‘Dit is het vak dat we op school hadden moeten krijgen. Een bijzonder inspirerend en onmisbaar boek.’ – Daphne Bunskoek
‘Een feest van herkenning! Dit is een noodzakelijk boek voor mij en dit land dat zo dikwijls gevangenzit in zijn eigen gelijk.’ – Stef Bos
‘Politieke partijen die campagne gaan voeren zouden allemaal dit boek moeten lezen. Hoe kun je mensen meenemen in een ander denkproces?’ – Frits Wester
Bekruipt jou soms ook het gevoel dat je altijd overal een mening over moet hebben? Ben je uitgekeken op steeds dezelfde discussies met je collega’s en de eeuwig terugkerende conflicten met je partner? Lijkt het je sterk dat er voor elk probleem slechts twee oplossingen zijn die lijnrecht tegenover elkaar staan?
Tien jaar geleden brak filosoof Lammert Kamphuis met pijn en moeite los uit zijn streng religieuze milieu. Hij hoopte daarbuiten een wereld te vinden waarin mensen minder zwart-wit denken. Tot zijn verbazing ziet hij juist het tegenovergestelde onze samenleving gaat meer en meer lijken op de dogmatische kerk waaruit hij zich bevrijd heeft. Er is weinig aandacht voor nuance en steeds minder begrip voor andersdenkenden.
In Verslaafd aan ons eigen gelijk stelt Kamphuis filosoferen voor als training om de wereld vanuit meerdere invalshoeken te bekijken. Met onverwachte experimenten, verrassend praktische tips en toegankelijke oefeningen laat hij zien hoe je geest leniger kan worden. Een must-read voor iedereen die met minder krampachtigheid en meer nieuwsgierigheid in het leven wil staan!
Elke Nederlander zou dit boek eigenlijk moeten lezen. Ik ben verslaafd aan mijn eigen gelijk. Net als jij. En dit boek helpt om dat in te zien en daar ook bewuster mee om te gaan. En dat is zo verfrissend en broodnodig in deze gepolariseerde tijden.
Aan de hand van actuele voorbeelden en wetenschappelijk onderzoek laat Lammert Kamphuis zien hoe makkelijk en snel we zwart-wit denken. Ook geeft hij handige oefeningen om meer grijstinten toe te laten en andere perspectieven te zien. Waardevol!
Of om maar eens te quoten uit de good old Bijbel: ’Beste vrienden, onthoud dit goed: wees snel met luisteren, maar traag met spreken, en word niet snel kwaad,‘ Jakobus 1:19
Tot slot paar mooie mentale rek- en strekoefeningen uit het boek op een rij:
💭 Neem jezelf voor deze week drie keer met trots ‘ik weet het niet’ uit te spreken. En complimenteer een ander die erkent iets niet te weten of snappen.
💭 Stel jezelf in een conflict de vraag: als de ander nou 1% gelijk zou hebben, wat houdt die ene procent dan in?
💭 Neem tijdens een gesprek de inbreng van mensen die je niet mag extra serieus. Onze geest loopt het risico een blinde vlek te hebben voor de waarde van hun ideeën.
Een boek met heldere omschrijvingen, interessante visies, praktische handvatten en interessante testjes. Het boek dan wel uitgelezen, maar ik sla het graag nog eens open!
Fijn, verhelderend boek! Ik vind boeken met een praktische filosofische insteek fijn om te lezen/luisteren. Er staan praktische tips in. Past mooi in mijn huidige interesse in het stoïcisme. En het was voer voor wat reflectie.
Mega goed pleidooi voor minder zwart-wit denken. Dit is wijsheid die eigenlijk gewoon op school gegeven zou moeten worden. Het zet je echt op je plek. De wereld zou een mooiere plek zijn als we allemaal wat meer perspectivische lenigheid hadden. Dit is zo’n boek dat je om de paar jaar opnieuw zou moeten lezen, gewoon om niet terug te vallen in de patronen van je eigen brein.
