Wkoło trwa gorączkowy XXI wiek, ale w zasnutych mgłą Jesionikach czas płynie inaczej - zwłaszcza jeśli ktoś para się czymś tak nieuchwytnym i staromodnym jak uzdrowicielstwo.
Obdarzeni wyjątkowymi zdolnościami Mirek i Rudy diagnozują pacjentów, badają aury, leczą dotykiem i zabawiają bywalców miejscowej gospody wyginaniem łyżeczek siłą umysłu. Choć sam fach znachora może wydawać się ekscytujący, ich życie płynie całkiem spokojnie. Do czasu. Wszystko zmienia się, gdy trafiają na tajemniczy czarny płaszcz Czy dadzą się wciągnąć w grę ciemnej strony?
Markéta Pilátová (znana w Polsce z książek "Żółte oczy prowadzą do domu" i "Z Batą w dżungli") w swojej najnowszej powieści zabiera nas w świat ludzi, dla których hipnoza czy podróże w czasie są czymś tak zwyczajnym, jak popołudniowa drzemka. To świat, w którym wędrujące dusze twardo stąpają po ziemi, a podejrzane typy kryją się w pałacach pamięci. Atmosfery dopełnia wszechobecny czeski cosizm" i działający niegdyś w Czechosłowacji Instytut Badań nad Zjawiskami Paranormalnymi.
Zu Beginn war ich ob der Kombination von Tschechien und Magischem Realismus sehr überrascht und vielleicht sogar ein bisschen irritiert, bringe ich die neue tschechische Literatur doch eher mit Kommunismus und dessen Auswirkungen und vielleicht noch mit jüdischer Literatur in Zusammenhang. Als ich aber nachdachte und in der Geschichte etwas weiter als bis zum Zweiten Weltkrieg zurückschaute, war mir dann irgendwann schon klar, dass eine esoterische Schule existierte und diese Hinwendung zum Übernatürlichen in der breiten Bevölkerung und in der Literatur durchaus üblich war, sieht man sich die Golem Geschichten aus Prag an oder liest ein paar Werke von Gustav Meyrink.
Nachdem ich mich darauf einließ, fand ich doch sehr viel Gefallen am Setting dieses ungewöhnlichen Romans, der neben seiner ausufernden Esoterik zusätzlich auch sehr viel Realismus in Form von Mentalismus beinhaltet. Nun muss ich für alle, die die Serie The Mentalist nicht gesehen haben, den Begriff erklären. Mentalismus hat nichts mit übernatürlichen Fähigkeiten zu tun, er täuscht diese nur vor. Diese Technik, die verblüffende, scheinbar magische Fähigkeiten produziert, speist sich durch ein phänomenales Gedächtnis, durch viel Psychologie, Interpretation von Microemotionen im Gesicht des Gegenübers, Suggestionstechniken, durch Cold Reading, Hypnose und durch Tricks.
Der Beginn der Geschichte liefert zuerst einmal ein etwas verwirrendes Szenario mit sehr vielen Figuren, die vordergründig noch nichts miteinander zu tun haben und viele unzusammenhängende Szenen aus Gegenwart und Vergangenheit. Im Universum von Markéta Pilátová, verschwimmen gemäß der Regel des Magischen Realismus Vergangenes und Präsentes, denn die Geister der toten Vorfahren mischen sich massiv in die Handlung im Jetzt ein. Im Plot wird neben den Geistern noch ein breites Potpourri von weiteren esoterischen Faktoren und Figuren mit Fähigkeiten eingewoben, Wiedergeburt, Auralesen, Telepathie, Telekinese, Teleportation von Gegenständen aus der Vergangenheit, Blick in die Zukunft, Röntgenblick, Blockade dieser Fähigkeiten, … all das können fast sämtliche realen und unstofflichen Protagonisten des Romans mehr oder weniger gut.
Der Realismus in der Geschichte wird auch dadurch manifestiert, dass all diese Talente von einem tschechischen Institut untersucht werden, um von Regierungsseite auf eine pseudowissenschaftliche Basis gehoben zu werden, indem man solche Fähigkeiten möglicherweise in Zukunft in der Wirtschaft oder in der Spionage einsetzten könnte.
