Heb jij soms het gevoel dat je alle bordjes tegelijk in de lucht moet houden? Dat je de controle moet houden en je ondanks eerdere successen jezelf nog steeds moet bewijzen? Kunnen angst en twijfel je soms onverwacht overmannen? Maken goedbedoelde adviezen zoals 'laat het los' en 'doe eens wat minder' je soms kwaad of moedeloos?
Dan ben je niet alleen. Velen van ons herkennen zich in meer of mindere mate in perfectionisme. Het helpt ons vaak om door te zetten en onszelf te verbeteren en tegelijkertijd kan het ons in de weg komen te zitten. Perfectionisme kan ons te veel doen stilstaan bij prestaties in plaats van bij wat ons voldoening geeft, bij wat anderen van ons verwachten in plaats van wat we zelf nodig hebben, of bij het vermijden van onze angsten in plaats van die in de ogen te durven kijken.
In dit boek toont psycholoog en executive coach Liesbet Boone hoe je perfectionisme kunt ombuigen tot optimalisme. Via herkenbare voorbeelden geeft ze inzicht in waarvoor perfectionisme ons probeert te beschermen en neemt ze je mee in haar 'willen-durven-doen'-aanpak. Want beter omgaan met perfectionisme betekent niet dat je de lat lager hoeft te leggen. Wel dat je bewuster keuzes kunt maken en met meer voldoening kunt presteren.
Liesbet Boone is medeoprichter van Conundrum en doctor in de klinische psychologie. Als coach begeleidt ze al meer dan 10 jaar leidinggevenden, teams en medewerkers. Ze doet dit vanuit evidencebased kaders. Als ondernemer, (executive) coach en keynotespreker is ze erop gebrand ondernemers en leidinggevenden te versterken om hun ambities in het persoonlijke en professionele leven met moed en overtuiging te kunnen realiseren.
Echt een heel helder boek over perfectionisme, ook geschikt voor mensen die al wat meer met het onderwerp bezig zijn geweest. Heldere voorbeelden, veel verschillende facetten worden benoemd.
Healthy striving is self-focused: “How can I improve?” Perfectionism is other-focused: “What will they think?”’ – Brené Brown
De kern van perfectionisme is angst
Bij optimalisme (zie hoofdstuk 4) is er daarentegen veel meer keuzevrijheid. Vanuit het perfectionisme moeten de dingen gebeuren zoals ze moeten gebeuren (bijvoorbeeld: een mail pas kunnen versturen na die vijf keer te herlezen), terwijl je vanuit het optimalisme wel de vrijheid voelt om te kiezen (je kan ervoor kiezen om die mail wel of niet te herlezen).
Het is alsof je een schuld moet aflossen. Het lastige daarbij is dat het om een schuld gaat die je nooit helemaal kan aflossen, want wanneer heb je je voldoende bewezen? Na elke prestatie lijkt het alsof je telkens opnieuw moet beginnen. Het risico is dat je niet tevreden kan zijn met je realisaties en de lat de volgende keer nog iets hoger legt: het was toch nog niet goed genoeg, ik kan nog niet helemaal trots zijn op mezelf.
Je waardeert bij jezelf je nauwgezetheid, doorzettingsvermogen, gedrevenheid, verantwoordelijkheidsgevoel, rechtvaardigheidsgevoel en de kwaliteit van je prestaties. En terecht: dat zijn een voor een mooie eigenschappen die je mag vasthouden. Alleen zijn velen bang dat ze, als ze hun perfectionisme loslaten, zullen doorschieten in het andere extreem: dat ze een onverantwoordelijke sloddervos worden die middelmatigheid nastreeft en voortdurend fouten maakt. Het goede nieuws is: dat risico is nihil.
Door perfectionisme na te streven, doe je er eigenlijk alles aan om maar niet geconfronteerd te moeten worden met onaangename gevoelens, zoals schaamte, schuld, mislukking, onzekerheid en onaangename gedachten (zoals ‘Ik ben niet goed genoeg’). In zekere zin ben je dus gebaat bij perfectionisme
allesomvattende Excelsheets maken die eruitzien als een kunstwerk van Piet Mondriaan… Het zijn allemaal voorbeelden van zaken die ons een (vals) gevoel van rust, veiligheid en orde kunnen bezorgen.
Je accepteert dat de uitkomst onzeker is, omdat de uitkomst niet je primaire focus is: je wil vooral leren en jezelf ontwikkelen.
Kun je me zeggen welke kant ik op moet vanaf hier?’ ‘Dat hangt ervan af waar je heen wilt’, zei de Kat. ‘Het maakt me niet zoveel uit waar’, zei Alice. ‘Dan maakt het niet uit welke kant je opgaat’, zei de Kat. ‘Zolang ik maar ERGENS kom’, voegde Alice eraan toe als uitleg. ‘O, dat doe je zeker’, zei de Kat. ‘Als je maar lang genoeg loopt.’ – Fragment uit Alice in Wonderland, wanneer ze de Kolderkat ontmoet92
Het mooie aan waarden is dat ze je richting geven. Het is als reizen. Met die nuance dat er geen eindbestemming is (it’s the journey that counts, not the destination): je kan je waarden nooit ‘bereiken’. Wat wel kan, is je waarden vertalen naar iets tastbaars. Dat zijn de doelen die we onszelf stellen of de keuzes die we maken. Als die gebaseerd zijn op onze waarden, dan geven die ons energie.
Daar schuilt voor ieder van ons dus een belangrijke uitdaging: het vinden van een zekere balans tussen omgaan met de verwachtingen uit onze omgeving, en toch ook het plezier en flexibiliteit weten te behouden.
