Raaf heeft vette pech. Ze is geschorst op school, haar vader staat ergens vast in het buitenland en tot overmaat van ramp is er een lekkage in hun appartement. Met haar moeder gaat ze daarom tijdelijk in een oude caravan op camping 'Het kleine heelal' wonen.
In de herfst is er niet veel te beleven ― zeker niet als haar moeder gewoon moet werken en haar beste vriendin Miracle op school zit, zonder haar. Toch heeft Raaf geen kans om zich te vervelen. Want wat doet Nicolaas, de zoon van de campingbaas, in het mysterieuze bos achter de caravans? En waarom doet haar moeder zo geheimzinnig over haar vader, die maar niet te bereiken is?
“Blijf je dezelfde als alles om je heen verandert? Als je vanbinnen steeds holler wordt?”
Peinst Raaf terwijl ze voor de spiegel staat. Ja, want wat gebeurt er als alles op de een van de andere dag om je heen verandert? Raaf woont sinds kort alleen met haar moeder in een caravan. Haar vader heeft oponthoud met zijn sleepwagen, daarom mist hij in dit plaatje, nu al dagen lang. Maar misschien mist hij ook wel vanwege die ruzies die pap en mam al een hele tijd hadden. Ruzie waar Raaf zich van verstopte, want; “Ruzie horen is erg, ruzie zien nog erger.”
En zelfs al voelt Raaf de glimlach van haar beste vriendin Miracle nog steeds door de telefoon heen (“Met ogen die fonkelen als sterretjes”) is dat eigenlijk ook niet meer hetzelfde. En het enige dat Raaf zou willen is terug naar haar huis, maar dan wel het huis waar haar vader en moeder allebei zijn, met die appelboom voor de deur en waar dat holle gevoel in haar buik nog niet bestond. Maar misschien is daarvoor eerst de waarheid nodig.
Lees mijn volledige recensie over het prachtige, kwetsbare Het kleine heelal op www.booksandmacchiatos.com!
Unpopular opinion, maar helaas kon dit boek me niet bekoren.
Ik had al een voorgevoel door een kort verslag van een collega, het sombere omslag en de flaptekst. Jammer, want ik ben dol op beide eerdere boeken van Mieras. Maar ik heb hier constant een jeukend gevoel bij het zo klein gemaakte verhaal op een zompig vakantiehuisjespark (met weer zo'n geschorst kind dat bij teveel prikkels moet zoemen en een wat schreeuwerige hardwerkende moeder op een brommer heeft) en de bewust kortgehouden zinnetjes. De namen, de moeder die niet zegt wat eraan de hand is, het kleine jatten, de verkeerde keuzes van vader (maar hij heeft zo'n gouden hartje) - ik heb het allemaal al eens eerder gezien. En dan op manieren die sprankelender of oorspronkelijker waren.
Ik zie er niet de ultieme schoonheid in die de Griffeljury looft, maar ook niet de gevoelige onderwerpen die anders nooit in kinderboeken zouden voorkomen. Het is een prima verhaal (ondanks de vele balletjes die worden opgegooid en die aan het eind een beetje zo zo underwhelming samenkomen), een boek dat in elke schoolbieb past - maar het paste gewoon niet bij mij. Helaas.
--- Aantekeningen tijdens het lezen (spoilers!):
Een hoop 'gatver' en 'gelul' en 'bullshit' en 'tering' en nog meer uitroeptekens. I don't judge, maar het kan wel wat minder vermoeiend uitroeptekerig allemaal.
9 Ken je dat verlopen vakantieparkje uit 'Luna' (het vervolg op 'Gozert') van Pieter Koolwijk nog? Met van die verlaten speelplekjes en de uitstraling dat het hoogtepunt van het flaneren en kamperen al een tijdje geleden was? Dat deed me persoonlijk altijd denken aan 'Het Eekhoornsnest' bij Soest, naast het 'Witte Huis'. Nou, het zal wel toeval zijn, maar precies daar speelt dit verhaal zich dus héél toevallig ook af.