Bald wird die Verwirrung zu Beginn des Romans behoben und es kristallisiert sich heraus, wer mit wem wie verwandt und verbunden ist, wer im Jetzt der Geschichte wirklich physisch anwesend ist, wer möglicherweise noch lebt und durch Gedankenübertragung nur virtuell mitmischt und wer eigentlich schon längst als Geist in die Story eingreift. Von den vielen esoterisch begabten Figuren gibt es vor allem drei Männer mit telepathischen und magischen Fähigkeiten: Mirek, Rudy und Kristian. Kristian hat die Telepathie aufgegeben und arbeitet als Spion und Mentalist mit Gedankenpalästen. Jemand hat ihm Erinnerungen aus seinem Hirn gestohlen. Mirek und Rudy sollen durch Hypnose in sein Hirn in den Palast hinein und auf die gespeicherten Informationen aufpassen.
Im Anschluss wird die Geschichte spannend wie ein Krimi, denn die Protagonisten bekämpfen sich mit mentalen und magischen Kräften. Der bisherige Kumpel Kristian kristallisiert sich als verschlagener Feind von Rudy und Jirek heraus, Jindrich Butter tritt auf den Plan, der sich aus Büchern ebenso einige Fähigkeiten angeeignet hat, Rudys Exfreundin, die Chinesin Lipo, die aber nur per Telekinese mitmischt, die Geister Hella und Dolphina, die sich lange Zeit rausgehalten haben und Jireks Freundin Mareika, die sowohl von Jindrich als auch von Kristian als Ziel ausgewählt wurde, nehmen auch am esoterischen Kampf teil. Das ganze Setting erinnert total an ein Pokémon Go Spiel. Zuerst werden die handelnden Figuren mit irgendwelchen Fähigkeiten gefüttert, beziehungsweise eignen sie sich diese selbst an, von denen die Leserschaft aber nicht weiß, welche Talente überhaupt in Summe bei jedem vorhanden sind, wie gut sie funktionieren und ob sie zum Guten oder zum Bösen angewandt werden. Am Ende treffen sich alle in der Pokémon Arena zum finalen Kampf.
Pilátová weiß ein richtig interessantes Universum zu gestalten, nichts ist in dieser Geschichte nur Schwarz-Weiß, denn es gibt so unendlich viele Schattierungen in Grau bei ihren Charakteren. Was für ein Spiel spielt Rudy gegenüber Mirek? Auch Lipo meint, gute Absichten zu haben, nutzt aber Mirek und Majka aus. Hella will sich nun auch einmischen und der Geist von Dolphina will ihre Urenkelin Majka, der sie so viel schuldig ist, reinlegen. Der Endkampf der magischen und mentalistischen Talente ist eine verzwickte Angelegenheit und unendlich spannend. Auch die Verwischung der Grenzen zwischen Wirklichkeit, Magie und fantastischen Parallelwelten, zwischen Lebenden und Toten zwischen der Vergangenheit und dem 21. Jahrhundert ist der Autorin ausnehmend gut gelungen.
Was mir neben der großartigen Sprachfabulierkunst zusätzlich noch extrem gut gefallen hat, ist der Umstand, dass auch rationale, also Mentalisten Fähigkeiten genau beschrieben werden. Die detaillierte Schilderung, wie man sich einen bildlichen Gedankenpalast aufbaut, um sein Gedächtnis zu trainieren, sollte ich auch einmal in meiner Praxis anwenden. Wie Hypnose funktioniert, war auch nicht unspannend.
Fazit: Eine richtig gute Geschichte, die in einem Setting spielt, für das ich mich als Wissenschaftlerin eigentlich gar nicht interessiere. Umso mehr zeugt es von der Güte des Romans, dass mich die Story gepackt hat. Der Beginn ist aber ein bisschen zäh und verwirrend, weswegen ich dazu rate, nicht allzu schnell aufzugeben.
P.S.: Warum Markéta Pilátová, den Magischen Realismus als Form ihres Romans gewählt hat, ergibt sich aus ihrer Biografie. Sie lebte mehrere Jahre in Brasilien und Argentinien, wo sie Nachkommen tschechischer Einwanderer Unterricht in der Sprache ihrer Vorfahren erteilte.
