Jump to ratings and reviews
Rate this book

Charlie Swieninck #2

Het bedrog van Göring

Rate this book
Zomer 1941. Met de vondst van een lijk in de Hofvijver ontbrandt de strijd om een gestolen meesterwerk van Frans Hals

In de Hofvijver, pal naast het Binnenhof, drijft op een kille ochtend in augustus 1941 een lijk. Het is de Brusselse kunstexpert Joseph Foulon, die voor het naastgelegen Mauritshuis bezig was een opgedoken werk van de meesterschilder Frans Hals te onderzoeken. Een dag na de vondst van het lichaam blijkt dat het bewuste paneel, Lachend meisje, is verdwenen en vervangen door een vervalsing.
Charlie Swieninck, chef van het Bureau Bijzondere Delicten van de Haagse politie, gaat op zoek naar de moordenaar en de dief. Hij krijgt hulp van kunsthistorica Rosalie Callenbach. Die maakt hem vertrouwd met de complexe kunstwereld, die wemelt van de hebberige kopers, charlatans, vervalsers en kenners. Niet alleen het Mauritshuis wilde de Hals kopen, ook de machtige Duitse rijksmaarschalk Hermann Göring heeft listige handlangers naar voren geschoven om het portret in handen te krijgen.

416 pages, Kindle Edition

Published June 8, 2023

Loading...
Loading...

About the author

John Kuipers

5 books4 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
18 (9%)
4 stars
88 (46%)
3 stars
77 (40%)
2 stars
7 (3%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 19 of 19 reviews
Profile Image for Kees van Duyn.
1,137 reviews7 followers
December 30, 2023
In april 2022 debuteerde oud-journalist John Kuipers als thrillerauteur met Musserts schaduw, dat een jaar later de winnaar werd van de NBD Biblion Gouden Strop. Dit boek is tevens het eerste deel van een serie met hoofdinspecteur van het Bureau Bijzondere Delicten Charlie Swieninck en dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Medio 2023 verscheen diens opvolger, Het bedrog van Göring, waarin een rol is weggelegd voor de soms ondoorzichtige en schimmige wereld van de kunst.

Op een koude zomerdag in augustus 1941 wordt in de Haagse Hofvijver het lijk van een Belgische kunsthandelaar gevonden. Het is al snel duidelijk dat de man is vermoord. Uit het nabij gelegen Mauritshuis is de nacht ervoor het schilderij Lachend meisje, dat door Frans Hals geschilderd moet zijn, ontvreemd. In plaats daarvan hangt er nu een sterk gelijkende tekening. Charlie Swieninck en zijn collega’s moeten nu een moordenaar en dief zien te vinden. Al snel raken ze verstrikt in een kunstwereld die bol staat van geld, vervalsing en bedrog.

Hoewel dit het tweede deel van de serie met hoofdinspecteur Charlie Swieninck is, kan het boek uitstekend los van het voorgaande gelezen worden. De auteur komt hoegenaamd niet terug op de gebeurtenissen uit Musserts schaduw, de personages worden dusdanig beschreven dat je ruim voldoende over hen te weten komt en het verhaal zelf heeft helemaal niets te maken met dat uit het seriedebuut. De enige overlapping is de setting, want de reeks – vooralsnog heeft Kuipers stof voor tien delen – speelt zich volledig tijdens de Tweede Wereldoorlog af. Dit uit zich onder andere in de sfeer die zo kenmerkend is voor die periode, maar blijkt ook uit het tempo waarin de plot zich voortbeweegt. Het is allemaal een stuk bedaarder, veel minder jachtig dan tegenwoordig. Dit is eigenlijk best een verademing.

Al snel krijgt de sympathieke politieman met een mysterieuze moord te maken en begint hij met zijn onderzoek. Hij komt daardoor terecht in het duistere web van de kunstwereld en de schimmigheid die hier omheen hangt, wordt prima overgebracht. IJver- en hebzucht lijken schering en inslag en de scheidslijn tussen legaliteit en illegaliteit is niet al te groot. Op een toegankelijke wijze krijgt de lezer een kijkje in dit circuit. Natuurlijk omvat het verhaal veel meer dan dit alleen, want om de zaak rond de moord en diefstal op te lossen, moet Swieninck zich regelmatig in allerlei bochten wringen om gedaan te krijgen wat hij wil. Dit gaat gepaard met allerlei verwikkelingen, overigens zonder dat de spanning om te snijden is. Aan het eind van de plot wordt het echter wel wat enerverender en gaat het er ineens een stukje heftiger aan toe. Toch verveelt de thriller geen moment, want de manier waarop de hoofdinspecteur en zijn collega’s te werk gaan, is van begin tot eind intrigerend.

