Vandaag komen we niet meer thuis

by Enne Koens, Maartje Kuiper

De tienjarige Mirza wordt halsoverkop door zijn vader meegenomen naar zijn land van herkomst, waar nog niet lang geleden een burgeroorlog woedde. Daar gaan ze in het afgelegen huis van zijn overleden grootouders wonen. Het huis is enorm vervallen en ’s nachts wordt Mirza vaak wakker van geschreeuw vanuit de bergen. Op zijn nieuwe school kent hij de regels niet en doet hij alles verkeerd. Mirza verlangt maar naar één ding: terug naar huis gaan, terug naar zijn beste vriend. Dan doet hij een schokkende ontdekking. Is er nog wel een weg terug?

Voor dit verhaal heeft Enne Koens zich laten inspireren door de verhalen van minderjarige vluchtelingen. Een schitterend, hoopvol verhaal vol mooie observaties en prachtig geïllustreerd door Maartje Kuiper.

Genres: Audiobook, Childrens, Young Adult

201 pages, Kindle Edition

First published June 13, 2024

About the author

Enne Koens schrijft drama, proza en liedjes. Theater schreef ze onder andere voor theatergroep Artemis, theatergroep Max, De Toneelmakerij en het Gasthuis. Ook vulde ze twee zomers de Studio 7 tent op De Parade met haar eigen muziektheatergroep ‘Het Paleis voor Volksvlijt’. In 2004 won ze de Hollandse Nieuwe Toneelschrijfprijs voor het toneelstuk Skills. Verschillende teksten zijn te verkrijgen op www.theaterboek.nl.

In 2007 verscheen haar eerste roman: Tot alles gezegd is. In 2011 lag de YA-roman Vogel in de winkels, waarmee je de Jonge Jury Debuutprijs in de wacht sleepte. In 2013 verscheen het veelgeprezen Sammie en opa. Een ontroerend voorleesboek voor 7 jaar en ouder. Een nieuw jeugdboek, genaamd Hotel Humus, is in de maak.

Reviews

[Marcella · Rating 5 out of 5]

Mirza stapt bij zijn vader in de auto en wanneer die auto niet meer stopt, staat zijn leven op z’n kop.

Over hoe vluchten meer is dan alleen het verplaatsen in afstand. Over hoe je aanpassen soms meer is dan alleen een taal leren en een cultuur omarmen, en vaak veel verder gaat en veel dieper doordringt. Over hoe thuis meer is dan alleen een woord en soms twee plekken tegelijk kan zijn. En hoe moeilijk dat is, maar ook mooi en rijk.

Sjonge sjonge, wat is dit een machtig mooi boek. Verpakt in een subtiele vormgeving is We komen niet meer thuis een verhaal dat klein blijft maar zoveel bij zich draagt en vertelt. Een boek om voor te lezen en over te praten, om veel en breed te delen.

[Marijn Schafer · Rating 5 out of 5]

Een prachtig uitgegeven jeugdboek, geïllustreerd door Maartje Kuiper.
Mirza wordt op een dag door zijn vader van school gehaald en in plaats van naar huis rijden ze 2 dagen in de auto terug naar het geboorteland van zijn vader, het fictieve Levaren.
Daar, in het lege huis van zijn opa en oma, op een berg in een afgelegen dorp, begint Mirza’s nieuwe leven. Want zijn vader gaat niet meer terug naar Nederland.
Langzaam moet Mirza wennen aan een nieuwe cultuur, een nieuwe taal, en aan het feit dat zijn oude leven ineens niet meer bestaat. Eerst ontdekt hij alles met tegenzin, maar uiteindelijk ook met veel warmte. En zo reageren ook de plaatselijke bewoners op Mirza.
Ook als lezer wen je ook langzaam aan de nieuwe personages, en het nieuwe land, al is het moeilijk te beseffen dat Mirza zijn oude vrienden misschien nooit meer zal zien.

Een heel mooi verhaal dat inzicht geeft in hoe het moet zijn voor vluchtelingen.

