शून्यको मूल्य: सास, साहस र स्नेहको कथा [Sunya ko Mulya]

by Nawaraj Kc, नवराज केसी

एउटा पुस्तकमा कति थोक हुन्छ ? एउटा पुस्तकले कति ठाउँमा सिरिङ्ङ पार्छ ? एउटा पुस्तकले कति ठाउँमा गला अवरूद्ध पार्छ ? एउटा पुस्तकले कति ठाउँमा आक्रोशले मुठी कस्ने बनाउँछ ?
सायद यी कुराको हिसाब कतै लेखिएको हुँदैन । तर शून्यको मूल्य पढेपछि यी सबै हिसाब गर्न मन लाग्छ । पुस्तक कर्णाली क्षेत्र वरिपरिका मानिस र तिनका कथासित जोडिएको छ । तर यसभित्रका कथाले संसारका कुनै पनि कुनाका मानिसका आत्मा नै सिरिङ्ङ पार्ने सामर्थ्य राख्छन् । पुस्तक सकिसकेपछि म अबेरसम्म टोलाइरहें । पात्रहरू यसरी हृदयमा बसेछन् कि, जाँदै जाँदैनन् । मलाई लाग्छ, लामो समयसम्म ती मसितै रहनेछन् । यसमा कथा मात्रै छैनन्, एउटा कथापछाडि कति धेरै पृष्ठभूमि हुन्छन्, तिनलाई लेखकले असाध्यै मीठो जनबोलीमा प्रस्ट्याएका छन् । यस्ता पुस्तक बिरलै लेखिन्छन्, किनभने सबै लेखक ती पात्रसम्म पुग्न नसक्लान् । सबै लेखकसित त्यति गहिराइमा पुग्ने सामर्थ्य पनि नहोला । र सबै लेखकसित त्यो हृदय पनि नहोला, जो यस पुस्तकका लेखकसित छ।
म जीवनमा थोरै मात्र पुस्तक पढ्छु भन्नेहरूले थोरै पुस्तकको पङ्क्तिमा यस पुस्तकलाई नछुटाउनुहोला ! - बुद्धिसागर

244 pages, Paperback

Published December 31, 2022

Reviews

[Benjana Basnet · Rating 5 out of 5]

Swasparsha review bc it's not available here in Goodreads 🥲


पुस्तकको पहिलो कथा पढ्दै गर्दा मलाई अनुभव भएको थियो याे पुस्तक पढ्न अगाडिको म र पछिको म धेरै फरक आउनेछ। अझ पुस्तक पढ्दै गर्दा लेखकसँग कुराकानी गरेर त्यसको भाव, त्यसकाे अर्थ नजिकबाटै सुन्न पाउँदा त सुनमा सुगन्ध पाएँ झै भयो। म सधैं भन्ने गर्छु पुस्तकले हामीलाई धेरै कुरा बुझाउँछन्, चिनाउँछन र केही न केही अनुभव गराउँछन्। तर यस पुस्तकले मलाई म बन्न सिकायो, र म बन्न नसकेको मलाई म बन्ने प्रेरणा दियो।
म मिठो कुरा बाढ्ने मान्छे, मेरो नजिकले मैले चाखेको मिठो स्वाद पाऊन् भन्ने चाहना हुन्छ- म गएको सुन्दर ठाउँ होस् वा मैले खाएको स्वादिलो खाना, मैले सुनेको गीत होस् वा मेरा रमाइला गरेको केही नया अनुभूति। यो पुस्तक पनि आज बाट तिनैमनपर्ने कुरामा परेको छ, जस्लाई म बाँड्न चाहन्छु। पाठक होऊन् वा नहोऊन्, यी कथाहरू सुन्न र बुझ्न सवैले अवसर पाऊन् भन्ने लगेको छ। उनीहरूले पनि आफुलाई अझ राम्रो बन्ने प्रेरणा पाऊन्।
I will never stop recommending this book, it’s the kind of story that stays with you forever. Finding it feels less like chance and more like destiny, and I’m endlessly grateful it came my way.

[Shashi Sangita · Rating 4 out of 5]

One of the best read of 2023.Throughly enjoyed reading this book.

[Bikash Dumrakoti · Rating 4 out of 5]

