Jump to ratings and reviews
Rate this book

Ontijd

Rate this book
Wat brengt iemand tot een dergelijk besluit en hoe ervaren verschillende naasten deze keuze, ook als ze voorstander zijn van zelfbeschikking en euthanasie?Als kunstenaar Leo door een beroerte niet meer kan schilderen, valt de bodem onder zijn bestaan weg. De aankondiging dat hij zijn levenseinde in eigen hand wil nemen, slaat bij zijn drie kinderen in als een bom. Ze reageren ieder op hun eigen wijze. Het besluit van hun vader confronteert hen met de niet altijd soepele relatie met hem en met de uitdagingen in hun eigen leven. Door zijn keuze en de reacties van zijn kinderen wordt Leo gedwongen een traumatisch verlies uit zijn verleden onder ogen te zien. Deze roman, die ondanks het thema licht van toon is, duikt in de relationele en psychologische aspecten van het zelfgekozen levenseinde binnen een bijzondere familie. Komen ze dichter bij elkaar en slagen ze erin hun eigen leven op de rails te houden? En blijft Leo bij zijn voornemen tot levensbe‘indiging?

Paperback

Published February 1, 2023

2 people are currently reading
16 people want to read

About the author

Judith de Graaf

2 books5 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
13 (56%)
4 stars
7 (30%)
3 stars
1 (4%)
2 stars
2 (8%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
Profile Image for Marleen.
272 reviews
March 8, 2023
Wat een mooie debuutroman over familie, verlies en euthanasie. Je verwacht misschien een zwaar boek bij zulke thema's, maar het verhaal leest juist lekker weg en is licht van toon. Afwisselend wordt er in elk hoofdstuk een personage gevolgd: vader Leo en twee van zijn drie kinderen, Jarel en Liedje. Je leert zo iedereen goed kennen en kunt je steeds beter verplaatsen in hun levens. Leo's geschiedenis wordt naarmate het boek vordert steeds duidelijker en je begrijpt steeds beter wat voor impact zijn jeugd op zijn verdere leven heeft gehad. Schrijfster Judith de Graaf heeft me echt weten te grijpen met dit verhaal; de personages gaan voor je leven en je ergert je soms aan ze en dan weer voel je juist met ze mee en begrijp je waarom ze doen wat ze doen. Veel mensen komen in aanraking met het thema voltooid leven en dit is een boek dat het van verschillende kanten belicht binnen een familie en daarom een aanrader is als je er meer over wilt lezen en je het thema wilt bezien vanuit verschillende standpunten. Het boek legt de menselijkheid ervan heel mooi bloot en dat het niet zo zwart-wit hoeft te zijn als dat het in eerste instantie lijkt. Ook de schrijfstijl van Judith is heel prettig en mooi beeldend.
Profile Image for Johanna.
278 reviews24 followers
Read
July 26, 2023
Het is bijna niet mogelijk om in een paar woorden iets over deze roman te zeggen.

De inhoud zet aan tot nadenken: hoeveel invloed hebben gebeurtenissen in het verleden nog steeds in het heden, hoe zijn familiepatronen/communicatielijnen ontstaan en is het mogelijk (of gewenst) om die een keer te doorbreken, heeft een mens recht om zelf te beslissen hoe zijn leven wel of niet verder gaat en ga zo maar door.

Tegelijkertijd is er veel te zeggen over de wijze waarop Judith de Graaf dit heeft verwerkt. Heel soepel, bijna terloops schetst zij deze familie. Zij maakt gebruik van dialogen, van sfeeromschrijvingen, van schilderijen aan de hand waarvan een deel van de geschiedenis wordt blootgegeven.

Kortom: zowel qua inhoud als qua stijl vond ik dit een fijne leeservaring.