Over voetballen op het schoolplein:
“Ik ga me niet aanpassen zodat ze me accepteren, ik ga meedoen tot ze vergeten zijn dat ik nieuw was. Dat ga ik doen.”

[De Grote Vriendelijke Podcast]

Een bijzonder geschreven en realistisch verhaal over de 10-jarige Mirza, die plots wordt weggerukt uit zijn vertrouwde omgeving en leven in Nederland. Zijn liefdevolle vader rijdt met hem op een dag met gierende banden over de grens, richting zijn geboorteland en ouderlijk huis. Pas daar krijgt Mirza deels te horen waarom ze daar zijn. Enne Koens schreef een ingrijpend, universeel omgekeerd vluchtverhaal, waarin de hoofdpersoon zich eerst sterk verzet tegen integreren, maar waarin ook ruimte ontstaat voor een zekere aansluiting en berusting. Uitgegeven bij Luitingh-Sijthoff, met illustraties van Maartje Kuiper, vanaf 9 jaar.

We bespreken het boek in aflevering 122 van De Grote Vriendelijke Podcast. Luister nu via Spotify, je podcast-app of https://degrotevriendelijkepodcast.nl...

[Irene · Rating 3 out of 5]

2/3 sterren
Normaal schrijf ik dat ik nog even wil nadenken over wat ik er van vind, nu wil ik vooral nadenken of ik wel zin heb om iets uit te leggen.

[Daniëlle · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven en prachtige, zachte, simplistische illustraties. Zonder te zwaar te worden maar waar je over na blijft denken. Heel, heel mooi.

[Kirsten Paoline König · Rating 2 out of 5]

---
Genomineerd Woutertje Pieterse Prijs 2025✨


---
A nope for me. Vormgeving, kleurgebruik en illustraties 4 sterren, prachtig en zorgvuldig. Voor mij persoonlijk op de plat gebleven 'poppetjes' na perfect hoe een mooi kinderboek kan zijn. Spotvernis, formaat van het boek: toppie.

Voor mij persoonlijk als volwassen lezer (hoewel ik met kinderogen kan lezen vanwege mijn vak en dat ook hard probeerde): de stijl voelt al heel gauw gekunsteld, afstandelijk, niet echt betrokken bij wat er in een kind van die leeftijd in zo'n situatie omgaat. En het verhaal is grotendeels saai vanwege gebrek aan spanning (die valt weg zodra het huis is bereikt), me als lezer kunnen invoelen en de zo afstandelijke, vormelijke personages. Kunstgrepen als de opdringerige denkbeeldige stem van het vriendje werken voor mij niet.

Het plot voelt flinterdun. Alsof het boek z'n best doet een realisme te bereiken terwijl het dan beter een totaal sprookje had kunnen zijn. Dat het een omgekeerd vluchtelingenverhaal zou zijn, stoort me enigszins merk ik: omdat wij (die het goed hebben?) dan weten hoe het voelt..?
Zoveel vragen rondom de moeder die vroeg uit beeld is, de vader die de zorg heeft en met het kind een 'team' is, de leeftijd die het kind inmiddels heeft, familie van moeder die niet eens wordt genoemd: de keuze van vader voelt (vanuit gesetteld in NL) als ontvoering.

(Pluspunten voor een personage dat Sari heet en voor een pistool dat precies zo tevoorschijn komt als dat van mijn ex-schoonvader eens zomaar tevoorschijn kwam.)

Ik zal ongetwijfeld weer de enige volwassene zijn die er niets mee heeft, maar het is zo: ik heb er niets mee.


---
PS: het personage heet Mirza, dus waarom er in de synops en voor verschijnen lovende reviews over een Imre wordt gesproken is me een raadsel.

[T · Rating 4 out of 5]

4,5 ⭐️

Het zou niet gek zijn om dit boek op de verplichte leeslijst van de Pabo's te zetten. Dit boek geeft inzicht vanuit het perspectief van een kind hoe het is om te vluchten naar een nieuw land en daar een nieuw leven te moeten opbouwen, met nieuwe vriendschappen en nieuwe gewoontes en een nieuwe taal. De nadruk ligt op dat nieuwe leven opbouwen, niet zozeer op de reden van de vlucht (die reden valt eigenlijk ook best mee, helemaal in vergelijking met de gruwelijkheden waar mensen tegenwoordig voor vluchten).

