Վերջին Բաժակը

by Zabel Yesayan

Paperback. 13,00 / 19,50 cm. In Turkish. 120 p. Zabel Yesayan'in 1916'da kaleme alinan ancak 1924'e kadar sakli kalmis novellasi Son Kadeh (Verçin Pajagi) pek çok elestirmene göre yazarin en güçlü eseri ve kendi dönemi açisindan da bir hayli cüretkar. Novella, metnin kahramani Adrine'nin "yasak ask"i Arsag'a yazdigi notlardan (belki de uzun bir mektuptan) olusuyor. Bu notlarda "yasak ask"ina kendisini tüm çiplakligiyla anlatmayi deneyen ve bunun için en utandigi seylerle dahi yüzlesmeyi göze alan Adrine bir yandan geçmisine bakip kendisi ve evliligiyle hesaplasirken, bir yandan da "ask"in ne oldugunu kavramaya çalisiyor. Yesayan, çatisan hisler, içgüdüler ve fikirlerden meydana gelme bir karmasanin içine hapsolmus ve bu karmasadan çikmayi arzulayan, kendisine yeniden yasama imkâni verecek bir çikis yolu arayan genç bir kadinin araciligiyla bizi "kadin ruh"unun katmanli zenginligini kesfetmeye davet ediyor. Üstüne bu kesfe arka planda Istanbul (ve özellikle Üsküdar) eslik ediyor. Yesayan okurlarinin artik asina olduklari sarhos edici tabiati, bu tabiatin yogun kokulari, sesleri ve tatlari ile..

Genres: Novella

First published January 1, 1924

About the author

(1878 – 1943) Armenian novelist, translator and professor of literature.

Reviews

[Banu Yıldıran Genç · Rating 3 out of 5]

beni bir "meliha nuri hanım" kadar etkilemedi diyebilirim. ama zabel yesayan'ın yeteneği aşık ve çaresiz bir kadının sayıklamalarında kendini gösteriyor. hiç uzatılmadan, net ve kısa bir roman. adrine'nin sevdiği adama yazdığı notlarla kurgulanmış. yine o dönem için evli ve çocuklu bir kadının aşkını ele almasıyla cesur sayılabilir. sonu o kadar cesur olamasa da.
ama özellikle mehmet fatih uslu'nun mükemel çevirisine değinmek gerekir. yüzyıl başındaki türkçeye çok yakışan, her kelimesi incelikle düşünülmüş bir çeviri.

[Bilge · Rating 2 out of 5]

İnsanlar, kendilerini sıklıkla hakiki halleriyle sunmazlar. Hayatta kendilerine bir rol seçerler ve bu rolü oynarlar. Onu bazen kendileri seçerler, zira güzel bulurlar. Fakat sıklıkla onu başkaları güzel saydığı için tercih ederler.
Zabel Yaseyan Osmanlı döneminde Türkiye'de doğup büyümüş, Ermeni isyanlarının artmasıyla birlikte ailesi tarafından Fransa'ya gönderilmiştir. Sourbonne'da okuyan ilk kadın Ermeni olarak bilinmektedir. Evlendikten sonra eşiyle birlikte İstanbul'a geri dönmüş fakat para kazanma konusunda çok büyük sıkıntılar çektikleri için Fransa'ya geri dönmüşlerdir.
.
Son Kadeh'i Moda kitap kulübünün feminizm okumaları kapsamında okumaya başladım. Aslında tespitleri ve aforizmaları beni bir çok anlamda içine çekmişti fakat bir süre sonra hikaye yoğunlaştı, karakterin kararsız hisleri ve kendisine aşırı odaklanmış narsisist halinden olsa gerek çok sıkıldım.
.
Karakter Üsküdar'da yaşayan varlıklı bir ailenin kızı kendisini hiç aşık olmadığı fakat çok etkilendiğini uzun uzun açıkladığı, bir avukat olan Mikayel ile evlenip 2 çocuk yapar. Mikayel'i de genel olarak aşırı kıskanç ve sıklıkla hayattan keyif almayı bilmeyen, asık suratlı bir erkek olarak tanımlar. Bunun yanı sıra Mikayel'e hiç aşık olmadığı ve kendisini etrafı takmayan özgür bir ruh olarak tanımladığı için gönlü sürekli bir arayış içerisindedir. Ve Mikayel'in arkadaşına aşık olur. Bu süreci ve sonrasını sevgilisine mektuplar şeklinde anlatıyor, kitapta.
Ruhumuz üzerinde iktidarımız yoktur ve o bizim irademizin haricinde kalan sebeplerle dalgalanır.

