Jump to ratings and reviews
Rate this book

Het kleine heelal

Rate this book
Raaf heeft vette pech. Ze is geschorst op school, haar vader staat ergens vast in het buitenland en tot overmaat van ramp is er een lekkage in hun appartement. Met haar moeder gaat ze daarom tijdelijk in een oude caravan op camping 'Het kleine heelal' wonen.

In de herfst is er niet veel te beleven ― zeker niet als haar moeder gewoon moet werken en haar beste vriendin Miracle op school zit, zonder haar. Toch heeft Raaf geen kans om zich te vervelen. Want wat doet Nicolaas, de zoon van de campingbaas, in het mysterieuze bos achter de caravans? En waarom doet haar moeder zo geheimzinnig over haar vader, die maar niet te bereiken is?

205 pages, Hardcover

First published March 14, 2023

Loading...
Loading...

About the author

Annejan Mieras

5 books2 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
171 (22%)
4 stars
393 (50%)
3 stars
184 (23%)
2 stars
23 (2%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 131 reviews
Profile Image for Marcella.
1,406 reviews88 followers
May 19, 2023
“Blijf je dezelfde als alles om je heen verandert? Als je vanbinnen steeds holler wordt?”

Peinst Raaf terwijl ze voor de spiegel staat. Ja, want wat gebeurt er als alles op de een van de andere dag om je heen verandert? Raaf woont sinds kort alleen met haar moeder in een caravan. Haar vader heeft oponthoud met zijn sleepwagen, daarom mist hij in dit plaatje, nu al dagen lang. Maar misschien mist hij ook wel vanwege die ruzies die pap en mam al een hele tijd hadden. Ruzie waar Raaf zich van verstopte, want; “Ruzie horen is erg, ruzie zien nog erger.”

En zelfs al voelt Raaf de glimlach van haar beste vriendin Miracle nog steeds door de telefoon heen (“Met ogen die fonkelen als sterretjes”) is dat eigenlijk ook niet meer hetzelfde. En het enige dat Raaf zou willen is terug naar haar huis, maar dan wel het huis waar haar vader en moeder allebei zijn, met die appelboom voor de deur en waar dat holle gevoel in haar buik nog niet bestond. Maar misschien is daarvoor eerst de waarheid nodig.

Lees mijn volledige recensie over het prachtige, kwetsbare Het kleine heelal op www.booksandmacchiatos.com!
Profile Image for Lotte van Leeuwen.
300 reviews1 follower
October 18, 2024
‘Missen is steeds weer afscheid nemen. Steeds weer verdwalen in je hoofd. Ik wist niet dat ik zó ver kon denken. Missen is een soort heelal van binnen.’

Oma en ik wilde heel graag het kinderboeken week geschenk, maar die krijg je alleen als je een kinderboek koopt. Wij kozen voor deze. Oma had hem in 2 middagen uit (dit is mega snel voor haar) en het eerste wat ze zei toen ik hem op kwam halen was: “ik ga weer kinderboeken lezen”. Na hem zelf te hebben gelezen snap ik dit precies. Niet te veel nadenken en gewoon lekker lezen. Terwijl er ondertussen op een hele simpele manier wel problemen duidelijk worden gemaakt. Oma je hebt gelijk ik denk dat we allemaal zo nu en dan weer eens een kinderboek moeten lezen.