Het boek gaat ook heel erg over identiteit. Wie ben ik, wat is mijn geboorteland, wat is mijn cultuur en moedertaal. En kan het moederland van jouw vader ook jouw moeder- of vaderland worden?

Heel interessant hoe Enne Koens het eerste deel van het boek heeft beschreven. Tijdens de vlucht vinden er weinig gesprekken plaats tussen Mirza, de hoofdpersoon, en zijn vader. Maar door een soort copingmechanisme om met de situatie om te gaan van Mirza, weet Enne Koens het toch tot een vermakelijk verhaal te schrijven, mét conversaties.

Het is, zoals gezegd, een dikke aanradert voor (startende) leerkrachten. Het boek laat zien hoeveel moeite en energie en soms ook stukjes van jezelf opgeven kinderen erin moeten stoppen om te integreren.
Verder is het boek voor bovenbouw PO en zeker ook onderbouw VO heel goed te lezen.

[Celina · Rating 4 out of 5]

Aangrijpende jeugdroman over opnieuw beginnen in een ander land.

De tienjarige Imre wordt door zijn vader meegenomen naar zijn land van herkomst, waar nog niet lang geleden een burgeroorlog woedde. Daar gaan ze in het afgelegen huis van zijn overleden grootouders wonen. Het huis is enorm vervallen. Op zijn nieuwe school kent hij de regels en gewoonten niet en hij doet alles verkeerd. Imre verlangt maar naar één ding: terug naar huis gaan, terug naar zijn beste vriend. Dan ontdekt hij wat zijn vader al die tijd voor hem verborgen hield en beseft hij dat er geen weg meer terug is…

[Suzanne]

Bij dit boek zit je meteen in het verhaal. Mirza wordt na schooltijd opgewacht door zijn vader en in plaats van naar huis, rijdt zijn vader als een dolle weg. En maar door en door en door. Pas na een uur stelt Mirza een vraag en zegt dat hij naar huis moet omdat hij bij Lucas zou gaan spelen. Een pakkend begin, alleen is het gebrek aan communicatie tussen vader en zoon wat opvallend.
Ze rijden twee dagen en twee nachten en komen aan in het thuisland van vader. Als lezer raakte ik wat in de war, want waar zijn ze nou eigenlijk? Al snel blijkt het een fictief land, wat ik even jammer vond, maar eigenlijk wel goed vond werken. Het gaat niet om het land, het gaat om het gevoel van heimwee, eenzaamheid en aan een andere taal en cultuur moeten wennen. Dat wordt allemaal mooi uitgewerkt.
Langzaam gaat het verhaal over in een verhaal over vriendschap, de natuur, angsten overwinnen en bij een groep horen. Nederland is dan letterlijk en figuurlijk ver weg in het verhaal.
Al met al een mooi boek.

[Jarne Meurs · Rating 5 out of 5]

Verhalen over vluchtelingen in België en Nederland zijn er genoeg, maar verhalen over een vluchteling die terugkeert naar zijn thuisland om zijn plek daar terug te zoeken mogen harder de schijnwerpers opzoeken! Het verhaal brengt dezelfde rust en onzekerheid met zich mee als de boeken van Cognetti. Alleen is er 1 gigantisch groot verschil: het hoofdpersonage Mirza wilt NIET in de bergen wonen. Vandaag Komen We Niet Meer Thuis is niet alleen voor 12 jarige om uit te leren, maar zeker ook voor "de grote mensen".

[Cath · Rating 5 out of 5]

#lezenuitdeschoolbieb
Mooi beschreven hoe het voor Mirza voelt om zonder uitleg ineens alles kwijt te raken en te verhuizen naar een voor hem onbekend land. Er gebeurt heel veel tegelijk en langzaam maar zeker wordt het voor hem duidelijker en begint hij zijn plekje te vinden.

