تابستانی با پروست

by Matthias Zschokke, ناصر غیاثی (-Transalator)

در اين كتاب قدم‌قدم با فراز و فرود و مطالعۀ انتقادى رمانى همراه مى‌شويم كه مشهور است بسيار بيش از آنكه خوانده شده باشد درباره‌اش حرف زده‌اند.

100 pages, Paperback

Published April 1, 2023

Reviews

[M&A Ed · Rating 1 out of 5]

روزی که کتاب را به صورت اینترنتی سفارش دادم آنچه که بیش از همه مدنظرم بود نام کتاب بود. چند ماهی گذشت و تا این که ۱۰ روز پیش شروع به خواندنش کردم. برایم جذبه‌ای نداشت و چون همیشه طبق عادت، نمی‌توانم کتابی را نصفه رها کنم؛ این‌بار این جرات را در خود دیدم که رهایش کنم و اما درباره‌ی کتاب:
«تابستانی با پروست» اثر ماتیاس چوکه، تلاش جسورانه‌ای است برای مواجهه با شاهکار مارسل پروست، «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته». نقطه قوت کتاب در رویکرد طنزآمیز و خودانتقادی نویسنده است که تجربه‌ی خواندن رمان عظیم پروست را به صورت ملموس و شخصی منتقل می‌کند. او خواننده را به درک دشواری‌ها و لذت‌های مواجهه با ادبیات مدرن دعوت می‌کند و لحظاتی از صمیمیت و شوخ‌طبعی در روایت خود ایجاد می‌کند.

با این حال، بزرگ‌ترین ضعف کتاب، یک‌سویه بودن قضاوت‌هاست. چوکه غالباً بر دشواری‌ها و ضعف‌های پروست تمرکز می‌کند و در بسیاری از بخش‌ها حس می‌شود که هدفش بیشتر «کوباندن» نویسنده است تا تحلیل متعادل. شاید همین دیدگاهش باعث شد که خیلی نتوانم با متن کتاب ارتباط برقرار کنم و نصفه رهایش کردم...

[Michael · Rating 2 out of 5]

Der Titel des schmalen Büchleins sollte richtiger lauten:
ZSCHOKKE. LIEST. PROUST (die Reihenfolge und die Punkte mit Bedacht mitlesen, bitte).
Aber warum tut Zschokke das, warum tut er sich das an, was er über weite Strecken als Zumutung erlebt?
Proust und die Recherche spielen eine untergeordnete Rolle, es geht durchgängig um Zschokke, um seine Abneigung gegen den Erzähler (er tut sich schwer damit, Autor Proust und Ich-Erzähler Marcel zu trennen); nur ab und zu finden Passagen auch seine Billigung.

Für viele Leser ist die RECHERCHE eine Herausforderung, das lesetechnische Äquivalent zur Besteigung des Mount Everest, und mancher hat seine Leseerfahrungen aufgeschrieben. EIN SOMMER MIT PROUST gehört für mich leider zu den "dünnsten" Leseberichten, die ich kenne.

Am Ende des Buches erfährt Zschokke, dass eine Bekannte die RECHERCHE lesen will, und schreibt ihr:
"Zurück aus den Ferien, an eine Freundin,
Du nun auch noch?! Du hast angefangen, "Auf der Suche nach der verlorenen Zeit" zu lesen? Und setzt ganz selbstverständlich voraus, dass auch ich das Jahrhundertwerk gelesen habe, noch dazu im französischen Original?! Und willst nun ernsthaft mit mir darüber plaudern? Dazu fällt mir nur ein Witz ein: Der Lehrer bittet Klein Hänschen, einen Satz mit dem Wort Symbol zu bilden. Klein Hänschen: Sie symbohl wahnsinnig geworden?!
Hab Erbarmen. Zwar bin ich in der komfortablen Lage, ohne zu erröten antworten zu können: Jawoll, ich habe Proust gelesen. Bis vor kurzem hätte ich das nicht gekonnt. Es ist mir jahrzehntelang gelungen, mich ohne ihn durchs Leben zu mogeln. Doch die Schlinge zog sich in letzter Zeit enger um meinen Hals, und ich drohte aufzufliegen. Also schnallte ich mich vor ein paar Monaten auf die "Recherche"-Lesegaleere, von der ich erst vor ein paar Wochen - am Ende der fünftausend Seiten angelangt - entkräftet heruntergetorkelt bin mit der Erkenntnis, die ich hiermit an Dich weitergebe: Was man gelesen haben muss, muss man nicht gelesen haben."

Schön, dass Zschokke das arme Fragezeichen oft nicht allein im Regen stehen lässt und ihm ein Aufschreizeichen an die Seite stellt, aber ich wünsche der Leserin, dass sie sich von Zschokkes Rat (=Abraten) nicht irritieren lassen möge; Denn meine Empfehlung lautet: EIN SOMMER MIT PROUST ist - trotz gelegentlich unterhaltsamer und humoriger Formulierungen und sogar ganzer Passagen - verzichtbar, lest stattdessen lieber Proust!

