What do you think?
Rate this book
Apocalypsofie
Leven gaat onvermijdelijk gepaard met verlies, met verval en met afval – wie leeft maakt vuile handen en laat een ecologische voetafdruk achter. Toch dromen we liever van recycling zonder restjes binnen een circulaire economie, van een wereld waarin alles zich laat opruimen en oplossen. Lisa Doeland confronteert ons met het illusoire karakter van deze ‘Groene droom’. Apocalypsofie stelt niet gerust, maar biedt wel handvatten voor leven in tijden van uitsterving. Waar het op aankomt, is jezelf steeds de vraag stellen hoe je dat zo goed mogelijk kunt doen.
Filosoferen is leren om te sterven, stelden onder andere Socrates en Montaigne. In tijden van ecologische catastrofe moeten we echter niet alleen met onze sterfelijkheid om leren gaan, maar ook met onze ‘uitsterfelijkheid’. Hoe kan de filosofie ons leren om uit te sterven?
‘Wat als er niemand meer over is om überhaupt nog de vraag te stellen naar het goede, het ware, en het schone?’
Filosoferen is leren om te sterven, stelden onder andere Socrates en Montaigne. In tijden van ecologische catastrofe moeten we echter niet alleen met onze sterfelijkheid om leren gaan, maar ook met onze ‘uitsterfelijkheid’. Hoe kan de filosofie ons leren om uit te sterven?
‘Wat als er niemand meer over is om überhaupt nog de vraag te stellen naar het goede, het ware, en het schone?’
- GenresPhilosophyNonfiction
240 pages, Kindle Edition
First published June 15, 2023
13 people are currently reading
314 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 29 of 29 reviews
May 20, 2024
Naast de existentiële vraag naar de zin of betekenis van het of van een leven, serveert de Nederlandse filosofe Lisa Doeland ons in deze publicatie een ander aspect van wat filosofie is en kan zijn: Hoe leren we zo goed mogelijk uit te sterven, goed wetende dat we daar al mee bezig zijn?
Ze heeft het uitgebreid over "recycling, groene groei en andere gevaarlijke fantasieën" en maakt deze met de grond gelijk, naar eigen zeggen om de lezer te confronteren met het onwrikbare geloof dat we mits een aantal kunstgrepen en kleine veranderingen op dezelfde manier verder kunnen leven en bestaan als soort. Het kapitalistische adagio van eindeloos produceren en consumeren, alsook het geloof in een ongeremde economische groei en in onze wegwerpindustrie, passeren meermaals de revue. De hedendaagse mens gelooft dat het allemaal kan blijven duren, als we het maar duurzaam doen. Alsof we door de zaken een andere naam te geven, het onafwendbare kunnen afwenden. Alsof een circulaire economie zoals wij die organiseren geen doekje voor het bloeden is. Alsof we niet aan het uitsterven zijn, as we speak.
Door te zeggen dat we in de apocalyps leven, wijst ze bovendien op de puinhoop om ons heen en de waarheid die zichtbaar is voor wie aandachtig wil kijken. Doeland ziet het als haar taak om zowel de schoonheid in de door kapitalisme achtergelaten ruïnes te tonen als de illusies van 'groene groei' te ontmaskeren. Tegelijk vecht ze tegen de gedachte dat we niets kunnen doen omdat de apocalyps al plaatsvindt: ze maakt duidelijk dat het erkennen ervan en ertegen vechten samen kunnen gaan, en hekelt daarbij het gemak waarmee mensen hun verantwoordelijkheid ontlopen.
Ondanks bovenstaande gedachte geeft deze lectuur de lezer bij aanvang van het boek toch het onbehaaglijke gevoel dat het doemdenken van Doeland een selffulfilling prophecy-effect kan/zou kunnen hebben. Als je maar hard genoeg gelooft dat de boel naar de knoppen gaat en focust op de negatieve aspecten van elke gebeurtenis of verschijnsel, zou het wel eens effectief zo kunnen lopen of plaatsvinden. Heet halflege glas, quoi. Het is dat idee of gevoel dat Maarten Boudry voor een stuk probeert te ontkrachten in zijn Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat, een publicatie die diametraal tegenover dit boek kan worden geplaatst.
