Mauk

by Jan Vantoortelboom

Mauk is oud en ziek en ligt in een bed bij het raam. Hij wordt verzorgd door Jenny, de dochter van een vrouw die hij ooit liefhad. Mauk leeft in zijn herinneringen: hij was een kind dat de kleur van de achtergrond aannam. Totdat zijn moeder tot bloedens toe wordt verwond. Het is te veel om te bevatten. Op dat moment overmeestert Henri, de grote moedige broer die hij altijd wenste, zijn gedachten. Henri beschermt hem, niet tegen het geweld van een dreigende buitenwereld, maar tegen dat van zijn tirannieke vader. Als Mauk op twaalfjarige leeftijd geconfronteerd wordt met een tragedie is Henri de enige die hem kan helpen. Mauk is het verhaal van een getraumatiseerd kind dat zich niet kan weren tegen de demonen van een vader, maar er door zijn vervormde verbeelding toch in slaagt zich staande te houden.

Genres: Roman, Fiction, Dutch Literature, Literature

188 pages, Paperback

First published January 1, 2023

About the author

Jan Vantoortelbooms debuut, 'De verzonken jongen', werd bekroond met De Bronzen Uil 2011, de Prijs Letterkunde West-Vlaanderen 2012, en het haalde de shortlist voor de Zeeuwse Boekenprijs 2011. Van 'Meester Mitraillette' (2014) werden meer dan 25.000 exemplaren verkocht en het verscheen in Engelse vertaling. Voor 'De man die haast had' (2015) ontving Vantoortelboom de Zeeuwse Boekenprijs en 'De drager' (2017) werd eveneens lovend ontvangen. In 2019 verscheen 'Jagersmaan', waarin de schrijver terugkeert naar de tijd en streek van zijn bejubelde debuut en tweede roman.

Reviews

[Wim Oosterlinck]

Ik heb Mauk gelezen, een wonderlijk boek geschreven door de Vlaams-Nederlandse schrijver Jan Vantoortelboom. De roman vertelt het verhaal van Mauk, een man die op sterven ligt en zegt dat hij lange tijd 'in het westen' geleefd heeft. Hij spreekt over een oudere broer Henri, over zijn strenge vader die schoolhoofd was. Jenny verzorgt Mauk op zijn sterfbed; haar moeder Carla was ooit zijn grote liefde.

Deze mysterieuze roman ontpopt zich langzaam tot een kaleidoscoop met horror-elementen. Een verhaal over schuld, afstand en pijn, met verschrikkelijk veel leed en veel bloed. Inclusief stukjes western: Karl May, cowboy Henri en Mauk Tomahawk: een kind dat fantasie als vluchtweg niet gegund is.

Mauk is een verrukkelijk complexe, uitdagende roman vol woorden en gebeurtenissen die langzaam betekenis krijgen. Wat een puzzel. Wat een boek. Aanrader.

Volledig leesverslag: https://wimoosterlinck.wpcomstaging.c...

[Marc Lamot · Rating 3 out of 5]

This Dutch language novel, written by the Flemish writer Jan Toortelboom (° 1975), offers a series of confessions and reflections by a man by on his deathbed. It is a rather complicated composition that shows how someone who suffered a severe trauma in his youth, has to constantly fight his demons. This book won a literature prize (Boekenbon Literatuurprijs 2023), but isn't translated in English (yet). Rating 2.5 stars. Dutch review below.

Bekentenissen op een sterfbed, het is een genre op zichzelf, met een evident problematisch karakter, want de verteller is bij uitstek onbetrouwbaar. In dit geval voert Jan Vantoortelboom Mauk op, een samentrekking van Maurice K. (een verwijzing naar Kafka, of naar de échte vader van Maurice?). De auteur doet – via verteller Mauk - zijn uiterste best om voortdurend mist te spuien over allerlei situaties in het verleden, en over de ware toestand van de verteller. Mysterieuze verwijzingen naar schimmige figuren (zowel oom Konrad als broer Henri), naar Wilde Westen-toestanden, en vooral naar niet nader beschreven ‘vreselijke misdaden’, volgen elkaar op. Pas naar het einde toe vallen de puzzelstukken op zijn plaats.
Vantoortelboom is ingenieus te werk gegaan, absoluut. Maar tegelijk iets te opzichtig, en vooral: waar wou hij heen? Wat is de baseline van deze roman? Dat de impact van een jeugdtrauma centraal staat, is duidelijk. Stilistisch bevat dit boekje zowel knappe passages (zoals de beschrijving van zijn slapende moeder) als wat mindere. Gemengde gevoelens dus. Rating 2.5 sterren.

[Ka Vee · Rating 5 out of 5]

Mauk en Henri wringen zich bij je naar binnen, gestaag. Ze overvallen je, bijten zich een weg met vlammen en pijl en boog. Liefde, haat en mededogen strijden voor en tegen elkaar. Op het einde zijn er enkel verliezers.

[Tom D'Hauwer · Rating 4 out of 5]

Een kleinood. Traag consumeren. Thema’s onthullen zich langzaam. Ontdekte af en toe parels van zinnen.

