Kalle: De memoires van Abel Sikkink

De memoires van Abel Sikkink #2

by Bert Wagendorp

Het is september 1861 en Abel Sikkink en zijn beste vriend Kalle komen aan in Cairo, Illinois. De Amerikaanse Burgeroorlog is losgebarsten, Abel doet verslag voor zijn krant, de New York Herald, Kalle, intussen een gevierd fotograaf, legt de gebeurtenissen vast in beelden. Met hun fotowagen trekken de twee jongemannen door het Westen van Amerika, van veldslag naar veldslag. Intussen blijft Abel zoeken naar de waarheid achter de ramp met het vergane schip de Phoenix en wordt het lot van zijn vermeende dode broertje Antonie steeds raadselachtiger. In het tweede deel van De memoires van Abel Sikkink wisselen liefde, dood en drama elkaar af – maar is de humor nooit ver weg.

Tegen de achtergrond van een verscheurd Amerika neemt Bert Wagendorp de lezers mee naar de New Yorkse theaterwereld van 1864, de hospitaaltenten aan het front en naar de Herald van de cynische krantentycoon James Gordon Bennett. In een spannend spel tussen historische werkelijkheid en fictie keren oude bekenden als dichter Walt Whitman terug en eist de Slag bij Gettysburg een zware tol. De memoires van Abel Sikkink roepen een negentiende-eeuwse wereld op, die soms verrassend veel lijkt op die van ons.

Genres: Roman, Fiction, The United States Of America, Historical Fiction

400 pages, Hardcover

Published April 25, 2023

About the author

Bert Wagendorp (1956) is a writer, essayist and columnist. He writes for the Dutch newspaper De Volkskrant. In 1995 his novel The Prologue was published. And in 2005 there was De Dubbele Schaar, short stories. His book Ventoux (2013) became a classic and was translated in several languages.

Bert Wagendorp (1956) is schrijver, essayist en columnist. Hij schrijft al sinds jaar en dag voor de Volkskrant. Van hem verscheen in 1995 de novelle De Proloog, in 2005 de verhalenbundel De dubbele schaar, in 2014 Het jongensparadijs, een bundel verhalen, beschouwingen en essays, en in 2016 Een zaterdagmiddag. Zijn roman Ventoux (2013) groeide uit tot een moderne klassieker en werd in verschillende talen vertaald.

Reviews

[Laurens R · Rating 3 out of 5]

Op zich een mooi boek, maar het wordt af en toe wel een wat droge opsomming van namen en gebeurtenissen.

[Sibrich van Baalen · Rating 4 out of 5]

Phoenix was spannender, maar dit deel was zo liefdevol. Twee dikke vrinden die vreselijke gruwelijkheden op hun pad tegenkomen, de een schrijft, de ander legt vast. Een burgeroorlog van Noord tegen Zuid en van de geciviliseerde tegen de wilde. Erg lekker boek. Geloof zelfs dat er een deel 3 komt, maar pin me dr niet op vast.

[Maria · Rating 4 out of 5]

In het tweede deel van de memoires van Abel Sikkink wordt je ondergedompeld in de Amerikaanse Burgeroorlog. Abel en zijn beste vriend Kalle gaan als verslaggever en fotograaf naar beroemde slagvelden als Antietam, Shiloh en Gettysburg. Het verhaal bevat nogal wat expliciete slagveldscenes. De foto's van Kalle worden geëxposeerd in New York (plaatsing in de krant was technisch nog niet mogelijk). De tentoonstelling van Antietam is historisch, had een enorme impact, bracht de vreselijke waarheid over oorlog bij de mensen. Hierover wordt gezegd 'Ze legden de doden bij de voordeur'.
Van Abel en Kalle heeft Wagendorp een soort avontuurlijke helden gemaakt. Ze zijn steeds op de goede plek, ontmoeten bekende en belangrijke mensen als Walt Whitman, generaal Grant, actrice Laura Keene, Silas Soule, president Lincoln. Abel is zelfs aanwezig in hetzelfde theater wanneer Lincoln wordt neergeschoten.
Wrang is dat je zelf parallellen trekt met de verslagen over het slagveld in Oekraïne 😥. En bv met Zelensky, wanneer Abel zich afvraagt 'hoe één mens de verantwoordelijkheid kon dragen voor iets wat zo groot en veelomvattend is' Hij vraagt dan aan Lincoln 'hoe houdt u het vol?'.
Verder is er Sand Creek , een massale slachtpartij onder indianenstammen. Door toedoen van Kalle komt ook dit in de krant.
De waarde van het boek zit voor mij vooral in de historische achtergronden. Abel en Kalle en andere niet-historische personages blijven me te vaag en vlak.