Wanneer ze afsluit en de vraag die ze in het boek stelt (de onmogelijke én de meest noodzakelijke vraag), resumeert, doet ze dat met een wondermooie passage, de moeite waard om mee te nemen: "Het is deze vraag die ik in dit boek aan de orde heb gesteld. Niet om daar een sluitend antwoord op te vinden, maar om erbij te blijven. Een beetje zoals Donna Haraway dat bedoelt wanner ze ons aanmaant om 'bij de problemen te blijven' (staying with the trouble), zonder ze te helder te willen maken en op te lossen, maar dan met een vleugje van de soefi-dichter Rumi erbij, die ooit dichtte dat we onze aandacht gericht moeten houden op pijnlijke plekken omdat dáár juist het licht binnenkomt. En om onszelf ermee in beweging te krijgen." (p. 163)
Ze heeft het uitgebreid over "recycling, groene groei en andere gevaarlijke fantasieën" en maakt deze met de grond gelijk, naar eigen zeggen om de lezer te confronteren met het onwrikbare geloof dat we mits een aantal kunstgrepen en kleine veranderingen op dezelfde manier verder kunnen leven en bestaan als soort. Het kapitalistische adagio van eindeloos produceren en consumeren, alsook het geloof in een ongeremde economische groei en in onze wegwerpindustrie, passeren meermaals de revue. De hedendaagse mens gelooft dat het allemaal kan blijven duren, als we het maar duurzaam doen. Alsof we door de zaken een andere naam te geven, het onafwendbare kunnen afwenden. Alsof een circulaire economie zoals wij die organiseren geen doekje voor het bloeden is. Alsof we niet aan het uitsterven zijn, as we speak.
Door te zeggen dat we in de apocalyps leven, wijst ze bovendien op de puinhoop om ons heen en de waarheid die zichtbaar is voor wie aandachtig wil kijken. Doeland ziet het als haar taak om zowel de schoonheid in de door kapitalisme achtergelaten ruïnes te tonen als de illusies van 'groene groei' te ontmaskeren. Tegelijk vecht ze tegen de gedachte dat we niets kunnen doen omdat de apocalyps al plaatsvindt: ze maakt duidelijk dat het erkennen ervan en ertegen vechten samen kunnen gaan, en hekelt daarbij het gemak waarmee mensen hun verantwoordelijkheid ontlopen.
Ondanks bovenstaande gedachte geeft deze lectuur de lezer bij aanvang van het boek toch het onbehaaglijke gevoel dat het doemdenken van Doeland een selffulfilling prophecy-effect kan/zou kunnen hebben. Als je maar hard genoeg gelooft dat de boel naar de knoppen gaat en focust op de negatieve aspecten van elke gebeurtenis of verschijnsel, zou het wel eens effectief zo kunnen lopen of plaatsvinden. Heet halflege glas, quoi. Het is dat idee of gevoel dat Maarten Boudry voor een stuk probeert te ontkrachten in zijn Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat, een publicatie die diametraal tegenover dit boek kan worden geplaatst.
Wanneer ze afsluit en de vraag die ze in het boek stelt (de onmogelijke én de meest noodzakelijke vraag), resumeert, doet ze dat met een wondermooie passage, de moeite waard om mee te nemen: "Het is deze vraag die ik in dit boek aan de orde heb gesteld. Niet om daar een sluitend antwoord op te vinden, maar om erbij te blijven. Een beetje zoals Donna Haraway dat bedoelt wanner ze ons aanmaant om 'bij de problemen te blijven' (staying with the trouble), zonder ze te helder te willen maken en op te lossen, maar dan met een vleugje van de soefi-dichter Rumi erbij, die ooit dichtte dat we onze aandacht gericht moeten houden op pijnlijke plekken omdat dáár juist het licht binnenkomt. En om onszelf ermee in beweging te krijgen." (p. 163)
September 2, 2023
Apocalypsofie heeft mij van alles geleerd en zeker ook verlicht. "Why not just put it down, Atlas?" Ik heb nieuwe kennis en inzichten opgedaan. Het boek is doorspekt met interessante literatuurverwijzingen waarmee ik verder kan. Hoewel het specifieke onderwerp tragisch is, liet Apocalypsofie mij gerust achter. Dit in tegenstelling tot wat veel andere boeken binnen dit genre bij mij teweegbrengen. Knap en mooi boek.
