Memories: My Life as an International Leader in Health, Suffrage, and Peace

by Aletta Jacobs, Harriet Feinberg (Editor), Harriet Pass Friedenreich (Afterword)

The first Dutch woman to earn a medical degree, Aletta H. Jacobs pioneered health care reforms and access to birth control for prostitutes and saleswomen. A leader in the international women's suffrage and peace movements, she joined Carrie Chapman Catt on a year-long round-the-world lecture tour. Jacobs recounts her remarkable experiences in a voice that is often witty, sometimes angry, and always indomitable.

Genres: Nonfiction, Biography, Feminism, History

272 pages, Paperback

First published January 1, 1924

About the author

Dutch physician Aletta Jacobs, the first woman to receive a medical degree in the Netherlands, opened a birth control clinic in Amsterdam in 1882.

This suffrage activist, born into a Jewish family in the small town, accomplished much in different fields, such as medicine and lower-class aid. She officially attended a university as the female.

https://en.wikipedia.org/wiki/Aletta_...

Reviews

[Elly Lewin · Rating 5 out of 5]

'Uit elk woord dat zij sprak, klonk mij haar alles overheersende liefde voor de mensheid tegen.'
Dit schrijft Aletta Jacobs over de Zuid-Afrikaanse schrijfster Olive Schreiner, maar ik zou het over Aletta Jacobs willen schrijven. Wat een enorm respect heb ik voor die vrouw gekregen door het lezen van deze memoires - ik zal het woord 'powervrouw' nooit meer ijdel gebruiken en Aletta Jacobs is de powervrouw aller powervrouwen, en een echt, oprecht goed mens. Zij trok zich het lijden in de wereld aan en stelde alles in het werk om dat lijden te verkleinen. Dat deed ze zonder zichzelf weg te cijferen - in eerste instantie wilde zij arts worden voor zichzelf, om haar intelligentie te kunnen gebruiken. Daarna werd ze meer en meer activistisch door de misstanden die zij in haar functie van dokter tegenkwam, en waar ze later actief naar op zoek ging. Inhoudelijk ben ik het grotendeels met haar eens, denk ik dat ze in bepaalde opzichten haar tijd vér vooruit was (ze pleitte voor anticonceptie! in het 19e-eeuwse Nederland!!!), niet altijd overigens, maar steeds worden al haar opvattingen gevormd door één overweging en dat is het welzijn van de betrokken mensen. En dat vond ik oprecht roerend, dat diepgevoelde, ernstige - zelfs humorloze, maar daardoor des te integerder engagement. En daarbij: nooit arrogant, maar ook niet vals bescheiden, zeer uitgesproken maar altijd beschaafd. Vriendelijk ook, een geliefd iemand. Ik kreeg een brok in mijn keel van haar beschrijving van haar oude dag: 'De laatste jaren zijn voor mij ware feestjaren geweest. Al de vriendelijkheid, de welgemeende hartelijkheid en hulde welke ik heb mogen vinden, laat het mij nog eens oprecht verzekeren, zij hebben mij honderdvoudig de verguizing vergoed welke ik jarenlang van velen van mijn landgenoten heb moeten ondergaan.'

Ik verwachtte niet eens zo veel van dit boek, maar ik heb grote delen met open mond gelezen, wilde steeds weer stukken voorlezen aan wie er maar in de buurt was, bizarre voorbeelden van discriminatie, vooroordelen, snedige replieken van Jacobs en haar medestanders, het bewijs dat reaguurders al bestonden vóór het internet ('lieden die de moed misten om hun kwetsende uitlatingen van een ondertekening te voorzien'). Ik heb er ook veel van geleerd - Jacobs had een nog bredere interesse én een meer internationale oriëntatie dan ik van tevoren wist. Hoewel sommige lezers zich misschien wat door het ouderwetse taalgebruik heen zullen moeten wringen (de spelling is gemoderniseerd, maar de woordkeus niet) en de stijl ook zeker wel verouderd aandoet, vind ik dit boek inhoudelijk een grote aanrader voor iedereen die zich voelt aangetrokken tot mensen met een alles overheersende liefde voor de mensheid.