Daarnaast vond ik het ook echt een leuk boek om te lezen. Ik ben sowieso fan van filosofie en de verwerking ervan ernaar was great.
Hieronder een paar quotes die me zijn bijgebleven omdat ze je echt aan het denken zetten:
“We zien de wereld niet zoals hij is, maar zoals wij zijn.”
“Hoe stelliger iemand is over een kwestie, hoe minder die persoon er meestal van weet.”
“Er is ruimte tussen jouw kennis van de werkelijkheid en de werkelijkheid zelf. Laat dat besef je bescheiden maken, nieuwsgierig houden en niet te star vasthouden aan je eigen overtuigingen.”
“Het hele probleem van de wereld is dat idioten en fanatici zo zeker zijn van zichzelf, en wijze mensen zo vol twijfel.”
Dit boek legt op een (pseudo)wetenschappelijke manier uit hoe het proces van observeren, interpreteren en bevestigen van nature en evolutionair met elkaar verweven is, vooral in de huidige tijd. Het biedt bovendien waardevolle handvatten om observaties en interpretaties van elkaar te scheiden, zodat je objectiever verschillende perspectieven kunt onderzoeken zonder deze meteen te accepteren of verwerpen.
Enkele opmerkelijke citaten uit het boek zijn: - Het Haggard-principe: "Hoe harder iemand schreeuwt, hoe onzekerder diegene onbewust is. De ander herinnert je namelijk aan je eigen onaangename vertwijfeling." - "Een eenzame drenkeling in een onrustige zee verlangt naar één ding: iets van stevigheid onder zijn lichaam, zoals een boei, vlot of reddingsboot. Onzekerheid en verlies van controle doen een mens snakken naar vastigheid. Krampachtig vasthouden aan je eigen gelijk is een copingmechanisme in vloeibare tijden." - "Over het algemeen ligt er onder een moreel debat een verschil in prioritering van waarden."
Daarnaast worden enkele invloedrijke denkers aangehaald: - "We leven in een postmoderne wereld waarin alles mogelijk is en bijna niets zeker." — Václav Havel - "Wie een waarom heeft om voor te leven, kan bijna elk hoe verdragen." — Friedrich Nietzsche - "Observeren zonder te evalueren is de hoogste vorm van menselijke intelligentie." — J. Krishnamurti - "Het is een teken van een ontwikkelde geest om met een gedachte te kunnen spelen zonder die te accepteren." — Aristoteles
Het verbaasde me hoe leerzaam dit boekje was; veel praktische tips en nuance, het leest makkelijk, en er kwamen veel theorieën terug die ik herkende uit activisme en psychologie. Toegankelijk voor iedereen, zonder dat het ideeën van sociale rechtvaardigheid wegschuift als 'een te radicaal perspectief'.
Voor mezelf herhaling van waar ik al mee bezig ben, maar ik vind dit wel een goed instapboek om eens te experimenteren met perspectivische lenigheid. 3,5 ster in dat geval
Verrassend en toch wel akelig herkenbaar. Dit boek is een figuurlijke spiegel voor je eigen onbewuste gedrag. Hoe simpel we als mensen op zoek zijn naar constante bevestiging van onze eigen denkpatronen. Hoe we liever een kwestie voorleggen bij de persoon, waarvan we weten dat die persoon ons toch gelijk geeft. Of dat we denken bewust te zijn van ons eigen waarnemen, maar klopt dit eigenlijk wel? Hoe bewust maak je nu eigenlijk eigen beslissingen? Zoveel vragen, die je echt even weer met 2 benen op de grond zet.
Het boek heeft geen 5 sterren gekregen omdat de tweede helft vooral uit praktische tips bestond, terwijl ik persoonlijk liever meer informatie wilde.
Maar al met al een boek die je aan het denken zet en zeker iedereen gelezen moet hebben. Dikke aanrader dus!
