What do you think?
Rate this book
Tamamlanmamış İslam Yazıları: Endülüste Raks
Modernizmin oluşturduğu pratik/faydacı/çıkarcı akılla, kalıcı yüksek değerlere ulaşabilmek mümkün müdür? Öbür yandan, her çağın yaşama evreninin kendine özgülüğünü düşünmeden aklı belirli bir çağın anlayışına hapsetmekle kendimizi ve içinde yaşadığımız dünyayı doğru anlayabilir miyiz?
Bu kitabı oluşturan yazılar, Vahiy başta olmak üzere İslâm'ın temel kaynaklarının, Müslümanların dünyaya ilişkin bilinçlerinde daha fazla rol oynaması gerektiğine inanan bir tefekkür dünyasının ürünleri. İslâm, "Nasıl bir dünya yaratmalıyız?" sorusu için sunulmuş "gerekçeli" bir tez, toplumsallıkta temellenen ve rasyonalite sunan bir davadır. Bu tezin dile getirilmesi, başlı başına hasımlar uyandırmak için yeterli bir sebeptir. "Servet, salt bazı kesimlerin arasında dolaşan bir talih olmasın" hükmünü uygulamaya koymayı istemek (zekâtı ruhuna uygun hale getirmek) G-8'in menfaatine ilişmek zorundadır. Ad kavminin militarist olduğu için iman etmediğine ve helâk edildiğine inanmak, yeryüzünün savaş makinesiyle barış içinde yaşayamamak anlamına gelir. Hayvanları boyunduruk altına almayı İblis işi olarak kavramak, Descartes-sonrası endüstriyalizmle savaşmak anlamına gelir…
Evet, Kur'an, baştan sona politik bir kitaptır. Öncelikle toplumsallığı şekillendirmek ister ve ölçeği yeryüzüdür, öznesi de bütün insanlık. Türkiye sınırlarında ya da Ortadoğu'da İslâmî bir siyasallık veya sadece Müslümanların öznesi olduğu bir siyasallık… Bunlar, hayal ya da gerçek olmasından önce Kur'an'ın kendine ölçek olarak kabul ettiği topraklar ve özneler değildir. Müslümanlar, farklı dinlere inananlar ve bir dine inanmayanlar beraberce nasıl bir dünya yaratacaklar? Kim dost kabul edilecek ve neden? Kim düşman kabul edilecek ve hangi gerekçeyle? Dosta ve düşmana gözetilen adalet ne olacak? Bu soruların hepsi, seküler akıl muhatap kabul edilerek gerekçeli bir şekilde
Bu kitabı oluşturan yazılar, Vahiy başta olmak üzere İslâm'ın temel kaynaklarının, Müslümanların dünyaya ilişkin bilinçlerinde daha fazla rol oynaması gerektiğine inanan bir tefekkür dünyasının ürünleri. İslâm, "Nasıl bir dünya yaratmalıyız?" sorusu için sunulmuş "gerekçeli" bir tez, toplumsallıkta temellenen ve rasyonalite sunan bir davadır. Bu tezin dile getirilmesi, başlı başına hasımlar uyandırmak için yeterli bir sebeptir. "Servet, salt bazı kesimlerin arasında dolaşan bir talih olmasın" hükmünü uygulamaya koymayı istemek (zekâtı ruhuna uygun hale getirmek) G-8'in menfaatine ilişmek zorundadır. Ad kavminin militarist olduğu için iman etmediğine ve helâk edildiğine inanmak, yeryüzünün savaş makinesiyle barış içinde yaşayamamak anlamına gelir. Hayvanları boyunduruk altına almayı İblis işi olarak kavramak, Descartes-sonrası endüstriyalizmle savaşmak anlamına gelir…
Evet, Kur'an, baştan sona politik bir kitaptır. Öncelikle toplumsallığı şekillendirmek ister ve ölçeği yeryüzüdür, öznesi de bütün insanlık. Türkiye sınırlarında ya da Ortadoğu'da İslâmî bir siyasallık veya sadece Müslümanların öznesi olduğu bir siyasallık… Bunlar, hayal ya da gerçek olmasından önce Kur'an'ın kendine ölçek olarak kabul ettiği topraklar ve özneler değildir. Müslümanlar, farklı dinlere inananlar ve bir dine inanmayanlar beraberce nasıl bir dünya yaratacaklar? Kim dost kabul edilecek ve neden? Kim düşman kabul edilecek ve hangi gerekçeyle? Dosta ve düşmana gözetilen adalet ne olacak? Bu soruların hepsi, seküler akıl muhatap kabul edilerek gerekçeli bir şekilde