[Merel · Rating 4 out of 5]

Nooit geweten dat Aletta Jacobs zoveel heeft betekend voor (Nederlandse) vrouwen en andere minderheden. Met een onvermoeibare drive om waar ze ook kwam van betekenis te zijn, heel inspirerend. Ik werd doodmoe van alleen al het lezen over het tempo waarmee ze verenigingen, politieke partijen en landen aandeed om een verschil te maken. Maar ook echt dankbaar!

[Anneke · Rating 5 out of 5]

Deze vrouw was overal bij en over-all bad-ass. Ze was bij de eerste studente, was bij ongeveer alle regeringsleiders en zette zich ik voor all round vrouwenrechten, en ook nog goed in vriendschappen. Ondanks de nieuwe spelling zijn de zinnen best complex, maar dat neemt niet weg dat het soms erg grappig is.

[Jasper Smit · Rating 4 out of 5]

Raar eigenlijk dat ik dit boek niet veel eerder heb gelezen! Ik ben geïnteresseerd in de geschiedenis van gezinsplanning en voorlichting in de 19e en 20ste eeuw en daar heeft Aletta Jacobs enorm veel voor betekend. Bovendien is mijn moeder naar haar vernoemd, zowel met haar eerste als haar tweede naam.

Maar goed:
Dr. Jacobs beschrijft monter, zonder opsmuk en in lecker ouderwetsch Nederlandsch wat zij allemaal gedaan heeft. Behalve dat ze natuurlijk de eerste vrouwelijke universitair student en huisarts was, heeft ze ook gevochten voor stemrecht voor vrouwen, het gebruik van anticonceptie, regelgeving zodat winkelmeisjes niet meer 14 uur per dag (!) moesten staan, pacifisme en armoedebestrijding.
Ze moet een enorme ijzervreter zijn geweest want is vaak volledig door het slijk gehaald. Maar ze bleef gewoon doorvechten en toen ze het boek schreef (1924) was de situatie al enorm veranderd en verbeterd.
De tweede helft van het boek bestaat wel vooral uit beschrijvingen van congressen, reizen en huldigingen (veel 'prachtige bloemstukken' en lofdichten), maar het is toch fascinerend.

En vol dingen die ik niet wist. Bijvoorbeeld dat in de 19e eeuw het een ongeschreven wet was dat elke doordeweekse middag tussen twee en vier alleen hoeren en mannen met lunchpauze over de Kalverstraat liepen. Of dat pas toen de vrouwenbeweging campagne voerde voor vrouwenkiesrecht, de grondwet werd aangepast zodat vrouwen officieel uitgesloten werden.

Jacobs is natuurlijk een product van haar tijd, dus ze is veel te zedig om te vertellen wat precies de misstanden waren die ze bij arme gezinnen en onderdrukte vrouwen heeft gezien. Ze schrijft soms letterlijk dat ze het te schokkend vindt om te beschrijven. Ik denk dus dat ik ook een biografie ga lezen, ook om wat andere meningen te horen. Ook om een wat emotioneler perspectief te krijgen: Jacobs zegt maar heel weinig over haar gevoelens en zelfs als ze over haar geliefde man schrijft, geeft ze vooral een CV.

Ik denk niet dat ik haar erg vriendelijk gevonden zou hebben, maar ik ben nu wel fan!

[Robin · Rating 4 out of 5]

Boeiend boek, geschreven door een boeiende vrouw. De ene passage vond ik wat interessanter dan de andere, maar het hele boek was leuk om te lezen. Het taalgebruik is ouderwets maar de spelling is aangepast naar de huidige taalregels. Ik was een beetje bang van te voren dat het moeilijk leesbaar zou zijn, maar het omgekeerde is waar. Jacobs weet haar eigen geschiedenis erg fijn te beschrijven. Een aanrader voor iedereen die wat meer over deze belangrijke vrouw wil weten.