Profile Image for Denise.
190 reviews
October 21, 2024
3,5⭐️

Het kleine heelal heeft een bijzonder plot met een thema die je niet zo vaak tegenkomt in kinderboeken. Hoewel ik het verhaal best mooi vond, was de schrijfstijl het niet helemaal voor mij. De super korte zinnen, of vaak zelfs enkele woorden, binnen de dialogen voelden wat vreemd aan. Hierdoor zat ik niet altijd even goed in het verhaal helaas. Desondanks een mooi boek!
Profile Image for Marit.
352 reviews19 followers
April 10, 2025
Een kunstwerkje van in elkaar gevlochten woorden en thema's. Geiten in verhalen zijn altijd een goed idee!!
Profile Image for Sibrich van Baalen.
319 reviews88 followers
November 7, 2024
Fantastisch kinderboek. Niet voor niets bekroond wat mij betreft. De taal is zo goed gevonden en het is zo beeldend geschreven. Er zitten veel thema's in het boek, maar die worden je niet opgedrongen, wat veel ruimte overlaat voor interpretatie.
Profile Image for De Grote Vriendelijke Podcast.
337 reviews334 followers
Read
December 26, 2023
Een grappig en spannend boek over Raaf, een meisje van 10 jaar. Ze is geschorst op school en komt onverhoopt met haar moeder op een verlaten camping te wonen. Daar ontmoet ze de mysterieuze Nikolaas, de zoon van de campingeigenaar. Een verhaal over zoeken naar houvast, toevallige ontmoetingen, geheime plekken en sterren. Uitgegeven bij Lemniscaat, met tekeningen van Evelien Jagtman. Vanaf 10 jaar.
We spreken Annejan Mieras uitgebreid in de 91ste aflevering van De Grote Vriendelijke Podcast. Luister nu via Spotify, je podcast-app of https://degrotevriendelijkepodcast.nl...
Profile Image for Suzanne.
Author 18 books29 followers
Read
December 7, 2023
Ik heb dit boek met veel plezier gelezen. Helaas was ik zo stom om hier enkele recensies te lezen, met spoilers!! Waarom, mensen?
Wat me aansprak was de setting van de camping. Beeldend en herkenbaar beschreven. De personages zijn heel eigen, en met al hun eigenaardigheden ga je zeker van ze houden.
Mooi onderwerp, daar lees je niet zo heel vaak over.
Mooie taal. Dialogen boeiend, al vond ik het soms lastig de gedachtensprongen te volgen (dat haalde mij een klein beetje uit de fictieve droom).
Een boek om vaker te lezen en er dan weer meer in te ontdekken.
Profile Image for Rianne.
198 reviews5 followers
May 19, 2025
Sommige kinderboeken zijn haast grotemensenboeken. Niet gek dat een jury dit een Gouden Griffel geeft.
Maar ik vond het fijn dat ik het heb voorgelezen. Want de thema’s zijn groot. En de ruimte, de leegte die doorklinkt in de gesprekken, moet soms worden uitgelegd. En klonk sowieso een prachtige stilte door dit boek. Heel knap gedaan.

En dit alles zonder dat N het saai begon te vinden. Ze moest zo vaak lachen, om Raaf, om Nicolaas. De stilte deed haar goed. Mij ook.

#24 - 2024 Bestseller - bookqueenchallenge
Profile Image for Tessa.
585 reviews44 followers
August 19, 2023
Ik voelde gewoon geen connectie met de personages en het verhaal 😮‍💨 Dat zal wel meer aan mij liggen dan aan het verhaal
39 reviews
January 4, 2025
In dit boek volg je Raaf van 11 jaar. Haar leven wordt opeens overhoop gegooid. Haar vader heeft ‘oponthoud’ en nu woont ze met haar moeder in een stacaravan. Ook wordt ze geschorst van school. Wanneer haar vader terugkomt en wanneer ze weer naar huis kunnen? Haar moeder geeft Raaf daar geen antwoord op.

Het verhaal van ‘Het kleine heelal’ heeft diepe lagen met thema’s van vriendschap en familie. Oude vriendschap wordt op de proef gesteld. Want hoe vertel je je beste vriendin wat er opeens allemaal thuis gebeurt? Terwijl je het zelf ook niet zo goed snapt allemaal. Nieuwe vriendschap met Nicolaas, de zoon van de campingbaas, die het ook niet makkelijk heeft.

Het boek is geen gezellig verhaal met een heel spannend avontuur. Wel laat het verhaal zien wat onverwachte veranderingen in het leven van een kind voor impact hebben. “Wat kan beter?”, is de vraag die ze meekreeg vanuit school om voor haarzelf aan te werken. Raaf past deze vraag toe op haar hele huidige situatie “Beter: De hele camping kan beter! Beter kan pap hier zijn!”. Dit is natuurlijk niet zoals school het heeft bedacht. Uiteindelijk gaat het steeds beter en worden de raadsels en vragen beantwoord die Raaf heeft over het ‘oponthoud’ van haar vader.

Voor mij als leerkracht is dit een boek die je doet inzien hoe belangrijk het is om ook altijd verder te kijken dan het gedrag van een kind. Wat maakt het kind mee? Hoe kun jij als volwassene er voor het kind zijn?
Profile Image for Nadia Nellestein.
160 reviews2 followers
October 25, 2024
Prachtig. “Het kleine heelal” is een warm en ontroerend boek, met thema’s als eenzaamheid, verlatenheid, verdriet en vriendschap, die door wondermooi gevormde zinnen worden ondersteund.

Ik heb genoten van dit verhaal over de 11-jarige Raafke (Raaf), die met haar moeder noodgedwongen op een trailerpark moet wonen, in een krakkemikkige caravan en daar bijzondere ontdekkingen doet; over haarzelf, haar vader en over Geit.

