Η Εύα, έχοντας χάσει τα δύο πιο αγαπημένα της πρόσωπα στη ζωή, τη μητέρα της και την αδερφή της, μεγαλώνει σε ίδρυμα από την ηλικία των έξι. Χρόνια αργότερα, ο θάνατος του άντρα της στέκεται η αφορμή ώστε να επιστρέψει στο νησί της και να συναντήσει ξανά πρόσωπα και μέρη των παιδικών της χρόνων. Η μοναδική της έγνοια είναι να μάθει τι πραγματικά συνέβη στη μικρή της αδερφή, πριν αυτή εξαφανιστεί από προσώπου γης. Σε έναν τόπο άγριας ομορφιάς, αλλά και αφιλόξενο τώρα πια, όπου νεκρά πουλιά ξεβράζονται στην παραλία, μαυροκόρακες πετούν πάνω από απότομους γκρεμούς και φαράγγια, παιδιά εξαφανίζονται μυστηριωδώς, όπου ντόπιοι γνωρίζουν αλλά δεν μιλάνε και δυνατοί άνεμοι σαρώνουν τα πάντα στο πέρασμά τους, η Εύα προσπαθεί να ενώσει τα κομμάτια και να μάθει επιτέλους την αλήθεια. Εξάλλου, σύμφωνα με το πώς εκείνη αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω της, καθετί που ανοίγει πρέπει και να κλείνει, ό,τι αρχίζει πρέπει και να τελειώνει. Το "Αθώο" είναι ένα βιβλίο που διερευνά ζητήματα όπως η απώλεια και το τραύμα, η ενοχή και η εξιλέωση, οι πάσης φύσεως εγκλεισμοί, το διαφορετικό, η διαρκής αναζήτηση για τις ρίζες που μας κρατούν συνδεδεμένους με το παρελθόν, και πάνω απ' όλα η ανάγκη για αποδοχή, αγάπη, δικαιοσύνη.
Ένας αναμενόμενος θάνατος και μία επερχόμενη κηδεία, γίνονται η αφορμή για να βρεθεί ξανά στον γενέθλιο τόπο της, η Εύα, ή αλλιώς το Βαγγελιό της Ρούσας. Η εικοσάχρονη Εύα προφασιζόμενη πως τελευταία επιθυμία του -κατά πολύ μεγαλύτερου ηλικιακά- άντρα της ήταν να θαφτεί στο νησί της κοινής τους καταγωγής, επιστρέφει στον τόπο της.
Ένα ελληνικό νησί, απομονωμένο από την ηπειρωτική Ελλάδα, ένα νησί ανεμόδαρτο, που το διαβρωτικό άγγιγμα της θαλασσινής αλμύρας έχει αφήσει το αποτύπωμα της στους κατοίκους της. Μία επαρχιακή κοινωνία ερμητικά κλειστή σαν όστρακο, όπου οι κάτοικοι της ζούνε ζωές «φυσιολογικές» , θεμελιωμένες επάνω σε αληθοφανή ψέματα, ανομολόγητες αλήθειες και ένοχα μυστικά.
Η Εύα επιστρέφει στο νησί της, όντας πια μία ενήλικη γυναίκα, η οποία αναζητά απαντήσεις. Επιστρέφει αποφασισμένη να βρει την άκρη του νήματος και να ξετυλίξει σιγά-σιγά την αλήθεια αναφορικά με την εξαφάνιση της αδερφή της, της Ειρήνη, την οποία για πρώτη και τελευταία όπως φάνηκε εκ του αποτελέσματος, δέχτηκαν στη συντροφιά τους τα άλλα παιδιά του χωριού, πριν από χρόνια.
Η Εύα το μαύρο πρόβατο του μικρού χωριού της. Η διαφορετική. Αυτή που μεγάλωνε πλάι σε μία «καθυστερημένη» μικρότερη αδερφή και μία μάνα που αποφάσισε ύστερα από όλα όσα συνέβησαν να δώσει τέλος με τον πιο σκληρό τρόπο στη ζωή της. Η Εύα κατέληξε σε ένα ορφανοτροφείο, μακριά από το νησί της και τα γνώριμα πρόσωπα της καθημερινότητας της. Η Εύα ολόκληρη μία ανοιχτή πληγή, που κάθε φορά που οι μνήμες ξυπνούν, αιμορραγεί. Η Εύα που ακόμη και τώρα, μετά από τόσα χρόνια προσπαθεί μάταια να μεταβολήσει τις απώλειες των αγαπημένων της προσώπων.