Omdat de auteur zich grondig heeft verdiept in het thema dat hij in zijn verhaal gebruikt, werkelijk bestaande personen opvoert en ervoor heeft gezorgd dat de kleinste details kloppen (bijvoorbeeld de weersomstandigheden in augustus 1941), komt alles bijzonder realistisch over. Je hebt hierdoor eigenlijk nooit het gevoel dat het merendeel van wat hij vertelt fictief is. Kuipers’ schrijfstijl is daarbij ook nog eens erg beeldend, waardoor de lezer de beelden van alle scènes meteen voor zich ziet. De opbouw van de plot is gedegen en rammelt nergens. Hij heeft tevens ruimte ingebouwd voor een gedoseerde hoeveelheid romanantiek, wat sowieso een toevoeging is met betrekking tot het privéleven van de inspecteur, waar nu ook de nodige aandacht aan wordt besteed.

Met Het bedrog van Göring, het tweede deel van de Swieninck-serie, heeft Kuipers een prima vervolg geschreven dat absoluut naar meer smaakt. De terugkerende personages spreken allemaal aan, de setting en omstandigheden zijn interessant en het verhaal is geloofwaardig. Het wachten is nu op het vervolg, dat zonder meer gaat komen.
Profile Image for Edwin.
1,125 reviews33 followers
February 24, 2025
Augustus 1941: Hoofdinspecteur Swieninck en zijn team van het Bureau Bijzondere Delicten (BBD) worden geconfronteerd met een nieuwe moordzaak. Het lichaam van een Belgische kunstexpert wordt gevonden in de Hofvijver. Het slachtoffer deed onderzoek naar het recent ontdekte schilderij ‘Lachend Meisje’ van Frans Hals in het nabijgelegen Mauritshuis. Al snel blijkt dat het waardevolle paneel tijdens de moord is gestolen en vervangen door een vervalsing. Dit leidt Swieninck naar de duistere wereld van de kunsthandel, waar meerdere partijen geïnteresseerd blijken in het schilderij.

Net als in het vorige deel komt het verhaal traag op gang. Pas halverwege ontvouwt zich een complex plot met verschillende verhaallijnen en personages die moeilijk te onderscheiden zijn. Hierdoor raakte ik al snel de draad kwijt. Het verhaal was helaas niet boeiend genoeg om me echt te blijven interesseren


2.5/5
23 reviews
July 21, 2025
Supergoed ook weer gedeeltelijk met personages die echt bestaan hebben. Kortom een goed boek.
Profile Image for Tommy Verhaegen.
2,984 reviews9 followers
November 1, 2023
De plot, vooral het begin, is heel sterk. Het situeren van een politieonderzoek naar een moord in de oorlogsjaren is gedurfd. Het moeizame onderzoek verloopt realistisch. Maar de ontknoping kent te veel lagen en daar verliest de auteur de spanning en daarmee de betrokkenheid van de lezer.

Het verhaal speelt in de oorlogsjaren gedurdende de eerste 2 weken van augustus 1941, grotendeels rondom Den Haag in Nederland en deels in Antwerpen en een stukje Wallonië, België. Het verloop is chronologisch.
Elk hoofdstuk(je) wordt ondrtiteld met een datum.
Het perspektief is dat van Charlie Swieninck, chef Dienst Bijzondere Delicten van de Haagse politie. De schrijver springt 80 jaar terug in de tijd en probeert die sfeer ook goed weer te geven. Niemand weet hoe de oorlog zal aflopen (de meesten denken dat de Duitsers al gewonnen zijn), de hongersnood en dergelijke moeten er nog aankomen, de Jodenvervolging staat nog in de beginschoenen (en de meeste mensen vinden dat nog niet zo slecht). Hier en daar vinden we een korte flashback over de jeugd en het privéleven van Charlie. Daarmee zijn ook de bijna 400 bladzijden samengevat: een moeizaam verlopend onderzoek dat compleet verstrengeld is met het privéleven van de speurder. Al staat van het begin buiten kijf dat die onkreukbaar is, dus geen sprake van corruptie.