Ik heb binnen drie bladzijden al een Raaf, een Zoef, een Berini, een Miracle en een Tomatenstraat voor m'n kiezen gekregen - lord.
38-39 Binnen 1 spread 2x 'Met mijn vinger volg ik..' had een redacteur beter mogen zien.
-- Ik ga niet zo goed op combiwoorden als bladerblubber en tekenbeestjesparadijs.
En iets valt me steeds vaker op. Dit. Dat het lijkt of korte zinnen literair lijken. Omdat ze kort zijn. Niet lang. Zoiets als dit. Maar het zijn dan geen korte rijke zinnen die je als snoepjes wilt proeven, maar eerder een zinsbouw die het gevolg is van een trucje. En dat komt me in steeds meer Nederlandse kinderboeken lichtelijk m'n neus uit.
-- Een 'rooie rug' is oorspronkelijk het rode duizend gúlden biljet. Om even Google te citeren: 'Oudere mensen gebruiken soms nog bijnamen uit het gulden tijdperk, maar veel jongeren kennen die niet.' Lol.
-- Het lijkt nu een beetje alsof ik ontiegelijk aan het miereneuken ben, maar ik zoek écht naar het bijzondere van het 'kleine' of observerende in dit boek en ik heb het op pagina 67 nog niet gevonden. Weer een kind met een malle naam en een vader die er een potje van maakt, geschorst wordt, een malle hardwerkende moeder heeft en een akelige juf-situatie, in een bedompt vakantiehuisje. Ik wil verdomme nu eens een boek met een epische vader die niet dood is maar gewoon leuk voor z'n kind is. En dus ook niet een vader die z'n kind ontvoert naar een mal verzonnen buitenland.
En die Miracle met het grote gezin zonder auto en de kerk. Alsof ik weer in m'n geboortedorp woon en zo'n normaal gezin naar onszelf zie kijken met de 'oh wat een gek gezin zeg' bril.
Mierenneuken? Miere- afijn. Ik lees nog even verder.
93 'Als mam mij niks zegt, zeg ik haar ook niks. Maar daardoor groeit het gevoel van binnen juist. Duister en ledig.'
Duister en ledig..?
--- Gouden Griffel 2024
Ik had dit boek zelf niet helder op de radar als kanshebber voor Goud. Wel genoten van de eerdere boeken van Mieras, dus let's go met de geit. Ik bedoel, die griffel.
This entire review has been hidden because of spoilers.
‘Missen is steeds weer afscheid nemen. Steeds weer verdwalen in je hoofd. Ik wist niet dat ik zó ver kon denken. Missen is een soort heelal van binnen.’
Oma en ik wilde heel graag het kinderboeken week geschenk, maar die krijg je alleen als je een kinderboek koopt. Wij kozen voor deze. Oma had hem in 2 middagen uit (dit is mega snel voor haar) en het eerste wat ze zei toen ik hem op kwam halen was: “ik ga weer kinderboeken lezen”. Na hem zelf te hebben gelezen snap ik dit precies. Niet te veel nadenken en gewoon lekker lezen. Terwijl er ondertussen op een hele simpele manier wel problemen duidelijk worden gemaakt. Oma je hebt gelijk ik denk dat we allemaal zo nu en dan weer eens een kinderboek moeten lezen.
Het kleine heelal heeft een bijzonder plot met een thema die je niet zo vaak tegenkomt in kinderboeken. Hoewel ik het verhaal best mooi vond, was de schrijfstijl het niet helemaal voor mij. De super korte zinnen, of vaak zelfs enkele woorden, binnen de dialogen voelden wat vreemd aan. Hierdoor zat ik niet altijd even goed in het verhaal helaas. Desondanks een mooi boek!
