Bir Savaş Nasıl Kaybedilir? Selçuklu, Osmanlı Tarihinde Askeri Hatalar

by Mehmet Tanju Akad

Yenilgiler, zaferlerden daha öğreticidir! Savaşlarda yenilgilerin koşulları ve nedenleri, toplumların maddi, kültürel ve psikolojik ortamını yansıtır. Hangisinin ve ne ölçüde belirleyici olduğunu belirlemek ise o kadar kolay değildir. Savaşın liderleri, hazırlıklarından ne kadar emin olurlarsa olsunlar, beklenmedik durumlarla karşılaşıp felakete uğrayabilirler. Savaş, aslında bütün değişkenlerin önceden bilinebileceği ve çözüme götüren formülleri olan bir denklem değildir. Savaşın sanat yönü, bilim yönüne ağır basar ve en büyük güçler dahi küçük hasımları karşısında çaresiz kalabilir. Komutanların zihinlerinde oluşturdukları sistemler, daha orduların harekete geçtikleri andan itibaren bozulmaya başlar ve olaylar “savaş sisi” denilen bir belirsizlik içinde gelişir. Ancak, basiretli komutanlar ve devlet adamları olup biteni sezip inisiyatifi kaptırmaz ve zor durumlarda alternatifler yaratabilir. Ne yazık ki, komutanların basireti de savaş içinde anlaşılabilir. Gene de, iyi hazırlanan zihinlerin sorunları çözmeye daha yatkın olduğunu bilmek gerekir. Anahtar budur ve savaş tarihi bunun için vardır…

Osmanlılar uzun tarihleri boyunca çok sayıda savaşa katılmış, büyük zaferlerin yanı sıra çok sayıda da acı yenilgilerle karşılaşmıştır. Kimi hezimetler göz göre göre gelmiştir ama en beklenmedik anda zaferler kazanılabilmiş veya bozguna uğranılmıştır. Bu kitapta, Selçukluların Kösedağ bozgunundan Osmanlıların 20. yüzyıldaki son savaşlarına kadar önemli Osmanlı yenilgileri inceleniyor. Yıldırım Bayezid’in Ankara Muharebesi; Rodos ve Malta kuşatmaları; iki kez Viyana kapılarından dönüş; İnebahtı, Çeşme, Sinop baskınları; çöküş döneminin savaşları ve Balkan felaketi kitabın ana konuları arasında.

237 pages, Paperback

Published April 1, 2009

Reviews

[Gün · Rating 5 out of 5]

Kitap kendi alanında çok başarılı ve oldukça akıcı bir dile sahip. Ankara Savaşı, İnebahtı, Viyana Kuşatması gibi yenilgiler, Balkan savaşları, Sarıkamış gibi facialar detaylı analizlerle ve örneklerle inceleniyor. 1243 Kösedağ Savaşı'ndan Birinci Dünya Savaşı'na kadar askeri hezimetlerin yanında her döneminin genel çerçevesine dair detaylı açıklamalar da mevcut. Askeri tarihe ilgi duyanlar seveceklerdir.

[Huseyin Avni GÜNER · Rating 4 out of 5]

Savaşlarda yenilgilerin koşul ve nedenleri toplumların kültürel, maddi ve psikolojik ortamını yansıtır. Savaş'ın liderleri ne kadar hazır olsalarda her an bir sürpriz ile karşılaşıp felakete uğrayabilirler. Savaşlar için yapılan planlar savaşın daha ilk saatlerinde bozulup ap ayrı bir noktaya gelebilir. O zaman başarı için öngörü ve bu olası durumlara karşı bir yedek plan yapmak mı çözüm. Bu da tek başına yeterli değil Savaşın bir sanat yönü vardır ve bilim yönüne ağır basar, bu yüzden tarih çok büyük güçlerin çok küçük güçlere yenildiği savaşlar ile doludur. Savaşta olaylar öngörülerin genellikle dışında Savaş Sisi denilen bir belirsizlik içinde gelişir.Ancak işin sanat kısmını ağırlıkla uygulayan komutanlar, olup biteni iyi sezip insiyatifi devamlı elinde bulundurarak kendi istediği yerde, istediği zamanda, istediği kadar kuvvetle, istediği istikamette savaşı kabul ederek inisiyatifi devamlı elinde bulundurmayı başaran ve devamlı alternatifler üretebilen komutanlar başarılı olmuşlardır. Ne yazıkki bu konularda ne kadar eğitim verilirse verilsin komutanların basireti gerçek bir savaş esnasında anlaşılabilir. Çünkü yenilgiler Zafer'lerden daha öğreticidir. Komutanlar neyi Nasıl yapması gerektiğini daha çok tecrübe kazanarak sağlarlar. Genelde iyi hazırlanan zihinler sorunlara daha kolay uyum sağlarlar. Osmanlı büyük Zafer'ler kazanmasına rağmen büyük ve basit yenilgilerede çok uğramıştır. Bu kitapta özellikle kahraman ve iyi yetişmiş askerin sadece iyi komutanlar tarafından yönetilmesi durumunda başarı kazanabileceği anlatılıyor. Her asker okumalı, yazar asker olmamasına rağmen hakikaten bir çok askere taş çıkartacak güzellikte bir kitap yazmış. Tebrik ediyorum.

[Fatih Bas · Rating 3 out of 5]

Kitabın ismi yanlış yönlendirici. Selçuklu tarihi, sadece Türkiye Selçukluları ele alınarak bir kaç sayfa ile geçiştirilmiş. Geri kalan kısım ise yine Tanju Akad'ın "Osmanlıların Stratejik Sorunları" kitabında yazdığı şeylerin hemen hemen tekrarından ibaret. Yine de Türk tarihindeki yenilgilerin tarihi üzerine kısa ve öz bir analitik çalışma.