September 25, 2023
Eindelijk een boek die het durft te benoemen; uitsterven van de mensheid of een enorme afname van de bevolking is, helaas, een redelijk plausibel scenario voor de nabije toekomst. Voor iemand die houvast zoekt in tijden waar iedereen om je heen lijkt te geloven in eeuwige vooruitgang is dit boek zeker een aanrader.
Goed aan dit boek waren de verschillende ideologieën die behandeld werden die de grondslag vormen van ons huidige toekomstdenken. Daarnaast ook veel filosofische standpunten over hoe je met uitsterven om kan gaan, hoewel het soms wel een beetje kriskras door elkaar liep.
Wat beter had gekund was misschien iets minder filosofie om dit boek toegankelijker te maken, hoewel dat natuurlijk lijnrecht tegenover het beroep van de auteur staat, hihi. Daarnaast had ik ook graag wat concretere voorbeelden in het boek gezien over hoe je nou met de mogelijkheid van uitsterven om kan gaan. Dit had ik iets meer verwacht namelijk.
Al met al goed boek, leuk is anders maar dat is de toekomst ook niet helaas lol.
Goed aan dit boek waren de verschillende ideologieën die behandeld werden die de grondslag vormen van ons huidige toekomstdenken. Daarnaast ook veel filosofische standpunten over hoe je met uitsterven om kan gaan, hoewel het soms wel een beetje kriskras door elkaar liep.
Wat beter had gekund was misschien iets minder filosofie om dit boek toegankelijker te maken, hoewel dat natuurlijk lijnrecht tegenover het beroep van de auteur staat, hihi. Daarnaast had ik ook graag wat concretere voorbeelden in het boek gezien over hoe je nou met de mogelijkheid van uitsterven om kan gaan. Dit had ik iets meer verwacht namelijk.
Al met al goed boek, leuk is anders maar dat is de toekomst ook niet helaas lol.
July 28, 2025
De zin ‘Laat me een ark voor je bouwen zodat het niet waar zal zijn’ uit de her-vertelling van het verhaal van Noach door Günther Anders, waar Noach al rouwt over de apocalyps die de dag na morgen gisteren plaatsvond, bleef erg bij mij hangen en is er een waar ik af en toe nog op aan het ‘herkauwen’ ben.
March 12, 2024
Ik ben blij dat dit boek er is, daarom 5 sterren. Alhoewel ik had gewild dat de metafysische claims, zoals ‘heilig eten’, meer werd uitgewerkt.
December 25, 2025
Het dringt langzamerhand tot ons door dat we de aarde niet meer gaan redden. Na Parijs (2015) was er nog even de hoop dat er structureel wat zou gaan veranderen, maar we denderen gewoon door alsof er niets aan de hand is. We konden nog even het idee hebben van “het is vijf voor twaalf” en het “tenzij we nu onmiddellijk ingrijpen” maar het is er niet van gekomen en de opwarming gaat onverbiddelijk door, de ijskappen zullen smelten, de massa-extinctie van diersoorten zal doorgaan, evenals de vernietiging van de ecosystemen. We leven al in de Apocalyps.
Ondertussen dromen we van een overvloed aan duurzame energie (zon en wind), een duurzame landbouw, een circulaire economie, carbon credits om onze vakantievluchten te compenseren, het herinrichten van onze productieprocessen (designing waste out!), recycling (samen geven we afval een nieuw leven) en het ontkoppelen van materiaalgebruik van de economische groei (decoupling). Maar het plastic afval zit al in onze oceanen en verstikt daar het zeeleven. Er komen alleen maar gekleurde plastic doppen uit de magen van de stervende albatrossen.
Lisa Doeland vraagt zich - aan de hand van een keur van eco-filosofen – af wat ons nog rest te doen, anders dan “uit te sterven”. We zullen ons steeds verder aanpassen aan wat we normaal gaan vinden (baseline shifting), kinderen zullen niet meer weten wat een wereld met insecten is, we zullen blijven vasthouden aan de American Dream van de consumptiemaatschappij, en we zullen de dijken verhogen tot het niet meer lukt het water buiten te houden. Wat als er niemand meer over is om überhaupt nog de vraag te stellen naar het goede, het ware, en het schone?