422 pages, Paperback
First published December 1, 2010
11 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
December 20, 2011
Kuran ı anlamada ayet ayet değil, konu bütünlüğü dahilinde pasaj pasaj okumanın seküler aklın vahyin doyumuna ulaşması için daha önemli ve gerekli olduğunu vurgulamış. bazı surelere ait çıkarımları da var bu konuyla ilgili. örneğin, kıssalar konusunun aslında herkese aynı geldiği, bir kavmin azması onlara elçi gönderilmesi ve onların inkarı üzerine Allah'ın onları cezalandırması konusunda; bu kavimlerin her birinin kendine has kötü özelliklerinden dolayı cezalandırıldıklarını belirtmiş. Nuh kavmi sınıfçı/kastçı bir toplum, Ad kavmi militarist, Semud kavmi endüstriyalist idi. Tuhaf olan günümüz toplumlarının bu özelliklerinin her birini homojen olarak içeriyor olması. İşte Kuran böyle açıkladıkça anlıyoruz ne kadar sonsuz bir kitap olduğunu.
**kitabın sonundaki denemeler -nadir olarak karşılaştığımız bir şekilde- akıcı felsefi metinler.
**kitabın sonundaki denemeler -nadir olarak karşılaştığımız bir şekilde- akıcı felsefi metinler.
March 2, 2019
Bu kitabı basıldıktan sekiz yıl sonra okuduğumu ve bu incelemeyi yazarken yazarın diğer kitaplarını okumadığımı söyleyerek başlayayım.
Esat Arslan çok değerli bir iş yapıyor. Tartışmanın merkezine ayetleri pasajlarının içinde anlamamız gerektiğini yerleştiriyor. Zamanımızda gittikçe daha alışık hale geldiğimiz bir durum bu. Ayetlere tek başlarına anlam yükleme çalışması çok ilginç sonuçlar doğurabiliyor. Mesela kitapta örnek olarak geçmeyen ama Osmanlı Devletinde sultanların değişik dönemlerde kendilerine dert edindikleri bir ayet var: "Evlerinizde oturun." (Kadınlara yönelik olarak). Pasaj direkt olarak peygamber hanımlarından bahsederken, bu ayeti bütün kadınlara yüklemekte beis görmemişlerdi. Cihat, kafirlerle dostluk vs. gibi meselelerde her müslümanın bugün aşikar olduğu ve islamofobinin ayetleri pasajdan çıkarmasına karşılık olarak kullanageldiği bir tutum artık bu.
Yazar aynı şekilde geleneğe sırtını dönmek yerine gelenekle beraber hareket etmeyi, ama gerektiğinde onunla cebelleşmeyi seçiyor. Günümüz tartışmalarında çok ihtiyaç duyduğumuz bir tutum bu. Geleneğin, ilahi mesajın kendi zamanlarına dönük bir yorumu ve tartışması olduğunu tekrar tekrar vurguluyor. Ancak belki de kitabın yapmadıklarından birisi bu noktada çıkıyor. Gelenek sadece ara ara atıflarla geri getirilmesi gereken bir şey midir? Yoksa bütüncül olarak, bir amaca yönelik anlatılan bir hikayenin mantıklı kilometre taşları mıdır? Kitabın daha başında kitaptaki yazıların mantıksal bir bütünlükten ziyade parça parça düşünceleri aktardığı yazılmış elbette. Yine de bu eksikliğin baştan kabulü, eksikliği gidermiyor.
Başörtüsü, müşriklerle olan ilişkiler konusunda yazdıkları Esat Arslan'ın hüküm ayetleri üzerinden vahyi ve sünnetin vahiy ile ilişkisini anlamada yeni bir metodolojiye gitme çabaları. Ancak bu metodolojinin başka meselelerde ne gibi sonuçlar getireceği belirsiz. Helal kesimden, namaza kadar pek çok tartışma bu yeni metodoloji ile farklı noktalara çekilebilir. Yazarın bu konularda neler diyeceğini beklemek (eğer ileride ele alınmıyorsa) okurun hakkı haline geliyor. Çünkü bunlar da en az diğerleri kadar Müslüman yaşamında elzem konular.
