İlkçağ Felsefe Tarihi - Sofistlerden Platon'a

İlkçağ Felsefe Tarihi #2

by Ahmet Arslan

İlkçağ felsefesi denildiğinde tek bir anlayıştan bahsetmek mümkün değildir. Oldukça geniş bir zaman aralığına yayılmış bu dönem, tam tersine, çok farklı filozof ve yaklaşımları içermektedir. Bu bakımdan, kendinden önceki dönemlerle kıyaslandığında, insana ve evrene ilişkin yeni bir kavrayış biçiminin yanı sıra bu yeni tutumun tarihsel olarak farklı ekoller üzerinden çeşitlenmesini de temsil eder.

Ahmet Arslan’ın beş ciltlik İlkçağ Felsefe Tarihi serisinin ilk cildinde, başlangıcından Sofistlere kadar olan dönem Yunan felsefesinin ortaya çıkışı, gelişimi ve belli başlı temsilcilerinin görüşleri üzerinden veriliyor.

İkinci ciltte Sofistlerden başlayarak Sokrates, küçük Sokratesçi okullar ve Platon felsefesi ele alınıyor.

Üçüncü cilt ise tümüyle, hem ortaçağ İslam felsefesi hem de geç dönem Hıristiyan ortaçağ felsefesi tarihi bakımından özel öneme sahip, Müslümanların “İlk Öğretmen” olarak nitelendirdikleri Aristoteles’e ayrılmıştır.

Helenistik dönemin Epikurosçuluk, Stoacılık ve Septiklik diye bilinen üç okulu dördüncü cildin konusunu oluşturmakta.

Beşinci cilt ise, Roma dönemi içinde yer alan Plotinos ve onun kurucusu olduğu Yeni-Platonculuk ile ilk dönem Hıristiyan Kilise Babalarının felsefi görüşlerine ayrılmıştır.

Genres: Philosophy, Nonfiction, Turkish, Reference

480 pages, Paperback

First published December 1, 2006

About the author

Philosopher. He graduated from Ankara University, Faculty of Communication. He completed his doctorate (1973) and associate professorship (1978) studies in the same department. He founded Ege University, Faculty of Literature, Department of Philosophy and served as the chairman of this department. He published many articles about Islamic Philosophy and Political Philosophy in various reviews.

Works :

- Kemalpaşazade’nin Tehafüt Haşiyesi (Explanation of Roughly Threat of Kemalpaşazade, 1987)

- Haşiye Ala’t Tehafüt Tahlili (Appendix: Analyze of Ala’t Tehafüt, 1987)

- İbn Haldun’un İlim ve Fikir Dünyası (İbn Haldun’s Scientific and Intellectual World, 1987)

- Felsefeye Giriş (Introduction to Philosophy, 1994)

- Felsefe Tarihi 1 – Başlangıçlarından Atomculara Kadar (History of Philosophy – from the Beginning to the Atomists, 1995)

- Laiklik, Demokrasi ve Türkiye (Secularism, Democracy and Türkiye, 1995)

- İslam Felsefesi Üzerine (About Islamic Philosophy, 1999)

Reviews

[Ahmet]

İlk kitap kadar akıcı gelmedi bana, kitabın ikinci kısmını okurken zorlandım. Yine çok kapsamlı kaynak eserlerden ve alıntılardan beslenerek gerçekçi ve tarafsız bir tarih yolculuğu olmuş, ellerinize sağlık. Sofistler- Sokrates- Platon sırasıyla düşünürler ve düşünceleri yer almakta, Platona oldukça uzun yer verilmiş. Devlet kitabı ön planda neredeyse her kitabı işlenmiş.
Hepsini okumaya üşenenler için her bölümün sonunda bölüm ile ilgili genel bir değerlendirmenin olduğunu ve sadece o kısımların okunabileceğini farkettim, ilginizi çekerse kalan bölümün tamamını da okuyabilirsiniz.
Sokratese Platona tekrar tekrar nasıl hayran olunursa öyle hayran oldum, Aristotales bir sonraki kitapta övülecek belli ki onu da merakla okumayı bekliyorum.

[Elliot R]

Konular oldukca detayli ve farkli acilardan ele alinmis. Ozellikle bir olaydan bahsederken farkli goruslerin neler oldugunu belirtip, kanit olarak neler gosterdiklerine deginilmesi cok ilgimi cekti ve cok sevdim.