Lisa Doeland heeft een indringend boek geschreven. Ze citeert een groot aantal eco-filosofen, Timothy Morton, Anna Tsing, Andres Malm, Michal Marder, Thomas Nail, die ze echter niet afzonderlijk bespreekt, maar wel herhaaldelijk citeert. Haar verteltrant is associatief met veel verwijzingen naar films en documentaires. Het boek is losjes samengesteld uit meerdere artikelen en in het nawoord verklaart ze dat ze eigenlijk begon aan een boek over ‘afvalfilie’ en eindigde met ‘apocalypsofie’. Het loont om het boek meerdere keren te lezen. Dan wordt ook duidelijker wat de aangehaalde schrijvers beogen.
Zie ook mijn review De Apocalyps is al begonnen in Civis Mundi #135
Ondertussen dromen we van een overvloed aan duurzame energie (zon en wind), een duurzame landbouw, een circulaire economie, carbon credits om onze vakantievluchten te compenseren, het herinrichten van onze productieprocessen (designing waste out!), recycling (samen geven we afval een nieuw leven) en het ontkoppelen van materiaalgebruik van de economische groei (decoupling). Maar het plastic afval zit al in onze oceanen en verstikt daar het zeeleven. Er komen alleen maar gekleurde plastic doppen uit de magen van de stervende albatrossen.
Lisa Doeland vraagt zich - aan de hand van een keur van eco-filosofen – af wat ons nog rest te doen, anders dan “uit te sterven”. We zullen ons steeds verder aanpassen aan wat we normaal gaan vinden (baseline shifting), kinderen zullen niet meer weten wat een wereld met insecten is, we zullen blijven vasthouden aan de American Dream van de consumptiemaatschappij, en we zullen de dijken verhogen tot het niet meer lukt het water buiten te houden. Wat als er niemand meer over is om überhaupt nog de vraag te stellen naar het goede, het ware, en het schone?
Lisa Doeland heeft een indringend boek geschreven. Ze citeert een groot aantal eco-filosofen, Timothy Morton, Anna Tsing, Andres Malm, Michal Marder, Thomas Nail, die ze echter niet afzonderlijk bespreekt, maar wel herhaaldelijk citeert. Haar verteltrant is associatief met veel verwijzingen naar films en documentaires. Het boek is losjes samengesteld uit meerdere artikelen en in het nawoord verklaart ze dat ze eigenlijk begon aan een boek over ‘afvalfilie’ en eindigde met ‘apocalypsofie’. Het loont om het boek meerdere keren te lezen. Dan wordt ook duidelijker wat de aangehaalde schrijvers beogen.
Zie ook mijn review De Apocalyps is al begonnen in Civis Mundi #135
September 6, 2024
Het basisprincipe is interresant. Doeland probeert een beetje in de stijl te schrijven van mensen zoals Derrida (r/onleesbaar), en dit trekt het boek ontzettend naar beneden. Als we een nieuwe conceptuele taal voor de apocalypsofie moeten schrijven, zorg dan ook dat ie even leesbaar is voor mensen die geen PhD in poststructuralisme hebben gedaan.
July 13, 2023
"Ethiek is in zeker zin onmogelijk, maar die onmogelijkheid betekent niet dat we moeten ophouden te proberen het goede te doen, maar juist dat het nemen van verantwoordelijkheid iets is waar je nooit klaar mee bent"
November 13, 2023
Een samenraapsel van quotes, als ze maar passen in de denklijn van de auteur.
Voor mij de grootste teleurstelling. Weggegooid geld.
Voor mij de grootste teleurstelling. Weggegooid geld.
December 27, 2023
Bij vlagen meeslepend, en ook inspirerend. Helaas ook eerder anecdotisch en associatief dan echt stevig analytisch; iets meer rigueur zou mij wel bevallen zijn. Het onderwerp verdient het.
November 14, 2023
‘Waarom wil China een put van 10.000 meter in de aardkorst boren?’ luidde de kop van een kort VRT-nieuwbericht een paar weken geleden. Gaat het om wetenschappelijk onderzoek of om olie- of gaswinning? Het is niet duidelijk, maar het heeft vast niets van doen met wat professor Challenger, het hoofdpersonage uit Arthur Conan Doyles uit 1925 daterende verhaal ‘When the World Screamed’, voor ogen had toen hij met een reusachtige boormachine de aarde penetreerde: aantonen dat het een levend organisme is dat pijn voelt.