Nachtrag: Habe am Sonntag 27.11.22 eine Lesung der Autorin auf der Buchwien besucht. Der Roman ist beileibe nicht so fiktional, wie ich mir gedacht habe. Dieses tschechische Institut gab es wirklich. Während des kalten Krieges haben die Tschechen tatsächlich „wissenschaftlich“ untersucht, ob solche esoterischen Fähigkeiten in der Spionage eingesetzt werden können. 😂 Das ist doch total verrückt, nicht?
Co tu się wydarzyło? Jak to możliwe, że książka która nie jest ani horrorem, ani reportażem tak na mnie wpłynęła? Nie odnajduje w niej żadnych słabych elementów. Tak mnie wciągnęła historia, że nie chciałam aby się skończyła. Takiego realizmu magicznego w czeskim wydaniu się nie spodziewałam! Dla mnie najlepsza książka roku!!!
Markéta Pilátová přesídlila z Jižní Ameriky na Jesenicko, ale v magickém realismu zůstává i v rodné hroudě. Tentokrát se zaměřuje na místní senzibily. Staví myšlenkové paláce, hypnotizuje, přehazuje aury, užívá mentální energii. Díky ní poznáme ženu, která je fénixem a stále tak opakovaně povstává z popela. Potkáme lidi, kteří se pohybují paralelními světy, umějí si povídat s duchy. V Senzibilovi najdeme hybatele, mentalisty, léčitele, proutkaře pomáhající při důlních neštěstích. Procházíme skrze různá časová období. To vše spjato vpravdě s čarodějným krajem v okolí Velkých Losin. Kniha ukazuje prastarý boj dobra a zla jakožto základ všech klasických příběhů. Místy mi nahazovala některé z knih Davida Mitchella, který také rád prochází staletími a stěhuje mysli. Občas jsem se musela v ději vracet, abych se trochu zorientovala, jestli se zrovna nacházím v realitě, či mimo ni. I když obojí se do určité míry prolínalo. K řeči se dostává několik postav z románu, občas si tak trochu "skákají do řeči", je potřeba se soustředit na knihu plně a cele. Čím víc si ji ale zpětně přehrávám v hlavě, tím víc mě asi zasáhla a v té hlavě zůstává někde zaseknutá. Ostatně jako všechny knihy od oblíbené Markéty Pilátové. Protože její knihy jsou hmatatelné, voní i chutnají. Dokáže přenést do míst, kde se odehrávají, velmi plasticky. Momentálně jsem pohlcena Jeseníky. Senzibil za 4,5*
Realizm magiczny kojarzy nam się z literaturą iberoamerykańską, ale pisarze tego regionu wcale nie mają na ten nurt monopolu. Bardzo dobrze radzą sobie z nim również czescy pisarze i pisarki, często dodając do niego szczyptę swojego specyficznego humoru. Autorka „Ciemnej strony” wrzuca nas od razu w wir poplątanych zdarzeń, pozornie niezwiązanych ze sobą historii i postaci. Przeszłość przenika się tu z teraźniejszością, realizm z magicznością, ludzie z duchami, a inne wymiary z rzeczywistością. Pojawia się w niej mentalizm, hipnoza, odczytywanie aury, sztuczki magiczne, metoda pałacu pamięci i znachorstwo (niezwykle istotne!). Na szczęście dość szybko te szalone puzzle wskakują we właściwie miejsca i udaje się połapać kto, gdzie i z kim. A jak już jesteśmy przy „kto” i „z kim” to jest tu morze fantastycznie sportretowanych, barwnych i cudnie dziwacznych postaci. Ale jak to w czeskiej prozie bywa, pod tym szaleństwem, surrealizmem i humorem kryją sie tematy poważne i wcale nie powodujące uśmiechu na twarzy. Jest tu sporo o samotności, odrzuceniu, poczuciu niezrozumienia czy o historii i o tym jak czasy, w których żyjemy mocno wpływają na nasze życie i na to kim jesteśmy. Jest też bardzo klasyczny w literaturze motyw walki dobra ze złem, choć potraktowany w dość oryginalny sposób. „Ciemna strona” jest powieścią wielowątkową i wielowymiarową, można więc ją czytać na różnych poziomach. Na przykład czysto rozrywkowo, podśmiechując się z opisywanych perypetii i zdarzeń, ale można też metaforycznie, próbując wyłuskać jak najwięcej odniesień do czasów komunizmu czy odkrywać kolejne znaczenia podsuniętych nam symboli. Niewiele opowiedziałam wam o fabule, ale to dość trudne zadanie, musicie więc zaufać, że to bardzo warta przeczytania i poznania przygoda. I tak, to nie jest tytuł, który przypadnie do gustu każdemu, jeśli więc nie jesteś fanką niestworzonych historii, surrealizmu, realizmu magicznego i zdecydownie wolisz literacki porządek i logiczność, to po nią nie sięgaj. Każdej innej osobie polecam bardzo.
