Lurraz beste

by Garazi Arrula Ruiz

Zimendu anitz pitzatuak dituzte bilduma honetako pertsonaiek, edo pitzatzear, afektu-dardaraldi betean. Zimendu egonkortzat zituzten horiek zimendu hauskor eta urrakor bilakatu zaizkie, deserrotze-sentimendu kontraesankorrak zeharkatzeraino. Askotariko pitzaduretan arakatuz, helduleku afektiboetan, senidetasun-harremanetan, bizilekuetan, babes-espazioetan, lan-jardunetan gertaturiko pitzadurak irudikatzen dira, besteak beste. Aldaketa biziko gizarte-testuinguruetan, aurreikusgarri bezain aurreikusezinak dira deserrotzeak eta pitzatzeak, eta zimendu aldakorren tolesdura horietan zehar bidaiatzen dute pertsonaiek: behinolako errotzeek gorputzean utzitako arrastoez dihardute, eta, aldi berean, errotze horien galerek edo urratzeek sorturiko ezinegon zein arinduez. Heldulekuez beste egitearen sentsazioetan arakatzen duen inarrosaldi literarioa.

200 pages, Paperback

Published March 2, 2023

Reviews

[Artiote · Rating 3 out of 5]

Hasi berri batentzat zaila, sinbolismo askokin. Idazkera eta egitura berezia, aberatsa.

[Eneko · Rating 4 out of 5]

Liburua osatzen duten kontakizun laburren artean, pare bat asko gustatu zaizkit, beste lauzpabost nahikotxo, eta gero beste pare bat ez ditut batere gustuko izan. Ez dago istorio edo amaiera harrigarririk, pertsonen arteko eta bakoitzaren buruarekiko harremanetan zentratzen baita (batzuetan onerako, beste batzuetan ez hainbeste). Dena den, istorio bakoitzak bere forma eta idazkera ezberdinak izateak interesa ematen dio liburuari. Kontakizun laburrak gustuko dutenentzat gomendagarria, orokorrean.

[amaiaerak · Rating 4 out of 5]

Liburua bezala, eskaintzarekin hasi behar dudala uste dut:

«Lokartu aurretik batez ere
-gogoaren ahulune zintzo horretan-
non edo han
erroak botaz gero
inork helduko ote dien
beren buruari galdetzen diotenei».

Lurraz beste ipuin liburuan egunerokotasunean aurkitzen ditugun pertsona eta lekuak bildu ditu Arrulak. Egoera ezagunak eta hurbilekoak dira, pertsonaia errealak eta bizipen arruntak, benetakotasun horrengatik gertu nabaritzen ditugunak eta geure kontraesanei erreparatzera garamatzenak. Gainera, egungo garaiari estuki lotutako liburua dela esango nuke, presente ditugun kezka eta gatazka sozialak ederki biltzen dituena.

Idazlearen hitzetan (askotariko) errotzeei eta deserrotzeei buruz mintzo dira zortzi ipuinak, hori dute guztiek komunean. Pitzaduren ondorioz ipuinetako pertsonaiak trantsitoan daude, desplazamenduan. Horrek eragin argia du haiengan, izan ere, zer gertatzen da "etxe" edo "babesleku" duguna arrakalatzen hasten denean? Zapaltzen dugun lur ustez sendoa pitzatzen denean? Nora eta nola lotzen ditugu gure sustraiak? Ze arrasto uzten dute gugan deserrotze horiek?

Bestalde, azpimarragarria da teknika eta forma aldetik egindako apustua. Ipuin guztiak haien artean desberdinak dira egitura narratiboari dagokionez. Istorio bakoitza kontatzerako orduan erabilitako ikuspuntua ere trebetasunez hautatu duela argi dago. Beti maila edo geruza gehiago gehituz narrazio eta pertsonaiei.

Azkenik, Lurraz besten, bizitzan bezala, esaten ez denak pisu nabarmena du. Liburuak, oro har, hausnarketara bideratzen gaitu irakurleok, baina ez digu dena mamurtuta ematen. Lan hori gure esku uzten du. Nire ustez, guztiz eskertzekoa.

«Hain da erraza maite ez den jendearekin gozoa izatea».

«Hain da erraza maite ez denari barkatzea».

«Horixe aldatuko zen agian: duela hogei urte, dena zen bihar, eta gero eta gehiago da atzo. Ez dela egia esanen didazu, ohituraz batez ere, eta aunitz eskertzen dizut kontrapisua egitea, hori ere bada maitasuna».

«Hirurak elkarrekin ateratzen zineten kalera, eta bistan da hirukoak beti direla bi gehi bat. Bi baten kontra. Ahalik eta sarrien parearen parte izatea, horra gakoa».

«Errekaren ubidea beste bat da orain, dio izebak, zubia ere ez dago, igual abeltzainek moldatuko zuten. Aurretik doa, besteek ezin dituzte haren begi bustiak ikusi. Harriak ukitzen ditu isilik eta gero mintzatzen da, azalaren bidez esanen baliote bezala zer kontatu behar duen: berdin dio nola jartzen zaren, urak beti aurkitzen du bidea».