De levens van Lanya

by Mirjam Oldenhave

Een indringend, waargebeurd verhaal over een Koerdisch-Nederlands meisje dat tegen alles in haar eigen weg kiest. Voor lezers vanaf 13 jaar.

Dit is het waargebeurde verhaal van de 16-jarige Lanya.

Als kind vluchtte zij met haar gezin van Irak naar Nederland, waarna haar ouders in een AZC terechtkwamen en Lanya en haar zusje bij een pleeggezin. Pas na zeven jaar krijgt het gezin verblijfsvergunningen en een eigen huis, maar dan begint ook Lanya’s grote worsteling. Haar ouders verwachten dat alle kinderen weer ‘normaal’ gaan doen. Normaal, net als vroeger in Irak. Maar dat kan Lanya niet meer, want zij wil haar eigen leven leiden. Om uithuwelijking te voorkomen duikt Lanya onder, en dan beginnen de problemen pas echt...

Het is een spannend en aangrijpend verhaal over een ongelooflijk dapper meisje, dat hard bij de lezer binnenkomt.

Genres: Young Adult

160 pages, Hardcover

Published March 29, 2023

About the author

Mirjam Oldenhave is a Dutch author and musician, best known for her Mees Kees series for children.

Oldenhave trained as a drama therapist and taught Drama and Music in special education, before becoming an author.

She has received several nominations and honours from the top juries for Dutch children's literature. Her Mees Kees books were turned into a popular film series and a theatre show.

Reviews

[Eefje Vangangelt · Rating 5 out of 5]

Ik heb dit boek geluisterd, zo ontzettend sterk omdat het door Lanya zelf is ingesproken. We hebben echt geen idee. Ik heb echt geen idee. Wat een heftig en emotioneel verhaal. Ik schaam me dood hoe er als jeugdzorg omgegaan wordt met kinderen. En mijn hart wordt warm van de pleegouders in dit verhaal. Maar bovenal, heel veel respect en liefde voor Lanya.

[Bregje Simons-Coenen · Rating 5 out of 5]

Een boek wat ik maar moeilijk weg kon leggen. Als ik niet aan het lezen was, dacht ik er alsnog over na… Dit boek heeft me echt in zijn greep, en raakt me enorm. Ik vind het bijzonder hoe de schrijfster zulke grote, zware thema’s toch met enige nuchterheid weet over te brengen.

[Maja · Rating 5 out of 5]

Prachtig. 5 sterren.

Ik het dit boek gelezen voor de Jonge Jury 2024. Het was een heel mooi boek waar ik snel doorheen ben gekomen. Het leest heel makkelijk, het was creatief en ontroerend.

Edit: Ik kom er nu achter dat het waargebeurd is. Dat maakt het alleen maar mooier. Zoveel meegemaakt, en dan ben je nog amper volwassen.

[Katja Smit · Rating 4 out of 5]

Waargebeurd verhaal van een Koerdisch meisje dat tussen twee culturen zit en daar hopeloos in verstrikt raakt. Het boek zorgt ervoor dat je samen met Lanya haar dilemma's en keuzes doorleeft. Best heftig voor een mens, laat staan zo'n jong iemand.

C-boek, 2023, Koerdische vluchtelingen, Islamitisch milieu, cultuurverschillen, 13+

[Maaike de Vries · Rating 5 out of 5]

De levens van Lanya - Mirjam Oldenhave
Stel je eens voor dat je moet kiezen tussen twee kwaden: nooit meer contact met je familie of op je 16e moeten trouwen met een man die je nog nooit hebt gezien en die je zal behandelen als oud vuil. Een keuze die onmogelijk is. Toch moet Lanya hem maken, niets kiezen is geen optie.

Lanya is de hoofdpersoon in het nieuwste boek van Mirjam Oldenhave - bekend van de boeken over Mees Kees - én het pleegkind van Mirjam.

‘De levens van Lanya is het boek dat Mirjam altijd al had willen schrijven.’

Mirjam (Ella in het boek) maakte van dichtbij mee hoe Lanya gedwongen werd door haar ouders om te trouwen en terug te gaan naar Irak, het land waar ze juist vandaan waren gevlucht. Het moet vreselijk zijn om als pleegouder te zien hoe dit een kind wordt aangedaan. Gebeurtenissen die bepalend zijn voor de rest van je leven.