[Marit]

't zou toch mooi zijn als we in de echte wereld ook zo met elkaar om zouden gaan

[Irina Peeters · Rating 4 out of 5]

Vluchten zoals je het niet zou verwachten. Wat een sterk verhaal over opnieuw beginnen in een nieuw land.

[Lot van der Sanden · Rating 4 out of 5]

Prachtig en gevoelig geschreven verhaal over een jongen die opnieuw moet beginnen. Een nieuw land, een nieuwe taal, nieuwe mensen en een nieuw stukje identiteit.

[Irene Pol · Rating 5 out of 5]

Beste boek ever. Dit is zoooo’n goed boek. Echt niet te doen. Ik raad het aan.

[Shannah Bielen · Rating 4 out of 5]

De tienjarige Mirza wordt op een dag na schooltijd meegenomen door zijn vader. De auto is volgepakt met spullen, maar zijn vader geeft geen antwoord op Mirza’s vragen. Na een hele lange autotocht komen ze aan bij het afgelegen huis van Mirza’s overleden grootouders, de ouders van zijn vader. Mirza voelt zich in de war. Waarom heeft zijn vader hem hierheen gebracht? Wat verzwijgt hij? Mirza wordt naar school gestuurd, hij worstelt met de taal en de gebruiken van dit vreemde land.

Mirza is boos, begrijpt niet waarom zijn vader deze drastische beslissing heeft genomen. En al helemaal niet zonder met Mirza te praten. In gedachten overlegt hij met zijn beste vriend en samen beramen ze een plan om terug te keren naar zijn echte thuis. Je wordt als lezer meegenomen in Mirza’s gedachten en gesprekken met zijn vriend. Je leert hem beter kennen en wat hij meemaakt doordat je deelgenoot bent van zijn gedachten en zijn gesprekken met zijn beste vriend. Je voelt de spanning wanneer Mirza en zijn vader onderweg zijn, maar ook de uitdagingen van zijn nieuwe omgeving. De taal, het maken van vrienden, de nieuwe school en het mysterie rondom zijn zwijgzame vader houden je geboeid. Langzaam leert Mirza de taal en sluit hij vriendschap.

De schrijfster hanteert een toegankelijke schrijfstijl en verwerkt toch een zwaar thema in een behapbaar verhaal. De illustraties passen bij het verhaal en versterken de emoties van Mirza.
‘Vandaag komen we niet meer thuis’ is een meeslepend jeugdverhaal over opnieuw beginnen en de impact hiervan op kinderen. Het boek leest vlot en vreemde woorden worden achteraan uitgelegd. De schrijfster weet de verwarring en gevoelens van Mirza goed over te brengen. De mysterieuze sfeer in het boek wordt versterkt door de beschrijving van hun tocht en het afgelegen huis van Mirza’s grootouders en de bewoners van het dorp. Tegelijkertijd zorgt de zwijgzaamheid van Mirza’s vader voor een zekere spanning. Langzaamaan begint Mirza open te bloeien, vertrouwen te krijgen, sluit hij vriendschap en beleeft hij avonturen.

[Elsbeth Witt · Rating 4 out of 5]

Gelezen omdat m'n zoon het voor school moet lezen en ik me afvroeg of dit niet iets te lastig/heftig was voor een (jonge en gevoelige) groep 6'er. Het is echt prachtig maar ik vind het een 10+boek. Gelukkig bespreken ze het iedere week in de klas, dat zorgt hopelijk voor iets meer duiding. Het verschilt per kind natuurlijk maar iemand van net 9 neemt dingen nog te letterlijk en ik vond het ook zo hartverscheurend verdrietig. Dat het zich afspeelt in een niet-bestaand land met een niet-bestaande taal en zelfs niet-bestaande dieren en fruit vind ik heel goed. Het maakt het universeel. Voor de middelbare school ook nog heel geschikt. De illustraties zijn heel mooi. Aanrader dus voor iedereen vanaf 10 jaar of de ervaren lezer die al wat meer aankan vanaf 8 of 9