Meer is te vinden op mijn lees- & leefblog: https://www.theonlymrsjo.nl/boek-revi...
Profile Image for Chantal.
414 reviews13 followers
June 5, 2023
Alweer een uitermate aangename leeservaring, deze debuutroman. Over familie, over oud worden, over opgroeien en je plaats vinden/nemen in de volwassen wereld. Heel mooi verwoord en aangenaam om te lezen.
Profile Image for Diane.
295 reviews12 followers
March 20, 2023
Judith de Graaf is psychotherapeut en systeemtherapeut in Utrecht. Ontijd is haar debuutroman.

Ik heb de betekenis van de titel opgezocht en in het woordenboek staat:
1) Onbehoorlijke tijd 2) Ongelegen ogenblik 3) Ongeschikt ogenblik 4) Ontij 5) Slechte periode. Een betere titel voor dit boek was niet aan de orde geweest. Het past helemaal bij dit thema.

In Ontijd besluit kunstenaar Leo dat het genoeg is geweest, na een herseninfarct lukt het hem niet meer om zijn passie uit te voeren, het schilderen. Hij vertelt terloops aan zijn kinderen dat hij de spullen om zijn levenseinde in eigen hand te nemen in de kast heeft staan omdat hij niet op de manier wil overlijden als zijn eigen vader heeft gedaan, oud en dement in een tehuis.
Zijn kinderen en ex-vrouwen hebben veel moeite met dit besluit en proberen op allerlei manieren hem hiervan te weerhouden waardoor er in de familie rondom Leo een bijzondere verandering merkbaar wordt….

‘Minder bang voor het leven, minder bang voor de dood.’

Door middel van het bekijken van zijn eigen schilderijen laat Judith de Graaf de lezer kennismaken met Leo en beschrijft ze in een paar alinea’s zijn huwelijken en kinderen.
Hij heeft geen gemakkelijk leven gehad en het de mensen om hem heen ook niet gemakkelijk gemaakt. Vanaf het eerste moment voelt de lezer de nood waar hij in zit, De frustratie omdat hij er alles aan heeft gedaan om te herstellen .En als hij dan de moeilijke beslissing heeft gemaakt dat het genoeg is geweest de strijd met zijn kinderen.
Het verschil hoe ieder kind tegen deze beslissing aankijkt en benadert vanuit zijn of haar belevingswereld, De een als moeder, de ander als zoon en de derde als arts.
De gesprekken zijn intiem en persoonlijk, ook redelijk pittig en confronterend van aard.
Toch is het echt een roman en geen zware kost dat er gelezen wordt.
Deze roman wordt gelezen terwijl de gedachten van de personages en ook die van de lezer alle kanten opgaan.
Toch is de toon hiervan ondanks het moeilijk bespreekbare onderwerp opvallend rustig, nuchter en niet vol tranen.

Dit boek is mooi om zelf te lezen maar nog beter om in een leesclub te lezen omdat er naderhand veel vragen zijn die in een groep heel goed besproken kunnen worden.
1 review
March 19, 2023
Mooie debuutroman over een actueel en moeilijk onderwerp, dat niet 'zwaar' wordt beschreven. Het verhaal is boeiend, verteld vanuit de verschillende perspectieven van de hoofdpersonen en je gaat echt meeleven met de verschillende personages. Het talent van Judith de Graaf om systemisch te kijken, denken en werken komt terug in haar schrijfstijl en boek. Het verhaal is mooi afgerond én er blijven vragen over, waardoor je er ook na het lezen, nog over blijft filosoferen.
Wij gaan het ook in onze leesclub (met professionals uit GGZ) behandelen, de verschillende invalshoeken om naar zelfeuthanasie te kijken geven ruimte voor een levendige discussie. Kortom: een aanrader!