Kitap önemli meseleleri tartışması ve yöntem sunması açısından belki de geç kalınmış ama çok değerli bir çalışma. Biz daha modern akıl ve birey ile kavgamızı yapıp barışımızı tesis edememişken, tartışma hızlı bir şekilde aklın da, bireyin de, özgür iradenin de olmadığını iddia eden yeni bir paradigmaya; karar veren insan ve sorumluluk sahibi olmak çizgisinden, doğru kararı ortaya çıkaran verilere ve sorumluluğu terk ettiğimiz algoritmalar çizgisine doğru kayıyor. Alakasız kalmamak için, bu tartışmaların üzerinin örtülmesi değil, daha da aşikar hale getirilmesi gerekir belki de.
Esat Arslan çok değerli bir iş yapıyor. Tartışmanın merkezine ayetleri pasajlarının içinde anlamamız gerektiğini yerleştiriyor. Zamanımızda gittikçe daha alışık hale geldiğimiz bir durum bu. Ayetlere tek başlarına anlam yükleme çalışması çok ilginç sonuçlar doğurabiliyor. Mesela kitapta örnek olarak geçmeyen ama Osmanlı Devletinde sultanların değişik dönemlerde kendilerine dert edindikleri bir ayet var: "Evlerinizde oturun." (Kadınlara yönelik olarak). Pasaj direkt olarak peygamber hanımlarından bahsederken, bu ayeti bütün kadınlara yüklemekte beis görmemişlerdi. Cihat, kafirlerle dostluk vs. gibi meselelerde her müslümanın bugün aşikar olduğu ve islamofobinin ayetleri pasajdan çıkarmasına karşılık olarak kullanageldiği bir tutum artık bu.
Yazar aynı şekilde geleneğe sırtını dönmek yerine gelenekle beraber hareket etmeyi, ama gerektiğinde onunla cebelleşmeyi seçiyor. Günümüz tartışmalarında çok ihtiyaç duyduğumuz bir tutum bu. Geleneğin, ilahi mesajın kendi zamanlarına dönük bir yorumu ve tartışması olduğunu tekrar tekrar vurguluyor. Ancak belki de kitabın yapmadıklarından birisi bu noktada çıkıyor. Gelenek sadece ara ara atıflarla geri getirilmesi gereken bir şey midir? Yoksa bütüncül olarak, bir amaca yönelik anlatılan bir hikayenin mantıklı kilometre taşları mıdır? Kitabın daha başında kitaptaki yazıların mantıksal bir bütünlükten ziyade parça parça düşünceleri aktardığı yazılmış elbette. Yine de bu eksikliğin baştan kabulü, eksikliği gidermiyor.
Başörtüsü, müşriklerle olan ilişkiler konusunda yazdıkları Esat Arslan'ın hüküm ayetleri üzerinden vahyi ve sünnetin vahiy ile ilişkisini anlamada yeni bir metodolojiye gitme çabaları. Ancak bu metodolojinin başka meselelerde ne gibi sonuçlar getireceği belirsiz. Helal kesimden, namaza kadar pek çok tartışma bu yeni metodoloji ile farklı noktalara çekilebilir. Yazarın bu konularda neler diyeceğini beklemek (eğer ileride ele alınmıyorsa) okurun hakkı haline geliyor. Çünkü bunlar da en az diğerleri kadar Müslüman yaşamında elzem konular.
Kitap önemli meseleleri tartışması ve yöntem sunması açısından belki de geç kalınmış ama çok değerli bir çalışma. Biz daha modern akıl ve birey ile kavgamızı yapıp barışımızı tesis edememişken, tartışma hızlı bir şekilde aklın da, bireyin de, özgür iradenin de olmadığını iddia eden yeni bir paradigmaya; karar veren insan ve sorumluluk sahibi olmak çizgisinden, doğru kararı ortaya çıkaran verilere ve sorumluluğu terk ettiğimiz algoritmalar çizgisine doğru kayıyor. Alakasız kalmamak için, bu tartışmaların üzerinin örtülmesi değil, daha da aşikar hale getirilmesi gerekir belki de.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews