthiş bir derleme ve ilham kaynağı bir kitap olmuş. Keşke daha ayrıntılı , detaylı açıklansaymış hissi ile okudum . Kısım kısım üstün körü geçilmiş algısı yaratıyor . Okuru sıkma kaygısı mı vardı yoksa bilgiye ulaşma sorunu mu , emin değilim. İkinci ve detaylandırılmış versiyonu gelirse heyecanla bekleyeceğim.
Çok keyif aldım ve gurur duydum. Bu kadınların hepsine ne çok şey borçlu olduğumuzu bir kez daha hatırlarken hepsinin cesareti, azmi ve Cumhuriyet'e olan inançlarının ortak noktasında Atatürk'ün olması da beni çok heyecanlandırdı. Çok da şaşırdım bazı şeyleri okurken. Tavsiye ederim, genç kızlara özellikle...
Cumhuriyetin öncü kadınlarının hikayelerini dinlemek ve onların başarı öykülerinden ilham almak gerçekten çok güzeldi. Güzel bir araştırma ve iyi bir çalışma olmuş. Her zaman referans olarak kitaplıkta olması gereken kitaplardan.
Günümüzde bile kadınlar bir mücadele içinde iken, Osmanlı yıkılırken ve yeni bir devlet kurulurken kadınlarımızın cesaretine hayran kalacağınız bu yaşam hikâyelerini kesinlikle okumalısınız.