Geceden Beri

by Elif Demirel

2022 Everest Yayınları “İlk Roman” Ödülü

Bir gece kadar karanlık gözleri vardı Gece’nin.
Bakmasını beceremeyenin yıkımı o gece başlardı.
Şifacı, falcı, büyücü, ermiş, cinli diye anılan Gece; kaybettiklerinin, uğradığı yahut yaşattığı haksızlıkların acısıyla çizgiden çıkmış; hırsını kendi bedeninden, ruhundan çıkaran insanların umududur. Ancak Gece, kendi hikâyesiyle dikilir karşılarına: Yoksa şifa yahut kurtuluş, insanlığın tüm dertlerine bulanmaktan, döngüye dahil olmaktan mı ibarettir?
İncelikli kavrayışı, yaratıcı kurguları ve zengin diliyle usta bir hikâye anlatıcısı olduğunu ispat eden Elif Demirel, Geceden Beri’yle 2022 Everest Yayınları İlk Roman Yarışması’nı kazandı. Asuman Kafaoğlu-Büke, Bahriye Çeri, Gülfem Pamuk, Irmak Zileli ve Zekiye Antakyalıoğlu’ndan oluşan jüri, kararını şu gerekçeye dayandırdı: “Batıl ile aklı, masal ile gerçeği, geçmiş ile bugünü güçlü imgelerle yoğuran, günümüz insanının kaygılarına, sırlarına ve karanlık yanlarına büyülü gerçekçiliğin penceresinden aynalar tutan ve her bir aynasını çiçeklerle bezeyen özgün bir roman. Yazar, doğaya ve insana saygılı anlatısı, güçlü dili ve sıradan olanı sıradışı kılma becerisiyle bu ödüle layık bulunmuştur.”

144 pages, Paperback

Published March 24, 2023

Reviews

[Burak · Rating 2 out of 5]

Sanırım uzun zamandır bu kadar sevmediğim bir kitap okumamıştım. Sevmemekten de ziyade karakterlerinden tutun da kurgusuna, hikayesine, hatta yazarın yapmaya çalıştığını düşündüğüm şeye kadar her şeyiyle kötü diyebileceğim bir kitap çıkmıyordu karşıma. Geceden Beri bu eksikliği -ki gerçekten bir eksiklik bence bu, iyi kitaplar kadar kötülerine de ihtiyacımız var- giderdi.

Öncelikle bu kitabın bir roman olduğunu söylemek zor, ancak postmodernizm zaten muğlak olan bu sınırları iyice ortadan kaldırdığı için buna takılmıyorum. Yazar bize bir yandan Gece karakterinin hikayesini anlatırken bir yandan da buna paralel olarak envai çeşit karakterin bir noktada Gece'yle kesişen ve ondan öğüt aldıkları hikayelerini anlatıyor. Fakat bu hikayeler ve karakterler bir bütün oluşturmuyor, yani Geceden Beri bir öykü toplamı olarak yayınlansaydı da pek inkar eden çıkmazdı. Bir diğer sorun da bu küçük öykülerin neredeyse tamamının klişe, sığ başkarakterlere sahip olması. Birkaç sayfalık bir bölümde derinlikli bir karakter yaratımı beklemiyorum ancak pembe diziden fırlamışçasına stereotiplere uygun karakterleri hoş görmek de çok zor.

Gece'nin hikayesi de ayrıca sıkıntılı. Bir kere çıkış noktası -Gece'nin annesinin yaşadıkları ve neticesinde başına gelen şey- bence çok sorunlu ya da benim hiç anlamadığım bir başka alt metin var burada. Sonra Gece'nin kendisi de bir tersine şifacı olarak yazılmış fakat bunun sebebi nedir, niye böyle bir konumda anlam veremiyoruz. Güya kitabın en iyi yazılmış karakteri olması gereken Gece de karikatürize edilmiş bir kocakarı varyasyonundan öteye gidemiyor.

Diyaloglar çok kötü yazılmış, pembe dizi benzetmesini burada da yapmak zorundayım. Kitabın geri kalanının da iyi yazıldığını söyleyemeyeceğim. İki yıldız vermemin tek sebebi uğraşılsa, üzerine gerçekten vakit harcansa belki ilginç bir şeyler çıkabilirdi diye düşünmem ama bu haliyle vasat bir fikrin baştan savma yazılması diyebiliyorum ancak Geceden Beri için.