Vandaag gaat de boor de andere kant op, schrijft de Nederlandse filosofe Lisa Doeland in Apocalypsofie. De klimaatverandering, de afvalsoep op de oceanen, het verdwijnen van het Amazonewoud en het steeds schaarser worden van insecten boren zich een weg doorheen ons bewustzijn en maken duidelijk dat het anders moet. Maar hoe dan? Alvast niet door de introductie van een circulaire economie, groene groei of groen kapitalisme, aldus Doeland, die vijf jaar geleden over de filosofische aspecten van afval schreef in de essaybundel Onszelf voorbij. Want al bij al beloven die niets anders dan meer van hetzelfde, de illusie dat we ons bestel alleen maar wat moeten bijschaven en aldus onze welvaart kunnen behouden. Maar recyclage vergt energie en is eindig, en alle kobalt-, lithium- en nikkelmijnen ondergraven hun eigen propere beloftes.
Een mens zou er een klimaatdepressie van krijgen en in doemdenken verzinken, maar alles beter dan een Freudiaanse Verleugnung waarbij we zeggen dat we perfect weten wat ons te doen staat, en het toch niet doen. Nee, we moeten er doorheen, en ons overgeven aan het apocalyptische denken.
Ook al heeft haar Apocalypsofie veel weg van een omgevallen boekenkast, inclusief een paar banden van Lacan en Derrida, toch weet Doeland over het algemeen haar gedachten klaar en duidelijk te formuleren. Waar ze aanvankelijk de fatalistische toer op lijkt te gaan en je vermoedt dat haar boek zal eindigen met de conclusie dat alleen een collectieve zelfmoord ons kan redden, blijkt ze halverwege toch bereid de onwetendheid en het compromis een kans te geven. Natuurlijk is vlees eten fout, schrijft ze, maar ook planten sterven om ons voedsel te worden. Het komt er dus op aan ethisch goed te eten en te beseffen dat we op ons eentje de wereld niet zullen redden. We moeten geen profeet zijn die de grenzen van de groei ziet en pleit voor vertraging, noch een tovenaar die een oplossing ziet in de versnelling en meer technologie, maar wel een voddenraper, die de brokken opraapt die van de wagen van de geschiedenis vallen en er nog iets mee probeert te maken. Ook in het ecologische denken heeft het einde van de grote verhalen ingang gevonden.
Vandaag gaat de boor de andere kant op, schrijft de Nederlandse filosofe Lisa Doeland in Apocalypsofie. De klimaatverandering, de afvalsoep op de oceanen, het verdwijnen van het Amazonewoud en het steeds schaarser worden van insecten boren zich een weg doorheen ons bewustzijn en maken duidelijk dat het anders moet. Maar hoe dan? Alvast niet door de introductie van een circulaire economie, groene groei of groen kapitalisme, aldus Doeland, die vijf jaar geleden over de filosofische aspecten van afval schreef in de essaybundel Onszelf voorbij. Want al bij al beloven die niets anders dan meer van hetzelfde, de illusie dat we ons bestel alleen maar wat moeten bijschaven en aldus onze welvaart kunnen behouden. Maar recyclage vergt energie en is eindig, en alle kobalt-, lithium- en nikkelmijnen ondergraven hun eigen propere beloftes.
Een mens zou er een klimaatdepressie van krijgen en in doemdenken verzinken, maar alles beter dan een Freudiaanse Verleugnung waarbij we zeggen dat we perfect weten wat ons te doen staat, en het toch niet doen. Nee, we moeten er doorheen, en ons overgeven aan het apocalyptische denken.