Η κυρία Ηλιοπούλου δημιουργεί ένα γκροτέσκο σκηνικό, όπου ένας φίλαρχος δήμαρχος, με τα παιδιά του, μία κόρη που διψά για εκδίκηση και ένας γιος υποτακτικός, ένας δουλικός νάνος κι ένα ολόκληρο χωριό που περιμένει ανυπόμονα την επίσκεψη σημαντικών πολιτικών προσώπων με αφορμή την οικονομική ανάπτυξη του νησιού τους, πρωταγωνιστούν. Ένα χωριό με ανθρώπους που επέλεξαν να κλείσουν τα στόματα τους και να συμβιβαστούν, να στήσουν μία κανονική ζωή, ζώντας μέσα στο ψέμα και την υποκρισία. Άνθρωποι που προτίμησαν την ένοχη σιωπή και τη συμμετοχή τους σε ένα παιχνίδι δύναμης και εξουσίας, όπου το αποτέλεσμα ήταν ήδη προσχεδιασμένο.
ΤΟ ΑΘΩΟ της κυρίας Ηλιοπούλου είναι ένα μυθιστόρημα που ακροβατεί ανάμεσα σε ηχηρές σιωπές, μεγάλες παύσεις και αμφίσημα λόγια. Ένα μυθιστόρημα ρευστό, που τα όρια μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας χάνονται και οι ήρωες του βιβλίου προσπαθούν να ισορροπήσουν σε ένα σχοινί επικίνδυνα τεντωμένο, με την αλήθεια από κάτω να ‘ναι έτοιμη να τους κατασπαράξει. Ένα μυθιστόρημα για τις παθογένειες και τις αγκυλώσεις της ελληνικής επαρχίας, για την άσβεστη ανάγκη του ανθρώπου για δικαιοσύνη, για τη στέρεη αδελφική αγάπη, για το ανεξίτηλο τραύμα της παιδικής ηλικίας, καθώς και για καθετί διαφορετικό που φαντάζει ξένο…
Η Εύα δεν ξέρει. Δεν ξέρει πόσα χρήματα έχει το βιβλιάριο, πώς μια μοίρα γίνεται καμένη, πόσο κοστίζει ένα φέρετρο, πώς μοιάζει ο Άγιος Αντώνιος, ούτε τι να πει στον σκύλο που της έφερε το νεκρό πουλί.
Η σκέψη συνορεύει: Αρχικά σκεφτόμουν τα Μακάρια χρόνια της τιμωρίας της Φλερ Γιέγκυ, διαβάζοντας για τον εγκλεισμό στο ορφανοτροφείο και μετά τον άλλο εγκλεισμό στον έγγαμο βίο, με τον μεγαλύτερό σε ηλικία λογιστή του Ιδρύματος. Αργότερα, όταν η Εύα έφτασε στο νησί, θυμήθηκα ένα σύντομο ντοκιμαντέρ που είχα ανακαλύψει ένα βράδυ, με αφορμή ένα ηχητικό έργο στα Κύθηρα με θρύλους του νησιού. Το ντοκιμαντέρ αφορούσε τα νεκρά παιδιά που τα σκότωναν οι ίδιες οι μανάδες αλλά και μέλη της κοινωνίας, όταν το παιδί γεννιόταν με «ελάττωμα», όπως έλεγαν. Ή απλά… κορίτσι. Τι κλάμα είχα ρίξει εκείνο το βράδυ – δεν μπορούσα να ηρεμήσω με τίποτα. Η συγγραφέας υφαίνει ένα πέπλο με «χαμένα παιδιά» σαν τρομαχτικό παραμύθι, να παίζει συνεχόμενα στο φόντο της πλοκής.
Ο λογιστής πεθαίνει. Η Εύα επιστρέφει στον γενέθλιο τόπο, το νησί του Αιγαίου, ως το Βαγγελιό της Ρούσας.
