What do you think?
Land zonder koning: Boudewijn, de abortuswet en de mini-koningskwestie
Kijk in dit boek achter de schermen van de mini-koningskwestie, waarbij Koning Boudewijn in de onmogelijkheid om te regeren wordt gesteld, zodat hij de abortuswet niet hoeft te tekenen.
Op 30 maart 1990 stuurt Koning Boudewijn een brief naar eerste minister Martens. Daarin deelt hij hem mee dat hij vanwege gewetensbezwaren de nieuwe abortuswet niet kan ondertekenen. De premier en de vicepremiers zoeken dag en nacht naar een oplossing en stellen uiteindelijk voor om de Koning 'in de onmogelijkheid om te regeren'; te verklaren, zodat de ministers in zijn plaats de wet kunnen bekrachtigen. En zo gebeurde het. Er ging een schokgolf door het land. Het was 36 uur zonder Koning.
Dit boek biedt nu een unieke blik achter de schermen van een van de spannendste episodes uit de recente Belgische politieke geschiedenis. Jan Velaers vertelt wat er zich tijdens de crisis van dag tot dag en van uur tot uur heeft afgespeeld. Hij plaatst de abortuswet en Boudewijns gewetensnood in hun context en belicht de opmerkelijke constitutionele oplossing die toen is bedacht. Voor het minutieuze relaas maakt hij onder andere gebruik van twee nooit eerder gepubliceerde ooggetuigenverslagen, één van André Alen, de toenmalige secretaris van de ministerraad, en één van toenmalig CVP-voorzitter Herman Van Rompuy.
André Alen, die de politieke hoogspanning vanaf de eerste rij meemaakte en de grondwettelijke oplossing uitwerkte, kijkt in een persoonlijk getuigenis terug op de gebeurtenissen.
'De ministers reageerden "Dat is het! Dat is het!" Ik ";Ja maar, it';s a joke!"'; - André Alen over het moment waarop hij de 'onmogelijkheid om te regeren'; als uitweg uit de crisis op tafel legde
Op 30 maart 1990 stuurt Koning Boudewijn een brief naar eerste minister Martens. Daarin deelt hij hem mee dat hij vanwege gewetensbezwaren de nieuwe abortuswet niet kan ondertekenen. De premier en de vicepremiers zoeken dag en nacht naar een oplossing en stellen uiteindelijk voor om de Koning 'in de onmogelijkheid om te regeren'; te verklaren, zodat de ministers in zijn plaats de wet kunnen bekrachtigen. En zo gebeurde het. Er ging een schokgolf door het land. Het was 36 uur zonder Koning.
Dit boek biedt nu een unieke blik achter de schermen van een van de spannendste episodes uit de recente Belgische politieke geschiedenis. Jan Velaers vertelt wat er zich tijdens de crisis van dag tot dag en van uur tot uur heeft afgespeeld. Hij plaatst de abortuswet en Boudewijns gewetensnood in hun context en belicht de opmerkelijke constitutionele oplossing die toen is bedacht. Voor het minutieuze relaas maakt hij onder andere gebruik van twee nooit eerder gepubliceerde ooggetuigenverslagen, één van André Alen, de toenmalige secretaris van de ministerraad, en één van toenmalig CVP-voorzitter Herman Van Rompuy.
André Alen, die de politieke hoogspanning vanaf de eerste rij meemaakte en de grondwettelijke oplossing uitwerkte, kijkt in een persoonlijk getuigenis terug op de gebeurtenissen.
'De ministers reageerden "Dat is het! Dat is het!" Ik ";Ja maar, it';s a joke!"'; - André Alen over het moment waarop hij de 'onmogelijkheid om te regeren'; als uitweg uit de crisis op tafel legde
394 pages, Kindle Edition
Published May 30, 2023
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
December 8, 2023
Eigenlijk echt interessant
Ook handig dat er zeker 150p bijlage en bronnen zijn, dat leest snel
Ook handig dat er zeker 150p bijlage en bronnen zijn, dat leest snel
January 13, 2024
Het boek ” Land zonder koning” gaat over de Mini-koningskwestie van 1990. Daarin draaide het om de abortuswet en het knagende geweten van koning Boudewijn.