‘Lanya vertelde haar levensverhaal aan Mirjam. Dat resulteerde in een dikke stapel papier, bijna 5 keer zo dik als het uiteindelijke boek. Mirjam heeft deze waardevolle informatie gebruikt om het uiteindelijke De levens van Lanya op papier te zetten.’

Het resultaat is een indringend portret van een meisje dat smacht naar zelfstandigheid. Het is het verhaal van vele, vele andere meisjes. Geschreven in een eenvoudige schrijfstijl, die soms zelfs wat onhandig aandoet. Lanya neemt je als lezer bijna bij de hand en vertelt je wat ze heeft meegemaakt. Van haar vlucht naar geheime schuilplaatsen in Nederland tot het huwelijk in Irak. Enerzijds is dit bijna kinderlijk ontroerend, maar het komt ook keihard binnen: het is gewoon allemaal echt gebeurd.

Het is niet voor te stellen! Als je, zoals ik, bent opgegroeid in een gezin waar feminisme hoog in het vaandel staat, je eigen identiteit ontwikkelen essentieel is en zelfstandigheid een groot goed, dan valt je mond open bij al het mannelijke machtsvertoon dat in de Irakees-Koerdische families in dit verhaal voorkomt.

Waar je wieg staat, bepaalt wat je vrijheid wordt. Het is zo waardevol voor kinderen en jongeren om hier meer over te leren, zich te realiseren hoe goed ze het hebben, hoe anders het ook kan zijn en hoe belangrijk het is dat we blijven strijden voor gelijke rechten voor man en vrouw, ongeacht cultuur of religie.

Een boek met een boodschap waarover ik nog niet eerder las in een actueel jeugdboek. De paginagrote zwart-witillustraties en de pakkende cover gemaakt door Carolien Wesselink passen er perfect bij. Ga dit lezen en praat erover, het is zo belangrijk om meisjes als Lanya een stem te geven. Geschikt voor lezers vanaf 12/13 jaar.

[Carolienvanderwaarde · Rating 5 out of 5]

Waargebeurd en daarmee nóg indringender verhaal over een Koerdisch-Nederlands meisje dat op haar 14e ervoor kiest weg te lopen en onder te duiken, omdat ze niet uitgehuwelijkt en terug naar Irak gestuurd wil worden. Haar ouders vinden haar teveel verwesterd en proberen zo te voorkomen dat hun dochter schande over de familie zou kunnen brengen. Lanya is op haar 5e in Nederland gekomen, na een lange vluchtreis, en heeft in diverse asielzoekerscentra en 7 jaar bij een Nederlands pleeggezin (dat van de schrijfster) gewoond.
Dit boek zou verplichte literatuur moeten zijn voor iedereen die met vluchtelingen en in opvangcentra zoals Blijf-van-mijn-lijf huizen werkt. De verschillen tussen de Nederlandse en Koerdische cultuur worden bijna nonchalant uiteengezet. Liegen in het belang van de familie-eer omdat er werkelijk niets belangrijker is dan die familie-eer. Het totaal onbelangrijk zijn van individuele wensen of verlangens omdat je rol en positie als vrouw gewoon vast ligt. De Nederlandse wetten en normen die weliswaar mooi zijn maar uiteindelijk geen enkele bescherming bieden aan een meisje als Lanya zodat zij uiteindelijk zwicht voor de druk van haar ouders.
Ze komt weer thuis wonen, de hele familie gaat naar Irak en binnen 2 dagen is ze getrouwd met haar neef....
Het verhaal is nog niet klaar. Ook het leven in Irak wordt nuchter en helder uiteengezet. De relatie met haar neef is goed, het is een leuke, moderne jongen met maar één grote wens: op een dag naar Europa. En hoera, een vrouw met een Nederlands paspoort is die prachtige poort naar dat felbegeerde Europa. De liefde blijkt dunner dan gedacht...

Vanaf 13 jaar

[Nathie leest · Rating 4 out of 5]

Dit waargebeurde verhaal van Lanya, een Koerdische meisje dat met haar familie in Nederland woont, grijpt je naar de keel en laat je nog lange tijd niet los.