Fantastisch kinderboek. Niet voor niets bekroond wat mij betreft. De taal is zo goed gevonden en het is zo beeldend geschreven. Er zitten veel thema's in het boek, maar die worden je niet opgedrongen, wat veel ruimte overlaat voor interpretatie.
Een grappig en spannend boek over Raaf, een meisje van 10 jaar. Ze is geschorst op school en komt onverhoopt met haar moeder op een verlaten camping te wonen. Daar ontmoet ze de mysterieuze Nikolaas, de zoon van de campingeigenaar. Een verhaal over zoeken naar houvast, toevallige ontmoetingen, geheime plekken en sterren. Uitgegeven bij Lemniscaat, met tekeningen van Evelien Jagtman. Vanaf 10 jaar. We spreken Annejan Mieras uitgebreid in de 91ste aflevering van De Grote Vriendelijke Podcast. Luister nu via Spotify, je podcast-app of https://degrotevriendelijkepodcast.nl...
Ik heb dit boek met veel plezier gelezen. Helaas was ik zo stom om hier enkele recensies te lezen, met spoilers!! Waarom, mensen? Wat me aansprak was de setting van de camping. Beeldend en herkenbaar beschreven. De personages zijn heel eigen, en met al hun eigenaardigheden ga je zeker van ze houden. Mooi onderwerp, daar lees je niet zo heel vaak over. Mooie taal. Dialogen boeiend, al vond ik het soms lastig de gedachtensprongen te volgen (dat haalde mij een klein beetje uit de fictieve droom). Een boek om vaker te lezen en er dan weer meer in te ontdekken.
Sommige kinderboeken zijn haast grotemensenboeken. Niet gek dat een jury dit een Gouden Griffel geeft. Maar ik vond het fijn dat ik het heb voorgelezen. Want de thema’s zijn groot. En de ruimte, de leegte die doorklinkt in de gesprekken, moet soms worden uitgelegd. En klonk sowieso een prachtige stilte door dit boek. Heel knap gedaan.
En dit alles zonder dat N het saai begon te vinden. Ze moest zo vaak lachen, om Raaf, om Nicolaas. De stilte deed haar goed. Mij ook.
In dit boek volg je Raaf van 11 jaar. Haar leven wordt opeens overhoop gegooid. Haar vader heeft ‘oponthoud’ en nu woont ze met haar moeder in een stacaravan. Ook wordt ze geschorst van school. Wanneer haar vader terugkomt en wanneer ze weer naar huis kunnen? Haar moeder geeft Raaf daar geen antwoord op.
Het verhaal van ‘Het kleine heelal’ heeft diepe lagen met thema’s van vriendschap en familie. Oude vriendschap wordt op de proef gesteld. Want hoe vertel je je beste vriendin wat er opeens allemaal thuis gebeurt? Terwijl je het zelf ook niet zo goed snapt allemaal. Nieuwe vriendschap met Nicolaas, de zoon van de campingbaas, die het ook niet makkelijk heeft.
Het boek is geen gezellig verhaal met een heel spannend avontuur. Wel laat het verhaal zien wat onverwachte veranderingen in het leven van een kind voor impact hebben. “Wat kan beter?”, is de vraag die ze meekreeg vanuit school om voor haarzelf aan te werken. Raaf past deze vraag toe op haar hele huidige situatie “Beter: De hele camping kan beter! Beter kan pap hier zijn!”. Dit is natuurlijk niet zoals school het heeft bedacht. Uiteindelijk gaat het steeds beter en worden de raadsels en vragen beantwoord die Raaf heeft over het ‘oponthoud’ van haar vader.
Voor mij als leerkracht is dit een boek die je doet inzien hoe belangrijk het is om ook altijd verder te kijken dan het gedrag van een kind. Wat maakt het kind mee? Hoe kun jij als volwassene er voor het kind zijn?
Prachtig. “Het kleine heelal” is een warm en ontroerend boek, met thema’s als eenzaamheid, verlatenheid, verdriet en vriendschap, die door wondermooi gevormde zinnen worden ondersteund.