[Ilse · Rating 4 out of 5]

Het boek begint direct, Mirza word uit school opgehaald en zo rijdt hij samen met zijn vader het onbekende in. Door dit vlotte begin zat ik direct in het boek. De emoties komen mooi naar voren, niet overdreven aanwezig, wel duidelijk genoeg om door de woorden heen te herkennen. Het verhaal omschrijft goed hoe het voelt voor een kind in een onbekend land. Doordat het een fictief land is waren voor mij alle woorden en dieren ook helemaal nieuw, wat me een goed inzicht gaf in wat voor indrukken Mirza allemaal had. Het is een prachtig boek dat me ook echt heeft geraakt en indruk heeft gemaakt. Ik heb het boek in een dag uitgelezen omdat ik er helemaal inzat en er heel erg van genoten.

[Willemijn jufwillemijnopallstars · Rating 4 out of 5]

Mirza wordt door zijn vader opgehaald van school en dan rijden ze het land uit. Ze rijden en rijden en rijden. Tot ze bij het huis komen waar zijn vader is opgegroeid. Na een tijdje wordt het Mirza wel duidelijk dat ze hier zullen blijven en niet meer naar huis zullen gaan. Dat moment wordt ook prachtig omschreven en is echt een kantelpunt in het verhaal.

Je leeft mee met Mirza hoe hij zich moet redden in een land waar hij de taal niet spreekt, hoe hij zich moet redden op een school waar hij niemand kent én de taal niet spreekt. Gelukkig lukt het hem vrij snel om toch contact te krijgen met een paar andere kinderen.

Ondertussen is zijn vader druk bezig met het regelen van papieren. Maar er is ook nog het probleem van de ongenodigde gast die af en toe in hun keuken slaapt. Wie is het en waarom slaapt hij daar?

Achterin het boek staat een woordenlijst met de woorden die gebruikt worden in het Levaars, je kan die lijst gebruiken tijdens het lezen, maar in principe hoeft het niet, je leert het samen met Mirza.

Het verhaal vond ik mooi en leerzaam, gisteravond hadden we de bespreking over het boek met de leesclub die georganiseerd was door @lskindenjeugd @lsuitgeverij - eigenlijk was iedereen het met elkaar eens, dat dit een prachtig boek was!

[Margo Kerstes · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven verhaal over een vader en zoon die vluchten.

Mirza wordt op een dag opgehaald door zijn vader bij het schoolplein. Ze stappen in de auto en vertrekken. Mirza weet niet wat er gaat gebeuren. Ze komen in een land aan waar hij de taal niet kent en niet weet hoe lang hij daar zal blijven.

Het boek is voor kinderen vanaf 10 jaar. Goed te gebruiken in de klas omtrent vluchten/vluchtelingen, eenoudergezinnen, andere landen en nieuwe dingen leren.

[Laura · Rating 4 out of 5]

Ik vond het boek heel erg mooi geschreven. Ik hoop van harte dat alle kinderen dit lezen. Een verhaal over een jongen door uit Nederland vlucht en zich moet leren handhaven in een Arabische cultuur kweekt empathie. Dat kan niet anders. Maar of het verhaal kinderen boeit vraag ik me af. Is het niet te ver van hun bed om zich in het verhaal te kunnen herkennen? Ik ga het eens testen bij mijn leerlingen.

[Hendrikje · Rating 4 out of 5]

Mooi en invoelend. Fijne taal. Wat is thuis? Hoe belangrijk is je achtergrond? Kun je ergens anders tussen passen? Terloops wijze lessen in het verhaal verstopt. Maar ook humor en avontuur in kleine gebeurtenissen. Met veel plezier gelezen.

[Nynke Koekebakker · Rating 4 out of 5]

Leuk, een beetje saai. Qua niveau een beetje laag voor mij, in principe is het een boek wat je zo uit leest, alleen het begin was erg moeilijk inkomen. Niet perse een must read maar leuk als je eens iets anders wil proberen of niks te doen/lezen hebt.