[Pepijn Stokdijk · Rating 4 out of 5]

Schitterend werk!
De zeer ingewikkelde constructie roept vragen op, maar door de kleine knooppunten krijg je genoeg houvast om door te willen lezen. Prachtige zinnen, indrukwekkende metaforen en mooie levenslessen. Echt genoten; wat een knappe roman!

[Katrien · Rating 4 out of 5]

Wonderlijk rauw en gruwelijk mooi.

[Matthieu Wegh · Rating 5 out of 5]

?Leeskring Leiderdorp 6/5/25
#huiselijk geweld
🤔Ondanks het lastige thema toch genoten van dit mooi geschreven boek. Gisteren was ik in een kinderboekenwinkel en vroeg naar oude boeken van Karl May: Winnetou en Old Shatterhand. Omdat hier vaak naar verwezen werd, heb ik een jongensboek van Karl May toch eens doorgelezen. Daardoor ging Mauk toch nog wat meer leven, onder meer door de overeenkomsten van de vader met Old Shatterhand (beiden schoolmeester en aantal gelijke karaktertrekken). Het was geen gemakkelijk boek om te lezen, mede door het vele wisselen van plaats en tijd.
MW4/5/25
Vandaag nabesproken met mijn leeskring waar niet iedereen even enthousiast was over dit best lastig te lezen boek. Onze juf zei dat leerlingen van haar in 5 VWO soms een boekje met minder bladzijdes willen lezen omdat ze denken dat dat gemakkelijker is. Deze is dat dus zeker niet. Er zit veel in dit boek en vaak moet je even graven om het te vinden. De discussie erna was weer interessant dus.
MW6/5/25

[Astrid · Rating 5 out of 5]

Oei, dit vond ik wel een heel heel goed boek hoor! De zinnen zijn soms zó mooi en er zit prachtige beeldspraak in. Het verhaal is complex, de herinneringen van de oude, stervende Mauk worden afgewisseld met de fantasiewereld waarin hij als kind vluchtte, en met af en toe een aanknooppunt moet de lezer proberen antwoord te krijgen op de vele vragen die het verhaal oproept.
Wat is "het westen" waar Mauk een tijd lang geweest is? ("Keer op keer staken de zilverreigers me met hun dunne zwarte dolkensnavels.") Wat is er toch met die zwarte plavuizen vloer onderaan de trap? ("Ik kan er niet overheen stappen") Waarom kan Mauk zo slecht tegen de vragen van Jenny? ("Ze kruipen op en in me als mestkevers in een vermolmde stronk.")

De gedachten van de stervende Mauk en die van Mauk als klein jongetje weet Vantoortelboom heel knap neer te zetten. Vaak is het boek ontroerend en dan ineens wordt er bijna tussen neus en lippen door in één zin zoiets gruwelijks gezegd dat ik zelfs terug moest lezen om te controleren of ik het wel goed had gezien.

Ik kon het boek niet goed wegleggen, dus ik heb het in één dag uitgelezen. En daarna heb ik er een dagje over nagedacht of het wel of geen vijf sterren ging worden. Vijf dus.

[Sibrich van Baalen · Rating 4 out of 5]

‘Nu ik hier lig te sterven, heb ik het voorrecht te besluiten dat ik dit alles, dit wat men zo voldaan het leven noemt, had overgeslagen, als ik daartoe de kans had gekregen.

Dit is zo'n eerste zin die je op de studie Nederlands zou bespreken, omdat het een goede eerste zin is. Moeilijk boek waarin je steeds moet nagaan wat Mauk verzint en wat er 'werkelijk' gebeurt.
Pijnlijk levensverhaal tegen het decor van dat grillige België. Associeer dat land toch altijd met beelden van grauwe luchten en scheve huizen en wijken met armoedige speelparadijzen.

[Judith van Wijk · Rating 3 out of 5]

Was oké. De vertelstem is heerlijk en de zinnen zijn mooi, maar het pakte me niet echt. Ik weet niet hoe het op papier is, maar al luisterend vond ik de overgangen van de hoofdstukken niet altijd even duidelijk en aangezien het nogal heen en weer gaat in de tijd was dat soms wat verwarrend.

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Een oude man met een jeugdtrauma ligt te peinzen op wat zijn sterfbed lijkt te zijn. Het trauma heeft te maken met een gewelddadige vader die hem dwong de boeken van Karl May te lezen. Dat maakt dat hij in zijn verbeelding vlucht om de werkelijke gebeurtenissen dragelijker te maken. Strak geschreven verwerkingsroman die veel zegt over giftige mannelijkheid en de kracht van verhalen.

[Felisha · Rating 4 out of 5]

In het begin snapte ik er helemaal niks van. Wat is werkelijkheid en wat is fantasie? Wie is wie? Hoe ontstaan zijn dwalingen en – hallooo – zijn ze familie van elkaar? Vantoortelboom schrijft prachtig, maar vertelt niet veel. Dit boek(je) was een training voor mijn verbeelding.