Odlot totalny! Szalony trip poza granice wyobraźni. Fantastyczna jazda w dalekie wymiary i odległe czasy. Hipnozy, mentiony, aury, pałace pamięci, nie tylko czytanie, ale i grzebanie w myślach. Zjawiska i zdolności, które filozofom się nie śniły. Cała gama piekielnie barwnych postaci, oryginałów do kwadratu! Irytujący, uroczy, antypatyczni, przesympatyczni - do wyboru do koloru! Absolutnie niemożliwa do przewidzenia historia - każda kolejna strona każdy kolejny akapit to niewiadoma. Nie mam pojęcia na jakich bajkach wychowała się Marketa Pilatova, że dziś posiada tak niebotyczną wyobraźnię, ale domyślam się, że Krecik to to nie był. Chyba, że Krecik na dopalaczach. Albo Gumisie podkręcane sokiem z gumijagód na bazie super hiper energetyków. Wspaniałe, cudowne szaleństwo! I zapewne teraz wszyscy myślicie, że “Ciemna strona” to radosna, ujmująca komedyjka. Nic bardziej mylnego! Marketa Pilatova, owszem, nie stroni od komizmu, prześmiesznych dialogów i sytuacji, ale pod płaszczykiem tej wszechobecnej wesołości skrywa się przygnębiająca, daleka od banałów opowieść o tak sztampowych tematach jak odwieczna walka dobra ze złem, niezrozumienie i odrzucenie. Bohaterowie Pilatovej to jednostki w głębi duszy nieszczęśliwe, przepełnione smutkiem, zmagające się z demonami przeszłości - co skutecznie udaje im się maskować etykietą “odmienności” czy często okazywanym poczuciem humoru. Ta z pozoru czysto rozrywkowa opowieść będąca bardzo oryginalną, umiejętnie sporządzoną i celująco wykonaną mieszanką fantastyki, realizmu magicznego i kryminału w rzeczywistości skrywa w sobie bogactwo treści i zmusza czytelnika do pochylenia się nad - zarówno wiecznie aktualnymi jak i nowo-otrzymanymi w pakiecie z cudownymi odkryciami XXI-wieku - problemami. Pilatova napisała powieść niejednoznaczną, wielowarstwową, ze zmuszającym do długich rozmyślań drugim dnem. Czeska pisarka obdarowała czytelników historią tak bogatą, że można o niej rozmawiać godzinami, po wielokroć analizować w głowie, a i tak zawsze znajdzie się coś więcej, coś jeszcze do dodania.
Gęsto, intensywnie, z wachlarzem nieoczywistych postaci. Szczelina między teraźniejszością a przeszłością, walka dobra ze złem, hipnoza, parapsychologia... Gwiazdka mniej, bo pod koniec jakoś pogubiło się napięcie.
Musím se přiznat, že jsem si nejdříve myslel, že kniha je literární předlohou k filmu Šarlatán ale nakonec jsem nijak nelitoval, že jsem se do čtení této knihy pustil. I děj knihy Senzibil se odehrává v Čechách nebo přesněji v Jeseníkách. — Středem příběhu je rozdílný přístup k životu dvou téměř zcela rozdílných senzibilů. Liší se nejen věkem ale také svou minulostí, tak přístupem k životu a zejména penězům. Kromě těchto senzibilů se v knize setkáváme s jedním kontroverzním podnikatelem a jednou věřící femme fatale. Kromě tohoto čtyřúhelníku zde najdeme další dvě postavy, které jsou na pomezí smrtelných lidí a nesmrtelných bytostí. — Ač se v knize vyskytují bytosti, které nejsou klasickými smrtelníky a popisují jevy a praktiky, které jsou na pomezí víry a reality, tak román jako literární útvar rozhodně není nějaké fatasy spíše bych jej zařadil do magického realismu. Autor dost využívá narážky na některé problémy vyloučených lokalit současného Česka. — Nebudu popisovat děj ale musím napsat, že kniha se četla velmi dobře, aniž by nějak významně sklouzla do nějaké povrchnosti nebo podbízení. Není to nějaká přelomová bomba ale pokud chcete na chvilku vypnout bez nějakého sklouznutí k nějaké Třeštíkové nebo Bočka, tak po knize beze strachu sáhněte.
