Một nhà bốn người đồng thời nhận hung tin mẹ thì ung thư vòm họng, bố thì ung thư dạ dày, em trai thì em thư phổi - nói chung cả 3 chỉ còn vẻn vẹn nửa năm để sống, chỉ mình cô chị là không làm sao. Bình thường đã cảm thấy mình là “cừu đen" trong gia đình thì chớ, đến cả Tử thần cũng nhất quyết bắt cô phải chịu một số phận khác. Thế là ba người còn lại thiết lập liên minh “an ủi nhau” với nỗi đau chung, trong khi càng ngày càng đối xử nghiêm khắc với cô chị. Mẹ thì quát nạt cô để thay đổi lối sinh hoạt vô kỷ luật (dù rất bình thường đối với một đứa teen đang nghỉ hè) còn bố thì không ngừng đưa cô đi gặp họ hàng (bắt cô bé phải nghiêm chỉnh nói chuyện dù biết cô chẳng ưa họ). Cô bé tủi thân, chỉ biết gào thét: “Vậy tại sao lại để con một mình? Bỏ lại mỗi mình con, bố mẹ quá đáng lắm rồi!” rồi ăn ngay một cái bạt tai.
Đấy là tình huống vừa vô lý vừa hợp lý được Otsuichi đặt ra trong thiên truyện “Chó phẳng" của bộ “Mắt đá" - tập truyện khiến mình sắp vỡ tung trong những cảm xúc đan xen, vui buồn lẫn lộn. Với “chất xúc tác" là các yếu tố giả tưởng, thật khó để không so sánh với tuyển tập truyện ngắn đầu tiên cùng tác giả được xuất bản tại Việt Nam - “ZOO". Tuy nhiên, nếu nói “ZOO” là truyện kinh dị mang yếu tố tình cảm thì “Mắt đá” lại là truyện tình cảm mang yếu tố kỳ ảo. Đây là điều mình không lường trước vì cả bìa sách lẫn lời giới thiệu ở mặt sau đều được dẫn dắt theo hướng kinh dị - truyền thuyết đô thị, trong khi trọng tâm của cuốn sách thiên về những tình cảm giữa con người nhiều hơn.
Mình thấy nhiều độc giả đã đọc qua Otsuichi coi đây là một cú lừa vì đợi mãi không thấy yếu tố kinh dị chặt chém thường xuất hiện trong truyện của ông, nhưng “Mắt đá" lại thực sự khiến mình bất ngờ ở sức sáng tạo phi thường của tác giả và cách ông có thể đi sâu vào tâm lý kì cục bất thường của những đứa trẻ con mới lớn. Mình thấy thích thú vô cùng ở giọng văn có phần đương nhiên, vô cảm trái ngược hoàn toàn với những tình tiết tràn ngập phép thuật mà Otsuichi tạo ra, lần lượt ở 4 thiên truyện:
1. “Mắt đá": Về người đàn bà có khả năng làm mọi người hoá đá.
2. “Hajime": Về người bạn sinh ra từ trí tưởng tượng.
3. “Blue": Về những con búp bê biết cử động.
4. “Chó phẳng": Về hình xăm chú chó biết di chuyển xung quanh cơ thể.
Tất cả những yếu tố kỳ ảo này chính là “chất xúc tác" để đẩy nhân vật chính vào những tình huống vừa vô lý vừa hợp lý trong cuộc sống, khiến cho họ trưởng thành và cũng ít nhiều chạm đến trái tim của người độc giả là mình, khiến mình xót xa đồng thời ngập tràn hy vọng.
Để nhận xét cụ thể, đối với mình, “Hajime" và “Chó phẳng" là hai câu chuyện xuất sắc nhất trong “Mắt đá". Mình cũng cảm giác đây là những câu chuyện mà Otsuichi thích nhất vì cách sắp xếp, hay sự miêu tả kỹ lưỡng đến từng milimet đến nỗi mình có thể tưởng tượng ra từng nhân vật và yêu mến họ. Tuy nhiên, đây cũng là 2 thiên truyện với kết thúc buồn và để lại sự xót xa dai dẳng nhất khi cái chết của những người thân thương xung quanh nhân vật chính đã được báo trước từ dòng đầu tiên, còn lại là cách họ đối diện / chuẩn bị cho nỗi đau ấy.
Còn lại, “Mắt đá" là câu chuyện đầu tiên và là câu chuyện an toàn nhất với phong cách đen tối đặc trưng của Otsuichi. Có thể nói là “đầu dê” được treo lên để “câu” mình mua sách, nhưng cuối cùng thì khá bình thường. Đáng tiếc nhất phải kể đến “Blue" với tuyến nhân vật nhạt nhẽo, dễ đoán, cũ mèm, vô lý đến nỗi khó tin. Đây cũng là câu chuyện duy nhất Otsuichi không dùng lối kể chuyện theo ngôi thứ nhất và sử dụng tuyến nhân vật phương Tây. Sự vô lý khiến mình phá lên cười là việc người bố sẵn sàng mua tặng con gái những búp bê đẹp đến kỳ dị cuối cùng của một thợ thủ công nổi tiếng đã tự kết thúc cuộc đời bằng súng lục. Nghe sai đến nỗi mình đã mong đợi một cú twist nào đấy nhưng tất cả chỉ là “Toy Story".