What do you think?
Rate this book
Wygasanie. Zmierzch mojego Kościoła
Czy Polska już niedługo będzie POSTkatolicka? Tomasz Terlikowski o zmierzchu Kościoła katolickiego w Polsce.
Tomasz Terlikowski, jeden z najbardziej znanych publicystów zajmujących się życiem Kościoła, pisze o jego przemijaniu – o tym, jak najtrwalsza w całej historii Polski instytucja popada w niemoc i marazm, traci znaczenie. Wskazuje przyczyny błyskawicznej sekularyzacji, w tym sojusz tronu i ołtarza, upadek autorytetu, niezdolność do radzenia sobie ze skandalami seksualnymi, przymykanie oka na zachowania przemocowe i sekciarskie; słowem: Terlikowski mówi otwarcie o złu w Kościele. Konsekwentnie prowadzi czytelnika przez kolejne etapy najnowszej historii polskiego Kościoła i – co bardzo ważne – opowiada historię własnej w nim obecności. Ta osobista perspektywa, analiza ewolucji światopoglądu pisarza, jest bardzo cennym elementem tekstu. Terlikowski zastanawia się również, co nam zostanie z katolickości, jakie będą jej nowe formy i jak będzie wyglądała postkatolicka Polska.
Tomasz Terlikowski, jeden z najbardziej znanych publicystów zajmujących się życiem Kościoła, pisze o jego przemijaniu – o tym, jak najtrwalsza w całej historii Polski instytucja popada w niemoc i marazm, traci znaczenie. Wskazuje przyczyny błyskawicznej sekularyzacji, w tym sojusz tronu i ołtarza, upadek autorytetu, niezdolność do radzenia sobie ze skandalami seksualnymi, przymykanie oka na zachowania przemocowe i sekciarskie; słowem: Terlikowski mówi otwarcie o złu w Kościele. Konsekwentnie prowadzi czytelnika przez kolejne etapy najnowszej historii polskiego Kościoła i – co bardzo ważne – opowiada historię własnej w nim obecności. Ta osobista perspektywa, analiza ewolucji światopoglądu pisarza, jest bardzo cennym elementem tekstu. Terlikowski zastanawia się również, co nam zostanie z katolickości, jakie będą jej nowe formy i jak będzie wyglądała postkatolicka Polska.
- GenresAudiobookNonfiction
368 pages, Paperback
First published April 26, 2023
3 people are currently reading
103 people want to read
About the author
Tomasz P. Terlikowski
71 books9 followersW 2003 obronił doktorat z filozofii na UKSW. Praca doktorska, napisana pod kierunkiem o. Edmunda Morawca CSsR, nosi tytuł "Lwa Szestowa krytyka Europejskiej filozofii racjonalistycznej". Pracował w "Newsweeku", Radiu Plus, redakcji katolickiej TVP ("Między ziemią a niebem"), dzienniku "Życie" (2004), tygodniku "Ozon" (2005–2006), gdzie był zastępcą redaktora naczelnego, dzienniku "Rzeczpospolita" (do 2008) i tygodniku "Wprost" (2008–2009). Od września 2009 jest szefem zarządu wydawnictwa "Fronda". Prowadzi też rozmowy w PR1 (Śniadanie bez polityki) i współpracował z Popołudniem Radia TOK FM. Od 2004 do 15 czerwca 2012 był redaktorem naczelnym Ekumenicznej Agencji Informacyjnej ekumenizm.pl. W TVP2 współtworzy cykl "Wojna światów", jest także autorem scenariusza "Kwartetu Teologicznego". Prowadzi również magazyny historyczne w TVP Historia ("Dzieje Polaków", "U źródeł cywilizacji").
Publikował także w "Nowym Państwie", "Więzi", "Znaku", "Tygodniku Powszechnym", "Przeglądzie Powszechnym", "Myśli Protestanckiej", "Arcanach", "Super Expressie" i "Studia Philosophiae Christianae". Jego felietony ukazywały się w portalu Tezeus.pl (2006–2008), ukazują się we "Frondzie", "Gościu Niedzielnym", "Przewodniku Katolickim" i "Gazecie Polskiej". W 2010 zadebiutował jako autor powieści, wydając dystopię Operacja "Chusta".
W styczniu 2007 badał w archiwach IPN dokumenty dotyczące podejrzeń o współpracę abpa Wielgusa z SB. Wyniki ukazały się w "Rzeczpospolitej".
W maju 2010 został redaktorem naczelnym portalu fronda.pl współpracującym z kwartalnikiem "Fronda", którego redaktorem naczelnym był od czerwca 2012 do czerwca 2013.