Jsem nadšená! V téhle knize je úplně všechno, až se může člověk místy ztrácet. Ale všechno to do sebe zapadá a vytváří to super celek. Základ jako z pohádky v podobě boje dobra se zlem a kolem omáčka uvařená z aur, hypnóz a myšlenkových paláců. Jo a láska. Nezapomeňme na milostné zápletky.
Uznávám, že moje slabost a sympatie s ezo světem mohou přidávat kladnému hodnocení. Ale mě to prostě úplně pohltilo.
Doporučuju číst v tomhle čase, kdy se zima začíná rvát s jarem. To tu Jesenickou přírodu prožijte skoro na vlastní kůži.
V pozdním dospívání jsem značnou část své čtenářské kapacity věnoval sci-fi, fantasy a dějinám tajemna, jak bych eufemisticky nazval různé ezotericko-pseudohistorické braky, které si tenkrát můj otec kupoval namísto humoristických románů. Nad tím posledním žánrem jsem se dokázal bavit stejně dobře, ačkoliv musím přiznat, že jsem tím asi trochu načichl, jelikož po přečtení Foucaultova kyvadla jsem začal koketovat s kabalou. Ecovu nadsázku a ironii sice můj již vycvičený skepticismus pochopil, ale opojení z potence vkládat význam a nalézat souvislosti mi přeci jen trochu zamotalo hlavu. Na prahu dospělosti totiž dosud dětstvím silně formovaný mozek chápe literaturu magicky. Dalo by se říci, že na této literární synestezii stojí také nejnovější román Markéty Pilátové Senzibil. Ovšem u ní nejde o prozaickou transformaci dětského pohledu, přirozeného iracionálního vnímání, magického myšlení nebo jak takovou volnost spojování nazveme. To je přístup, který je blízký magickému realismu a ačkoli Pilátová je výtečná znalkyně Latinské Ameriky, touto cestou se nevydala. Přestože se děj románu odehrává často v paralelních světech a hrdinové jsou obdařeni paranormálními schopnostmi, autorčin tvořivý kalkul je ryze racionální a to v několika ohledech. Za prvé, což jsem ocenil hned zkraje, jde vlastně o čistokrevnou fantasy, pouze využívající kulis současného světa obohaceného o zhmotnění všech tužeb Vlastíka Plamínka namísto elfích hvozdů nebo viktoriánské Anglie. Řekněme rovnou českého (ezo) světa. To mi přišlo jako geniální nápad. Za druhé, autorka experimentálně ověřuje různé literární figury a strategie na možnostech, které takový fikční svět přináší (např. přenos současné slovní zásoby a kulturních ikon o několik desetiletí i století zpátky). Někde je dokonce ve fikčním světě magická praktika (technika těkání) přímo vyjádřena jako výsostný fuzzy logic experiment v oblasti básnického popisu. Vypravěčka navíc sama zasahuje do vyprávění vkládáním paratextu (rámečky), takže tahle rovina je tam citelná i pro běžného čtenáře. Za třetí, a to podmiňuje oba předchozí přístupy, struktura fikčního světa je budována na základě stejnoměrného posunu od reality. Paradoxně tu nezbývá tolik prostoru pro nějaké tajemno, protože všechny nadpozemské schopnosti i světy sice nejsou vysvětleny ani zdůvodněny, ale jejich existence je postulována podobně jako newtonovská fyzika, tedy přes veškeré halení do mlhy nevysvětlitelného, jde o jakousi fikční extenzi přírodních zákonů. Proto text funguje jako fantasy a ne jako magický realismus. Roklinka je vždy na jednom místě, Gandalf sice zahyne, ale přerodí se do bytosti nové, která podléhá stejnému časoprostoru. Pod tím vším je potom klasický román, vztahy, emoce, překonávání překážek, proměny, zkrátka aristotelské drama o podobách lásky. Tato jinak působivá výstavba ovšem trpí nejméně dvěma neduhy. Není zdaleka tak zasazená do reálií, takže až na pár letmých odkazů román bohužel rezignuje na hlubší analýzu společnosti, která se prý vyznačuje něcismem, potažmo tedy těch, kdo čtou