Ook al heeft haar Apocalypsofie veel weg van een omgevallen boekenkast, inclusief een paar banden van Lacan en Derrida, toch weet Doeland over het algemeen haar gedachten klaar en duidelijk te formuleren. Waar ze aanvankelijk de fatalistische toer op lijkt te gaan en je vermoedt dat haar boek zal eindigen met de conclusie dat alleen een collectieve zelfmoord ons kan redden, blijkt ze halverwege toch bereid de onwetendheid en het compromis een kans te geven. Natuurlijk is vlees eten fout, schrijft ze, maar ook planten sterven om ons voedsel te worden. Het komt er dus op aan ethisch goed te eten en te beseffen dat we op ons eentje de wereld niet zullen redden. We moeten geen profeet zijn die de grenzen van de groei ziet en pleit voor vertraging, noch een tovenaar die een oplossing ziet in de versnelling en meer technologie, maar wel een voddenraper, die de brokken opraapt die van de wagen van de geschiedenis vallen en er nog iets mee probeert te maken. Ook in het ecologische denken heeft het einde van de grote verhalen ingang gevonden.
October 17, 2023
De schrijfster is (terecht) bezorgd over haar/de/onze omgeving,
Het boek doet wat nadenken, haar punt over Bv de samenleving en het kapitalisme ik vraag me af of men iets nieuws zou proberen of men dan weer niet terug op hetzelfde punt zou uitkomen, mensen blijven mensen men zou ook weer regels (moeten?) hebben en dan oplossingen voor zij die er zich niet aan houden , en wat met de emoties van jaloezie, ik doe meer dan jou of ik zal het wel regelen , kijk ik heb iets gevonden dat gemakkelijker gaat , ik verdien meer , enz enz ,…. zou men dan niet terug ergens op hetzelfde uitkomen , mss niet , ik weet het niet ,
Haar (stand) punt over olie en plastiek met bijhorende problemen, heeft mij wel wat curieus gemaakt in wat olie en plastiek dan precies is hoe het tot stand komt , kwam , was dat door een grote vulkaanuitbarsting die al die planten heeft bedekt , hoe kwam/ komt olie tot stand hoeveel verschillende soorten zijn er ? , vloeibaar, gasvormig, vast , ik ben wat nieuwsgierig gekomen naar de totstandkoming en ( enorme) impact van olie ,
Haar nadenken over ( traag) (uit) sterven heeft mij wat doen nadenken over de vergankelijkheid en transformatie van energie , de grote en kleine tijdspanne, en de illusie van dat veranderende ik die op een bepaalde manier nooit echt tastbaar bestaan heeft ,
Wat (willen) (?) we precies allemaal nalaten ,
Het boek doet wat nadenken, haar punt over Bv de samenleving en het kapitalisme ik vraag me af of men iets nieuws zou proberen of men dan weer niet terug op hetzelfde punt zou uitkomen, mensen blijven mensen men zou ook weer regels (moeten?) hebben en dan oplossingen voor zij die er zich niet aan houden , en wat met de emoties van jaloezie, ik doe meer dan jou of ik zal het wel regelen , kijk ik heb iets gevonden dat gemakkelijker gaat , ik verdien meer , enz enz ,…. zou men dan niet terug ergens op hetzelfde uitkomen , mss niet , ik weet het niet ,
Haar (stand) punt over olie en plastiek met bijhorende problemen, heeft mij wel wat curieus gemaakt in wat olie en plastiek dan precies is hoe het tot stand komt , kwam , was dat door een grote vulkaanuitbarsting die al die planten heeft bedekt , hoe kwam/ komt olie tot stand hoeveel verschillende soorten zijn er ? , vloeibaar, gasvormig, vast , ik ben wat nieuwsgierig gekomen naar de totstandkoming en ( enorme) impact van olie ,
Haar nadenken over ( traag) (uit) sterven heeft mij wat doen nadenken over de vergankelijkheid en transformatie van energie , de grote en kleine tijdspanne, en de illusie van dat veranderende ik die op een bepaalde manier nooit echt tastbaar bestaan heeft ,
Wat (willen) (?) we precies allemaal nalaten ,
October 9, 2023
Ik vind het geweldig goed. Noot vooraf: misschien niet het boek om ‘s avonds lekker mee in slaap te vallen.
Het meandert tussen filosofie (“heeft het schone alleen waarde als het eeuwig is?”), geschiedenis (Robbespierre tot the Great Oxygenation Event) en onze alledaagse waarheid (ecorexia en microplastics). Het biedt een veel bredere blik op de apocalyps waar we ons in bevinden (gelukkig niet zo CO2-geil; dat is immers ook “gewoon een vorm van afval”) en zet aan tot actie. We zoeken -ze spreekt in de woorden van Charles Mann- namelijk naast de tovenaar (de innovatie-gerichte mens) en de profeet (vertraging-gerichte mens) ook gewoon een.. voddenraper.