Od 21 września 2012 do 31 grudnia 2012 był jednym z prowadzących program Rozmównica na kanale Religia.tv. Obecnie współpracuje z Telewizją Republika i z telewizją internetową Boska TV.
Źródło (stan na 12 sierpnia 2014):
http://pl.wikipedia.org/wiki/Tomasz_T...
Publikował także w "Nowym Państwie", "Więzi", "Znaku", "Tygodniku Powszechnym", "Przeglądzie Powszechnym", "Myśli Protestanckiej", "Arcanach", "Super Expressie" i "Studia Philosophiae Christianae". Jego felietony ukazywały się w portalu Tezeus.pl (2006–2008), ukazują się we "Frondzie", "Gościu Niedzielnym", "Przewodniku Katolickim" i "Gazecie Polskiej". W 2010 zadebiutował jako autor powieści, wydając dystopię Operacja "Chusta".
W styczniu 2007 badał w archiwach IPN dokumenty dotyczące podejrzeń o współpracę abpa Wielgusa z SB. Wyniki ukazały się w "Rzeczpospolitej".
W maju 2010 został redaktorem naczelnym portalu fronda.pl współpracującym z kwartalnikiem "Fronda", którego redaktorem naczelnym był od czerwca 2012 do czerwca 2013.
Od 21 września 2012 do 31 grudnia 2012 był jednym z prowadzących program Rozmównica na kanale Religia.tv. Obecnie współpracuje z Telewizją Republika i z telewizją internetową Boska TV.
Źródło (stan na 12 sierpnia 2014):
http://pl.wikipedia.org/wiki/Tomasz_T...
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
October 27, 2023
Autor szczerze i obiektywnie omawia wiele tematów, stawia trafne pytania i próbuje szukać rozwiązań. Naprawdę warto przeczytać. Książka skłania do myślenia.
Lektura kończy się z poczuciem nadziei, niewielkiej ale jednak.
Lektura kończy się z poczuciem nadziei, niewielkiej ale jednak.
June 7, 2025
Historia Kościoła w Polsce w dużym zarysie i wymagająca nieco wiedzy. Identyfikowane źródła załamania się pozycji i wiarygodności Kościoła dobrane bardzo celnie. Nic to co prawda odkrywczego ani metodologicznie przełomowego (znając już uprzednio podcast autora czy inne źródła), ale i tak solidna, potrzebna praca, którą lekko się czyta.
Najciekawsze natomiast są wątki autobiograficzne i rozliczenie z przeszłością. Poczytałbym jeszcze więcej o środowiskach prasowych sprzed dwóch dekad, ich rozbieżnych interpretacjach wydarzeń, dojrzewaniu myśli i samych ludzi.
Najciekawsze natomiast są wątki autobiograficzne i rozliczenie z przeszłością. Poczytałbym jeszcze więcej o środowiskach prasowych sprzed dwóch dekad, ich rozbieżnych interpretacjach wydarzeń, dojrzewaniu myśli i samych ludzi.
June 6, 2023
Nie spodziewałem się, że kiedyś dam 5 gwiazdek temu autorowi a jednak…
Bardzo dobrze opisana historia rosnących wpływów kościoła rzymskokatolickiego w Polsce a potem jego powolnego upadku. Dodatkowo autor rozlicza się także ze swoją przeszłością, co jest dodatkowym plusem.
Dobrze zrealizowany audiobook
Bardzo dobrze opisana historia rosnących wpływów kościoła rzymskokatolickiego w Polsce a potem jego powolnego upadku. Dodatkowo autor rozlicza się także ze swoją przeszłością, co jest dodatkowym plusem.
Dobrze zrealizowany audiobook
January 4, 2025
Osobisty obraz historii kościoła ostatnich 50 lat napisany lekkim, publicystycznym dość obiektywnym, rzeczowym stylem, bez unikania trudnych tematów.
Pierwsza część omawia rolę i miejsce KK od czasu pontyfikatu JP2 przez pryzmat biografii autora. Ciekawe, ponieważ pokazuje, że obecna relacja państwo, obywatel a kościół; stosunek do niego nie wzięło się z niczego, lecz z wydarzeń, uwarunkowań, działań osób co najmniej od końca lat 70 tych XX wieku. Poza tym jako niemalże równolatek autora, patrzę na ten czas w porównaniu ze swoją drogą, która początkowo zbieżna, to jednak od połowy lat 90 tych była coraz bardziej odległa od śladu, którym kroczył autor.
Następnie pisze o rozliczeniu ze swoimi przeszłymi poglądami, działaniami KK i o jak się zdaje przejściu na pozycje antyklerykalne, a na pewno z apologety wiary i kościoła w “krytycznego przyjaciela”.