horoskopy a přežvýkané články o Penroseových teoriích v lifestylových magazínech. Odstup tu nutně zaniká, protože ve fikčním světě Senzibila jde vždy o nezpochybnitelnou realitu. Stejně tak chybí vnímavější reflexe "normálního" prostředí. Sudety, hory, německá stopa, estébáci atd., všechna tato topoi spíše vrství klíšé, než aby dokázala pomocí "paranormální" nadstavby nabídnout nějaký nový pohled. Ani skutečné mentální techniky jako myšlenkové paláce nebo hypnóza nepůsobí potom věrohodně (resp. nic se o nich nedozvíme), protože jejich povaha je fikčním posunem do nadreálna pouze instrumentální. Samy postavy trochu šustí papírem, mají sice svůj vývoj, každá bojuje o svůj osud ve zvláštním příběhu, které střídavá narace umně splétá, jenže autorka musí věnovat spoustu papíru jejich pohybu v dalších dimenzích, takže potom na rozvinutí charakteru nezbude tolik místa, potažmo je jejich vývoj vyjádřen více poeticky, než prozaicky, tedy ve smyslu použití paranormálních metafor. Nakonec mi poměrně vadila lehce naivní polarita světlé a temné strany jak vystřižená ze Star Wars. Ačkoli u fantasy a zde snad i upřímně podložené jakýmsi tichým křesťanským apelem (de fictionibus non est disputandum), je to vlastně žádoucí. Sumasumárum, z prvotního nadšení jsem před půlkou ochladl a dočetl to pouze proto, že je to dobře napsané a zajímalo mě, co dokáže autorka z potenciálu Senzibila ještě vytřískat. Jako čtivý experimentální román to lze vlastně doporučit, protože ten bývá většinou v literatuře contradictio in adjecto.
Ostatnimi czasy bardzo czepiam się książek, których autorzy próbują wspinać się na wyżyny oryginalności, pisząc teoretycznie o interesujących tematach, starają nawiązywać do tego co rzadko spotykane. Niestety w praktyce wychodzi to zupełnie inaczej, zazwyczaj źle. Nie szukam książki idealnej, a jednak ostatnio trafiłam na taką, którą chyba, a raczej na pewno mogę tak nazwać. Autorka Markéta Pilátowá napisała powieść o raczej rzadko spotykanej tematyce. Przecież uzdrowicielstwo i parapsychologia, czyli dwa główne nurty tekstu to nie tak często poruszany temat, a już z pewnością nie w takim połączeniu. Sam tytuł czyli Ciemna Strona został bardzo trafnie wybrany. Motywy walki dobra ze złem, światła z ciemnością ukazane został tutaj w nietypowy sposób. Kolejnymi zagadnieniami przewijającymi się przez strony książki są na przykład duchy i miejsca przez nie odwiedzane, aury, energia, inne wymiary, religia czy wiara, filozofia, grzech, sumienie, zjawiska paranormalne czy podróże w czasie, a także tajemniczy czarny płaszcz. Książka przepełniona jest specyficznym poczuciem humoru, takim jak ja bardzo lubię. Bohaterzy są wielowymiarowi, plastyczni. Możemy poczuć się jakbyśmy byli w ich głowie, czytać ich myśli, widzieć ich oczami. Czujemy się tak jakbyśmy również należeli do całej tej historii, a historia ta jest opowiedziana z kilku perspektyw. Wielowarstwowość akcji i różnorodność motywów mimo wszystko daje efekt spójności. Oryginalna historia dotycząca bardzo ciekawej tematyki, tak jak wspomniałam wcześniej, daje nam powieść wciągającą, dającą nam pole do tak zwanego samodzielnego zastanowienia się nad tym, jak potoczą się losy bohaterów. Ogólnie książka napisana jest prostym językiem aczkolwiek zostało użyte nazewnictwo fachowe, specjalistyczne, ale w przystępny dla czytelnika sposób. Podsumowując, nie mam się czego przyczepić a Ciemna Strona to na chwilę obecną (i sądzę, że raczej na dłużej) to dla mnie książka idealna. Polecam każdemu kto chce poczuć czeską nutę tajemniczości, magii i podziwiać uroki Jesioników i okolicy.