Het is faction maar de auteur heeft het niet zo nauw genomen met de ware aard van de (veelal bestaande) personages. Algemeen is de kunstwereld wel heel erg slecht en puur uit op geld. Het schilderij dat het centrum van het verhaal vormt heeft eigenlijk nooit bestaan, het verhaal daarrond met de moord en de roof is dus uniek. Ik ken wel enkele films die rond dit soort gegevens gebouwd zijn, maar dan wel in Berlijn. De setting in Den Haag en Antwerpen zet het ook daarvan apart.

Elke verdachte verspreekt zich (al dan niet bewust) en dat geeft telkens een andere wending aan het verhaal en levert minstens een extra verdachte op.
Pas op het einde, wanneer ze de moordenaar op de hielen zitten, is er tijd voor echte aktie, met inbraak, huiszoeking, schietpartijen en uiteindelijk een interventie van een Duitse patrouille.
Maar wanneer alles opgelost lijkt en de moordenaar dood is, zodat enkel het vermiste en ondertussen als vals geïdentificeerde schilderij nog ontbreekt, komt Charlie met enkele blitzbezoeken om een aantal losse eindjes weg te werken. Losse eindjes waarvan de lezer zich waarschijnlijk zelfs niet eens bewust was.
Dat leidt een aantal keren tot het op zijn kop zetten van al het voorgaande, althans de motieven en de personen achter de schermen. Goed gevonden maar een beetje te veel van het goede, eigenlijk wordt het eerder vervelend om als lezer je opgebouwde illusies in de grond te zien boren.

Het staat buiten kijf dat John Kuipers zijn uiterste best heeft gedaan om de karakters te laten handelen en denken zoals mensen van 80 jaar geleden. Dat lukt hem meestal heel erg goed, slechts hier en daar vallen de karakters een beetje uit hun rol.

Slechts bij Charlie zien we echt diepgang. De andere personen bijven eerder oppervlakkig en soms nogal sterotiep. Niet verwonderlijk, het gaat slechts over een periode van twee weken. Wat wel opvalt is dat er van de personages telkens ze betrapt worden op leugens, onwaardheden of het achterhouden van feiten, een laag van hun zelfbeeld lijkt af te bladderen en dat er een minder fraai nieuw uitzicht te voorschijn komt. Algemeen zijn er gewoon te veel karakters die ook nog eens te veel op mekaar lijken (toch degenen die met de kunstwerld te maken hebben) om er veel diepgang aan te geven.

John Kuipers is Nederlander en geeft Den Haag tijdens de beginjaren van de tweede wereldoorlog wel heel erg authentiek weer. Ook het beeld van Antwerpen dat hij vanuit die Hollandse tijdsgeest weergeeft komt echt over. Dat hij Antwerpen vooral ziet als een plaats om naar de hoeren te gaan en minder met kunst vereenzelvigt was inderdaad een teken van die tijd. De interactie met NSB'ers, SS'ers en Nazi's lijkt wel te kloppen. Hij blijft daarbij trouwens veilig aan de oppervlakte om er geen oorlogsboek van de maken. Hoewel de ontberingen nog moeten komen, toch blijkt wel dat Charlie door zijn werk bij degenen hoort die beter af zijn dan de rest van de bevolking. Bij de bezoeken aan Antwerpen kloppen de namen van de straten en dergelijk wel, de beschrijvingen van de huizen lijken eerder uit een sfeergids uit de jaren '40 te komen dan authentiek te zijn. Maar de sfeer ademt het begin van de oorlogsjaren uit wanneer het verzet nog in zijn kinderschoenen staat en eerder meelijwekkend is. De jodenvervolging begint ook nog maar pas, van de uitroeiingskampen is nog niets bekend. Het leven van alledag lijkt door te gaan maar met een paar beperkingen wegens de nieuwe bazen en het gevaar van zich te verspreken.

Er is een constante lijn van lage spanning doorheen het hele verhaal. De bezetter die altijd op de achtergrond aanwezig is en hun marionetten (de collaborateurs) die van de macht proeven. Het onderzoek naar de moordenaar is de rode draad maar verloopt zo moeizaam dat het heel lang haast geen spanning oplevert. De individuele ondervragingen van verdachten en het in kaart brengen van hun verhalen is ook nooit genoeg om het echt spannend te maken. Wel genoeg om te blijven boeien en de lezer aktief te laten meedenken over verbanden, maar dat blijkt wel heel erg ingewikkeld te zijn, niet in het minst door het heel grote aantal deelnemers.
Pas bij de huiszoekingen en de reizen naar Antwerpen begint de spanning toe te nemen, om een toppunt te bereiken bij een aantal schietpartijen.