[Fransien Vandeweghe · Rating 3 out of 5]

3,5 *

[Nadia Aldelhof · Rating 3 out of 5]

Voor mij een wat complex verhaal met veel sprongen tussen heden en verleden, tussen realiteit en verbeelding. Er heerst een dreigende toon waardoor het mysterieus blijft tot de laatste bladzijde. Graag gelezen.

[Nele Nuyts · Rating 4 out of 5]

Wat een mooi boek !
Wel een pijnlijk, schrijnend verhaal waarin een kind gedwongen wordt om in een ander universum, ontsproten aan zijn verbeelding, met de geweldadige werkelijkheid om te gaan en te overleven.
Het boek bestaat uit allemaal puzzelstukjes uit heden en verleden, uit de werkelijkheid en uit het “Westen”; het blijft boeien en verrassen tot helemaal op het einde.
En dan de taal en de stijl die de schrijver hanteert : suggestief, subliem en verrukkelijk.
Het is de eerste roman die ik lees van Jan Vantoortelboom, maar het zal zeker niet de laatste zijn.
Een absolute aanrader !

[Hans Buijze · Rating 4 out of 5]

Gebeeldhouwde zinnen, prachtige zinnen, gedachten van de stervende Mauk die liever niet geleefd had. Wat Mauk mee heeft moeten maken is vreselijk en zijn verbeelding helpt hem. In het vrije Westen van Karl May herbeleeft hij de verschrikkingen van zijn vader en zijn bedachte broer Henri beschermt hem. Toch breken af en toe de emoties door en is ook Mauk gewelddadig. Een verhaal in puzzelstukjes uitgespreid om tot verhaal te komen. Ingewikkeld maar ook dwingend, stuwend naar de ontknoping.

[Charlotte · Rating 4 out of 5]

4,25

Worth the hype. Niet mijn eerste boek van Vantoortelboom, wel mijn favoriete.

De openingszin: “Nu ik hier lig te sterven, heb ik het voorrecht te besluiten dat ik dit alles, dit wat men zo voldaan het leven noemt, had overgeslagen, als ik daartoe de kans had gekregen.”

De meest samenvattende zin: “Het is tragisch dat een kind zich niet kan weren tegen de demonen van zijn ouders.”

[Johan Gevers · Rating 5 out of 5]

Stilistisch een juweeltje, wat een prachtige taal. Tussen de regels door ontdek je pagina na pagina hoe de levens van de hoofdpersonages zich neerleggen. Niet alles moet gezegd, de lezer construeert zelf het verhaal en die honger doet lezen, je wil vooruit in dit boek. Echt een aanrader!

[Mark Coel · Rating 3 out of 5]

Het leest vlot en de intrige is wel degelijk origineel. Helaas wordt de plot al in het eerste kwart sterk gesuggereerd en is het einde voor de aandachtige lezer voorspelbaar zonder extra twist.

[Marit · Rating 3 out of 5]

Echt een ouwemannenboek.

[simo ·˚ ༘ · Rating 3 out of 5]

3.5 sterren

[Noek · Rating 4 out of 5]

Zware kost, meesterlijk geschreven. Wat mij betreft een nieuwe Vlaamse klassieker!

[Helena · Rating 4 out of 5]

Een echte Vantoortelboom, uitgepuurder dan ooit. Een stijl die tintelt en soms pijn doet. Een verhaal dat zich nooit helemaal laat verklappen. Sterk!

[Raphaël · Rating 1 out of 5]

kutboek

[Eva · Rating 3 out of 5]

Dissociatie en trauma verwerkt in fantasie over cowboys en indianen…. Tja

[Tom De Proft · Rating 5 out of 5]

Knap boek in de neonaturalistische stijl die onder andere ook Rijneveld hanteert, maar op een of andere manier is dit boek geloofwaardiger.

[An Van Haute · Rating 4 out of 5]

4 ster 1/2. Een terechte winnaar Boekenbon literatuurprijs 2023. Het boekje dwingt tot traag lezen. Ik vind het prachtig neergeschreven. Alweer een schrijver om te onthouden. Het verhaal blijft aan je huid kleven. Een getraumatiseerde jonge Mauk zoekt onbewust hulp en een uitweg in zijn fantasie. De voor altijd beschadigde Mauk blijkt als volwassene nog steeds vergroeid met die fantasie. Het laat hem nooit meer los, de demonen, de woede-aanvallen. Het levert hem een heel eenzaam leven.

[Vera Gysemans · Rating 4 out of 5]

Wat een boek. Zoveel pijn, zoveel emoties

[Daffie Online · Rating 3 out of 5]

Bizarre mix van fantasie en werkelijkheid. Misschien nog een keer herlezen.

[Charlotte · Rating 1 out of 5]

Niet mijn smaak of ..? Ik vond het erg warrig en hoewel ik denk dat dit juist een kracht kan zijn, vond ik geen een van de personages echt interessant. De ontknopende zinnen vond ik wel goed, maar daarvoor was het wel een beetje laat en expres vaag gehouden.