Nečekaný úlet, rozporuplné pocity. Ještě jsem nikdy nenarazila na nic českého, co by se Senzibilovi vzdáleně podobalo. Příběh dvou jesenických senzibilů, krásné spolužačky ze školy, machiavelistického podnikatele a několika nesmrtelných duchovních bytostí na stranách Dobra a Zla mi hodně připomínal některé knihy od Davida Mitchella (Hybatelé, Hodiny z kostí, Dům za zdí). Je to mystický příběh, love story a špionážní detektivka v jednom. Moc by mě zajímalo, jestli se jím autorka opravdu inspirovala, nebo jestli je to jen můj dojem.
Ačkoli se mám k ezoterice jako čert ke kříži, tak jsem přistoupila na pravidla fikčního světa a pustila se do čtení. No nebavilo mě to. Vztahy i časové roviny neuspořádané, občas se zkrátka hodí vědět, kdo je s kým a kdo je proti komu. A nakonec se ukázalo, že senzibilita není žádný výjimečný dar, ale že paranormálními schopnostmi disponuje každý, kdo se připletl pod pero. A pak co čert nechtěl: hned po Senzibilovi jsem sáhla po Calvinových Neviditelných městech a jedno z nich mělo vlastnosti mentálního paláce. Prostě všechno už tu jednou bylo.
O tej książce mogę powiedzieć jedno: jakbym nie znała nazwiska autorki i tak wiedziałabym, że jest to czeska powieść. Ma w sobie tą specyficzną dosadność i ubieranie problemu tak, aby nieważne czego dotyczył, zawsze zahaczy o komunizm w Czechosłowacji. I zakończenie. Nie może być inaczej.
"Ciemna strona" to historia, którą nie sposób opisać w kilku słowach. Fabuła jest bardzo złożona i w gruncie rzeczy dotyczy zjawisk paranormalnych, hipnozy i parapsychologii. Nie dotyczy natomiast okultyzmu i ezoteryki.
Pilátová podejmuje tematykę dobra i zła w kontekście dość specyficznym i można powiedzieć, że uniwersalnym, ponad czasem (nie mylić z ponadczasowym). Jest to ciekawe połączenie wielu dziedzin psychiki, nauki i mitów, które łączą się w wciągającą historię o bólu i zdradzie, ale również przyjaźni, zrozumieniu i miłości.
Pilátová tworzy dużo postaci, które są bardzo ciekawe, złożone i nawiązują do wielu mitów, ale są również niejednoznaczne. Cztery główne postaci są całkowicie różne i tworzą paletę charakterów, które ukazują różne osobowości: Rudy - inżynier, który goni za uznaniem i udowodnieniem naukowo swoich zainteresowań, Mirek - uzdrowiciel-asceta, który jest niesamowicie uzdolniony, Majka - religijna dziewczyna z traumą oraz Jindra - komornik dążący do sukcesu w każdym aspekcie swojego życia. Autorce udało się świetnie wykreować swoich bohaterów, którzy byli nader ludzcy.
Relacje między bohaterami są różne i niekiedy dość dziwne, czasem wręcz przykre. Jednak mam wrażenie, że chociaż wszystkie były ciekawe, to nie był to główny cel. Autorka polemizuje między nauką, wiarą i religią, czyli czymś, co już na stałe przypisałam (oczywiście ja sama, z obserwacji i doświadczeń) do współczesnej literatury czeskiej.
Polecam wszystkim! Jest to fantastyczna lektura, żeby poszerzyć horyzonty o nowe literackie doświadczenia, ale również poznać nieco z kultury południowych sąsiadów. Dla mnie czeska proza jest bardzo specyficzna i każdego zachęcam do spróbowania spotkania się z czeskimi autorami. Ja czułam się pochłonięta, ale również liznęłam trochę nowej wiedzy. Dla mnie świetna lektura!