Het boek is vooral boeiend, de spanning is eerder constant onderhuids voelbaar. Maar bij wat de climax zou moeten zijn, wanneer Charlie de laatste motieven en leugens blootlegt lijkt alle spannig opgebruikt. Dat komt eerder als te veel en nogal vervelend over.

Het taalgebruikt is het correcte Nederlands van de betere klasse in Den Haag van zo'n 80 jaar geleden. De pogingen tot Antwerps dialect zijn niet zo erg goed, gebaseerd op de hedendaagse tussentaal. Lagere ambtenaren en dus ook de politie spraken 80 jaar geleden ABN als ze in functie waren, enkel privé werd dialect gesproken. Maar algemeen en zeker de hogere ambtenaren spraken enkel frans.
Het is nogal eenzijdig geschreven, alles vanuit het standpunt van Charlie. Er worden rapporten uitgebacht en verhoren afgenomen maar altijd met Charlie als toehoorder. Nooit aktie uit de eerste hand. Om het om te vormen tot een filmscript is toch wel heel wat extra schrijfwerk nodig. Dus eerder vlak beschreven. Enkel het fietsen en autorijden zorgen doorheen het verhaal voor aktie, naast de dialogen.

Ik heb dit boek met heel veel plezier gelezen. Het geeft een (on)frisse kijk op het kunstmilieu, heel wat actie speelt zich af in Antwerpen. Kunst, geschiedenis en Antwerpen - drie gebieden die mijn interesse hebben.
Het boek leest vlot, is chronologisch opgebouwd en de hoofdstukken zijn niet te lang. Qua perspektief hoef je je maar in 1 persoon te verdiepen.
Het grote aantal namen (van historisch echte personen) zorgde er wel voor dat ik soms moest terugbladeren om ze weer in hun context te kunnen plaatsen.

Het verhaal blijft hangen omdat het een aantal van mijn interesses bevat. Dat leverde toch wel enkele nieuwe inzichten op, met name over de houding van de Nederlanders tegen de Duitsers in '41 (ondanks typo '42 op p.63). De hele achtergrond van pas ontdekte kunstwerken van oude meesters is ook vandaag actueler dan ooit. En de verrotte wereld van kunstexperten...
Profile Image for Marie Louise.
13 reviews1 follower
March 1, 2024
Het tweede deel met als hoofdpersoon rechercheur Charlie Schwienert. Een combinatie van whodunnit tegen de achtergrond van Den Haag in bezet Nederland. Deze keer lost Charlie een kunstroof uit het Mauritshuis op. De auteur heeft goede research gedaan, als lezer kom je veel te weten over de kunsthandel en vervalsers in die tijd, de interesse van nazi-kopstukken in kunst.
Leuk de beschrijving van straten, winkels en horeca van Den Haag in oorlogstijd. En de luchtige wijze waarop Kuipers zijn verhaal vertelt.
Geen vijf sterren omdat ik de draad bij de ontknoping kwijtraakte. Desalniettemin zal ik een volgend boek van Kuipers zeker lezen.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Marije.
88 reviews2 followers
August 20, 2024
Komt traag op gang, tot halverwege was er nog amper vooruitgang geboekt in het mysterie. Daarna ontvouwt zich een gigantisch complex verhaal waarin meerdere complotten tegelijk door elkaar heen lopen, met veel verschillende karakters die nét wat te veel op elkaar lijken en nét wat te weinig in het boek voorkomen om goed te onthouden. Ik was uiteindelijk de draad een beetje kwijt maar was ook niet geïnteresseerd genoeg om er echt om te geven.

Het eerste boek over Charlie Swieninck had veel charme doordat het zich afspeelde in Nederland. Dat was in dit boek ook minder; veel speelt zich af in het buitenland. Het kneuterige, lekker Nederlandse miste ik daarom ook.

Het werd op den duur ook irritant dat er in elk hoofdstuk even benoemd moest worden dat de hoofdpersoon écht heel lang was, dat hij mannen daardoor intimideerde, en dat alle vrouwen met hem naar bed wilden.
Profile Image for Ingrid.
1,626 reviews129 followers
July 17, 2023
Best een ingewikkeld verhaal, knap bedacht. Het is faction waarin namen van personages die echt hebben bestaan worden gebruikt in een fictief verhaal.
Er drijft een lijk in de Hofvijver, het is augustus 1941 dus oorlog, en Charlie Swielinck, Chef van het Bureau Bijzondere Delicten van de Haagse Politie moet de moord zien op te lossen.