….“Ze is te veel verwesterd, het wordt met de dag erger,” zei mijn vader…

Daar begint het verhaal van Lanya mee. Zij woont met haar ouders in Nederland en heeft het hier prima naar haar zin. Maar dan komen haar ouders met het vreselijke plan om naar Koerdistan terug te gaan en haar weg te geven als bruid. Lanya wil echter helemaal nog niet trouwen. Zij wil haar school afmaken en een leuke baan krijgen. Omdat zij geen andere uitweg ziet, duikt zij onder en zal hierdoor totaal afgesneden zijn van haar thuis.

Dit bijzonder aangrijpende boek is nog indrukwekkender om te lezen omdat dit waar gebeurd is en door de pleegmoeder van Lanya zelf geschreven is. De schrijfster weet de verhalen van Lanya op een prachtige manier te verwoorden. Zij gebruikt echt de taal van een 16 jarige en omdat het ook in de ik-vorm geschreven is, kruip je echt in de huid van dit dappere en lieve meisje.

Hoewel het verhaal heel heftig is, kan Oldenhave het toch met een bepaalde luchtigheid vertellen. De keuzes die Lanya moet maken zijn vaak onmogelijk, maar toch doet zij dit moedig en vaak met een kinderlijke nuchterheid.

Het is leuk om te lezen hoe Lanya in het boek soms uitleg geeft over de cultuurverschillen in haar geboorteland en hier in Nederland.

Een aangrijpend verhaal waar je even helemaal stil van wordt.

[Ria]

Als je ’s avonds nog even in een boek begint en er ’s morgens direct in doorleest, is het een pakkend, vaak stevig verhaal. Dat doorlezen gebeurde nadat er over slechts veertig bladzijden al bijna een kwartier was gesproken. Zo intensief is het verhaal over het leven van, dé levens, van Lanya.

Het verhaal dat door Lanya wordt verteld en is opgetekend door Mirjam Oldenhave is bijna niet bevatten waargebeurd. Toen het boek in 2023 verscheen, zag je het zwart witte omslag vaak voorbijkomen in de media. Soms blijft dan daardoor een boek even liggen, soms komt het doordat je zelf een moment te veel hebt te verstouwen. Maar wanneer heb jij teveel als je dit boek leest? Iedere keer dat je denkt nu kan er niet nog meer bij in dit jonge leven en erger dan dit kan het niet worden, komt er nog een wending die onmenselijk is voor een tiener die Lanya dan al die jaren nog steeds is. Helaas is het de waarheid en leeft ze verschillende levens.

Een indringend goed leesbaar verhaal: https://lezersgoud.nl/mirjam-oldenhav...

[Daisy Hendrikx · Rating 5 out of 5]

5 sterren geef ik dit boek.
Want een goed jeugdboek is een spiegel en een raam. Dit boek biedt heel erg dat raam. En geeft een blik op het leven van een meisje dat gevangen is tussen twee culturen. Het feit dat Lanya dit luisterboek zelf voorleest maakt het nog aangrijpender. Het moment dat ze verteld over de brieven die ze schrijft tijdens haar therapie zorgen voor een dikke brok in mijn keel.
Dit soort boeken zorgen voor begrip en empathie voor de moeilijkheden op het levenspad van meisjes als Lanya.

[Femke · Rating 4 out of 5]

Een aangrijpend verhaal. Doordat het autobiografisch is, heeft het soms wat een aparte schrijfstijl. Maar de hoofdpersoon neemt je mee in haar gedachten, gevoelens, overwegingen en struggles en zo word je het verhaal ingezogen.
Het gaf mij een heldere inkijk in de koerdische cultuur en laat maar weer eens zien dat uit je cultuur stappen niet eenvoudig is, zelfs niet aan de andere kant van de wereld.

[Laura · Rating 5 out of 5]

Wauw. Dit boek zit in m'n hart. Of beter gezegd: Lanya zit in m'n hart! Wat een prachtig verhaal. Mirjam Oldenhave vertelt op een manier waardoor ik me kan inleven hoe het is om als Koerdisch meisje te leven en te denken. Soms een iets kinderlijke schrijfstijl bijvoorbeeld '... maar dat had ik je al verteld' terwijl dit voor deze doelgroep niet nodig is volgens mij. Maar desondanks 5 blinkende sterren voor dit boek!