De Mini-koningskwestie draait het allemaal rond de weigering van koning Boudewijn om het wetsvoorstel rond abortus te bekrachtigen. In maart 1990 stuurde Koning Boudewijn brieven naar de toenmalige eerste minister Martens waarin hij meedeelde dat hij omwille van morele wroeging zich er niet toe kon brengen het desbetreffende wetsvoorstel te ondertekenen. Hij wilde toch het democratische proces niet belemmeren en verzocht daarom in een andere brief om een oplossing waarbij de wet rechtsgeldig kon worden zonder dat hij die zelf moest ondertekenen. Er werd een oplossing gedacht, die ongewoon en ook best als omstreden beschreven kan worden…
De abortuswet kwam er dus, ook zonder de koning die op dat moment de onmogelijkheid had om te reageren. De bedenkers van deze oplossing doen hun verhaal in dit boek. Als lezer moet je niet denken dat je een beeld van de koning voorgeschoteld krijgt. Het is allemaal politiek wat voorbij komt. Daarbij moet je als lezer denken aan : de nogal lange voorgeschiedenis van abortuswet, persoonlijke getuigenissen van Jab Velaers en Andre Alen ( de dichtsbetrokkene van de oplossing van mini-koningskwestie).
Tevens krijg je als lezer een dag tot dag overzicht van de periode dat de wet ondertekent, moest worden. Op het einde van het boek wordt er nog wel even in gegaan op koning Boudewijn en zijn geweten betreffende de abortuswet. Koning Boudewijns gewetensbezwaar kunnen we terugvoeren door het feit dat het toenmalig koninklijk paar (Boudewijn & Fabiola) zelf kinderloos was, ondanks een grote kinderwens.
Tenslotte bevat het boek ook enkele bijlagen die gaan over : het onderhoud met André Alen over de mini-koningskwestie, gesprekken met politieke kopstukken en tot slot een overzicht van de documenten en verslagen. Het is dan ook boek dat je niet zo maar even leest, het is veelal doorbijten. Daarbij moet je wel een politieke interesse hebben, ander is de kans groot dat je het boek halverwege weglegt ( zeker als je denkt een boek over Boudewijn te lezen.) Toch is het een interessant boek over de mini-koningskwestie, geschreven door professoren en andere politieke kopstukken.
De Mini-koningskwestie draait het allemaal rond de weigering van koning Boudewijn om het wetsvoorstel rond abortus te bekrachtigen. In maart 1990 stuurde Koning Boudewijn brieven naar de toenmalige eerste minister Martens waarin hij meedeelde dat hij omwille van morele wroeging zich er niet toe kon brengen het desbetreffende wetsvoorstel te ondertekenen. Hij wilde toch het democratische proces niet belemmeren en verzocht daarom in een andere brief om een oplossing waarbij de wet rechtsgeldig kon worden zonder dat hij die zelf moest ondertekenen. Er werd een oplossing gedacht, die ongewoon en ook best als omstreden beschreven kan worden…
De abortuswet kwam er dus, ook zonder de koning die op dat moment de onmogelijkheid had om te reageren. De bedenkers van deze oplossing doen hun verhaal in dit boek. Als lezer moet je niet denken dat je een beeld van de koning voorgeschoteld krijgt. Het is allemaal politiek wat voorbij komt. Daarbij moet je als lezer denken aan : de nogal lange voorgeschiedenis van abortuswet, persoonlijke getuigenissen van Jab Velaers en Andre Alen ( de dichtsbetrokkene van de oplossing van mini-koningskwestie).
Tevens krijg je als lezer een dag tot dag overzicht van de periode dat de wet ondertekent, moest worden. Op het einde van het boek wordt er nog wel even in gegaan op koning Boudewijn en zijn geweten betreffende de abortuswet. Koning Boudewijns gewetensbezwaar kunnen we terugvoeren door het feit dat het toenmalig koninklijk paar (Boudewijn & Fabiola) zelf kinderloos was, ondanks een grote kinderwens.
Tenslotte bevat het boek ook enkele bijlagen die gaan over : het onderhoud met André Alen over de mini-koningskwestie, gesprekken met politieke kopstukken en tot slot een overzicht van de documenten en verslagen. Het is dan ook boek dat je niet zo maar even leest, het is veelal doorbijten. Daarbij moet je wel een politieke interesse hebben, ander is de kans groot dat je het boek halverwege weglegt ( zeker als je denkt een boek over Boudewijn te lezen.) Toch is het een interessant boek over de mini-koningskwestie, geschreven door professoren en andere politieke kopstukken.