Quite a complicated story, well thought out. It is faction in which names of characters who really existed are used in a fictional story.
There is a corpse floating in the Hofvijver, it is August 1941, therefore war, and Charlie Swielinck, Chief of the Special Offenses Bureau of the Hague Police, has to solve the murder.
85 reviews
May 21, 2026
2.9 ⭐️

Het bedrog van Göring is mooi gesitueerd en werkt sterk met historische figuren, wat het verhaal overtuigingskracht geeft. Wel is het goed dat de scheidslijn tussen feit en fictie explicieter wordt toegelicht in een verantwoording.

Het verhaal komt echter traag op gang en het plot bevat uiteindelijk zoveel lagen dat het voor de lezer lastig te volgen wordt; iets meer focus en uitwerking zou helpen. Ook blijft de titel wat onderbelicht: waarom juist “bedrog” en hoe dat zich precies rond Hermann Göring ontvouwt, had duidelijker en concreter uitgewerkt mogen worden.
27 reviews
November 27, 2023
Vermakelijke en originele misdaadroman. Bijzonder door de setting in Den Haag in 1941 waar de lokale politie zijn weg moet vinden langs Nazi-obstakels bij het oplossen van een kunstroof en -moord.
Goed uitgewerkte lokale details (nu eens niet in Amsterdam!) en vele lijnen naar echte historische personen, zoals Han van Meegeren.
Het verhaal is behoorlijk complex met vele verdachten en betrokkenen, maar de soepele en humoristische stijl houdt het verteerbaar.
102 reviews
May 30, 2026
Na het eerste deel, waar ik ontzéttend van genoot, ging dit boek me steeds meer tegenstaan. Hier en daar vond ik het zelfs vervelend. De hoofdpersoon ontwikkelt zich niet, eindeloze herhalingen en ongeloofwaardige verhaallijnen.
14 reviews
September 3, 2023
Leuk geschreven, net als het eerste boek uit deze reeks. Context en locatie zeer interessant maar thema, kunstroof en -vervalsing met zeer veel personages boeide mij niet erg.
91 reviews
July 13, 2024
Fijn boek en leest lekker weg. Leuk in de setting van Nederland. Doet wel erg denken aan boeken van Philip Kerr. De hoofdpersonen lijken letterlijk op elkaar.
18 reviews
August 12, 2025
Eerste helft van het boek is wat langzaam en langdradig. Later gebeurt er meer en komt de vaart erin.
109 reviews
May 8, 2026
Leuk hoe de werkelijke gebeurtenissen verweven worden met fantasie. Ook bij herlezen zit het zodanig in elkaar dat het plot weer verrassend is.
Profile Image for Gerard Hulsebos.
242 reviews2 followers
July 17, 2026
Weer een goed uitgewerkt detective met een historische achtergrond. Leuk en spannend
Profile Image for Emmy de Reus.
845 reviews71 followers
December 24, 2024
Dit tweede deel uit de reeks met hoofdinspecteur Charlie Swieninck speelt in augustus 1941. Charlie en zijn team zien zich geconfronteerd met de moord op een Belgisch kunstexpert, die in het souterrain van het Mauritshuis onderzoek deed naar de echtheid van een aan Frans Hals toegeschreven schilderij 'Lachend meisje' waarvoor het Mauritshuis een voorrangskoopoptie was aangeboden. Een dag later wordt ontdekt dat het bewuste schilderpaneel ten tijde van de moord moet zijn ontvreemd en op listige wijze werd vervangen door een subliem vervaardigde kleurpotloodtekening teneinde onmiddellijke ontdekking van de diefstal te verhullen.
Het onderzoek naar de roofmoord leidt Charlie en zijn team naar de hen onbekende kunstwereld, waar blijkt dat er uit meerdere hoeken belangstelling voor het vermiste paneel was.
Lange tijd tast Charlie in het duister, maar uiteindelijk wordt in een verrassende plotwending de toedracht en achtergrond van deze roofmoord uit de doeken gedaan.
Ook deze detective heb ik weer met plezier gelezen, zeker gezien de sfeertekening van Den Haag en omstreken in de tijd van Duitse bezetting, maar ook wegens Charlies regelmatig geventileerde zelfkennis en zijn soms wat humoristisch-sarcastische opmerkingen.
3½ ster
Displaying 1 - 19 of 19 reviews