Een verlangen naar ontroostbaarheid: Over leven, kunst en dood

by Patricia De Martelaere

Een verlangen naar ontroostbaarheid bevat twaalf essays over wezenlijke onderwerpen als leven en dood, kunst, schrijven, spreken en lezen, over 'de kleur van klanken', over 'fictie' in de literatuur en 'het dagboek en de dood'. Wittgenstein is een van de telkens terugkerende namen, Freud een andere; Friedrich Nietzsche is de vrijwel onzichtbare toeschouwer. Zoals Herman de Coninck schrijft in het Nieuw Wereldtijdschrift: 'Patricia de Martelaere is de enige filosofe in dit taalgebied die van filosofie niet alleen iets onacademisch, iets begrijpelijks, maar ook iets aangrijpends kan maken. Denken is een ramp. De essays van De Martelaere zijn rampenplannen.'

Genres: Philosophy, Nonfiction, Essays, Literature

171 pages, Paperback

First published January 1, 1993

About the author

Patricia Marie Madeleine Godelieve De Martelaere was een Vlaams filosofe, hoogleraar, auteur en essayist.

Patricia De Martelaere in de Nederlandstalige Wikipedia

Patricia De Martelaere in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Patricia De Martelaere bij "Schrijversgewijs"


Patricia Marie Madeleine Godelieve De Martelaere was a Flemish philosopher, professor, author and essayist.

De Martelaere studied philosophy at the Catholic University of Leuven, where in 1984 she obtained a PhD in philosophy on a thesis on the skepticism of David Hume. She taught as professor at the Catholic University of Leuven. She was also linked to the Catholic University of Brussels as a professor. Her publications include works about David Hume, Arthur Schopenhauer, Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud, Ludwig Wittgenstein and Jacques Derrida.

Besides her philosophical activities, she was also active as a writer of several novels such as Littekens and Het onverwachte antwoord

Patricia De Martelaere in the English Wikipedia

Reviews

[Evi · Rating 4 out of 5]

Regelmatig was ik het roerend oneens met De Martelaere, tot ik er zelfs een beetje boos van werd. Net daarom verdient ze 4 sterren: literatuur die niet beroert bekoort niet.

[Jona Meijer · Rating 5 out of 5]

geweldig, dit boek is vol met inzichten en gedachtes die mij doen denken aan een truffel trip, ik zal nooit dit boek niet lezen

[leren_lezen · Rating 3 out of 5]

Ik weet het niet zo goed. Sommige essays vond ik erg sterk - zoals de essays over Freud's Beyond the Pleasure Principle, de melancholie en de kleine zeemeermin - en andere weer helemaal niet, zoals de essays over zelfmoord en de relatie tussen taal en de werkelijkheid via Wittgenstein.

Het is duidelijk dat de Martelaere enorm goed in de stof zit, en dat het eigenlijk gewoon heel knap en bewondersingswaardig is dat je dit soort essays kunt schrijven. Maar, het gevoel wat ik vaker heb bij sommige psychoanalytisch theoretici bleef uiteindelijk toch knagen: het onnodig verstoppen achter wollig taalgebruik, het maken van grandiose claims zonder deze te onderbouwen (erg problematisch als het bijvoorbeeld 'de zelfmoordenaar' of 'de verliefde mens' betreft), het bijna mannelijk 'fetisjheren' van de grootste existentialistische zaken des levens (liefde, dood, zelfmoord, schrijverschap, kunst, verlangen, taal) waar het minder salonfähige existentiële ontbreekt (bijvoorbeeld lichamelijkheid, genot, seks, daadwerkelijke verbinding voorbij het imaginaire, affect, gezelligheid?), het maken van normatieve en daarmee normerende claims maken zonder ze als zodanig te benoemen (mede door ze te presenteren als de letterlijke interpretatie van een grote denker), etc. Ik denk dat iets meer retorische bescheidenheid (?) en een minder fallische schrijfstijl de essays voor mij mooier en fijner hadden gemaakt.

[Luc Van Ginneken · Rating 5 out of 5]

Ik had deze in boekvorm gebundelde essays van Patricia De Martelaere ooit gedeeltelijk gelezen toen ik het boek uit de bibliotheek had ontleend. Toen ik het boek naderhand opnieuw wilde ontlenen, was het jammer genoeg niet meer beschikbaar in de catalogus. Het stond hoog op mijn verlanglijstje, maar het was zeer moeilijk om een kopie hiervan te bemachtigen omdat het boek niet meer beschikbaar was (en is). Gelukkig heb ik vrij recent toch nog een tweedehands exemplaar op de kop kunnen tikken.

Dit boek, samengesteld uit een reeks diepgaande filosofische essays geschreven door deze Vlaamse filosofe, vraagt om je volle aandacht als lezer. De teksten vereisen soms een zorgvuldige lezing en herlezen om de complexe gedachtegangen van de auteur goed te kunnen volgen. Daarnaast vond ik het nuttig om bepaalde psychologische begrippen en principes op te zoeken tijdens het lezen, zodat de essays (waarin het woord “verlangen” vaak een belangrijke plaats inneemt) nog beter toegankelijk worden. Ondanks deze uitdaging is het een bijzonder intrigerend boek dat je als lezer uitdaagt en prikkelt. Wie interesse heeft in de raakvlakken tussen psychologie en filosofie, zal ongetwijfeld geboeid raken door de diepgaande reflecties en originele inzichten die het boek biedt. Het is een aanrader voor wie bereid is zich onder te dompelen in een intellectueel verhaal dat zowel inzicht als reflectie biedt. Voor de lezer die bereid is om de tijd te nemen, levert dit werk een verrijkende leeservaring op. Mijn favorieten: het grappige doch cynische "De kleine zeemeermin", het paradoxale "Om niets te zeggen, of De nieuwe kleren van de keizer", en het obligate "Een verlangen naar ontroostbaarheid".

[Arvid Steyaert · Rating 3 out of 5]

Religie, liefde en kunst zijn, elk op zich, mogelijke antwoorden op het onoverkomelijk verlangen essentieel te zijn tegenover de wereld. Maar het enige, althans tijdelijk, afdoende antwoord waar dit verlangen buitensporig is, en tegelijk de twijfel grenzeloos, is kunst. God is de minnaar die, als hij bestond, de meest feilloze garantie zou bieden -maar het is niet zeker of hij bestaat, men moet op zijn bestaan 'wedden', zoals Pascal zei. De beminde van vlees en bloed bestaat zeker, maar haar liefde is geen zekerheid. Alleen het kunstwerk is in staat de onbetwijfelbare, onverwoestbare zekerheid te geven van bestaan en betekenis, de volmaakte coïncidentie van zien en zijn.


Voor mij met momenten heel taai om te lezen, maar zeker de moeite !

[Cato Catteeuw · Rating 5 out of 5]

‘Het leven zelf is daarom niet minder dodelijk: het leidt na veel inspanning, veel verdriet en veel tijd naar hetzelfde eindresultaat, dat klaarblijkelijk veel gemakkelijker en veel sneller bereikt had kunnen worden vanuit de weigering om verder te gaan.’

Pffff hou die T voor jezelf meid :((

[Luk Boelaert · Rating 5 out of 5]

"De wereld is een woord": in eenvoudige helderheid uitgelegd wat zo fundamenteel is. De wereld komt onder woorden ...

[Karin]

Beuh

[Alice De Waele]

heel erg mooi!

[Marten · Rating 3 out of 5]

Afwisselend mijn inzicht verrijkend en mij te dicht.