[Elif · Rating 2 out of 5]

Zabel Yesayan’ın kalemiyle geçen sene tanışmıştım. Ermeni edebiyatından okuduğum ilk eserdi ve memnun da kalmıştım. Son Kadeh en çok beğenilen eserlerinden olduğu için bir de buna bakmak istedim. Yine bir novella örneği ancak Sürgün Ruhum’a kıyasla bence daha zayıf kalmış bir eser. Son zamanlarda okuduğum eski kitaplardaki karakterlerin buhranlı havaları ve her şeyi aşırı dramatize etmeleri beni fazlasıyla yormaya başladı. Aslında bu kitapta duygu yoğunluğunun boğucu olmasının sebebi Yesayan’ın kitabı tam da sürgün zamanlarının başlarındayken kaleme almış olması. Ama yine de bu ufacık novellayı okurken kitabın beni fazla yorduğunu hissettim. Kitapta evli bir kadının evli olan başka bir erkeğe aşık olmasını anlatıyor. Aslında iki karakter için yaşanmışlıktan çok duygusal bir yolculuk söz konusu. Betimlemeler fazlasıyla mevcut ama keşke kitabın üzerinde daha fazla düzenleme yapılmış olsaymış. Bazen betimlemelerin bazen de karakterin yaşadığı duygusal yoğunlukların tekrarlanıp durması hoşuma gitmedi. Sürgün Ruhum çok daha güçlü bir novellaydı. Şimdilik Yesayan’dan başka kitap okumayacağım ama yayınevinden çıkan diğer kitaplara bakmayı düşünüyorum.

[Seckin Yavuz · Rating 3 out of 5]

Şahane bir çeviri.

[Eylül · Rating 2 out of 5]

İncecik kitapta o kadar çok lakin kelimesi kullanılmış ki, buna takılmaktan kendimi kitaba veremedim. How I Met Your Mother dizisinin bir bölümünde Robin karakteri but umm dedikçe gençler shot atıyorlardı, lakin kelimesini her okuduğumda bunu yapasım geldi, tertemiz sarhoş olurdum, bi daha okuyup yapayım, hatta sesli okuyayım bir grup sarhoşluğu olsun.
Dertli ve kederli bir kitap, inceden Halide Edib'in Handan'ı andırıyor.

[Dilan Alma · Rating 4 out of 5]

Bu kitap Ermeni edebiyatıyla ilk tanışmam :). Öncelikle çevirinin hakkını teslim etmek gerekiyor. Muhteşem bir çeviri yapmış Mehmet Fatih Uslu. Zabel Yesayan da duyguları öyle güzel tasvir etmiş ki Tanpınar’ın Huzur’unu anımsadım. Yine bir aşk öyküsü ve yine arka planda İstanbul var... Güzel bir ilk karşılaşmaydı.

[Betül · Rating 3 out of 5]

her şeyi geride bırakıp yeni bir hayata başlama lüksü bir kadın için ne kadar erişilmez. hem cemiyetin ondan bekledikleri hem de cemiyetin ondan beklediklerini çatışarak da olsa içselleştirmiş kendisi. yeni bir hayat yok, her daim kendimize biçilmiş rollerin belirleniminde, yine tutsak bir hayat var. huzursuzluk, daima.

[Selma Pirim · Rating 5 out of 5]

“O, kıyıları asla görünmeyen, fırtınalarını ve asude halleri ekseriyetle neden ve nasıl olduğunu bilmeden taşıyıp tecrübe ettiğimiz uçsuz bucaksız bir denizdir. Lakin bilhassa şunu asla, asla unutmamalı ki, ruhumuz üzerinde iktidarımız yoktur ve o bizim irademizin haricinde kalan sebeblerle dalgalanır.”