Zakończenie to pieśń przyszłości. Laicyzacja jest nieuchronna, a każda próba sojuszu tronu z ołtarzem do realizacji celów hierarchii kościelnej, zaprzeczanie wykorzystywaniu dzieci, istnieniu lawendowej mafii, czy powszechnej hipokryzji, sprzeciw lub co najmniej niechęć wobec jakichkolwiek zmian proponowanych oddolnie lub wprowadzanych przez Watykan w obrębie obrzędów w imię nie siania zgorszenia, zachowania autorytetu instytucji i tradycji wiary, przynosi skutek wręcz odwrotny.
Fakt, że te spostrzeżenia, diagnozy, wnioski, krytyka płynie z perspektywy dziennikarza katolickiego, jest kolejnym dowodem na to, że posługując się cytatem z Szekspira: “źle się dzieje w państwie duńskim.” Jednych to cieszy, innych martwi. Niezależnie od tego diagnoza jest jedna. Punkt krytyczny został przekroczony i teraz można tylko ograniczać straty. Oczywiście jeśli dostrzega się to, a nie żyje w bańce.
Pierwsza część omawia rolę i miejsce KK od czasu pontyfikatu JP2 przez pryzmat biografii autora. Ciekawe, ponieważ pokazuje, że obecna relacja państwo, obywatel a kościół; stosunek do niego nie wzięło się z niczego, lecz z wydarzeń, uwarunkowań, działań osób co najmniej od końca lat 70 tych XX wieku. Poza tym jako niemalże równolatek autora, patrzę na ten czas w porównaniu ze swoją drogą, która początkowo zbieżna, to jednak od połowy lat 90 tych była coraz bardziej odległa od śladu, którym kroczył autor.
Następnie pisze o rozliczeniu ze swoimi przeszłymi poglądami, działaniami KK i o jak się zdaje przejściu na pozycje antyklerykalne, a na pewno z apologety wiary i kościoła w “krytycznego przyjaciela”.
Zakończenie to pieśń przyszłości. Laicyzacja jest nieuchronna, a każda próba sojuszu tronu z ołtarzem do realizacji celów hierarchii kościelnej, zaprzeczanie wykorzystywaniu dzieci, istnieniu lawendowej mafii, czy powszechnej hipokryzji, sprzeciw lub co najmniej niechęć wobec jakichkolwiek zmian proponowanych oddolnie lub wprowadzanych przez Watykan w obrębie obrzędów w imię nie siania zgorszenia, zachowania autorytetu instytucji i tradycji wiary, przynosi skutek wręcz odwrotny.
Fakt, że te spostrzeżenia, diagnozy, wnioski, krytyka płynie z perspektywy dziennikarza katolickiego, jest kolejnym dowodem na to, że posługując się cytatem z Szekspira: “źle się dzieje w państwie duńskim.” Jednych to cieszy, innych martwi. Niezależnie od tego diagnoza jest jedna. Punkt krytyczny został przekroczony i teraz można tylko ograniczać straty. Oczywiście jeśli dostrzega się to, a nie żyje w bańce.
May 30, 2024
частково історична розвідка про те, як церква в польщі зовсім недавно стала такою потужною і де все пішло не туди, частково мемуари (зокрема покаяльні), частково апологетика.
автор належить до комісії, яка працює зі справами священницького сексуального насильства, тому про ці справи в книжці очікувано багато — а от про ширшу корупцію і фінансові скандали сильно менше; дискусія про аборти в польщі палка, хоч і безрезультатна, тому про неї терліковський згадує регулярно — а от про загалом паскудне ставлення до жінок у церкві майже не говорить (хіба що коли це стосується його дружини). одне слово, до роздумів про те, як так вийшло, що вчорашні учасники катехиз сьогодні виходять на антиклерикальні мітинги, можна було б додати ще багато всякого.
якби не останній — найкоротший, апологетичний, оптимістичний за задумом — розділ, це була б не сильно глибока, але непогана книжка. в останньому розділі терліковський доводить, що можна вирости над собою, стати значно відкритішим до іншості, а все одно лишитися абсолютно tone-deaf: роздумуючи про теодицею, він на одному подиху побивається над маріуполем і замиловано цитує достоєвського. ну тиць-пиздиць.
автор належить до комісії, яка працює зі справами священницького сексуального насильства, тому про ці справи в книжці очікувано багато — а от про ширшу корупцію і фінансові скандали сильно менше; дискусія про аборти в польщі палка, хоч і безрезультатна, тому про неї терліковський згадує регулярно — а от про загалом паскудне ставлення до жінок у церкві майже не говорить (хіба що коли це стосується його дружини). одне слово, до роздумів про те, як так вийшло, що вчорашні учасники катехиз сьогодні виходять на антиклерикальні мітинги, можна було б додати ще багато всякого.