Ik heb genoten van dit verhaal over de 11-jarige Raafke (Raaf), die met haar moeder noodgedwongen op een trailerpark moet wonen, in een krakkemikkige caravan en daar bijzondere ontdekkingen doet; over haarzelf, haar vader en over Geit.
Dat dit boek de gouden griffel gewonnen heeft, begreep ik halverwege het verhaal. Aanrader!
Raaf woont tijdelijk met haar moeder in een oude stacaravan op een vrijwel verlaten camping, ze is geschorst van school en haar vader heeft problemen met zijn sleepwagen. Maar dan ontdekt ze achter de caravans een bijzonder bos waar Nicolaas, de zoon van de campingbaas, veel tijd doorbrengt. Ook blijkt Raafs moeder dingen achter te houden over de reden van haar vaders oponthoud. Het boek wordt dan ook steeds spannender en door middel van humor, avontuur en serieuze thema's als armoede, vriendschap, sterrenkunde, gemis en ouders die verkeerde keuzes maken heeft Annejan Mieras een prachtig jeugdboek neergezet. Een aanrader voor kinderen vanaf 10 jaar en met mooie illustraties van Evelien Jagtman.
‘Missen is steeds weer afscheid nemen. Steeds weer verdwalen in je hoofd. Ik wist niet dat ik zó ver kon denken. […] Missen is een soort heelal van binnen.’
Dit is er weer eentje: een jeugdboek waarbij de tranen over mijn wangen liepen. Een boek waarvan ik weet overtuigd ben dat lezers empathie ontwikkelen; nog niet eerder las ik een (jeugd)boek over een vader in het huis van bewaring ("niet in de gevangenis!").
Prachtig hoe raadselachtig de misstappen van de vader van Raaf beschreven worden. Het onderhuidse, ongrijpbare is prachtig geschreven. Je voelt zo mee, ook met de vage Nicolaas op de camping. Mooie personages, poëtische zinnen (vooral de spreekbeurt aan het einde van het boek).
De andere boeken van Annejan Mieras vond ik goed, maar zo goed als dit boek, had ik nog in haar werk gezien.
Er zitten wel diepere lagen in dit boek, maar soms moeilijk te vinden. Kan me helemaal weer herinneren en voorstellen hoe het was om van die ongetemde puber gedachten te hebben. Leest lekker weg. Vanaf groep 6
Sinds Portiek Zeezicht ben ik fan van Annejan Mieras haar werk. Het nog meer pakkende Homme werd na uitkomen ook vlot gelezen. Dit grootse kleine verhaal over Raaf bleef even liggen. Op de stapel ‘uit eigen kast’. ‘Lees het maar zo tegen de herfst’ kreeg ik als reactie toen ik enigszins beschaamd zei dat ik haar boek echt wel ging lezen. In een bibliotheek nog wel. Een moment, een blik. Een sombere herfstdag werd door dit advies er één met een zonnig mooi randje. De zon. De verbindende zon. De regel van Zofia: ‘In het midden van alles woont de zon.’
Eindelijk worden dan ook de boeken gelezen die al langere tijd geduldig wachten. Of er ruimte is ontstaan, er meer evenwicht is, de wereld zichtbaarder. En dan lees je een verhaal waarin de kosmos een rol speelt. Op een camping die de naam ‘Het kleine heelal’ draagt, in een ouwe caravan aan het Kometenlaantje met erachter Het Kosmosbos. Een verhaal waarin de ruimte in veel opzichten nog ver te zoeken is. Een lege camping in het najaar waarvan je de mistroostige sfeer herkent, alles nat en stil. Een caravan met raampjes van formaat kattenluik en gele neproosjes ook. Herkenning is er niet in de onzekerheid, in de domme actie van Raaf en wat je kunt noemen het impulsieve gedrag. Je omarmt haar wel per direct.