Dat dit boek de gouden griffel gewonnen heeft, begreep ik halverwege het verhaal. Aanrader!
Profile Image for Marleen.
282 reviews
April 30, 2023
Raaf woont tijdelijk met haar moeder in een oude stacaravan op een vrijwel verlaten camping, ze is geschorst van school en haar vader heeft problemen met zijn sleepwagen. Maar dan ontdekt ze achter de caravans een bijzonder bos waar Nicolaas, de zoon van de campingbaas, veel tijd doorbrengt. Ook blijkt Raafs moeder dingen achter te houden over de reden van haar vaders oponthoud. Het boek wordt dan ook steeds spannender en door middel van humor, avontuur en serieuze thema's als armoede, vriendschap, sterrenkunde, gemis en ouders die verkeerde keuzes maken heeft Annejan Mieras een prachtig jeugdboek neergezet. Een aanrader voor kinderen vanaf 10 jaar en met mooie illustraties van Evelien Jagtman.
Profile Image for Irina Peeters.
71 reviews20 followers
August 3, 2026
Een boek dat erg goed is in 'show, don't tell' en heeft daarom des te meer impact. Raaf leert gaandeweg omgaan met haar eigen emoties en vriendschappen, ze maakt fouten maar leert ook ze weer goed te maken.

Favoriete quote: 'Missen is een soort heelal vanbinnen.' Nagel op de kop.
Profile Image for Sjoukje Werkman.
107 reviews4 followers
January 29, 2025
Oh wauw ❤️🥰

‘Missen is steeds weer afscheid nemen. Steeds weer verdwalen in je hoofd. Ik wist niet dat ik zó ver kon denken. […] Missen is een soort heelal van binnen.’
Profile Image for Marijt.
385 reviews2 followers
July 23, 2023
Dit is er weer eentje: een jeugdboek waarbij de tranen over mijn wangen liepen. Een boek waarvan ik weet overtuigd ben dat lezers empathie ontwikkelen; nog niet eerder las ik een (jeugd)boek over een vader in het huis van bewaring ("niet in de gevangenis!").

Prachtig hoe raadselachtig de misstappen van de vader van Raaf beschreven worden. Het onderhuidse, ongrijpbare is prachtig geschreven. Je voelt zo mee, ook met de vage Nicolaas op de camping. Mooie personages, poëtische zinnen (vooral de spreekbeurt aan het einde van het boek).

De andere boeken van Annejan Mieras vond ik goed, maar zo goed als dit boek, had ik nog in haar werk gezien.

Groep 7/8 en OB V(MB)O - Reflecterende dimensie
Profile Image for Jinke.
37 reviews3 followers
November 4, 2024
kinderboeken die je laten janken >>>
Profile Image for Eefje Vangangelt.
134 reviews1 follower
May 21, 2023
Er zitten wel diepere lagen in dit boek, maar soms moeilijk te vinden. Kan me helemaal weer herinneren en voorstellen hoe het was om van die ongetemde puber gedachten te hebben. Leest lekker weg.
Vanaf groep 6
Profile Image for Ria.
941 reviews
Read
September 28, 2024
Sinds Portiek Zeezicht ben ik fan van Annejan Mieras haar werk. Het nog meer pakkende Homme werd na uitkomen ook vlot gelezen. Dit grootse kleine verhaal over Raaf bleef even liggen. Op de stapel ‘uit eigen kast’. ‘Lees het maar zo tegen de herfst’ kreeg ik als reactie toen ik enigszins beschaamd zei dat ik haar boek echt wel ging lezen. In een bibliotheek nog wel. Een moment, een blik. Een sombere herfstdag werd door dit advies er één met een zonnig mooi randje. De zon. De verbindende zon. De regel van Zofia: ‘In het midden van alles woont de zon.’

Eindelijk worden dan ook de boeken gelezen die al langere tijd geduldig wachten. Of er ruimte is ontstaan, er meer evenwicht is, de wereld zichtbaarder. En dan lees je een verhaal waarin de kosmos een rol speelt. Op een camping die de naam ‘Het kleine heelal’ draagt, in een ouwe caravan aan het Kometenlaantje met erachter Het Kosmosbos. Een verhaal waarin de ruimte in veel opzichten nog ver te zoeken is.
Een lege camping in het najaar waarvan je de mistroostige sfeer herkent, alles nat en stil. Een caravan met raampjes van formaat kattenluik en gele neproosjes ook. Herkenning is er niet in de onzekerheid, in de domme actie van Raaf en wat je kunt noemen het impulsieve gedrag. Je omarmt haar wel per direct.