[Ruut Willemsen · Rating 4 out of 5]

Bert Wagendorp brengt het leven in New York, de burgeroorlog tot leven door de ogen van journalist Abel Sikkink, die echt heeft bestaan. Ik vond de vorige beter maar de vriendschap tussen Kalle en Abel is ontroerend.

[Marleen Opschoor · Rating 4 out of 5]

Deel 1 Phoenix greep me meer aan dan deze. Toch weer geboeid gelezen en weer veel geleerd over de Amerikaanse Burgeroorlog en ontroerd door de mooie vriendschap tussen Abel en Kalle.

[Sabien Teulings · Rating 3 out of 5]

Dankbaar voor deze boeken. Het is meer een kinderboekenreeks dan literatuur. Maar het doet er niet toe.

Wat fijn om op deze manier de (toch eigenlijk heel recente) geschiedenis van de burgeroorlog in de VS te leren kennen. En samenhang te zien tussen die oorlog en de afslachting van de oorspronkelijke bewoners van dit continent. Het is allemaal nog zo kort geleden. De wonden zijn nog lang niet echt geheeld ben ik bang.

[Wim Reinalda · Rating 4 out of 5]

Het tweede deel van de (fictieve) memoires van Abel Sikkink is net zo overtuigend als deel één. Abel werpt zich, met zijn vriend fotograaf Kalle, op het verslaan van de Burgeroorlog. De gruwelen worden aanvankelijk gedetailleerd beschreven, journalistiek en afstandelijk. Bijna wordt het slapstick als hij opnieuw naar het front reist en een topkok rekruteert om generaal Grant en zijn kompanen te verleiden tot het loslaten van nieuwtjes onder het genot van spijs en drank. De oorlog wordt persoonlijk als Kalle ernstig gewond raakt en een arm verliest, een aanvankelijk ook zijn verstand. De shellshock die hem treft herstelt maar heel langzaam in maanden. Maar de oorlog blijft zinloos wreed. Er komt een moment dat Abel cynisch wordt over de oorlog. Dat herkent zijn baas James Gorden Bennett op tijd en hij haalt hem terug naar kantoor om vervolgens de herverkiezing van Abraham Lincoln van dichtbij te verslaan. Hij is ook persoonlijk getuige van de moord op Lincoln. Tenslotte raakt Abel ook nog betrokken bij het verslaan van ‘die andere vergeten Burgeroorlog’, die tegen de Indianen. Hij gaat in gesprek met getuigen van de beruchte slag bij Sand Kreek, waar honderden indianen bewust in een hinderlaag zijn gelokt en vooral kinderen, vrouwen en oude mannen beestachtig zijn afgeslacht. Zijn verslagen maken indruk, maar uiteindelijk wordt er niemand gestraft. Het leven Abel Sikkink heeft nog steeds een zeker Forest Gump gehalte, maar dat heeft met nooit echt gehinderd. Op naar deel drie…

[Nannini · Rating 4 out of 5]

Heerlijke avonturenroman waarin historische figuren uit de Amerikaanse geschiedenis een rol hebben. Benieuwd hoe het verder gast met Kalle en Abel. Deel 3, Paris is net uit. Misschien niet wachten op een bieb exemplaar..

[Lauri van Oosterom · Rating 4 out of 5]

Mooi boek! Na deel één was ik erg enthousiast (zie eerdere recensie), na deel twee heb ik dat iets minder. Waarschijnlijk door de gedetailleerde beschrijvingen van al het oorlogsgeweld. En door het feit dat erg veel gebeurtenissen in korte tijd worden besproken, waardoor je veel personages nauwelijks leert kennen.

Bert Wagendorp heeft een fijne pen en schrijft op een toegankelijke manier. De voetnoten vond ik wederom een erg prettige toevoeging om het verhaal beter te kunnen volgen, net als de landkaart. Daarnaast vond ik het goed dat er ook aandacht was voor het immense leed van de indianen. Wiens land van hun is afgepakt en verwoest.

Ik ben erg benieuwd naar deel drie. Hoe zal het allemaal aflopen met Abel? En wat is Kalle allemaal van plan?

Ik zag trouwens in een eerdere recensie staan dat deze boeken geen literatuur zijn, maar een kinderboekenreeks. Daar ben ik het absoluut niet mee eens. Al is het maar omdat al dat geweld niet per se geschikt is voor jonge kinderen. En omdat je als lezer ook zelf actief moet nadenken over de verbanden tussen de verschillende legereenheden en veldslagen. Kortom: geef deze boeken (nog) niet aan jonge kinderen. 😉

[Koen · Rating 2 out of 5]

Knap gestructureerde tijdreis doorheen de Amerikaanse 19de eeuw maar de "Forrest Gump in de Secessie-oorlog"-gimmick werkt na een tijdje storend en geeft je eerder het gevoel door een tentoonstelling te lopen waardoor je de betrokkenheid bij het verhaal als lezer verliest.

[Evelien Walravens · Rating 3 out of 5]

Een opsomming van Wikipediafeiten

Kalle is het tweede deel uit de vierdelige serie 'De memoires van Abel Sikkink'. Auteur Bert Wagendorp (1956), die we kennen van zijn columns in De Volkskrant en romans als Ventoux, Masser Brock en Ferrara, heeft zoveel materiaal verzameld voor zijn historische romanreeks dat besloten is er geen drie maar vier delen aan te wijden. In 2022 verscheen het eerste deel Phoenix waarin de jonge Achterhoeker Abel Sikkink zijn hele familie verliest bij een scheepsramp op weg naar hun nieuwe thuisland Amerika. Abel ontwikkelt zich tot een veelbelovend journalist en hoopt ooit te ontdekken wat er precies met zijn ouders, twee zusjes en broertje is gebeurd. Samen met zijn beste vriend Kalle, die fotograaf is, trekt hij het nieuwe land door op zoek naar nieuws.

Kalle gaat verder waar Phoenix eindigde: het begin van de Burgeroorlog in 1861. Abel en Kalle wonen beiden inmiddels in New York waar Abel verslaggever is bij de New York Herald en Kalle een gevierd fotograaf voor de galerie van Mathew Brady. Abel wordt richting de slagvelden gestuurd door de krant en Kalle gaat met hem mee om de gruwelijkheden van de oorlog op de gevoelige plaat vast te leggen. Met de fotowagen reizen ze vele kilometers en ontkomen zelf ook niet aan de verschrikkingen van de gevechten. Ondertussen krijgt Abel iets meer informatie rondom de Phoenix en dan met name wat er met zijn kleine broertje Anthonie zou zijn gebeurd. Hij probeert die sporen te volgen naar het toen nog vrij onbekende Westen.

Dit tweede deel staat wederom bol van de historische feiten, geïllustreerd met de nodige foto’s en tekeningen. De lezer reist met Abel en Kalle mee naar de belangrijke momenten uit de Burgeroorlog zoals Het Beleg van Ford Donelson, De Slag bij Shilow en natuurlijk de bepalende De Slag bij Gettysburg. Ook komen er weer vele bekende namen voorbij, te denken aan die van detective/spion Allard Pinkerton, journalist Whitelaw Read, dichter Walt Whitman en actrice Laura Keene. Aan het front blijkt Abel het goed te kunnen vinden met generaal Ulysses S. Grant en is zijn naam bekend bij president Abraham Lincoln. Allemaal reuze interessant maar toch doet de vermenging van de fictieve personages als Abel en Kalle, maar ook Abels geliefde Sandra, met de historische figuren in dit tweede deel veel gekunstelder en soms zelfs ronduit ongeloofwaardiger aan dan in Phoenix. Waar deel een nog een natuurlijke mix was van feiten en fictie, doet deel twee toch meer denken aan een opsomming van Wikipediafeiten en dat is jammer. Er zijn dan ook heel wat gebeurtenissen te verwerken en Wagendorp lijkt wat moeite te hebben om alles een plekje te geven.

Maar de auteur weet naast al deze feiten toch de fictie wel interessant te houden. Abel leert een jonge Chinese vrouw kennen, Sandra Wang, op wie hij op slag verliefd wordt. Samen beleven ze lief maar ook leed. En ook Kalle ontkomt niet aan het nodige verdriet, dit deel draagt niet voor niets zijn naam. Dat de fictieve personages ook maar mensen zijn weet Wagendorp goed over te brengen in de onmogelijkheid van Kalle om te praten over wat hem in de oorlog is overkomen en de walging die Abel tegen het einde van het boek ervaart.

‘Er was iets geknapt, de walging en afkeer die zich hadden opgebouwd en waarvoor ik me veilig had gewaand achter een muur van cynisme en zelfbedrog, hadden me nu toch te pakken gekregen.’

Deel twee geeft genoeg reden om uit te kijken naar het derde deel waarin we misschien nog iets meer te weten komen over de ‘stille’ Burgeroorlog; naast de hierboven beschreven strijd met als inzet de bevrijding van de slaven in het zuiden, woedde er een nog belangrijker conflict van de nieuwe overheersers tegen de oorspronkelijke bewoners van Amerika, de stammen die door de auteur voor het gemak maar aangeduid worden met hun algemene term ‘indianen’. Deze strijd is zo mogelijk nog gruwelijker dan die tussen Noord en Zuid.

[Karl Verdickt · Rating 2 out of 5]

Kalle of de memoires van Abel Sikkink. Dit is het tweede deel van trilogie ( ik heb het eerste deel niet gelezen) van een historische roman die zich afspeelt ten tijde van de Amerikaanse burgeroorlog. Abel doet verslag voor zijn krant, de New York Herald. Kalle die zich weet op te werpen tot een bekend fotograaf, legt de gebeurtenissen vast in beelden.

De oorlog wordt zeer plastisch beschreven waardoor deze confronterend is. Een oorlog die velen van ons onvoldoende kennen en die toch zijn sporen in de Amerikaanse samenleving heeft nagelaten Vooral het feit dat soldaten die gewond aan arm of been bijna systematisch geamputeerd werden (waardoor de overlevingskans nog kleiner was), laat je niet onberoerd. Maar ondanks het boek een anto-oorlogroman is en ondanks het feit dat boek vrij toegankelijk is en vlot leest, toch had ik er veel meer verwacht. Het blijft zeer oppervlakkig. Toegegeven: de historische feiten die in de roman verweven zitten met de historische voetnoten hebben mijn nieuwsgierigheid als historicus aangewakkerd. Dit was ook de reden waarom ik het boek heb uitgelezen. Maar het is zeker geen literair werk dat zijn sporen in de literaire wereld zal nalaten. Vandaar de twee sterren. En of deel 1 en het nog uit te komen deel 3 zal lezen is zeer twijfelachtig!

[Peter Olsthoorn · Rating 3 out of 5]

Moest me even over wat afgunst heen zetten om een boek van Bert Wagendorp ter hand te nemen. Hij is immers typisch een auteur waarmee de marketing wel raad weet: geliefd bij lezeressen van de gratuite columns, uitgebreide publiciteit in de Volkskrant etc.
Niettemin kreeg Kalle me direct in z'n greep door de uitstekende vertelling. Wagendorp betoont zich een uitstekend chroniqueur. Het verhaal over de journalist en fotograaf ten tijde van de Amerikaanse burgeroorlog is onderhoudend genoeg.
Echter, gaandeweg begon het clichématig taalgebruik me meer te storen. Ik heb een voorkeur voor literatuur, dat wil zeggen een stilistisch goed, en inhoudelijk nieuwsgierig makend boek met diepgang van karakters. Ook is schrijven schrappen. Een goede redacteur is opgewassen tegen een schrijver die alles even belangrijk vindt.
Dus ik vind Kalle tekortschieten als roman, maar aan te bevelen voor wie mee kan gaan in een meeslepend verhaal, niet gehinderd door schrijfstijl

[Christine Bonheure · Rating 3 out of 5]

Phoenix, het eerste deel van Abel Sikkinks memoires, heb ik liever gelezen dan dit vervolg en dat heeft alles te maken met het onderwerp. In Phoenix komt Abel in contact met een krantenuitgever die hem op weg zet naar de journalistiek. Veel draait om taal en de liefde voor schrijven - mijn meug - en er is het beklijvende relaas van zijn Nederlandse familie die is verdronken in een Amerikaans meer. In dit vervolg verslaat Abel samen met vriend en fotograaf Kalle de vier jaar durende Amerikaanse Burgeroorlog die ontzettend veel levens eist. Nu hou ik niet zo van boeken over oorlog, maar Kalle biedt toch een goede weergave van het onzinnige ervan. Abel heeft het ook over de tweede burgeroorlog die gelijktijdig verloopt, de afslachting van de indianen. En en passant heeft hij het ook over zijn broertje Tone die nog zou leven en bij indianen zou zijn terechtgekomen. Krijgt ongetwijfeld een vervolg.

[Niels Roelen · Rating 4 out of 5]

In dit tweede deel komen Abel en Kalle in de burgeroorlog terecht. Als veteraan had ik regelmatig de pers mee op missie, hier lees je over het begin van de oorlogsjournalistiek. Een aantal passages waren heel herkenbaar. Kalle die terug verlangt naar het front. Niet omdat hij een doodswens heeft, maar het leven wil voelen. (zelf schreef ik ooit:'nooit voelde ik me zo in leven als de dag dat ik dacht dat ik dood ging.') Over het zakelijke van een oorlog, waar ik iets identieks over schreef. Boven alles over de passage waarin Kalle zijn hand verliest door een vijand die maar niet dood wil. Het deed denken aan de Talibanstrijder die ik zeker weten meerdere malen had geraakt, maar desondanks op ons af bleef komen. Een soort kip zonder kop ervaring.

Mooi boek.

[Harmke · Rating 4 out of 5]

Wagendorp schrijft met deze trilogie mooie geschiedenissen over Amerika. Ik vind het een heel prettige vorm om zo over die geschiedenis te lezen. Nu ken ik daar al vrij veel van, dus het is voor mij vooral veel herkenning en soms nieuwe perspectieven. Als je er niet veel van weet, is het een prettige manier om erover te lezen door de verhalende vorm. De persoonlijke ervaringen van Abel en Kalle zorgen ervoor dat het niet bij kille cijfers of jaartallen blijft. Je krijgt ook mee wat die geschiedenis toen voor mensen betekende. Dit deel gaat over de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865). Een periode die diepe sporen heeft achtergelaten in de Amerikaanse ziel. Lees mijn leeservaring op Harmkes Leestips.

[Willem · Rating 4 out of 5]

Waar ik het eerste deel van de Abel Sikkink-trilogie zonder twijfel vijf sterren gaf, kon dit tweede deel me wat minder bekoren. Dit deel is een stuk langdradiger en focust zich wat mij betreft te veel op één onderwerp. Heb ‘m uitgelezen maar wel met wat moeite. Heb overwogen voor drie sterren te gaan, maar om het hele concept van deze trilogie (Wagendorp doet alsof hij een manuscript vond en koppelt de verhalen van Abel en zijn maat Kalle aan echte gebeurtenissen en personen) ga ik toch naar vier. Uiteraard ga ik deel drie wel lezen…

[Muizz · Rating 2 out of 5]

Abel en zijn vriend Kalle zijn in dit deel vooral een vehikel om de geschiedenis van de Amerikaanse Burgeroorlog te vertellen. Als verslaggever en fotograaf zijn ze steeds bij belangrijke veldslagen en andere gebeurtenissen, maar zelf komen ze als personen niet echt uit de verf. Er is nauwelijks reflectie of karakterontwikkeling.
En de gewoonte van de auteur om voortdurend historische personen op te voeren waarbij hij in een voetnoot dan een mini-biografie geeft, komt het leesplezier ook al niet ten goede.