  
1 review
March 19, 2023
Prachtige debuutroman van Judith de Graaf. Meeslepend verhaal vanuit verschillende personages beschreven. Verleden komt steeds meer tot leven in het hier en nu en trekt zijn sporen door de generaties.
Lichtvoetig geschreven, tastbaar en invoelbaar. Echt een aanrader!
4 reviews
March 19, 2023
Prachtige roman van Judith de Graaf. Een heel actueel en interessant onderwerp en zo mooi en verfijnd geschreven dat je je helemaal in de personages gaat inleven. Ik zie uit naar haar volgende roman!
Profile Image for Henriette.
369 reviews35 followers
March 19, 2023
Ontijd is een onwaarschijnlijk goed en toegankelijk geschreven debuutroman. Het thema zet aan tot nadenken over het recht op zelfbeschikking, maar is nergens zwaar. Integendeel, het is een onderwerp dat je misschien liever uit de weg gaat, maar waarover je na het lezen van dit boek veel makkelijker zult kunnen praten.
1 review
March 26, 2023
Heel mooi debuut van Judith de Graaf. Met een lichte touch weet ze een zwaar en ingewikkeld onderwerp te beschrijven in een goed geschreven roman. Vanuit verschillende perspectieven wordt het thema zelfgekozen dood beschreven. De Graaf doet dat zonder zelf een kant te kiezen. Dat laat ze over aan haar lezers. Het komt het boek zeer ten goede. De Graaf schrijft helder en maakt mooie zinnen die je doen verlangen naar meer. Dit is een boek dat door velen gelezen moet worden.
1 review
August 5, 2023
Heel mooei psychologische roman die heel makkelijk leest en grappig is. Heerlijk die zelfreflectie en de spiegel die kinderen hun ouders voorhouden. De vorm om voltooid leven vanuit verschillende perspectieven te beschrijven is sterk. Zeker ook een aanrader voor mensen die dit zelf of van dichtbij meemaken.
Profile Image for Gerjo Schepers.
9 reviews1 follower
August 29, 2025
Wat een leesgeluk. Na eerst met buitengewoon veel plezier Alma gelezen te hebben, pakte ik direct door met het eerste boek van Judith de Graaf: Ontijd.

De prachtig blauwe cover trekt direct aan. Dit keer gaat het verhaal over Leo die na een beroerte nooit meer echt kan leven. Want tekenen en schilderen lukt niet meer. Dus hij wil zijn levenseinde in eigen hand nemen en dat bericht verbijstert de kinderen en zijn ex partners.

Elk van de drie kinderen reageert op een eigen manier. En het heeft binnen hun eigen relaties ook weer zijn neerslag. En zoals zijn therapeut hem voorhoudt, is het ook niet vreemd dat Leo door alle reacties van dierbaren toch weer twijfelt. Want wat is het goede moment ?

Judith beschrijft op een intieme krachtige kwetsbare manier hoe ieder van de personages worstelt en tegelijkertijd tot groei komt. En hoe oud zeer dat altijd onbesproken is gebleven nu toch aan de oppervlakte komt.

Enkele mooie zinnen die me ontroerden:

“De regisseur tevens hoofdrolspeler zou het toneel verlaten hebben terwijl de rest van de cast nog niet was uitgespeeld.”

“Aha! Dus je doet het voor ons, je leven voortijdig beëindigen? Is dat wat je zegt, Leo? Geweldig! Een Jezus Christus!”

“Spijt is gejammer, berouw is zuiverend zout in de wond wrijven en verantwoordelijkheid nemen.”

De liedtekst raakte me nog het meest
You came a hundred years after
To bring lightness and laughter
A secret no longer
Her name makes you stronger
Louisa Louisa Louisa

