کتاب «دوزخسازان روی زمین» نوشتهی هما ناطق، به شرح احوالات جامعهی ملایان در سدهی نوزده میپردازد. در این اثر تحقیقی ـ تاریخی از موقعیت اجتماعی اخوندها و نحوهی امرارمعاش ایشان و رواج تبهکاری و توطئه در این صنف گفته شده و همچنین نشان داده شده است که چگونه روحانیت در طی زمانی نسبتا کوتاه متحول گشت و موقعیت و اهمیت متفاوتی بهدست اورد.
Homa Nategh was an Iranian historian, Professor of History at Tehran University. A specialist in the contemporary history of Iran, she resided in Paris, France until her death. She was active during Iran's 1979 revolution.
"عجبا که هرگاه صدای دفی در خانه فقیری بلند شود، رگ امر به معروف حضرات آیاتالله به حرکت درآمده، لشکر طلاب تا ریختن خون صاحبخانه ایستادگی میکنند. اما فریاد مظلومان که زیر چوب و فلک بلند میشود، آقایان را کک نمیگزد و گویا از عادیات است."
حاج ملا علی کنی به سرزنش شاه برآمد که "این کلمه ی فبیحه ی آزادی گرچه به ظاهر خوش نما ست و خوب اما در باطن سراپا نقص است و عیوب". کلمه ای ست مطرود و محکوم در جمیع احکام رسل و انبیا، هکذا بر خلاف مقاصد و انتظام دولت و سلطنت است که هر کس هر چه بخواهد بگوید و از طریق تقلب و فساد، نهب(غارت) اموال نماید و بگوید: "آزادی است" همین کلمه است که مایه ی بی نظمی و زیادی تاخت و تار شده، قاطبه ی علما و فضلا را به صدا درآورده و حکام و داروغه را خانه نشین