[Tamara Covacevich · Rating 5 out of 5]

I found this gem in the Amsterdam used English books store. I started reading it almost a year after and was surprised by such an inspiring woman. It was super interesting to read about her life, about how things were back in those days, and the writing style was super enjoyable to read. Would absolutely recommend, especially to dutchies! Thanks Aletta Jacobs.

[Irene · Rating 4 out of 5]

Wat een vrouw! Ik moest me soms wel een beetje door het oud-Nederlands en de vele (reis)details heen worstelen. Maar dat was het waard want wauw wat een vastberadenheid, en geweldig hoe ze niet lijkt te twijfelen aan zichzelf wanneer ze op tegenstand stuit. Heel inspirerend. En ze heeft zich naast het vrouwenkiesrecht hard gemaakt voor allerlei andere zaken waar ik geen weet van had.

[Joke · Rating 5 out of 5]

Erg inspirerend! Belangrijk boek en goed om stil te staan bij wat deze ene vrouw heeft bereikt in een leven en hoe kort geleden het eigenlijk nog maar is dat we als vrouwen echt mee mogen doen in de maatschappij. Dit boek is nog geen 100 jaar oud. De aanhouder wint dus soms toch.

Ook heerlijk hoe gevat en scherp ze discussies aan kon gaan en opkwam voor haar mening en ideeën:

"Volkomen te goeder trouw, verkondigde ‘professor’ de toentertijd vrijwel door ieder gehuldigde stelling, dat het voldoen aan zijn geslachtsdrift bij den man een eisch der gezondheid was en dat het daarom gemeenschapsbelang was er voor te zorgen, dat door het bevredigen van dien drift aan zijn gezondheid geen of zoo weinig mogelijk schade werd berokkend.
‘Indien dat werkelijk uwe meening is’, antwoordde
ik, ‘zijt gij zedelijk verplicht uw dochters voor dit doel beschikbaar te stellen.’
Gelegenheid om deze stelling nader te motiveeren, werd mij niet geschonken."

[Yvonne · Rating 5 out of 5]

Must read als je geïnteresseerd bent in het Nederlands feminisme. Wauw, wat een vrouw!

[Linda · Rating 5 out of 5]

Ik wist dat Aletta Jacobs als eerste vrouw aan de universiteit werd toegelaten en de eerste vrouwelijke arts was in Nederland. Pas na het lezen van haar boek kwam ik erachter dat ze nog zo ontzettend veel meer heeft betekend voor vrouwen dan ik dacht! Elk van die individuele prestaties zou iets zijn waar je, terugkijkend op je leven, best mee in je nopjes kan zijn en terecht zou kunnen denken: ik heb toch een verschil gemaakt.

Maar Jacobs deed dit niet met één ding, maar met een niet aflatende stroom van prestaties. Als eerste meisje naar de HBS, als eerste naar de universiteit, eerste arts, inzet voor de rechten van vrouwelijke werknemers, voor prostitutie, abortus, een decennialange strijd voor het vrouwenkiesrecht... Het is bijna niet te vatten. Ook haar relatie met Gerritsen zou zelfs naar huidige standaarden (100 jaar later) nog als vooruitstrevend gelden.

Het boek was daarom een genot om te lezen, zelfs terwijl er stukken waren die echt wat minder boeiden; opsommingen van namen en plaatsen die nu niet meer veel toevoegen, en reisbeschrijvingen die pagina's lang in een en-toen-en-toen-en-toen-stijl voortakkeren. Vandaar de halve ster aftrek.

Wat uit het boek niet echt duidelijk werd is waar Jacobs de middelen vandaan haalde om geregeld lange reizen in het buitenland te maken - gepriviligeerd moet ze zeker zijn geweest. Maar enerzijds heeft ze voor een deel van die priviliges heel hard moeten werken, en anderzijds heeft ze de aan haar gegeven mogelijkheden echt tot in het laatste uitgeknepen ten behoeve van anderen.

Wát een inspirerend en fascinerend leven!