Dank Judith voor dit indrukwekkend mooie boek, na je twee boeken in één weekend fan van je werk!
1 review
March 26, 2023
Wat een mooi boek is Ontijd van Judith de Graaf! Het gaat over de keuze van Leo om zijn leven te willen beëindigen omdat het voor hem niet zinvol genoeg meer is om voort te kunnen zetten. Maar vooral gaat het over familie relaties. Over het gezin waarin Leo opgroeide en gebeurtenissen die hem hebben getekend. Over hoe hij geworden is wie hij is, wat voor vader hij was en wat voor echtgenoot. Dit wordt beschreven vanuit de blik van Leo en dat van twee van zijn kinderen. Heel mooi en treffend beschrijft Judith de Graaf de verschillende personages en verhaallijnen. Ik werd er in meegetrokken en wilde steeds verder lezen. Een inspirerend boek dat me ook aan het denken heeft gezet. Een aanrader.
1 review
March 21, 2023
Fluently written family story. Interesting dialogues and well thougt through relations and their psychological bonding. Realistic, serious and also humoristic. It was a bit sad to say goodbye to the real life sympathetic characters.
21 reviews
May 21, 2025
Dit boek is een mooie combinatie van inhoud die aanzet tot nadenken en een fijne soepele wijze waarop het is geschreven.
265 reviews8 followers
May 18, 2023
Mooi en pakkend boek over een voltooid leven!

In Ontijd volgen we schilder/tekenaar Leo die na een hersenbloeding zijn geliefkoosde bezigheid tekenen nauwelijks of toch heel erg moeilijk kan beoefenen. Hij ziet zijn leven vanaf dat moment als zinloos in en neemt daarom het besluit uit het leven te stappen.

Leo was tweemaal gehuwd en kreeg met zijn echtgenotes drie kinderen Bobbi, Jarel en Liedje.
Hij confronteert zijn kinderen met zijn voornemen en zoals te verwachten viel kunnen deze daar niet mee om, alhoewel…
Afwisselend krijgen we vervolgens een inzicht in de levens van Leo, Jarel en Liedje en leren hen beter kennen en begrijpen. Ze geven allemaal een andere invulling over vaders besluit.

Leo’s geschiedenis ontluikt beetje bij beetje. Daaruit kunnen we alleen maar concluderen dat Leo geen gemakkelijke jeugd heeft gehad en dit gans zijn leven heeft meegedragen, wat uiteindelijk ook op en voor zijn naasten een grote impact had.
Vaders beslissing kwam bij zowel Jarel als Liedje binnen als een donderslag bij heldere hemel en beiden hebben een aparte benadering en aanpak hierover.

Jarel en Liedje besluiten het tijdens individuele gesprekken met hun papa over hun standpunt hieromtrent te hebben. Tevens maken ze van de gelegenheid gebruik om de familiegeschiedenis bloot te leggen en stellen ze vragen over vroeger en confronteren hun vader met en over zijn vroeger en huidig gedrag.
Beetje bij beetje worden we wegwijs gemaakt in het getroebleerde leven van Leo en de impact van zijn gedrag op zijn echtgenotes, zijn kinderen en zijn omgeving.

Gaandeweg krijg je als lezer een klare kijk op de situatie, wanneer de standpunten van iedereen uitgediept en verduidelijkt worden. De onderlinge relaties en spanningen zijn goed uitgewerkt en geven een heel geloofwaardige indruk.
Het boek is meer dan een verhaal, het is een boek waar je je als lezer zal afvragen of je zelf ook een identieke beslissing zou nemen, of hoe je als kind of naaste daar zou op kunnen reageren.

De vlotte schijfstijl, de verhelderende, pittige maar realistisch neergeschreven dialogen maken dat dit boek heel erg vlot wegleest.
‘Ontijd’ gaat over een heel zwaar thema, maar toch wist de auteur het onderwerp licht te benaderen zonder daardoor de essentie uit de weg te gaan. Het boek boeide mij dan ook van begin tot einde

Dit debuut met verschillende invalshoeken van en over zelfdoding en euthanasie is wat mij betreft een aanrader voor elke mantelzorger en hulpverlener omdat het een interessante kijk geeft op hoe een persoon tot een beslissing over levenseinde wordt gebracht.

Ik waardeer dit boeiende boek graag met vijf sterren.

Meer interessante recensies zijn te lezen op www.indeboekenkast.com
Displaying 1 - 15 of 15 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.