Wystawiłem maksymalną ocenę, bo dawno nie czytało mi się tak przyjemnie czegoś, co jest fantastyką zagnieżdżoną w naszej rzeczywistości. Tym bardziej w rzeczywistości bliskiej polskiemu sercu, bo Czesi nie są tak daleko, zarówno geograficznie, historycznie, jak i kulturowo. Owszem, trafiałem na przyjemne "czytadła", ale tu jest o wiele więcej treści, skłaniającej ku zadumie i pozostającej na dłużej w czytelniku.
I nie ma co ukrywać, to jest fantastyka, wręcz fantasy, co można próbować skryć za słowami "realizm magiczny", ale to tylko inna nazwa tego samego. Tylko że to jest fantasy takie, jak powinno być zawsze. Porusza istotne kwestie życia, skrywając wiele spraw za magiczną zasłoną. Trafimy tu na pytania o samotność, o odrzucone miłości, nieśmiertelność, unikanie wyborów oraz ich konsekwencję, rozważania nad życiem w mieście oraz na wsi, a pewnie i tak o czymś teraz zapomniałem. I to wszystko wplecione w walkę światła i mroku oraz wszelkiego rodzaju mitologie, nie ruszając się jednak z czeskiej prowincji. W Polsce chyba tylko Radek Rak potrafi dzisiaj tak pisać fantasy.
Jedynym problemem może być tylko konstrukcja tekstu. Płynie ona jak opowieść, w której co chwilę wplatane są kolejne dygresje w formie retrospekcji, wpisów encyklopedycznych albo zupełnie pobocznych historii. Wszystko jest jednak pięknie połączone i świetnie pasuje do siebie, autorka zawsze trafia w punkt. Mnie to całkowicie kupiło, ale mogę zrozumieć, że nie każdemu przypadnie to do gustu i wtedy pewnie ocena poszłaby niżej. Dla mnie mimo wszystko jedna z lepszych pozycji w tym roku.
A może bardziej 2.5 gwiazdki... Strasznie przekombinowana. A końcówka to dla mnie totalny bełkot, z którego nic nie wynikło i nic się nie wyjaśniło. Poza tym autorka nie za bardzo potrafi prowadzić fabułę - czasami popychała ją takimi zdaniami jak: "Jak pomyślał, tak zrobił", "Pojechali do X i zrobili Y". Nie wiem też, po co była ta intryga z czarnymi płaszczami - z tego też nic nie wynikło. Przez pierwszą połowę byłam zaintrygowana, potem stopniowo traciłam zainteresowanie i na końcu już się zmuszałam do przeczytania. Szkoda, mogłaby być krótsza, wtedy może miałabym inne końcowe wrażenie. Bo ogólnie same pomysły autorka miała fajne, tylko ich rozwinięcie było słabe.
Magischer Realismus aus Tschechien, verlegt im Wieser Verlag - verspricht Unerwartetes und unerwartet ist der Roman allemal. Die Figuren sind wie die Geschichte selbst eine Mischung aus allen Grauzonen des Vorstellbaren zwischen Historie und Esoterik. Die Sprache ist zuweilen gediegen, manchmal zu anbiedernd, der Verweis auf die Serie "The Mentalist" und anderes Populäre wirkt gezwungen. Der Roman zieht sich dann und wann und man fragt sich, wie diese absurde (Achtung: keine Pejoration) Geschichte zu Ende geht - und wird leicht enttäuscht. Mehr würde ich von der Autorin wahrscheinlich nicht lesen wollen, enttäuscht bin ich auch nicht.
Četla jsem na střídačku pro sebe a hlasitě pro Jin. Možná mi chybělo právě proto soustředěnější čtení. Jsou to pro mě témata těžko připustitelná, ale vtáhlo mě to velmi, trichu mátlo a dráždilo. Neobvyklé.
Nejdřív to bylo na čtyři hvězdy, protože to vypadalo jako nejzajímavější knížka o tématu, co mě nezajímá. Bohužel čím dál jsem v ději byl, tím víc jsem si uvědomoval, jak moc mě tohle téma furt nezajímá.
Skvělý mix napínavého příběhu, nadpřirozených schopností a hledání svého místa v životě. Mě osobně román naprosto sednul. https://milyctenarskydenicku.blogspot...