Waar krijg je energie van? Wat doe je graag? Wanneer vliegt de tijd voorbij? Wanneer ben je echt blij met wat je doet? Wanneer voel je je sterk in wat je doet?
Amy Edmondson, professor aan de Harvard Business School, beschrijft dat bevattelijk onder de term ‘psychologische veiligheid’: het gevoel hebben dat je alles mag en kan zeggen zonder dat je erop afgerekend wordt.
Weten dat er mensen zijn bij wie je echt jezelf mag zijn, is bijzonder waardevol. Het zorgt voor een veilige context waarin je je perfectionisme kan loslaten en de eerste stappen richting optimalisme kan zetten.
Durven is even de grond onder je voeten verliezen. Niet durven is je leven verliezen.’ – Søren Kierkegaard
Instinctmatig gaan we onaangename gedachten en gevoelens dus uit de weg, en dat weerspiegelt zich ook in perfectionistisch gedrag: imagevechten: kritiek uiten, hard werken om je te bewijzen, onredelijk hoge eisen stellen aan jezelf imagevluchten: piekeren, moeilijk nee zeggen of feedback geven om niet afgewezen te worden, onder je niveau werken, je dromen niet nastreven imagebevriezen: niet beslissen, je mening niet zeggen, sociaal contact vermijden
Wat komt er eerst: je zeker genoeg voelen om actie te ondernemen, of is het beter om actie te ondernemen en je zo gaandeweg zekerder te voelen?
Ondanks de aantrekkelijke cover, een interessant onderwerp en een doctor die weet waarover ze schrijft, kon dit boek me niet boeien. Het is nogal droge kost. Het zou misschien beter verteerbaar zijn met illustraties of cartoons erin.
Ik heb al meerdere boeken gelezen rondom perfectionisme. Het is een onderwerp dat me vanuit persoonlijk oogpunt enorm aanspreekt en intrigeert om er meer over te weten te komen. Zeker omdat ik bij tijden zelf echt gebukt ga onder mijn perfectionisme. Een boek, geschreven door een doctor in de klinische psychologie die zich heeft gespecialiseerd in perfectionisme, lijkt me dan ook enorm leerzaam en inspirerend om te gaan lezen.
Met het woord vooraf doet Liesbet Boone je gelijk inzien dat ook zij met enige mate last heeft van haar perfectionisme. Door dit kwetsbare en eerlijke verhaal weet ze gelijk met je als lezer een mooie verbinding te leggen.
Haar verhaal is enorm helder, open en vlot geschreven. Je merkt direct dat ze een bom van psychologische kennis en achtergrond heeft en weet dit enorm helder en duidelijk te formuleren, hierdoor is het een erg leerzaam verhaal dat veel eye openers en handvatten biedt. Haar boek is opgedeeld in twee delen. In het eerste deel gaat ze inhoudelijk in op de vele gezichten van perfectionisme en hoe het op verschillende manieren tot uiting komt bij mensen. Ze doet dit aan de hand van wetenschappelijke kennis en praktijkvoorbeelden. Daarnaast weet ze het boek nog verder te verrijken met QR-codes die linken naar inspirerende Ted Talks en zelftesten of verwijzingen naar boeken van andere inspirerende schrijvers. Deze zijn een enorme toevoeging en verrijking van het verhaal. Wat me aan dit deel het meeste bij blijft is dat Liesbet niet focust op 'adaptief' of 'maladaptief' perfectionisme maar dat ze in haar model streeft naar optimalisatie en de 3 P's (Passie & plezier, Purpose, Proces).
In het tweede deel van het boek biedt Liesbet alle kennis en handvatten hoe je via het model van Willen - Durven - Doen je perfectionisme kan ombuigen naar optimalisatie. Dit weet ze op enorm heldere en duidelijke wijze te doen. Door middel van de praktijkvoorbeelden die Liesbet hierbij aanhaalt laat ze je duidelijk zien hoe de realisatie hiervan mogelijk is. Het is ook een pluspunt dat ze in haar verhaal de struikelblokken en knelpunten opnoemt en verwoordt die je ongetwijfeld tegen gaat komen. Ook hierin weet ze je duidelijk te motiveren en te overtuigen dat deze momenten erbij horen en hoe je ze kan overwinnen.
Niet perfect maar toch tevreden, is een enorm leerzaam, inspirerend en mooi geschreven boek. Liesbet bevat enorm veel kennis en inzichten en weet dit op enorm heldere, duidelijke en vlotte wijze te beschrijven, zeker door de aanvulling van de vele praktijkvoorbeelden. Buiten de grote hoeveelheid wetenschap en kennis, biedt dit boek ook direct de handvatten om je perfectionisme om te buigen tot optimalisatie. Voor wie zich in meer of mindere mate herkent in perfectionisme is dit leerzame boek echt een aanrader!
Dit boek weet in weinig woorden en heldere termen te vatten wat in mijn hoofd soms een wirwar is. Ik grijp nog dikwijls terug naar de behulpzame tips, telkens wanneer het nodig is om die nog eens op te frissen.
Straf beleefboek/naslagwerk/achtergrondwerk/... Mijn review en de inzichten die ik meenam en sindsdien vaak doorgeef vind je hier: https://talentontwikkelleraar.be/niet...
Het is zeker een interessant boek voor iedereen die zichzelf soms in de weg zit door te veel te willen, en die wil leren hoe je perfectionisme op een gezondere manier kunt inzetten. Een inspirerende gids die aanzet tot reflectie en verandering! Volledige review hier te lezen: https://www.cozyreading.be/reviews/ni...