[Anniek Klop · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend verhaal wat prettig leest. Mooi dat er een boek is in dit thema.
Zelf moest ik eraan wennen dat het land waar naartoe gevlucht wordt fictief is. Ik kon niet plaatsen waar ze dan waren. Tegelijk ook mooi dat het een fictief land is om een bepaalde beeldvorming te voorkomen.

Aanrader om te lezen!

[Bregje Simons-Coenen · Rating 4 out of 5]

Ik kon het boek moeilijk wegleggen, het verhaal had me wel te pakken. Het is mooi hoe het in kindertaal wordt beschreven, zonder dat het kinderachtig of nonchalant is. De prenten zijn écht prachtig!

[Suzan · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek

[Irisvdd · Rating 4 out of 5]

Volgende boek op het lijstje van de GV100.
Heel mooi met mooie illustraties, maar pfoe wat zijn er veel jeugdboeken met heftige thema’s in die lijst haha.

[Yessica · Rating 5 out of 5]

Pakkend verhaal. Makkelijk te verplaatsen in hoofdpersoon. Aanrader voor bovenbouw rondom thema vluchten, verhuizen, vriendschap, familie

[Anja Sorber · Rating 4 out of 5]

Mooi jeugdboek. Heel goed geschreven. Thema’s: vluchten, wennen in een nieuwe omgeving, hoe pas je je aan, waarin blijf je trouw aan je zelf. Net als in Het Pungelhuis is de jeugdige hoofdpersoon verstandiger dan zijn vader
Aparte vermelding verdienen de prachtige illustraties!
Het hele boek is een genot om
In je handen te hebben: mooie kaft en dito papier.

[Welmoed · Rating 4 out of 5]

Het leest lekker weg, maar ik weet niet wat ik ervan moet denken. Het voelt onafgemaakt met een begrijpelijk maar abrupt einde.

Ik ben het niet per se eens met de reviews die het een flinterdun plot enzo noemen, zeker als je je inleeft in Mirza. Echter merk ik wel dat ik er op twee losstaande manieren naar kijk.

Het kind in me herkent de wens en drang erbij te horen en is blij dat Mirza aan het eind vrienden heeft gemaakt en de taal heeft geleerd. Hij hoort erbij, is geen vreemde indringer meer en het lijkt alsof de band met zijn vader ook beter wordt. Plus, hij lijkt zich te ontwikkelen als een gevoelig en empatische jongen (zie: de situatie met Stark). In dit opzicht voelt het en leest het een beetje als een Bildungsroman, zeker w.b. de uitdaging om naar de top van de berg te klimmen. Het "moet zo zijn" omdat hij dan die ezel vindt, dus alles zit snor en is goed, niet (retorisch)?

Daarentegen is het volwassen deel van me veel sceptischer: dit is een verhaal van een ontvoerd kind dat ontheemd wordt en in een nieuw land moet acclimatiseren (en dit noodgedwongen ook maar doet). Is het dan wel eerlijk zo'n positief einde op te nemen in een boek dat het doet lijken alsof alles okee is? Natuurlijk snapt Mirza het niet, maar er is identiteitsfraude gepleegd, net als belastingontduiking en wie weet wat nog meer. Wat voor gevolgen zal dit + de context van het dorp rondom oorlog en overblijfselen van de segregatie en spanningen + zijn eigen ontwikkelingen op hem hebben? Ik ruik een identiteitscrisis in zijn toekomst... Hij heeft moeten dealen met cultuurshock en lijkt te integreren in het dorp maar wat nu als hij met 5-6 jaar veel kritischer wordt? Vragen gaat stellen? Terug wil naar Nederland?

Het voelt heel erg alsof dit een setup voor boek 2 is, waarin er in wordt gegaan op zijn tienerjaren en/of de brief die de trucker naar Lucas zou brengen—geeft ze dit af bij de politie? Ze heeft zijn naam en beschrijving dus de politie of zelfs Interpol zouden in hun databases kunnen zoeken... Ik ben benieuwd en wacht het af.