Het lerarentekort

by Jacquelien Bulterman

De positie van leraren is weinig ze doen het belangrijkste werk, maar hun vakmanschap heeft een ondergeschikte positie gekregen. In het onderwijs werkt een groep deskundigen die kennis ontwikkelt of verspreidt zonder deze kennis te gebruiken voor de klas, terwijl de kennis van mensen die wel voor de klas staan geen status heeft. Is het een wonder dat het onderwijs in een neerwaartse spiraal verkeert?



Jacquelien Bulterman laat zien waarom kennisontwikkeling en handelen uit elkaar zijn gegroeid. Vanuit wetenschappelijk oogpunt is deze situatie niet meer te wetenschap en vakmanschap horen bij elkaar. Het onderwijs komt dan weer in een opwaartse spiraal.

232 pages, Kindle Edition

Published March 16, 2023

Reviews

[Willem Hoekstra · Rating 4 out of 5]

Krachtige en herkenbare analyse van de hiërarchische kloof tussen handelingskennis van leraren en theoretische kennis van professionals die niet direct met leerlingen werken en het gevolg hiervan voor de positie en perspectieven van leraren.
Ook voor de lerarenopleidingen genoeg stof om over na te denken.

[Diana de Jong · Rating 4 out of 5]

Interessante materie en een visie op onderwijs die ik 100% onderschrijf. De enorme theoretische (veel beter betaalde!) schil rondom de leraar is de auteur een doorn in het oog. Deze theoretici komen met oplossingen uit de ivoren toren, zonder dat ze de bijzonder gecompliceerde en altijd weer andere dagelijkse praktijk van de leraar uit eigen ervaring kennen. De wetenschappelijke modellen die zij produceren, zijn dus vrijwel nooit bruikbaar in de praktijk. Bulterman pleit voor een bottom up aanpak, waarbij leraren zelf kennis ontwikkelen. Wetenschap en vakmanschap spelen hierin beide een rol.
Zeer bruikbaar als thinking tool, maar er zit wel erg veel herhaling in.

Een paar quotes:

- Ik zou niet weten waarom je zonder enig contact met leerlingen een deskundige op het gebied van onderwijs zou kunnen worden.
- Kennen is niet hetzelfde als kunnen.
- Het probleem van ons huidige onderwijs is dat de officiële kennisontwikkeling en daarmee ook het gezag van het onderwijs is losgemaakt van het vakmanschap van leraren, terwijl alles om de ontwikkeling van dit vakmanschap zou moeten draaien.

[Frederike · Rating 5 out of 5]

Het lerarentekort is geschreven door iemand die zowel onderzoeker als docent is, waardoor de conclusie -- die van de daken geschreeuwd zou moeten worden, maar dit terzijde -- dat we een kennisinfrastructuur nodig hebben 'die de ontwikkeling van vakmanschap centraal stelt, waar alles draait om kennis van hoofd, hart en handen ' overtuigend onderbouwd is

[Emma Wissink · Rating 5 out of 5]

“Onze kennisinfrastructuur stelt kennis over onderwijs centraal, in plaats van kennis van onderwijzen, en levert dus niet het type kennis dat leraren nodig hebben.” Dit boek is een ijzersterk pleidooi voor het vakmanschap van leraren en een aanrader voor iedereen die bij het onderwijs betrokken is.

[Julie · Rating 3 out of 5]

De auteur komt met een aantal rake punten, over het gebrek aan waardering voor handelingskennis, de onwenselijke realiteit van hiërarchie in het onderwijsveld en zeggenschap zonder praktijkkennis. Ook de onderwijsinspectie krijgt (terecht) een aantal verwijten wat dat betreft.

De wijze waarop dit werk geschreven is maakt echter geen plezierige leeservaring. Er zit veel herhaling in en had beknopter gemogen, wat goed mogelijk is zonder dat de inhoud daardoor minder valide zou worden. Ook zijn er meer oorzaken voor het lerarentekort, die weliswaar verergerd worden door het feit dat leraren in de praktijk gereduceerd worden tot “domme” uitvoerders, maar door het beëindigen van de scheiding tussen onderwijs geven en onderzoek niet worden opgelost.

[Nathalie · Rating 4 out of 5]

Zeer herkenbare analyse en een krachtig pleidooi voor de herwaarddering van het vak van leraar

Toch denk ik ook dat de auteur uiteindelijk toch wel uitkomt bij een "model". En dat onderzoek daar een rol bij moet spelen.
Ook hier ligt naar mijn mening weer de oplossing niet. Veel docenten die met hart en ziel en open ogen aan hun carrière begonnen zijn willen lesgeven en (mentor)leerlingen begeleiden. En zijn intelligent en reflectieg genoeg om zichzelf bij te scholen en met collega's uit te wisselen. Vertrouwen en loslaten. Dat is wat nodig is. En hier komt TOCH weer een 'oplossing'.
Boek is duidelijk voor een bepaald (intellectueel) publiek geschreven. Talig maar ook qua conclusies.

Jammer, want dit had een extreem krachtige nieuwe start voor leraren en docenten in het hele onderwijs kunnen zijn. Maar uiteindelijk zal nu maar een klein percentage zich hierin herkennen.

Desondanks... als je in het onderwijs werkt zou ik dit boek toch aanraden. Al was het maar vanwege de erkenning.

[Fifi · Rating 4 out of 5]

‘Als we goede leraren hebben, hebben we alles wat nodig is, al het andere is secundair.’
#DeZinVanHetBoek

Aanrader voor wie in en om het onderwijs werkt. Hier kun je lezen waarom: https://dedingendebaas.nl/2023/07/17/...