Eigenlijk veel inspirerender dan ik had gedacht dat het zou zijn! Geeft me vooral ook zin om na de zomervakantie weer voor de klas te staan - dit is uiteindelijk toch waar onderwijs om zou moeten draaien. En TOCH betrap ik mezelf er regelmatig op m'n eigen mening te verkondigen ipv goede, kritische vragen te stellen aan leerlingen over hun opvattingen. Hoe ga je om met shitty meningen over onderwerpen als migratie en seksualiteit in burgerschapsonderwijs? Ik denk, meer en meer, echt door het gesprek aan te gaan en oprecht geïnteresseerd door te vragen. TJA we blijven ons best doen (en de concrete tips in dit boek komen goed van pas)
Al voordat het boek verscheen, was ik geprikkeld door de titel. Het is m.i. goed om jezelf bewust te zijn van je eigen gebrek aan lenigheid in denken. Direct na de verschijning ben ik het boek gaan lezen en ook naar de theatertour geweest ‘verslaafd aan ons eigen gelijk’. Ik vind het boek erg anekdotisch. Er komen vooral veel psychologische onderzoeken aan bod. Allemaal erg hap snap. Ik begrijp dat je filosofie toegankelijk wilt maken, maar dit zorgt voor gebrek aan diepgang.
Het beeld dat Lammert schetste van zijn achtergrond vond ik erg eenzijdig. ik kan me voorstellen dat hij heel veel starheid en rigiditeit heeft ervaren in zijn jeugd en jongvolwassenheid, maar het creëert een erg zwart-wit beeld dat dus haaks staat op lenigheid in perspectief nemen. Het doet afbreuk aan zijn eigen argumentatie. L
De poging je in te leven in de ander en bruggen te slaan naar de ander i.p.v. makkelijke meningen geven vanuit je bubbel zou het doel zijn van de auteur. Dit is m.i. in contrast met wat ik las: iemand die (nog) niet in staat lijkt zelf een brug te slaan met zijn eigen verleden en daar het goede en slechte in te zien. Ik gun hem meer mildheid naar zichzelf en zijn jonge ‘ik’. Ook naar de mensen uit zijn verleden wat zou getuigen van perspectivitistische lenigheid t.a.v. zichzelf en zijn achtergrond.
Een goed boek van iemand met wie ik graag eens koffie zou drinken. Lammert gebruikt toevallig(?) citaten uit werken die ik ook heb gelezen in de afgelopen tijd en van Stef Bos, what’s not to like. Mooi onderwerp waar ik veel over wil en kan leren.
Wij zijn te klein Om boven alles uit te stijgen Al hebben wij ook soms Het licht gezien De zon gaat altijd onder In ons denken Wij zijn niet Van ons ongelijk gediend - Stef Bos
Wij weten meer niet dan wel
We stellen echter voorop dat we van geen van de dingen die we gaan zeggen met zekerheid beweren dat het exact zo is als we zeggen. Sextus Empiricus
Er is geen kant te kiezen Ze maken ons wat wijs Ze praten over zwart en wit Maar wijsheid is vaak grijs De een sterft voor een God Die de ander dood verklaart Alsof wij zijn vergeten Dat het midden nog bestaat
Ben je nu de discussie aan het winnen of de ander aan het verliezen?
Waarom ben je bang voor het gelijk van de ander?
Onder je eigen oordeel schuilt soms een verlangen
Onduidelijkheid maakt ons bang, dus proppen we mensen graag in hokjes. Maar dat maakt ons onbuigzaam
Hoe meer we ons richting op onze waarheid, hoe minder oog we hebben voor de ander
Krampachtig vasthouden aan je eigen gelijk is een copingmechanisme in een onzekere wereld
We zien de wereld zoals we denken dat die is; confirmation bias
Ons denken in de luie modus zoekt naar bevestiging van onze eigen overtuiging
Cognitieve dissonantiereductie: uitsluiten van ontkrachtend bewijs
Thales van Milete: het makkelijkst is advies geven aan anderen, het moeilijkste is zelfkennis.
Dunning Kruger effect: we schatten onszelf hoger dan gemiddeld. Hoe stelliger iemand is, hoe groter de kans dat diegene er weinig vanaf weet
Objectief kijken kost meer moeite - en je moet overtuigd zijn van je eigen gelijk om mensen mee te krijgen - Vastklampen aan je eigen gelijk heeft dus voordeel
Controle hebben is van levensbelang, controle verliezen is doodsangst.