4,5/5 rating

[Nyntje347 · Rating 5 out of 5]

Ik weet niet waar ik moet beginnen. Natuurlijk had ik van Aletta Jacobs gehoord, maar dat zij zo'n inspirerende vrouw was, had ik niet verwacht. Een vrouw die al jong weet dat zij dokter wil worden en de eerste vrouwelijke studente aan een universiteit wordt. Daarmee is het verhaal alleen nog maar begonnen. Vanuit haar positie als vrouwelijke arts weet zij de positie van de vrouw zo te verbeteren. Dit op nationaal en internationaal gebied.
Persoonlijk ben ik geschrokken over hoe weinig ik vooraf wist over Aletta Jacobs en de historie van het vrouwenkiesrecht en de positie van de vrouw in de maatschappij. Dit is juist iets wat op scholen gedoceerd zou moeten worden, niet alleen benoemd. De dingen die in dit boek genoemd werden zoals het lange staan als caissière, maar ook seksuele gezondheid voor vrouwen (met name prostituees). Het zijn zulke grote stappen geweest terwijl wij daar niet eens bij stil staan.
Zoals ook al eerder genoemd, is dr. Jacobs ook ontzettend verantwoordelijk geweest voor het vrouwenkiesrecht en ze geeft in haar boek de argumentatie daarin zo goed weer. Persoonlijk had ik het logisch gevonden als dit boek verplicht leeswerk geweest zou zijn voor een maatschappelijk gericht vak op de middelbare school. Het geeft namelijk weer waarom kiesrecht belangrijk is en hoe de maatschappelijke problemen van die periode opgelost werden.
Dit is voor mij één van de belangrijkste boeken die ik in mijn leven heb gelezen.

[Jose Vredendaal · Rating 5 out of 5]

Wat een geweldige vrouw. (1854-1929) Begonnen als naief meisje in een boerengemeenschap en met broers en zusjes die gelijk behandeld werden door hun ouders. Daarom vond ze het ook logisch dat ze net als haar broer en vader arts kon worden. Wat heeft het een voeten in aarde gehad, meisjes studeerden immers niet, maar ze werd arts. Ze begon niet alleen als arts, maar zag ook de benadeling van vrouwen en arbeiders en kwam er tegen in het geweer. Ze reisde de hele wereld rond, werkelijk alle werelddelen, om te spreken met allerlei vrouwen en te kijken hoe hun rol in het desbetreffende land was. Stel je eens voor hoeveel moeite dat gekost moet hebben eind 19e eeuw. Overal maakte ze vrienden en onderhield correspondentie met hen. Hoe goed moeten haar talen wel niet geweest zijn?! Ze organiseerde congressen en sprak voor vele vrouwenverenigingen. Ze werkte zich werkelijk een slag in de rondte, maar behaalde resultaat. Aan het eind van haar leven was er stemrecht voor vrouwen en waren diverse werkomstandigheden verbeterd. Natuurlijk werkte ze niet alleen, maar wat deed ze veel. In dit boek beschrijft ze zelf (mijns inziens zonder enige opschepperij) en is ook als ebook uitgegeven in het Nederlands van destijds. Een heel ander woordgebruik en spelling, maar desondanks goed leesbaar. En wat geeft het een geweldig tijdsbeeld.

[Marga · Rating 5 out of 5]

Wat een vrouw!!! Ongelofelijk waar zij voor heeft gestreden! Verdient grote bewondering!

[Kaatje Bosma · Rating 3 out of 5]

5 sterren voor Aletta, 3 voor haar boek. Inspirerende vrouw van de hoogste plank!!!

[Martina Huijsmans · Rating 5 out of 5]

100 jaar geleden geschreven… inspirerende vrouw die een wegbereider was voor vele vrouwen. Mooie ouderwetse taal.

[Kim · Rating 5 out of 5]

Wauw! Iedereen moet dit lezen.