Het meandert tussen filosofie (“heeft het schone alleen waarde als het eeuwig is?”), geschiedenis (Robbespierre tot the Great Oxygenation Event) en onze alledaagse waarheid (ecorexia en microplastics). Het biedt een veel bredere blik op de apocalyps waar we ons in bevinden (gelukkig niet zo CO2-geil; dat is immers ook “gewoon een vorm van afval”) en zet aan tot actie. We zoeken -ze spreekt in de woorden van Charles Mann- namelijk naast de tovenaar (de innovatie-gerichte mens) en de profeet (vertraging-gerichte mens) ook gewoon een.. voddenraper.
March 27, 2025
Poging tot een deemoedig pessimisme ten aanzien van de toekomst van mens en wereld. We leven niet vlak voor, maar in de Apocalyps. En we onttrekken ons voortdurend aan de ernst van het probleem, omdat we niet willen veranderen. Ook de energietransitie en de techniek gaan ons niet redden. We moeten leren uitsterven, dat is de onmogelijke maar noodzakelijke taak. Een welkome stem, maar het geheel blijft teveel steken in het opsommen van meningen van anderen, het lijkt een aaneenrijging van korte recensies. Ook is het einde te open.
September 23, 2023
Pas na tweede lezing kon ik de paradoxale boodschap van Doeland plaatsen: we moeten ervan uit gaan dat we midden in de apocalyps leven (dus we zijn er niet naar op weg) maar tegelijkertijd blijven proberen het ergste te voorkomen. Interessante filosofische positie die m.i. over het hoofd ziet dat wij niet dezelfde mensen zijn die ten onder gaan.
June 8, 2025
Doeland weet absoluut overtuigend holle ideeën te doorprikken, zonder cynisch over te komen. Sommige hoofdstukken zijn erg sterk, alleen zitten er hier en daar wel zaken in die nog iets grondiger – radicaler – doordacht konden worden.
Voor iemand die niet erg thuis is in filosofie en wel breder en dieper over dit thema wil denken is dit boek zeker aan te raden.
Voor iemand die niet erg thuis is in filosofie en wel breder en dieper over dit thema wil denken is dit boek zeker aan te raden.
August 22, 2023
Een boek dat je ogen opent, je heel anders naar de werkelijkheid doet kijken. Tegelijk gaf het een theoretische ondersteuning aan wat ik zelf al een hele tijd vermoedde.
August 30, 2023
Interessante en goede thema's, maar dit boek was gewoon niet voor mij. Erg filosofisch en er worden heel veel filosofen, schrijvers en boeken aangehaald waardoor ik het moeilijk weg vond lezen.
October 13, 2023
Veel interessante ideeën en denkers worden aangehaald maar soms vond ik de draad niet altijd sterk genoeg. Ofwel ben ik gewoon geen grote fan van de schrijfstijl.
October 15, 2023
Ik zou zeggen, lees dit boek. Het is best taai, maar goed
December 25, 2023
Zoals het een filosofe betaamt opent Doeland nieuwe manieren in je denken over klimaatopwarming. Boeiend boek.
January 1, 2024
Aanrader voor iedereen. Heel veel geleerd en nieuwe inzichten gekregen.
January 20, 2024
Geweldig boek dat je goed aan het nadenken zet over het einde van de wereld.
March 4, 2024
Super boeiend. Ik kan starten met uitsterven. 😉
October 13, 2024
Even laten bezinken.
October 28, 2024
DNF (70%).
April 5, 2024
Voor mij scherpt het inzichten op deelgebieden als milieu en kapitalisme aan. Dat wint het van de gebrekkige structuur en hier en daar wat gezochte citaten.
June 26, 2024
Prikkelend. Rijkt veel interessante werken aan. De anekdotes van Lisa geven een nuchter beeld van de soms abstracte concepten die zij aanhaalt. Tenslotte is dat ook de aanzet tot verdoemenis, de alomvattende abstrahering van de complexe werkelijkheid.
Displaying 1 - 29 of 29 reviews