Τόσες σκηνές από ταινία! Η Εύα καθισμένη στο φέρετρο στην παραλία, με φλογάτα, σπάνια, μαλλιά να ανεμίζουν. Οι συνεννοήσεις με τους ντόπιους ενώ δυο μαύρα πουλιά κάνουν κύκλους πάνω από τα κεφάλια τους. Παιδικό φέρετρο που ακούει το τραγουδάκι για χρόνια πολλά. Γιατί κανείς κάνει μπίλια και καταπίνει τη φωτογραφία της μάνας του; Γιατί οι σαύρες μας ενώνουν με το μακρινό παρελθόν; Τι δύναμη έχουν οι αραχνοιστοί; Το τούρκικο χωνευτήρι με τα οστά βγήκε από τον άρχοντα των μυγών;
Θαύμασα την υπομονή της συγγραφέως να καταλάβει την ηρωίδα της. Μάλιστα, κάποια στιγμή που για λίγο έγκωσα, είπα στον εαυτό μου «θέλει υπομονή η Εύα» και τότε μόνο μου αποκαλύφθηκε πως το οικοδόμημα των λέξεων είχε καταφέρει να γίνει άνθρωπος: Θέλει υπομονή, γιατί η ίδια η συγγραφέας έκανε στην άκρη τον αναγνώστη (όπως και μάλλον όφειλε) ώστε να δομήσει κάποια γυναίκα πιστή στον ίδιο της τον εαυτό και όσα την απαρτίζουν. Η Εύα, παρά τη μαζεμένη της γλώσσα, έχει έναν ιερό σκοπό που υπηρετεί χωρίς καν να τον έχει ομολογήσει: θέλει να μάθει τι ακριβώς συνέβη στην Ειρήνη, τη μικρή της αδερφή, αλλά και να επισκεφθεί εκ νέου τον θάνατο της μητέρας της. Όσο τα κάνει αυτά, διατηρεί τις συνήθειές της στον πύρινα: φωτογραφίζει και ποστάρει, σαν ημερολόγιο διαύγειας και κατανόησης, ως άλλος χάρτης του νησιού. Δεν το ξέραμε κατά την εκκίνηση της ανάγνωσης, αλλά μια πολύ δίκαιη Αρχή έπλευσε στο νησί του Αιγαίου. Μια δύναμη χωρίς στολή – οι δυνατότερες δυνάμεις άλλωστε, είναι ντυμένες με τα δικά τους ρούχα.
Η Εύα είναι ένας τόπος που επισκέπτεται έναν άλλον τόπο: ο αναπτυσσόμενος τουριστικός προορισμός, αποκαλύπτει αμέσως τον δυστοπικό του χαρακτήρα, ενώ η Εύα ξεδιπλώνει τα όσα κατέληξε να γίνει από την τελευταία φορά που βρέθηκε εκεί. Πρόκειται για μια ειλικρινή συνάντηση Εύας και νησιού, πιο κοντά στην πραγματικότητα παρά στη φαντασία.
Καθ’ όλη τη διάρκεια σκεφτόμουν πώς η ιστορία ξεκινάει: μια αρκούδα που οδεύει προς τη θανάτωσή της. Αυτό το αθώο πλάσμα που χαμογελάει, αλλά όχι με τα μάτια.
Η Εύα μετά το θάνατο του ανδρός της αποφασίζει να επιστρέψει στο νησί για να βρει απαντήσεις σε θέματα που σχετίζονται με την παιδική της ηλικία αλλά και με την απώλεια της αδελφής της.
Η συγγραφέας δημιούργησε μία ενδιαφέρουσα λογοτεχνική φυσιογνωμία την Εύα στο κομμάτι της ψυχολογικής ανάλυσης. Η κοπέλα σε νεαρή ηλικία βίωσε την απώλεια της μάνας και της αδελφής. Δύο πρόσωπα σημαντικά για την μετέπειτα εξέλιξη της. Στη συνέχεια έζησε σε ίδρυμα και στερήθηκε την παιδικότητά της καθώς έμαθε σε κανόνες και απαγορεύσεις. Ωρίμασε απότομα πράγμα που της στέρησε το δικαίωμα να μάθει τις ανάγκες της. Ο άντρας που επέλεξε λειτούργησε περισσότερο ως πατρικό πρότυπο παρά ως σύντροφος.