[Lalagè · Rating 3 out of 5]

Het ouderwetse Nederlands komt elegant over en is nog prima te volgen. Het is geweldig om te lezen hoe Aletta het voor elkaar kreeg om als eerste meisje bij de jongens op de hbs in de klas te mogen zitten en te gaan studeren aan de universiteit. Als arts zet ze zich in voor diverse groepen vrouwen.

Maar het belangrijkste waar Aletta zich voor inzet is het algemeen kiesrecht voor vrouwen. Ik vind het wat opsommerig worden en het boeit me minder dan het eerste deel. Toch ben ik ontroerd als ik tegen het einde lees dat in 1919 vrouwen het actief kiesrecht krijgen en ze in 1922 voor het eerst hun stem mogen uitbrengen bij de landelijke verkiezingen.

https://lalageleest.nl/2021/01/20/her...

[Rita · Rating 2 out of 5]

1924. Memoirs, written when she was 70, of her career as a medical doctor - the first in the Netherlands -- and all the obstacles put in her path, nearly all of which she managed to overcome, by good use of connections, calm reasoning, cultivating good mentors.

Born in 1854 to a country doctor, but a well-educated one, and a very industrious though not well educated mother. The first couple chapters about her upbringing I found remarkable. Her family and upbringing were far from average, and her father took an unusually great interest in the development and education of all his 11 children. The mother ran a very efficient household.

Jacobs early became an activist for better health care for the poor, esp. for poor women. She was the first in the NL to give her patients the option of birth control [pessary, or 'Dutch cap', though it was not invented in NL]. She spent years and years fighting for women's suffrage, and lived to see it granted. Early on she started attending conferences in other countries and seemed to make friends very easily there. In her 60s, she traveled in AFrica and Asia with a well-situated American woman friend, a fellow suffragist, and again she made life-long friends during her travels. She was also into peace activism.

The book is not really readable, after the first few chapters, at least not for a modern audience, I think. Perhaps someone has written a readable biography of her... But the childhood years are quite good.

[Liesje Leest · Rating 5 out of 5]

Wat een geweldig boek geschreven door een geweldige vrouw!
Ik heb echt bewondering voor haar doorzettingsvermogen en het feit dat zij altijd vecht voor haar idealen. Als zij het ergens niet mee eens is dan laat ze van zich horen en doet er alles aan om de zaak te veranderen.

Het taalgebruik in het boek is bijzonder. De uitgave die ik heb gelezen is gepubliceerd in de jaren 70 maar het originele taalgebruik, woorden, spelling, uit 1924 is in stand gehouden en niet gemoderniseerd. Het was even wennen maar leest fijn en het is leuk om echt Aletta's woorden te lezen. Het trekt je ook makkelijker in de tijd waarover zij schrijft.

Het boek is soms chronologisch en soms thematisch ingedeeld. Het is niet de mooiste indeling vindt ik, omdat Aletta Jacobs nog al eens dingen schrijft als "maar daarover heb ik al geschreven in hoofdstuk 4" etc. Het verhaal loopt daardoor soms een beetje door elkaar. Het geeft haar wel de mogelijkheid verschillende aspecten van haar leven, haar strijd voor de rechten van de vrouw, haar strijd voor het pacifisme, de reizen die ze heeft gemaakt, meer te benadrukken dan dat, dat in een chronologische vertelling had gekund.

Maar buiten dat vond ik het een super mooi boek om te lezen en heb ik nog meer bewondering gekregen voor Aletta Jacobs dan ik van te voren al had.

[Floris Meertens]

Zeker niet de meest meeslepende biografie, maar wat een rijk en ontzagwekkend leven heeft Aletta Jacobs geleid. Ik ben ook wel groot fan van elke keer dat ze goedgemutst de liberale vrouwenhaters weer mooi op hun plek zet. Verplichte kost voor de middelbare scholen wat mij betreft (in aangepaste vorm wellicht); het geeft zo veel achtergrond van waar onze samenleving vandaan komt, en wie de grote veranderingen in gang hebben gezet.

[Laurette · Rating 4 out of 5]

Trots dat deze koppige intelligentsia zo hard heeft geijverd voor mijn helft van de mensheid, de vrouw.