2021 Everest İlk Roman Ödülünü alan Nergis Hanım Hakkında Bazı Şeyler geçen sene okuduğum en iyi kitaplardan biriydi, ona güvenerek beklentimi yükselmiştim ancak bu sene beni çok büyük hayal kırıklığına uğrattı ödül jürisi. Gerçekten neresinden tutup da bu ödülü verdiler anlamıyorum. Elif Demirel'le de yolumuzun tekrar kesişeceğini hiç zannetmiyorum.

[Meltem Sağlam · Rating 4 out of 5]

Yazar bu romanı ile 2022 Everest İlk Roman Ödülü’nü kazandı. Ancak bir romandan çok, ana karakterin ortak kullanıldığı sekiz adet öyküden oluşan bir öykü kitabı olduğunu düşünüyorum. Yazarın almış olduğu ödül, bir ‘İlk Roman Ödülü’ olarak değil, ‘İlk Kitap Ödülü’ olarak ifade edilebilir.

İlk sayfadan itibaren, yazarın özgün ifade yeteneği, özenle kurulmuş cümleleri, bakış açısı beni etkiledi.

Çok beğendim. Yeni eserlerini takip edeceğim.

[Nurbahar Usta · Rating 2 out of 5]

bir oturuşta bitirmeme, bazı yerlerinde okuduğumdan keyif almama rağmen yüksek puan verebileceğim bir "roman" değil, çünkü bu bir roman değil. tek ortak noktası gece isimli büyücü/şifacı (o da şüpheli) bir kadınla temaslarının olması olan insanlar topluluğunun farklı farklı hikayeleri toplamı denebilir belki. farklı hikayeler toplamı bütünde bir anlatının parçası haline çok cılızca geliyor ancak, o da son iki sayfasında. romandan beklentimin farklı oluşu belki yorumumu biaslı yapıyordur ama uluslararası ödüllerin uzun listelerindeki kitaplardan sonra yerel ödüllü romanımızda onlarla yarışır bir bütünlük, tema, üslup bulamadım.

[İdris Alp · Rating 4 out of 5]

bir gece’nin hayatına, bir de gece’nin dokunduğu hayatları okuyoruz. hepsi hayatın içinden, hepsi uğursuz hikayeler. hepsi gece’den yardıma geliyorlar ama gece ne doğru ne yanlış sadece söylemesi gerekeni söylüyor. annesi de gece gibi, gece de sadece anneannesi gibi olmak istiyor. çiçek isimleri her bir bölüm ama hikayeler sohbahar. elif demirel içimizdeki insanları çok güzel yazmış, acılarını bize bal niyetine tattırdı. tüm iştahımızla hem onların hem de gece’nin hikayesini yedik bitirdik. sanki devamı olmalı yoksa gece hep böyle ölümden kaçar mı?

[Kaya · Rating 4 out of 5]

Büyülü gerçekçilik, post-modern, umut vadeden, mistik, kendine özgü, soğukkanlı ve aynı zamanda içten...

2022 Everest İlk Roman Ödülü sahibi, çiçeği burnunda yazar Elif Demirel romanında, kahramanı Gece aracılığıyla ruhlara ayna tutan bir kadının hikayesini anlatıyor. Gece’nin gözleri kadar karanlık bir hikayeyi anlatan bu roman, güçlü imgelerle dolu ve günümüz insanının kaygılarına, sırlarına ve karanlık yanlarına büyülü gerçekçiliğin penceresinden bir bakış sunuyor.

Kitaba adını da veren Gece, bir nevi şifacı, falcı veya büyücü bir kadın. Kitaptaki diğer karakterler, içlerinde bulundukları zor durumdan kurtulabilmek için umuda sarılarak Gece’nin kapısına gelirler. Gece, her bir kişinin içindeki karanlıkla başa çıkmasına yardımcı olmak için orada bekleyen bir rehber gibidir. Başkalarının hikayelerini okurken, bir yandan da bölüm aralarında Gece’nin hayat hikayesine şahit oluyoruz. Demirel, İki koldan yürüyen bu örgüde ayakları yere basan post-modern bir anlatı sunuyor bizlere.

Kitabın genel atmosferinde kendine özgü bir Marquezvarilik var. Sıradanın dışında metin arayanlara tavsiyedir.