якби не останній — найкоротший, апологетичний, оптимістичний за задумом — розділ, це була б не сильно глибока, але непогана книжка. в останньому розділі терліковський доводить, що можна вирости над собою, стати значно відкритішим до іншості, а все одно лишитися абсолютно tone-deaf: роздумуючи про теодицею, він на одному подиху побивається над маріуполем і замиловано цитує достоєвського. ну тиць-пиздиць.
September 28, 2024
Opisane przypadki przestępstw seksualnych księży m.in. Juliusz Paetz, Henryk Gulbinowicz i osób, które próbowały tuszować te przypadki - Stanisław Dziwisz, nuncjusz apostolski Józef Kowalczyk.
Księża, którzy mówili o tym głośno, są mało znani np. Andrzej Szostek, Tomasz Polak. Bardziej znany był Isakowicz-Zaleski.
Jest tu też kilka źródeł, pismo więź.pl wydaje się w wyważony sposób mówić o tych przypadkach bez wypierania, zaprzeczania i wybielania winnych.
Brakowało mi odniesienia tego, co się dzieje w Kościele katolickim do innych wiar chrześcijańskich. A końcowa konkluzja jest taka, że Kościół jest zły, ale nie powinno się go opuszczać, bo tylko Kościół katolicki kontynuuje przesłanie Jezusa... Trochę mało jako recepta na naprawę.
Księża, którzy mówili o tym głośno, są mało znani np. Andrzej Szostek, Tomasz Polak. Bardziej znany był Isakowicz-Zaleski.
Jest tu też kilka źródeł, pismo więź.pl wydaje się w wyważony sposób mówić o tych przypadkach bez wypierania, zaprzeczania i wybielania winnych.
Brakowało mi odniesienia tego, co się dzieje w Kościele katolickim do innych wiar chrześcijańskich. A końcowa konkluzja jest taka, że Kościół jest zły, ale nie powinno się go opuszczać, bo tylko Kościół katolicki kontynuuje przesłanie Jezusa... Trochę mało jako recepta na naprawę.
May 24, 2023
Mało kto diametralnie zmienia swoje zdanie po osiągnięciu dorosłości. Autor przez taki proces przeszedł i "Wygasanie" jest poniekąd zapisem tego procesu i analizą Kościoła z punktu widzenia kogoś kto przeszedł drogę od tradycjonalisty do liberała (może nie do końca, ale to i tak ogromna zmiana!). We mnie jako kimś kto podobny proces przeszedł, ale wylądował na jego końcu w innym miejscu, lektura ta wzbudziła ogromny respekt do autora.
July 10, 2023
Trudno mi ocenić tą książkę.
Z jednej strony czuje jakby był to wewnętrzny dialog autora z samym sobą, próba wytłumaczenia się z siebie i swoich "krucjat" oraz racjonalizacja przed sobą aktualnej sytuacji w Polskim KK.
Z drugiej strony uważam, że ocena sytuacji jest dość trafna a autor odważył się na dość radykalną zmianę głoszonych przez siebie poglądów.
Z jednej strony czuje jakby był to wewnętrzny dialog autora z samym sobą, próba wytłumaczenia się z siebie i swoich "krucjat" oraz racjonalizacja przed sobą aktualnej sytuacji w Polskim KK.
Z drugiej strony uważam, że ocena sytuacji jest dość trafna a autor odważył się na dość radykalną zmianę głoszonych przez siebie poglądów.
April 30, 2023
Dawno już nie pochłonąłem tak żadnej książki i dawno żadna tak bardzo mną nie wstrząsnęła. Ta głęboka filozoficzna rozprawa, pomimo wielu różnic dzielących mnie z autorem, pozwoliła mi w wielu aspektach odnaleźć siebie. Książka stanowi dojrzały głos pokolenia, które straciło tak wiele.
June 21, 2023
Niezwykle potrzebna. Bardzo brak takich głosów w polskim Kościele. Bardzo wiele mnie w tej książce.
August 4, 2023
Analiza dzisiejszego stanu KK w Polsce, dogłębna, bolesna i tragiczna. Pokorą z jaką autor ocenia również samego siebie jest wzruszająca.
August 5, 2023
Świetna książka. Bardzo celne i cenne spostrzeżenia na temat przewijającej się przed naszymi oczami rzeczywistości.
September 2, 2023
Ciekawe spojrzenie na obecną sytuację kościoła, moralności i szukaniu własnej drogi w otaczającym świecie.
October 14, 2023
4,25 - Terlikowski ostatnią ostoją polskiego konserwatyzmu
Displaying 1 - 15 of 15 reviews