Raaf is geschorst van school, ze woont plots in een geleende caravan met haar moeder. Moeder die ontwijkende antwoorden geeft en hard werkt voor haar ‘makkers’. Maar wil je alles weten? ‘Zolang je niks weet is alles nog mogelijk. En is thuis nog gewoon met z’n drieën. Een schrift met een irritant lieveheersbeest mee van school voor ‘wat kan er beter‘.
Vader heeft ‘oponthoud’ dat nogal lang duurt. Hij neemt geen telefoon op. Heeft de sleep nu zelf nood aan een sleep? Of wat?
Raaf ontmoet Nicolaas die permanent woont op ‘Het kleine heelal’. Ook deze tiener heeft het nodige te verstouwen. Hij leest een boek met kerstballen en ‘Niks’ voorop. Ook hij heeft een soort verlof. Een plannetje sinds september van zijn vader.
Een ‘oom’ is op zoek naar een koffertje. Er is iets met foute boel.
Met vriendin Miracle is het nu als ‘Twee sterren die dicht bij elkaar staan en om elkaar heen draaien.‘ Een vriendschap die altijd was als ‘iets vanbinnen en iets vanzelfs‘. Miracle woont nog in de Groentebuurt, dichtbij ooit Raafs huis in de Tomatenstraat, daar bij de kromme boom met schommel. Raaf tekent met Sennelier-krijtjes ‘ons verdwenen ons’. Zelfs de zomerboterhammen krijgen een plaats.
De bijpersonen als Jake, juf Norah, Gerda tot Laika en Zoef zijn als verbindingsdraadjes in het web van de verhaallijnen.

Is het allemaal triestigheid?
https://lezersgoud.nl/annejan-mieras-...
Profile Image for lethe.
631 reviews109 followers
October 30, 2024
Ik moet toch leren wat meer op mijn intuïtie te vertrouwen. Toen ik geheel onvoorbereid in Athenaeum een boek voor de Kinderboekenweek wilde uitzoeken, stond ik al gauw hiermee in mijn handen. Want: mooie kaft, Gouden Griffel gewonnen, en een aanprijzing van jaapleest.nl.
Ik ben het niet altijd met Jaap eens, maar ik heb wel een van mijn állerlievelingsboeken aan hem te danken (Waar zijt gij, schildpad / Come, Thou Tortoise van Jessica Grant).
Hier en daar een stukje lezend werd ik niet echt gegrepen*, maar wat me uiteindelijk toch over de streep trok waren nota bene de Sennelier-krijtjes waarmee de hoofdpersoon tekent.
Ik heb het op 21 oktober uitgelezen en nu, ruim een week later, moest ik het doorbladeren om te kijken waarover het ook alweer ging. Het is niet slecht geschreven, maar ik vond het weinig memorabel. Ik heb betere Gouden Griffels gelezen.

*Een boek dat me wèl gelijk aansprak was Onmogelijke wezens van Katherine Rundell, waarop ik was geattendeerd door de VPRO boekennieuwsbrief. Het opende zo veelbelovend dat ik even later bij ABC de Engelse uitgave heb gekocht. Ik heb nog twee boeken die uit moeten, maar daarna komt Impossible Creatures aan de beurt, denk ik.
Profile Image for Nienke Willemsen.
206 reviews14 followers
April 10, 2023
‘Het kleine heelal’ las ik op een (door het regenachtige weer) vrijwel lege camping in onze camperbus en voelde me een beetje samen met Raaf op camping Het kleine heelal. Waanzinnig goed boek weer van Annejan Mieras, die eerder met ‘Homme en het noodgeval’ al indruk maakte.
We ontmoeten Raaf wanneer ze als gevolg van ‘lekkage’ met haar moeder in een oude caravan op een verlaten camping intrekt. Haar vader heeft ‘grote pech’ en komt voorlopig niet thuis. Maar hoe langer het duurt hoe meer vragen Raaf krijgt: zo lang duurt grote pech of oponthoud toch niet en waarom kunnen ze niet terug naar hun huis?
Op de camping sluit ze vriendschap met Nicolaas. Nicolaas die een hoge hut heeft, een geit in het bos verzorgt en ingewikkelde dingen zegt over de zon als middelpunt van alles, sterren die niet kunnen vallen en zwarte gaten. En zo blijkt; Raaf is niet de enige die iemand mist!