Στο ανάγνωσμα παρουσιάζονται τα παιδικά τραύματα της Εύας που είχαν σαν επακόλουθο αυτή η γυναίκα στην ενήλικη ζωή να είναι ένα φοβισμένο, ενοχικό και χωρίς πρωτοβουλία άτομο. Η αναζήτηση απαντήσεων από το παρελθόν έχουν σαν επακόλουθο να πληγεί περισσότερο η κατακερματισμένη ζωή της που ήταν συνυφασμένη με κανόνες και τώρα οδηγείτε να αναλάβει την ευθύνη του εαυτού της χωρίς προστασία.
Ένα πρόσωπο που έχει μικρή αλλά ουσιαστική συμμετοχή στο βιβλίο είναι ο Αχιλλέας που αντιπροσωπεύει το διαφορετικό που σε μία μικρή κοινωνία είναι ένα δακτυλοδεικτούμενο πρόσωπο που στιγματίστηκε και καθαιρέθηκε από τον κοινωνικό κλοιό με τον πιο επώδυνο τρόπο.
Η απώλεια και ο πόνος συνθέτουν ένα ανάγνωσμα που η ηρωίδα μας προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί από τις στάχτες της σε ένα παρόν που είναι τόσο αβέβαιο και καθόλου αθώο.
Από τις εκδόσεις Πόλις κυκλοφορεί το βιβλίο της συγγραφέως Βασιλικής Ηλιοπούλου «Το αθώο».
Ηρωίδα του βιβλίου η Εύα. Ένα κορίτσι που, μόλις στην ηλικία των έξι χρόνων, βρέθηκε στο ορφανοτροφείο. Η μητέρα της αυτοκτόνησε, η μικρή αδελφή της χάθηκε, και μετά τον θάνατο της γιαγιάς της, από ένα νησί των Κυκλάδων, βρέθηκε στην Αθήνα σε ορφανοτροφείο.
Χρόνια μετά, θα έρθει και πάλι στο νησί της για την κηδεία του συζύγου της Χρύσανθου. Μπορεί να μην ήταν δική του επιθυμία να ταφεί στο νησί όπου γεννήθηκε, όμως η Εύα το αποφάσισε, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στον εαυτό της να μάθει για την εξαφάνιση της αδελφής της που είχε νοητική υστέρηση. Εικόνες από την ημέρα της εξαφάνισής της έρχονται στο μυαλό της Εύας αλλά δεν είναι ξεκάθαρες.
Ένα βιβλίο με ήρωες εξαιρετικά σκιαγραφημένους. Ιδιαίτερους, που σε ακολουθούν καιρό μετά την ανάγνωση του βιβλίου. Γραφή κινηματογραφική. Περιγραφές πολύ ζωντανές. Εικόνες που εναλλάσσονται η μια μετά την άλλη σαν να παρακολουθεί ο αναγνώστης ταινία. Μυστικά καλά κρυμμένα για χρόνια έρχονται στην επιφάνεια, ταράζοντας την καθημερινότητα των κατοίκων του μικρού νησιού.
Μέσα από την ιστορία που αφηγείται η συγγραφέας, παράλληλα παρουσιάζεται η νοοτροπία της ελληνικής επαρχίας, οι δυσκολίες που προκύπτουν στα νησιά τον χειμώνα από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Ένα βιβλίο που θα μιλήσει στην ψυχή σας και θα σας ακολουθεί καιρό μετά την ανάγνωσή του.
Με ένα ήρεμο, ρέοντα, λόγο, η Ηλιουπουλου σε παρασέρνει σε μια ιστορία απότομης ενηλικίωσης, μυστηρίου και κρυμμένων μυστικών, σε μια πανέμορφη και άγρια γωνιά της Ελλαδας, αναδεικνύοντας όλα τα προβλήματα της ελληνικής επαρχίας, την πατριαρχική εξουσία, τη στρεβλή αναπτυξη, την υποταγή στους άρχοντες, τη σιωπή των πολλών... Εδώ, η αποδιωγμενη και ευάλωτη Εύα πρέπει να ξαναζήσει το τραύμα και την απώλεια, μέχρι τέλους, για να βρει την εξιλέωση.