[Emre · Rating 2 out of 5]

Geceden Beri, Everest İlk Roman ödülünün 2022 yılı kazananı olarak radarıma girdi. Benim önemsediğim ve takip ettiğim edebiyat ödüllerinden biri olduğunu belki daha önce burada da söylemişimdir. Ancak bu kitaptan, genel olarak pek memnun kaldığımı söyleyemeceğim. Okuduğumun bir ilk roman olduğunun bilinciyle, daha olumlu yaklaştığım bir eserdi. Bunun da etkisiyle, kapağını kapatmama yakın içinde oluşan his, vasatın az üzerinde bir yerde olduğu yönünde idi. Ancak 5 üzerinde 2,5 gibi ifade edilebilecek bu yeri aynı olumluğun uzantısında yukarıya, 3'e, değil de 2'ye doğru aşağıya yuvarlamamda en büyük etken, kitabın bir romandan ziyade bir şekilde bütünlük kazandırılmaya çalışılmış bir öykü derlemesi olarak görmemdi. Bu bütünleştirme çabası da sadece kitaba adını da veren Gece isimli karakterin her öyküye bir şekilde dahil olması ile oluyor ama ben bu dahiliyetleri de yan yana koyup bir anlam, bir tutarlılık ya da bir hikaye çıkaramadım. Ben bu medya (medium) olayını her geçen gün daha büyük bir sorun haline getiriyorum sanırım. Bundan dolayı, roman olma iddiasındaki bir metinde, bu türde görmeyi beklediğim hemen hiçbir şeyle karşılaşmamak benim açımdan ciddi bir olumsuzluk yaratıyor.
Kitabın diline ve türü ile ilgili yapılan büyülü gerekçilik vurgusuna da dair ufak tefek olumsuz yorumlarım var ama roman bütünlüğünün olmamasının yanında tali kalıyor bu değerlendirmelerim.

[Asena Erenay Yolcu · Rating 5 out of 5]

2022 Everest İlk Roman ödülüne layık görülen Geceden Beri şüphesiz ki çağdaş edebiyatımız içerisinde iyi bir yer edinecektir. Hem post modern anlatıyı içerisinde taşıyan hem gerçekçi yanını açıkça belli eden hem de masalsı yanını sonuna kadar koruyan bir metin. Karakterler tek başlarına bile ayrı bir hikayenin konusu olabilecek kadar iyi yazılmış. Her birini içselleştirmek ve derine inmek isteyeceksiniz. Kitaba da adını veren Gece, halk arasında mahalledeki okutulup üflenmek için gidilen, bir nevi kehanet habercisi veya şifacı diyebileceğimiz bir kadın. Kitaptaki diğer tüm karakterlerin yolu bir şekilde Gece ile kesişiyor. Her birinin ayrı bir nedeni ve arayışı var.

[Özgün · Rating 4 out of 5]

Burada hakkında o kadar olumsuz yorum yazılmış ki ciddi bir önyargıyla okumaya başladım ama ben pek çok kişinin aksine gayet beğenerek ve etkilenerek okudum. Çok genç bir kadının roman ödülü almasına pek bozulmuş herkes gibi yorumlamadan da edemedim. Herkes roman değil diye eleştirmiş ama kitabın gece'nin nasıl gece olduğu, nasıl böyle bir kadına dönüştüğünü anlatan kısımları gayet de roman kurgusunda. Evet bir yandan da birbirinden bağımsız kişilerin yolunun gece'yle kesişip lanete bulandiklarini okuyoruz ki orası da bence gayet bütünlük taşıyor. Edebi dil anlamında ciddi destek ihtiyacı olsa da ben ışıl ışıl parlayan bir roman okudum. Ödülü de ak süt kadar helal kardeşime:)

[Tomurcuk Eroglu · Rating 2 out of 5]

Ödüllü bir roman olduğu için beklemtimi yüksek tutmuş olmalıyım. Zira romandan ziyafe ortak bir karakter etrafında dönen kısa öykülerden oluşan bir kitap olarak yorumlanabilir. Romanlardan beklentim ya bir olay örgüsünün içinde kaybolup gitmek ya da bir karakterin iliklerine kadar hissettiğim hikayesine tanıklık etmektir. Katman katman açılmasını beklerim, dönüşüm isterim. Bu roöanda bunların hiç biri yeterince derinlemesine yazılmamış. Yavan bir tat bıakıyor açıkcası.