[Mariette Reitsma · Rating 4 out of 5]

Wat een aangrijpend verhaal. Met taal zonder opsmuk word je in een paar jaar van het leven van Lanya gezogen. En wat voor een leven. Diepe buiging voor Lanya en andere jonge mensen die tegen de tradities van generaties in, hun eigen weg kiezen.
Ik heb een tijd terug Zonder titel van Erna Sassen gelezen. Ook een aanrader! Dezelfde Lanya speelt daarin een bijrol.

[Marit · Rating 3 out of 5]

Ik had eigenlijk gehoopt op een beetje een genuanceerd verhaal dat dan misschien zou helpen tegen polarisatie maar het bleek wel een beetje Lale Gül voor kinderen. Toch moeten ook die verhalen gehoord worden, dus: 3,5⭐

[Katrien · Rating 5 out of 5]

De nuchtere toon waarmee alles werd neergeschreven maakt dat dit boek een perfecte combo is van een document met goed uitgewerkte personages. Nergens is het boek tranentrekkerig, en dat is ook al een verademing. Een open blik van lezers is zeker aan te raden.

[Pleun · Rating 5 out of 5]

Prachtig verhaal!

[Wendy de Pree · Rating 4 out of 5]

Onthutsend boek! Beschrijft mooi het interne conflict bij meisjes in de spagaat tussen twee culturen... Schokkend einde...

[Danya⭐️ · Rating 5 out of 5]

Echt fantastisch, in een keer uitgelezen.

[Claudia Groen · Rating 4 out of 5]

4.5*

[Suong Thach · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend verhaal, heftig dat het waargebeurd is.

[Leesconsulent Meriam · Rating 4 out of 5]

Eigenlijk geloof je niet dat een jonge vrouw dit leven echt leeft. Aangrijpend en onvoorstelbaar. Zeker de moeite waard om te lezen. Young adult.

[Gudrun · Rating 4 out of 5]

De Levens van Lanya is in de eerste plaats een hard boek: je wordt er niet vrolijk van. Het valt onder jeugdliteratuur – tegenwoordig young adult – maar ook dat vind ik niet helemaal terecht: het is meer dan dat. Het verhaal volgt de jonge, Koerdisch-Irakese Lanya, wier ouders naar Nederland vluchten wanneer ze een jaar of negen is. Omdat de goedkeuring van de asielaanvraag jaren op zich laat wachten, worden zij en haar zusje ondergebracht bij een Nederlands pleeggezin. Ze groeit dus op met Nederlandse normen en waarden. Wanneer zeven jaar later haar ouders eindelijk een definitieve verblijfsvergunning krijgen, moet ze opnieuw bij hen gaan wonen: zeer traditionele, Koerdische moslims die hardnekkig vasthouden aan hun oude tradities, zoals uithuwelijking. Alleen kan Lanya zich daar niet meer mee verzoenen. Na heel veel worsteling met zichzelf duikt ze onder in een vluchthuis voor meisjes. Maar lost dat eigenlijk wel iets op?

Willens nillens moet Lanya zich plooien naar de wil van haar ouders, een gedwongen huwelijk, een onderdanig leven in Irak, tot ze ook uiteindelijk daar kan uitbreken, maar met gigantische persoonlijke opofferingen.

Het boek geeft een heel mooi inzicht in hoe het moet zijn om als kind hier te komen, en toch moet het nog veel, veel erger zijn dan dit. Je voelt de ontwrichting, de ontheemding, maar wij als brave middenklasseburgers in ons eigen landje kùnnen dit gewoon niet vatten, denk ik.

Het valt onder young adult omdat het uiteraard het verhaal is van een tiener die opgroeit, maar zoals ik al zei: het is meer dan dat. Een cultuurclash, een clash van religies, van waarden, van tradities, van gewoonten, van visie op vrouwenrechten… Het boek doet je vooral nadenken.

Ik vond het zeker een aanrader, maar of dit geschikt is voor twaalfjarigen, daar heb ik mijn vragen bij. Maar blij dat ik het gelezen heb, ja.