[Nasrin · Rating 5 out of 5]

با اکثر حرفای نویسنده موافق بودم و اینکه بالاخره یک نفر در برلین حرف منو تا حدودی نسبت به رمان درجستجوی زمان از دست رفته زده، خوشحالم کرد. کاش زبان آلمانی بلد بودم و ایمیلی بهش می زدم.
البته، باید واقع بین بود. پاره ای از پاراگراف ها زیاده روی چوکه و تاخت و تازش رو دوست نداشتم. کمی غیرمنصفانه بود. اینکه میگفت حالت تهوع مدام داره. اما درک می کنم که هدف چوکه، نشون دادن سیاهی ها و اغراق های بیش از حد درباره ی پروست بوده. چون به زعم خودش کوهی از کتاب های شامل تعاریف وجود داره و اونم با قسمت های زیبای کتاب ارتباط گرفته. ولی نگاهش با جمع کثیر طرفداران پروست متفاوته. کما اینکه، منم چنینم.
اگه سلین اینجا بود، با خوندن کتاب ماتیاس چوکه براش سوتی می زد.
همونطور که من از خوندنش لذت بردم.

پ. ن: اگه واقعا کتاب درجستجو رو خوندید و تعصب کورتون نکرده اینو بخونید. وگرنه به کارتون نمیاد.

[Arman Zhegal · Rating 2 out of 5]

نقد‌های سطحی و غرض‌آلود که بیش‌تر از این که متوجه‌ی پروست باشه طرفداران فیس و افاده‌ای پروست رو نشانه رفته.
هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم کسی "در‌ جستجوی زمان از دست رفته" رو به حلیم هیولایی تشبیه کنه :)

[Manuel Trw · Rating 2 out of 5]

Auf sechzig Seiten parallel zur Proust-Lektüre an Freunde und Kollegen (darunter Proust-Experte und -Herausgeber Luzius Keller) geschriebener Briefe steigert sich der Autor in einen theatralischen Furor gegen das "entsetzliche Buch", der den geneigten Leser - gespickt mit beiläufigen Verweisen auf die Bekanntschaft mit dieser journalistischen Ikone oder dem Spötteln über jenen Autorenkollegen; der Frage, ob man das Fortuny-Museum in Venedig ("eines meiner liebsten") kenne oder der ausschnitthaften Darbietung der eigenen Französischkenntnisse - mit einem Schlag in den Salon der Mme. Verdurin oder an die Tafel der schnatternden Herzogin von Guermantes höchstselbst zu versetzen scheint.
Um es frei nach Zschokke selbst zu formulieren: Man muss nicht die gesamte "Recherche" gelesen haben, um zu erkennen, um was für ein "verschwätztes, hohles, affiges, eitles, dummes Geschwurbel" es sich hier handelt.

[Mahdi Khalil Nejad · Rating 3 out of 5]

با اینکه به پروست عزیز و خوانندگان آن بسیار بی احترامی کرد اما فقط به این خاطر که خودش هم گاهی مطلع بود که احتمال اینکه اشتباه کند صفر نیست و بخاطر جراتش به آن نگاه تماما بدی نخواهم داشت
اما میانه ایمیل بازی‌هاش کنجکاو شدم که خودش چه عنی است که این طور به اصطلاح خودش در مقام نویسنده به پروست بد و بیراه میگوید. نمونه رمانی ازش پیدا کردم و در همان دو پاراگراف اول فهمیدم چرا این قدر در آتش میسوخت.
نام شخصیت اصلی رمانش را گذاشته بود رمان :\

گفته بود که در سن شصت سالگی شروع به خواندن پروست در یک تابستان کرده و این هم به این دلیل بود که در محفلی از پروست انتقاد میکرده و کسی اعتراض کرده که در شان شما نیست این گونه سخن گفتن. و بهش برخورده که بدون خواندن اثر پروست دارد او را قضاوت میکند و به خودش گفته یا دیگه از پروست نخواهم گفت یا که باید در جستجو را بخوانم

و در جستجو را در یک تابستان شروع کرده به خواندن. که بنظرم بتواند به پروست همچنان بتازد.

نمیدوانم چطور می‌شود در یک تابستان سه ماهه ، نه چهار ماه، نه اصلا کل فصل بهار و تابستان، سگ خور یکسال، پروست را خواند؟
نمی‌گم که اصلا شدنی نیست. خب این بابا این حرکت رو زده. ولی عقلانی نیست. مشخصا کسی که هدفش درک مطلبی باشه در سه ماه پنج هزار صفحه را نمی‌خواند
پنج هزار صفحه دست کم کم باید پنج سال طول بکشد. باید طول بکشد. نه اینکه طول خواهد کشید.
جدای اینکه کتب جانبی ای هم باید در کنار آن برای درک و فهم آن مطالعه شود.

و در انتها باز هم اجازه و امکان انتقاد حتی تندتر از این هم هست
اما انتقادی که از خوانش سه ماهه پروست با عجله خیلی جایگاههی ندارد

[HamidReza MirzaHossein · Rating 4 out of 5]

نقدی به درجستجوی زمان از دست رفته پروست، رغم تعریف‌ها چوکه شجاعانه نظر شخصی‌اش رو نوشته.
بنظرم خوندنش لازمه، من همزمان با شروع در جستجو خوندمش.

[Zarvan Zahraee · Rating 1 out of 5]

نمونه‌های شریعتمداری کیهان همه جا هستند.
مهمل