Wijsheid is de mogelijk om iets op een andere manier te zien
Veel dingen die we zeker denken te weten zijn niet waar. - Onwetensbewustzijn - Het is belangrijk om te weten wat je niet weet.
We hebben elkaars perspectieven nodig om verder te komen Probeer eens door de ogen van de ander te kijken
1. Feitelijke waarneming 2. Dan pas oordelen/interpreteren
Dostojevski: Je moet jezelf zo af en toe een dwaas vinden. Blaise Pascal: People are generally better persuaded by the reasons which they have themselves discovered than by those which have come into the mind of others. Marshall Rosenberg: Geweldloze Communicatie Rainer Maria Rilke: Men moet geduld hebben met onopgeloste zaken in het hart en proberen de vragen zelf te koesteren als gesloten kamers en als boeken die in een zeer vreemde taal geschreven zijn. Het komt erop aan alles te leven. Als je de vragen leeft, leef je misschien langzaam maar zeker, zonder het te merken, op een goede dag het antwoord in.
Wat je niet weet brengt je niet in de problemen, wat je zeker weet en wat niet zo blijkt te zijn, dát brengt je in de problemen.
1. Spreek deze week tenminste drie keer trots "ik weet het niet" uit 2. Draai een overtuiging die je hebt om (Het is jammer dat... > Het is geweldig dat ...) 3. Som zoveel mogelijk positieve dingen op over iemand die je niet mag 4. Beschrijf een (positief of negatief) emotionele situatie zo objectief mogelijk (Het is ook niet meer dan...,) 5. Leer een nieuwe taal 6. Vraag iemand advies van wie je eigenlijk niet op advies zit te wachten 7. Bedenk wat de achtergrond is van je sterke opvattingen 8. Bedenk wat je tegen een goede vriendin zou zeggen 9. Presenteer je standpunten op een manier zodat ze weerlegbaar zijn 10. Volg verschillende nieuwsbronnen, zoek informatie op die ingaat tegen je overtuigingen 11. Schrijf over jezelf in derde persoons enkelvoud 12. Schrijf alle beroepen op waarvan je hebt gedacht dat ze bij je zouden passen 13. Als je boos bent, bedenk dan welke waarde daaronder ligt 14. Bezoek vaker een plek waar je mensen uit andere groepen tegenkomt
Goed boek om te lezen in tijden dat zo veel mensen ideologisch tegenover elkaar staan. Lammert Kamphuis pleit voor ‘perspectivische lenigheid’: het kijken door andermans ogen. Mensen zijn nu eenmaal vooringenomen (ja, jij ook en ik ook) en passen hun waarnemingen aan hun eigen gelijk aan. Begrijpen waarom andermans opvattingen anders zijn dan de jouwe gaat niet automatisch: je moet er even je best voor doen. Het boek bestaat deels uit achtergrondinformatie uit de filosofie en psychologie en deels uit praktische tips. Als je je tegenhanger voor 1% gelijk zou moeten geven, waar zou dat dan in zitten? Welk compliment zou je hem/haar geven? Gelukkig slaat Kamphuis niet door in zijn perspectivische lenigheid: gewelddadige en andere schadelijke opvattingen zijn en blijven afkeurenswaardig.
Standvastigheid, overtuigingskracht, vastgeroest zitten in dogma’s of ideeën… hoe kom je er weer uit, en hoe zorg je ervoor dat je, ookal heb je een stellige mening, blijft luisteren naar anderen. Dat zijn kernvragen die in dit boekje worden besproken. Ik vond het erg leuk. Leest simpel, ook “moeilijkere”, filosofische concepten en scholen worden onder de loep genomen en simpel uitgelegd. Zodat de lessen die we daar mogelijk uit kunnen trekken ook voor iedereen die dit wil lezen, toegankelijk zijn.