December 26, 2024
Een boek geschreven door zowel André Alen als Jan Velaers. Het boek schetst een prachtige rechtshistorische context van de abortuswet, de graduele werking daarnaartoe en de overtuigingen van Koning Boudewijn. Eerst geeft Alen zijn persoonlijke getuigenis weer, waarna Velaers de draad oppikt en de kwestie uitvoerig bespreekt. Meteen is duidelijk dat er grondwettelijke problemen ontstaan bij een weigering van de ondertekening van een wet door de vorst.
Terwijl dit vroeger (1847) nog geduld werd als een koninklijk veto, is dit niet meer toegelaten geweest erna. De Koning 'als persoon' en de Koning 'als instelling' zijn twee wezenlijk verschillende entiteiten, waarvan de 'instelling' steeds de voortgezette procedure dient te onderschrijven. Dit betekent: de wet ondertekenen indien deze goedgekeurd is door Kamer en Senaat. De Koning 'als persoon' kan hiertegen bezwaar maken, maar moet constitutioneel gezien 'als instelling' gewoonweg tekenen. Hier knelde het schoentje: Koning Boudewijn stelde dat onderscheid niet te kunnen maken; "Ik ben de Koning, de Koning ben ik". Aangezien zijn religieuze overtuigingen, was Boudewijn niet te overtuigen om de wet toch te ondertekenen. Men heeft dan de leer van de 'onmogelijkheid tot regeren' aangevat, dat initieel enkel bedoeld was om geestesziekte te counteren. Echter was deze leer al eens toegepast in 1940-44, toen Koning Leopold III in 'materiële' onmogelijkheid tot regeren was gesteld wegens de Duitse bezetting. In dezelfde zin trok men deze redenering door, maar dan met de 'morele' onmogelijkheid tot regeren. Meest omstreden was het gebrek aan de aanstelling van een regent, waardoor een loopje werd genomen met de Grondwet. Uiteindelijk werd de wet door de Ministerraad ondertekend en bekrachtigd. Koning Boudewijn is de geschiedenisboeken ingegaan als een 'principieel' vorst, terwijl de gehele kwestie als een 'never again' werd aangevoeld door de politieke en juridische wereld. Onafgezien hiervan, heeft de mini-koningskwestie voor interessante constitutionele ontwikkelingen gezorgd.
Aanrader!
Terwijl dit vroeger (1847) nog geduld werd als een koninklijk veto, is dit niet meer toegelaten geweest erna. De Koning 'als persoon' en de Koning 'als instelling' zijn twee wezenlijk verschillende entiteiten, waarvan de 'instelling' steeds de voortgezette procedure dient te onderschrijven. Dit betekent: de wet ondertekenen indien deze goedgekeurd is door Kamer en Senaat. De Koning 'als persoon' kan hiertegen bezwaar maken, maar moet constitutioneel gezien 'als instelling' gewoonweg tekenen. Hier knelde het schoentje: Koning Boudewijn stelde dat onderscheid niet te kunnen maken; "Ik ben de Koning, de Koning ben ik". Aangezien zijn religieuze overtuigingen, was Boudewijn niet te overtuigen om de wet toch te ondertekenen. Men heeft dan de leer van de 'onmogelijkheid tot regeren' aangevat, dat initieel enkel bedoeld was om geestesziekte te counteren. Echter was deze leer al eens toegepast in 1940-44, toen Koning Leopold III in 'materiële' onmogelijkheid tot regeren was gesteld wegens de Duitse bezetting. In dezelfde zin trok men deze redenering door, maar dan met de 'morele' onmogelijkheid tot regeren. Meest omstreden was het gebrek aan de aanstelling van een regent, waardoor een loopje werd genomen met de Grondwet. Uiteindelijk werd de wet door de Ministerraad ondertekend en bekrachtigd. Koning Boudewijn is de geschiedenisboeken ingegaan als een 'principieel' vorst, terwijl de gehele kwestie als een 'never again' werd aangevoeld door de politieke en juridische wereld. Onafgezien hiervan, heeft de mini-koningskwestie voor interessante constitutionele ontwikkelingen gezorgd.
Aanrader!
November 26, 2023
Interessant boek over de mini-koningskwestie, geschreven door professoren en senaten.
Displaying 1 - 4 of 4 reviews