Oldukca ogretici ve ilginc bir kitap.

[moi, k.y.a.]

kitabın tarihsel olarak sürekli ileriye yönelik referanslar vermesi her okuyucuya hitap etmeyecek

[Gkona]

Diğer 4 cilt gibi son derece akıcı ve anlaşılır bir dille yazılmış felsefe tarihi kitabı. Öyle ki okurken Ahmet hocanın karşınızda olduğunu ve aklınıza gelen her soruyu tek tek ele aldığını hissediyorsunuz. Daha spesifik bir alanla ilgilenmeye başlamadan önce 5 cildin tamamı okunmalı (bir süre sonra geri dönüp bazı ciltleri tekrar okumak daha iyi olur)

[Teoman TURKOGLU]

Ahmet Arslan’ın İlkçağ Felsefe Tarihi – 2. Cilt’i, ilk ciltte doğa ve varlık problemi etrafında şekillenen felsefenin bu kez insan, bilgi, ahlâk ve siyaset alanına doğru nasıl yöneldiğini son derece güçlü biçimde gösteriyor.

Bu ciltte benim için en dikkat çekici dönüşüm, sorunun artık yalnızca “Evrenin ana maddesi nedir?” olmaktan çıkıp “İnsan nasıl yaşamalıdır?”, “Bilgi mümkün müdür?”, “Erdem nedir?” ve “Adalet nasıl kurulmalıdır?” sorularına yönelmesi oldu.

Sofistler bu değişimin merkezinde duruyor. Protagoras’ın insanı ölçü alan yaklaşımı, dil, hakikat ve görelilik tartışmaları; ardından Sokrates’in bütün bu ortamın içinde ahlâkî hakikati ve insanın kendisini sorgulamasını merkeze koyması kitabın en güçlü bölümlerinden.

Sokrates’i okurken bir kez daha şu düşünce öne çıkıyor: Felsefe yalnızca doğru bilgiye ulaşma çabası değil, aynı zamanda insanın kendi hayatını sorgulama cesaretidir. “Bilmediğini bilmek” burada bir eksiklik değil, düşüncenin başlangıç noktası hâline geliyor.

Platon bölümleri ise kitabın düşünsel ağırlık merkezini oluşturuyor. İdealar öğretisi, bilgi anlayışı, ruh tasavvuru, mağara benzetmesi, İyi ideası ve siyaset felsefesi birbirinden kopuk başlıklar olarak değil, tek bir büyük sistemin parçaları olarak anlatılıyor.

Beni en fazla düşündüren noktalardan biri de Platon’un düzen ve adalet arayışının beraberinde getirdiği sorunlar oldu. Bütünün iyiliği adına bireyin özgürlüğünün ne kadar sınırlandırılabileceği, sanat ve düşüncenin devlet tarafından ne ölçüde denetlenebileceği gibi sorular bugün dahi güncelliğini koruyor.

Ahmet Arslan burada yalnızca filozofların düşüncelerini aktarmıyor; onları tarihsel bağlamları içinde değerlendirirken okuyucuya eleştirel bir mesafe de bırakıyor. Bu nedenle kitap, bir felsefe tarihi kitabı olmanın ötesinde, insanın kendi düşüncelerini sınadığı bir metne dönüşüyor.

İlk ciltte “Varlık nedir?” diye başlayan yolculuk, ikinci ciltte giderek daha doğrudan insana dönüyor:

İyi nedir?
Adalet nedir?
İnsan nasıl yaşamalıdır?
Bilgi ile erdem arasında nasıl bir ilişki vardır?

Belki de felsefenin asıl gücü burada ortaya çıkıyor: Evreni anlamaya çalışırken sonunda dönüp kendimize bakmak zorunda kalıyoruz.

5/5. İlk cildi sevenler için yalnızca bir devam kitabı değil, felsefenin insanı merkeze aldığı büyük dönüşümü görmek açısından vazgeçilmez bir cilt.

[Deniz Kaya]

#I log the books i read between 2018-2021

[Sercan]

İlkçağ felsefe tarihi serisinin 2.kitabı olan sofistlerden platona sosyal bilimlerin atası olabilecek düşüncelerin gelişimini farklı açılardan güzel ve sürükleyici bir şekilde anlatıyor.