[Marion Van Wees · Rating 4 out of 5]

De Amerikaanse burgeroorlog was een barbaarse oorlog, dat wordt uitvoerig beschreven in dit boek. Maken Kalle en Abel in de eerste helft continue deel uit van die oorlog als fotograaf en journalist, in de tweede helft nemen ze er iets meer afstand van en dan zie je ze weer terug in New York, dat geeft ook de lezer een beetje lucht.
Het boek is een opeenstapeling van heftige gebeurtenissen, soms gruwelijk, soms ontroerend. Dat maakt het verhaal voor mij mooi, al heb ik wel het idee dat Wagendorp soms een beetje te veel wil vertellen.

[Agnita Veld · Rating 4 out of 5]

Vervolg op Phoenix. Dit boek is soms wat ontoegankelijker voor me door de vele hoofstukken die aan de Amerikaanse burgeroorlog zijn gewijd. Het zou vanuit historisch perspectief onjuist zijn geweest wanneer dit anders was geweest, maar al die plaatsen en namen van bevelhebbers enz maakten me soms verward. Anderzijds heeft het me veel nieuwe informatie gegeven. Het is een prettig boek om te luisteren, door de prettige vertelstem (die gelukkig iets versneld kan worden).
Ik ben benieuwd naar deel 3, daar ga ik direct mee verder!

[Els · Rating 3 out of 5]

De levens van Kalle en Abel maken dit deel leuk.
Het gaat verder wel erg veel over oorlog, veldslagen en generaals. Ik heb wel plekken op gezocht, maar de plaatsen gingen niet voor mij leven.
Het is vreselijk hoe jonge mensen werden en worden opgejut om te gaan vechten voor het goede doel en hierbij het leven verliezen of levenslang getekend zijn.
Oorlogen zijn er nu nog steeds en het verspillen van mensenlevens is blijkbaar nog steeds geen groot issue bij de leiders van de landen.

[Jacques Thielen · Rating 2 out of 5]

Dit tweede deel van de memoires is minder verassend dan het voorgaande. De verteltrant is een beetje die van een jongensboek. Hoewel er gruwelijke zaken worden vermeld over de Amerikaanse burgeroorlog is de toon van het boek een beetje monotoon. Het verhaal zelf kent weinig diepgang of gelaagdheid. Al met al aardig om te lezen, zeker als tussendoortje.

[Else Rozema · Rating 4 out of 5]

Vervolg op het eerste deel. Kalle en Abel doen verslag van de Burgeroorlog. Het blijkt hoe je met verslaglegging van deze gebeurtenissen de publieke opinie kunt beïnvloeden. En ook hoe je bv de situatie hoe er met de indianen omgegaan wordt aandacht kunt geven

[Wendelmoet Boersema · Rating 3 out of 5]

Na het prachtige eerste deel, Phoenix, een tweede boek over de vriendschap tussen Kalle en Abel. Soms wat veel historische feitjes. De vrouwelijke personages zoals Sandra Wang komen niet uit de verf, en daarmee ook niet de relatie tussen Abel en Sandra. Ik kijk wel uit naar het derde deel.

[Diwi · Rating 3 out of 5]

Boeiend, tweede deel van trilogie over iemand die als kind met familie emigreert naar Amerika en al gauw als enige van de familie overblijft (laatste deel moet nog uitkomen volgens mij). Dit deel speelt zich af tijdens de Amerikaanse burgeroorlog.

[Angela82]

Na 150 blz. gestopt, te gedetailleerd over slagvelden en teveel uitleg over personages.

[Elianne · Rating 4 out of 5]

Fijn boek. Je leeft mee met de personages en krijgt daarnaast een mooie geschiedenis van Amerika.

[Joukje · Rating 5 out of 5]

Oorlog, wat een nonsens. Alleen slachtoffers en het lost niets op. Ook Kalle kampt met deze gevoelens na jaren over de strijd tussen Noord en Zuid geschreven te hebben.

[Fonny Pasma · Rating 5 out of 5]

Ondanks de vreselijke oorlogsverleden vond ik het wederom een heel fijn boek om te lezen. Kan niet wachten op deel 3.

[Jaap Meindersma · Rating 4 out of 5]

Mooi deel twee (eigenlijk nog iets beter dan deel 1, zeker als je veel van de Burgeroorlog-lokaties hebt bezocht)