Raaf is geschorst van school, ze woont plots in een geleende caravan met haar moeder. Moeder die ontwijkende antwoorden geeft en hard werkt voor haar ‘makkers’. Maar wil je alles weten? ‘Zolang je niks weet is alles nog mogelijk. En is thuis nog gewoon met z’n drieën. Een schrift met een irritant lieveheersbeest mee van school voor ‘wat kan er beter‘. Vader heeft ‘oponthoud’ dat nogal lang duurt. Hij neemt geen telefoon op. Heeft de sleep nu zelf nood aan een sleep? Of wat? Raaf ontmoet Nicolaas die permanent woont op ‘Het kleine heelal’. Ook deze tiener heeft het nodige te verstouwen. Hij leest een boek met kerstballen en ‘Niks’ voorop. Ook hij heeft een soort verlof. Een plannetje sinds september van zijn vader. Een ‘oom’ is op zoek naar een koffertje. Er is iets met foute boel. Met vriendin Miracle is het nu als ‘Twee sterren die dicht bij elkaar staan en om elkaar heen draaien.‘ Een vriendschap die altijd was als ‘iets vanbinnen en iets vanzelfs‘. Miracle woont nog in de Groentebuurt, dichtbij ooit Raafs huis in de Tomatenstraat, daar bij de kromme boom met schommel. Raaf tekent met Sennelier-krijtjes ‘ons verdwenen ons’. Zelfs de zomerboterhammen krijgen een plaats. De bijpersonen als Jake, juf Norah, Gerda tot Laika en Zoef zijn als verbindingsdraadjes in het web van de verhaallijnen.
Ik moet toch leren wat meer op mijn intuïtie te vertrouwen. Toen ik geheel onvoorbereid in Athenaeum een boek voor de Kinderboekenweek wilde uitzoeken, stond ik al gauw hiermee in mijn handen. Want: mooie kaft, Gouden Griffel gewonnen, en een aanprijzing van jaapleest.nl. Ik ben het niet altijd met Jaap eens, maar ik heb wel een van mijn állerlievelingsboeken aan hem te danken (Waar zijt gij, schildpad / Come, Thou Tortoise van Jessica Grant). Hier en daar een stukje lezend werd ik niet echt gegrepen*, maar wat me uiteindelijk toch over de streep trok waren nota bene de Sennelier-krijtjes waarmee de hoofdpersoon tekent. Ik heb het op 21 oktober uitgelezen en nu, ruim een week later, moest ik het doorbladeren om te kijken waarover het ook alweer ging. Het is niet slecht geschreven, maar ik vond het weinig memorabel. Ik heb betere Gouden Griffels gelezen.
*Een boek dat me wèl gelijk aansprak was Onmogelijke wezens van Katherine Rundell, waarop ik was geattendeerd door de VPRO boekennieuwsbrief. Het opende zo veelbelovend dat ik even later bij ABC de Engelse uitgave heb gekocht. Ik heb nog twee boeken die uit moeten, maar daarna komt Impossible Creatures aan de beurt, denk ik.
‘Het kleine heelal’ las ik op een (door het regenachtige weer) vrijwel lege camping in onze camperbus en voelde me een beetje samen met Raaf op camping Het kleine heelal. Waanzinnig goed boek weer van Annejan Mieras, die eerder met ‘Homme en het noodgeval’ al indruk maakte. We ontmoeten Raaf wanneer ze als gevolg van ‘lekkage’ met haar moeder in een oude caravan op een verlaten camping intrekt. Haar vader heeft ‘grote pech’ en komt voorlopig niet thuis. Maar hoe langer het duurt hoe meer vragen Raaf krijgt: zo lang duurt grote pech of oponthoud toch niet en waarom kunnen ze niet terug naar hun huis? Op de camping sluit ze vriendschap met Nicolaas. Nicolaas die een hoge hut heeft, een geit in het bos verzorgt en ingewikkelde dingen zegt over de zon als middelpunt van alles, sterren die niet kunnen vallen en zwarte gaten. En zo blijkt; Raaf is niet de enige die iemand mist!