[Rüçhan · Rating 2 out of 5]

Üsküdarlı Ermeni yazar Zabel Yesayan'la tanışma kitabım oldu "Son Kadeh". Eserden çok yazarın kitabın başında yer alan yaşam öyküsü ilgimi çekti aslında. Kitap, yazıldığı dönemde Fransa'da artık modası geçmiş bir akım olan romantizmin izlerini yoğun biçimde taşıyordu. Yesayan'ın Paris'te edebiyat ve felsefe eğitimi almış olması etkisi altında kaldığı bu akımın eserlerine yansımasını açıklar zannederim.

Eserde başkasına âşık olan evli ve çocuklu bir kadının uzun süre duygularına ket vurma çabası ve duygularıyla mahalle baskısı arasında kalarak kendisiyle yaptığı iç hesaplaşma anlatılıyor. Kitapta önemli bir yer tutmasa da yapılan bazı Üsküdar ve Boğaziçi tasvirleri de dikkat çekiciydi.

[cahit akin · Rating 3 out of 5]

Tek nefeste okudum, bitti. Çeviri gerçekten çok başarılı. Dönemin edebiyatını yakından tanıyan ve akademik araştırmalarında Osmanlı-Ermeni edebiyatını alan edinen Mehmet Fatih Uslu, metnin üslubunu da kuyumcu titizliğiyle Türkçeye çok güzel taşımış. Bazı kelimelerde duraklayıp, evet işte bu kelime seçilmeliydi tam da burada, dedim.

Anlatılana gelirsek: Bu küçük romanın bize klişe bir yasak aşk hikâyesinden fazlasını anlattığını Emek Erez iyi tespit etmiş:

"Yesayan’ın “Son Kadeh”i ayrıntıda çok şey saklı bir kitap. Metin, bugün de dert ettiğimiz verili roller, kimlikler, değerler, aile kurumu, ahlâki kodlar, erkeklik, kadınlık gibi pek çok meseleye Yesayan’ca bakma şansı veriyor. Samimice dökülen cümleler, kederli bir ruhun içinden yansıyan sesi getiriyor bize. Kendilik kaygısı, günümüzde hâlâ çok tartışılan inşa edilmiş öznellikler meselesi ve yazarın bu konuyu bu denli önemsemesi ve karakterini bunun üzerinden yaratması metni ayrıca önemli kılıyor."

https://www.gazeteduvar.com.tr/kitap/...

[Safak · Rating 4 out of 5]

Zabel Yesayan kitaplari bana sanki ayni anda Dostoyevski kitaplarini da okuyormusum hissi vermekte.Cesur bir kadin onunde saygiyla egiliyorum.

“Lakin bilhassa sunu da asla,asla unutmamali ki, ruhumuz uzerinde iktidarimiz yoktur ve o bizim irademizin haricinde kalan sebeplerle dalgalanir. Ve iste bu yuzden birbirimizi yargilamamamiz birbirimiz karsisinda hudutsuzca ve samimiyetle musamahakar olmamiz gerekir.”

[Fatmagül Aydemir · Rating 4 out of 5]

Ermeni edebiyatıyla ilk tanışmam bu kitapla ve Aras Yayıncılık sayesinde oldu. Öncelikle bunun kıymeti apayrı.
Kitap bir kadın karakterin evliliğine ve çocuklarına rağmen, tanıştığı ve tattığı aşkı anlatması üzerine.
Sevgilisine hitaben yazdıklarından oluşuyor. Romantik bir ruh halinin güzel tarifi. Bu noktada ermeniceden çevirisine değinmeden olmaz, harika bir iş.
Ben mektup + aşk tarzını çok sevmeme rağmen kısa olduğu için sıkmadı.

3,5tan 4.

[Necdet Yücel · Rating 5 out of 5]

Hem romanı hem de o dönemin diline uygun çevirisini çok beğendim. Bu kadar yakinimizdaki halkın edebiyatını hiç bilmiyor olmak çok acı aslında

[Emel g.]

Adrine’in notlari Anna karenina’nin elinden cikmis gibi.

[Yarenur · Rating 4 out of 5]

Anna Karenine ya da Madame Bovary benzeriydi konu olarak. Dili ve betimlemeler hoştu. Üslup olarak Romantizmi dozunda barındıran bir kitap

[ilke şenbahar · Rating 3 out of 5]

severek okudugum bir eser olmadi, yer yer sikicilasti. yalniz, cevirisi cok incelikliydi.