‘Missen is een soort heelal van binnen’
271 reviews1 follower
October 14, 2023
'Er is ineens zo veel gebeurd, Mir.'
'Nou, hier niet. Op zondag gebeurt hier nooit veel. En ik mag niet te lang bellen.'
'Oke, Sorry. Doei.' Maar in plaats van de telefoon weg te leggen, druk ik hem nog dichter tegen mijn oor. Ik hoor Miracle een paar keer in- en uitademen en dan haar stem: 'Raaf, we zijn niet goed in ruzie.'
Ik kan alleen nog maar knikken. Voor mijn vinger bij het rode hoorntje is, valt er een druppel op. Snel veeg ik hem weg. Zout is slecht voor het scherm.

Bij bladzijde 50 hadden mijn dochter en ik besloten het boek weg te leggen, omdat de sfeer zo naar was. We voelden ons er niet fijn bij. Toen las ik alle lovende recensies en besloot dat we door moesten zetten. Gelukkig kreeg ik mijn dochter mee. En wat hebben we genoten van de prachtige gevoelige passages en de schitterende taal. Al vond dochterlief het open einde wel een beetje lastig. Genoeg stof om over door te praten dus en dat is wat ik zo mooi vind aan voorlezen, ookal is ze 11.
Profile Image for Gwen.
243 reviews
October 5, 2025
Ik heb niet veel ervaring met kinder-/jeugdboeken, maar ik vond dit verrassend goed! Verrassend vol toegankelijk omschreven abstracte concepten: schepping VS oerknal, oneindigheid van de dood en het heelal VS vergankelijkheid van het leven, missen in afwezigheid, onbedoelde fouten VS misdaden. Ik bedoel: zo zou ik het ook uit kunnen leggen aan mijn zoon van 6 (en het zijn serieus concepten waar hij al mee bezig sinds zijn vierde… Hij is de zoon van een filosoof; wat kan ik zeggen).
Profile Image for Evelyn Evertsen-Romp.
1,656 reviews104 followers
March 20, 2025
Ik begrijp wel waarom dit boek een Gouden Griffel heeft gewonnen. Het is een perfecte mix tussen mysterie en mooi geschreven. Ik vind het altijd een klein beetje irritant dat Gouden Griffel winnende boeken altijd personages hebben van een jaar of 10, die maffe dingen zeggen als: ik voel een klein heelal in mijn buik - maar wat weet ik ervan. Ik ben allang geen 10 jaar meer.
Profile Image for Petra Dijkstra.
126 reviews
July 24, 2025
Mooi geschreven boek die je meevoert in het leven van Raaf. Ze heeft 1 vriendin Miracle ( wel weer het zoveelste boek met bijzondere namen) . Ze vertrekt met haar moeder naar een camping waar ze Nicolaas ontmoet. Er z8t best wat thematiek in dit boek; vriendschap, verlies, geheimen, overleden ouder, armoede/ schulden, ouder in de gevangenis
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Imke.
218 reviews7 followers
September 21, 2024
Prima boek! Mooie, unieke thema's, een fijne en vlotte schrijfstijl, bijzondere personages en een prachtige cover. Heel mysterieus. Wel teveel losse eindjes. Het verhaal voelde niet als een geheel en ik had nog veel vragen aan het eind.
Profile Image for Tess Liebregts.
213 reviews1 follower
October 25, 2024
Ik was nieuwsgierig naar "Het Kleine Heelal", omdat het de Gouden Griffel had gewonnen. Nu ik het heb gelezen, denk ik zeker dat dat verdiend is. Het is echt een bijzonder boek, voornamelijk door de unieke karakters en het originele verhaal. Het raakte me zeer. Heb een traantje moeten wegpinken.
Profile Image for Florine.
157 reviews2 followers
January 27, 2025
3,5*
‘Missen is een soort heelal van binnen.’

Er zitten een paar van dit soort pareltjes in het boek. Mooie vondst vond ik het ook, een camping die Het kleine heelal heet, en je (voorheen) in planeten kon logeren. En de schildpad die zoef heet (of żółw…)

Het was ook wel wat afstandelijk. Ik verdwaalde niet echt in dit verhaal. Het voelde wat dun. De directeur van de school van Raaf was ook wel erg cliché.

Tot slot: mooie illustraties, dat vind ik ook nog wel het melden waard.

Profile Image for Lizan.
72 reviews
Read
May 20, 2023
Fijn verhaal over vriendschap, armoede en sterren. Vooral de dialogen (snel, grappig, raak!) tussen Raaf, Miracle en Nicolaas kon ik erg waarderen.
Displaying 1 - 30 of 131 reviews