'Er is ineens zo veel gebeurd, Mir.' 'Nou, hier niet. Op zondag gebeurt hier nooit veel. En ik mag niet te lang bellen.' 'Oke, Sorry. Doei.' Maar in plaats van de telefoon weg te leggen, druk ik hem nog dichter tegen mijn oor. Ik hoor Miracle een paar keer in- en uitademen en dan haar stem: 'Raaf, we zijn niet goed in ruzie.' Ik kan alleen nog maar knikken. Voor mijn vinger bij het rode hoorntje is, valt er een druppel op. Snel veeg ik hem weg. Zout is slecht voor het scherm.
Bij bladzijde 50 hadden mijn dochter en ik besloten het boek weg te leggen, omdat de sfeer zo naar was. We voelden ons er niet fijn bij. Toen las ik alle lovende recensies en besloot dat we door moesten zetten. Gelukkig kreeg ik mijn dochter mee. En wat hebben we genoten van de prachtige gevoelige passages en de schitterende taal. Al vond dochterlief het open einde wel een beetje lastig. Genoeg stof om over door te praten dus en dat is wat ik zo mooi vind aan voorlezen, ookal is ze 11.
Ik heb niet veel ervaring met kinder-/jeugdboeken, maar ik vond dit verrassend goed! Verrassend vol toegankelijk omschreven abstracte concepten: schepping VS oerknal, oneindigheid van de dood en het heelal VS vergankelijkheid van het leven, missen in afwezigheid, onbedoelde fouten VS misdaden. Ik bedoel: zo zou ik het ook uit kunnen leggen aan mijn zoon van 6 (en het zijn serieus concepten waar hij al mee bezig sinds zijn vierde… Hij is de zoon van een filosoof; wat kan ik zeggen).
Ik begrijp wel waarom dit boek een Gouden Griffel heeft gewonnen. Het is een perfecte mix tussen mysterie en mooi geschreven. Ik vind het altijd een klein beetje irritant dat Gouden Griffel winnende boeken altijd personages hebben van een jaar of 10, die maffe dingen zeggen als: ik voel een klein heelal in mijn buik - maar wat weet ik ervan. Ik ben allang geen 10 jaar meer.
Mooi geschreven boek die je meevoert in het leven van Raaf. Ze heeft 1 vriendin Miracle ( wel weer het zoveelste boek met bijzondere namen) . Ze vertrekt met haar moeder naar een camping waar ze Nicolaas ontmoet. Er z8t best wat thematiek in dit boek; vriendschap, verlies, geheimen, overleden ouder, armoede/ schulden, ouder in de gevangenis
This entire review has been hidden because of spoilers.
Prima boek! Mooie, unieke thema's, een fijne en vlotte schrijfstijl, bijzondere personages en een prachtige cover. Heel mysterieus. Wel teveel losse eindjes. Het verhaal voelde niet als een geheel en ik had nog veel vragen aan het eind.
Ik was nieuwsgierig naar "Het Kleine Heelal", omdat het de Gouden Griffel had gewonnen. Nu ik het heb gelezen, denk ik zeker dat dat verdiend is. Het is echt een bijzonder boek, voornamelijk door de unieke karakters en het originele verhaal. Het raakte me zeer. Heb een traantje moeten wegpinken.
Er zitten een paar van dit soort pareltjes in het boek. Mooie vondst vond ik het ook, een camping die Het kleine heelal heet, en je (voorheen) in planeten kon logeren. En de schildpad die zoef heet (of żółw…)
Het was ook wel wat afstandelijk. Ik verdwaalde niet echt in dit verhaal. Het voelde wat dun. De directeur van de school van Raaf was ook wel erg cliché.
Tot slot: mooie illustraties, dat vind ik ook nog wel het melden waard.