स्कुलको पाठ्यक्रममा सामाजिक र इतिहास एउटै विषय अन्तर्गत पर्न आउँथ्यो। अहिले के छ ठ्याक्कै थाहा भएन। ऐतिहासिक साहित्यमा छिर्नुअघि पाठ्यपुस्तकमा छापिएको इतिहासमा मलाई कहिल्यै रुचि रहेन। रुचि जगाउनमा पढाउने गुरुको पनि ठूलो भूमिका रहेको हुन्छ। आफ्नो कार्यक्षेत्रमा निपुण डा. नवराज केसी एक असल गुरु हुनुहुन्छ भन्ने पुष्टि हो 'शून्यको मूल्य'। कथामा भुलाउदै-भुलाउदै उहाँ आम पाठकलाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घका मापदण्ड, चिकित्सा, मस्तिष्क विकास, मनोविज्ञान, इतिहास, वैज्ञानिक खोजकार्यका नतिजा लगायत ज्ञान पनि सजिलै बाँडिदिनु हुन्छ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घले तोकेको दिगो विकासका एकदेखि सत्रसम्मका लक्ष्यहरूमा सबैभन्दा सुरुमा हुनुपर्ने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण लक्ष्य नै छुटेको भान लेखकलाई हुन्छ। 'आमाहरूको पूर्ण सकुशलता', जसबिना बालबालिकाको पूर्ण विकास हुन र दिगो विकासका सत्र लक्ष्यहरूसम्म पुग्न असम्भव छ, लाई उहाँ एकअघिको शून्य स्थान थमाइदिनु हुन्छ। र त्यो शून्यलाई अँगाल्नुहुन्छ कर्णालीका दुर्गम पहाडहरूमा।
शून्यको मूल्य कर्णालीको कथा हो। दुर्गम कर्णालीमा आफ्नाहरूको सास बचाइराख्न संघर्षरत अभिभावक, मुख्यतः आमाहरू, को कथा। उहाँहरूको साहस र स्नेहको कथा। आफ्नो कार्यक्षेत्रमा प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्ष रूपमा भेटिएका बुधेकी फूपूआमा, भीम काजी, जुम्ल्याहाका आमाबुबा, हिम्मतबहादुर, भेडिनी कान्छी, नानीआमा, कर्किनी बज्यै, पुतली आमा लगायत पात्रहरूबाट लेखकले ठूल्ठूला विश्वविद्यालयमा पाइनसक्नु ज्ञान बटुल्नुभएको छ। कर्णाली आफैँमा एउटा खुल्ला विश्वविद्यालय लाग्छ उहाँलाई। ती ज्ञान र ती पात्रहरू पाठकको मस्तिष्कमा पनि जिन्दगीभर झल्याकझुलुक गरिरहनेछन्। आगोलाई घेरा लगाएर आफ्नाहरूमाझ कथाहरू आदानप्रदान हुँदा, यी पात्रहरूको जोसिलो कथा पनि जिब्रोमा झुन्डिन आइपुग्लान् कुनै दिन। छोटा र सरल वाक्यले भारी अर्थ बोकेका छन्। मान्छेको विचारबाट उसलाई मूल्यांकन गर्ने हो भने, डा. नवराज केसीबाट कागजी प्रमाणपत्रमा दम्भ गर्ने डाक्टरहरूले थुप्रै कुरा सिक्न जरुरी छ।

[Sabin Chhetri · Rating 3 out of 5]

यो किताबमा लेखकले आफूले भोगेको अनुभव र देखे सुनेका घटनाहरुलाई रोचक तरिकाले प्रस्तुत गरेका छन्। एउटा आमाको शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यले, जन्मिन लागेको बच्चा/बच्ची र जन्मेर हुर्कने संघारमा रहेका बाल/बालिकाहरुको मष्तिस्क विकास, उनीहरुको सोच, उनीहरुको स्वास्थ्यलाई कसरी फरक पार्नसक्छ भनेर यो किताबले देखाउन खोजेको छ। यो किताब पढ्नै पर्ने किताब हो त म भन्दिनँ, तर यो किताबबाट धेरै कुराहरु सिक्ने मौका पाइन्छ।

यसमा लेखकले कर्णालीको दुर्गम अस्पतालमा काम गर्दा खेरि संगालेको अनुभवलाई रोचक किसिमले प्रस्तुत गरेका छन्। कतिपय कुरा अतिरन्जित लाग्न सक्छ। कतिपय बेला एउटै कुरा बारम्बार रिपिट भएको जस्तो लाग्छ।

समग्रमा मलाई ठिकै लाग्यो यो गैर आख्यान किताब।

[Amrit Sharma · Rating 4 out of 5]

I have read very few books in this genre (creative non-fiction). 'Sunya ko Mulya' was smooth and lively. I felt as if I was roaming around the Karnali region myself. The talks and the use of language are simple yet powerful.
Dr. KC has successfully narrated the essence of women's empowerment through well-crafted memoirs. After reading this wonderful book I have internalized the exceptional role of women in society, which often goes unnoticed.
Maybe, my love for my mother and all the other females has elevated to some extent.

Happy reading!
Cheers!!

[Om Pokharel · Rating 5 out of 5]

केही पुस्तकहरू यस्ता हुन्छन्, जसलाई पढ्न सुरू गरेपछि रोकिन मन लाग्दैन। सिलसिलेवार रूपमा कथा बग्ने यस्ता पुस्तक विरलै पढ्न पाइन्छ। शून्यको मूल्य तिनै कोटीमा पर्ने एउटा अद्भूत पुस्तक हो।

मानौँ, तपाईँको मन खोला हो भने यसभित्रका कथा पानी हुन्। अनि केही कथाहरू ती खोलाका जिद्धी ढुङ्गाहरू हुन् जो तपाईँको मनमा बस्छन् र त्यहाँबाट टसको मस पनि गर्दैनन्।

बुद्धिसागरले भने जस्तै "म जीवनमा थोरैे पुस्तक पढ्छु" भन्नेहरूले थोरै पुस्तकको पङ्क्तिमा यस पुस्तकलाई नछुटाउनु।

[Jyotika Rimal · Rating 5 out of 5]

Awesome book. Thanks to Dr.KC for bringing the grim reality of Karnali and showing how important maternal health and maternal mental health are for the growth and development of healthy children.

[Susmita · Rating 4 out of 5]

Very good bookand everyone must readit

[Sanjeev Khadka · Rating 5 out of 5]

उत्कृष्ट कृति पढेँ भन्नेमा खुसी छु।

कर्णालीका आमाहरूको कथालाई सरल र सहज वर्णन गरेर पाठकको दिलमाझ अमिट छाप छाड्यौ डाक्टरसाब।

[Bibek · Rating 4 out of 5]

Complicated and powerful stories told in an uncomplicated and simple way.