Kortom: kort maar krachtig, toegankelijk, leuke praktische lessen om elkaar beter te begrijpen en onszelf weerbaar te maken.
Echt een boekje om cadeau te geven: vermakelijk en ‘to the point’. Een toegankelijke reminder dat je eigen mening er één van velen is en dat niemand ooit het volledige plaatje ziet. Nuttig om zo vlak voor de feestdagen (hallo familie!) weer eens te lezen. Voor wie meer diepgang wil, bevat het boek een uitgebreide bronnenlijst. Zelf las ik daarvan o.a. Kahneman’s ‘Ons feilbare denken’, McRaney’s ‘Hoe verander je een mening?’ en Rosenberg’s ‘Geweldloos communiceren’. Niet het eerste wat ik over dit onderwerp las en daardoor voelt het boek voor mij als een goede samenvatting. Vandaar de 3 sterren.
Heel beknopt en mega toegankelijk gemaakte filosofie. Daardoor ook een beetje een IKEA handleiding ter zelfreflectie en radicale empathie. Wel goed om weer even stil te staan bij het idee dat eigenlijk alle mensen het goed bedoelen met hun gelijk en dat het ene gelijk naast het andere gelijk kan bestaan zonder dat iemand ongelijk heeft.
Heerlijk wegleesboek over je eigen opvattingen en hoe je wat beter kunt leren inleven in die van een ander. Met super praktische voorbeelden om zelf leniger te worden in je denken en ook hoe je dit in een groep kunt toepassen.
Het is comfortabel om in je eigen gelijk te blijven hangen, maar de werkelijkheid is veelkleuriger dan ons denken ons voorspiegelt en verdient meer nieuwsgierige lenigheid. Kamphuis pleit daarom voor 'verveelzijdigen'. Daarmee bedoelt hij niet dat je alles maar goed moet vinden. Hij moedigt wel aan om minder rigide met je overtuigingen om te gaan. Allerlei wetenschappelijke experimenten, voorbeelden, filosofische invalshoeken en oefentips maken dit tot een onderhoudend, toegankelijk en praktisch boek.
Must read - zo relevant voor de huidige maatschappij! Mijn vriend en ik hebben hem tegelijk gelezen, en doen regelmatig de oefeningen voor perspectistische lenigheid. Ik raad het iedereen aan te lezen.
Bij het lezen van dit boek word je je extra bewust van de bubbles waarin wij leven. Handige tips, herkenbare situaties die je nog meer met de neus op de feiten drukt. Lezen dit boek!!!
Fantastisch inspirerend boek! Ik ben verslaafd aan mijn eigen gelijk, maar dit boek helpt me om perspectivisch leniger in te worden: - Je heb niet de ultieme waarheid in pacht - Geen energie meer steken in het belachelijk maken van het standpunt van een ander - Nieuwsgierig zijn naar de ideeën van een ander - Wat is de onderliggende waarde van een ander? - Verlaat het zwart-wit denken en wees bewust van de vele grijstinten - Flexibel zijn en wellicht ben je zelf wat over het hoofd gezien - Stel vragen en maak je eigen argument controleerbaar voor de ander
Dit boek combineert een aantal van mijn stokpaardjes o.a. een perfecte beschrijving van mijn vrijgemaakte jeugd, de deceptie die je kan overspoelen als je erachter komt dat ‘de anderen’ niet zo vrij zijn als je denkt, het belang van het stellen van vragen en het tonen van oprechte interesse. Lammert liet me inzien dat ik ook verschillende rigide denkpatronen heb en geeft praktische tips om deze uit te dagen.
Lekker met je neus op de feiten gedrukt worden: star vasthouden aan ideeën en hard roepen levert maar zelden iets op.
Er zijn zeker punten waar over je in discussie kunt gaan, maar dat onderstreept de boodschap misschien alleen nog maar meer.
Een extra ster voor de nuance dat er ook zaken zijn waarbij je absoluut geen perspectivistische lenigheid hoeft te vertonen: als iets overduidelijk kwaadaardig of moreel onverdedigbaar is.