Poetins filosoof

by Victor Kal

Alexander Doegin (1962) noemt men wel 'het brein van Poetin'. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van de geopolitieke idee van een Russisch Imperium ('Eurazië') dat niet alleen de vroegere Sovjet-Unie nog in omvang moet overtreffen, maar ook aan de hegemonie van de moderne, liberale wereld ('Amerika') een einde moet maken. Met het oog daarop zou Doegin willen dat Poetin de 'totale oorlog' uitroept. Zo wordt de vraag dringend in welke mate Doegin voor Poetin van betekenis is.



Intussen is Doegin niet alleen een oorlogshitser, maar ook een denker die een filosofie ontwikkeld heeft die zegt dat traditionele autoriteit in de plaats moet komen van individuele vrijheid, en een autocratisch regime (de machtsstaat) in de plaats van de open samenleving (de rechtsstaat). Het conservatisme dat Doegin propageert brengt Rusland in de sfeer van het fascisme, maar heeft ook een religieuze dimensie.



Een analyse van de filosofie van Doegin geeft inzicht, niet alleen in de hybride ideologie die heden in Rusland rondspookt, maar ook in een reactionaire manier van denken die wereldwijd, ook in Nederland, massale aanhang heeft, en permanent opschudding veroorzaakt.



Victor Kal (1951) was van 1994 tot 2022 hoofddocent wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam.

201 pages, Kindle Edition

Published April 3, 2023

Reviews

[Hans Buijze · Rating 4 out of 5]

Uiterst zorgvuldige studie over Doegin, een radicale Russische denker met invloed op het Kremlin. Verontrustend en ook heel verhelderend wanneer je iets wilt begrijpen van de argumentatie van het Kremlin om oorlog te voeren en te streven naar een andere wereld. Kral zet Poetin neer als voorzichtig en vreest de opvolger die echt de ideeen van Doegin verwerkelijkt.
Behave de uiteenzetting pver de filosofie van Doegin geeft het boek ook een prima verhaal over de liberale democratie en her begrip positieve vrijheid.
Leerzaam boek!

[Jordy · Rating 4 out of 5]

Interessante analyse van Kal, eerder aan de hand van het werk van Doegin dan van Doegins werk zelf. De geïnteresseerde lezer raad ik aan eerst Kals boek Nietzsches Ogenblik te lezen en daarna zijn boek over Doegin. Dat geeft het laatste boek een extra dimensie dan wel meer diepgang. Beide boeken bevatten een zeer sierlijk liberaal argument.

[Joost Verbeke · Rating 3 out of 5]

Inkijk in de gedachtenwereld van Doegin ( geboren 1962), en bij uitbreiding de nationalistische, eerder imperialistische intellectuele bovenlaag in Rusland anno 2024. Vandaag weten wij dat nationalisme een fictie is ( cfr.Benedict Anderson, Yuval Harari, Bart De Wever) ,een vlag waarachter men eendrachtig kan marcheren. Op zich iets verbindend. Niet zo bij Doegin, die man denkt essentialistisch, bijgevolg ook racistisch, nazistisch, imperialistisch.
Behoort tot wat wij slechte denkers zouden noemen: als de mens zijn God, zijn Natie en de Vlag loslaat, valt hij noodzakelijkerwijs ten prooi aan nihilisme en decadentie. cfr Dostojewski, Max Scheler...die 19de eeuws ideeën zijn actueel hot in Rusland. Europa wordt daarom best ingelijfd bij Rusland onder de gezamenlijke naam Eurazië, en Amerika moet kapot, wellicht met kenwapens. Het gevecht van Traditie tegen Moderniteit wordt uiteindelijk gewonnen door Traditie, etc...tja, dat is eventjes slikken.
Dergelijk discours kennen wij in Europa van de jaren '30, maar in Rusland is dit - idiote- discours springlevend.
De ondertitel is ietwat misleidend: het Kremlin laat Doegin betijen maar erkent hem niet als de denker des Vaderlands. Immers, de oligarchen, ook decadent, hebben te veel invloed.
Kal leest, analyseert en hanteert het scalpel vakkundig. Goed leesbaar, niet al te filosofisch- abstract.
mijn puntje van kritiek is dat hij te ideologisch ( eenzijdig liberaal) de zaak benadert. In mijn ogen is nationaliteit of religie of een andere vlag een dimensie van het zelbewustzijn: het individu ziet zichzelf als een element van een groep, gelukkig maar, en daaruit volgt dat de gemeenschap ook haar rechten heeft. Maar akkoord dat de ontplooiingskansen van het individu het eerste criterium is om een staatsordening te beoordelen. Doegin : ,"de staat is alles, het individu niets niets niets."

[Tijmen Lansdaal · Rating 2 out of 5]

The book accomplished its objectives. I tend to agree with Kals criticisms of the man. I know Kal pretty well so didn't feel too enriched by his contributions. I just can't get over the fact that even if he were much more influential than he is, Dugin is just terribly uninteresting. Every single one of his ideas and interpretations fall flat. He's a Nazi keyboard warrior. There's literally not one deep thought in there.

[Daniël De waele · Rating 3 out of 5]

Best een moeilijk boek over de gedachtenspinsels van een Russisch fantast.
De auteur heeft een diepgaand onderzoek gedaan naar iemand die dat volgens mij niet waard is.
Temeer daar mij niet duidelijk wordt of die fantast nu wel of niet invloed heeft op Poetin, in indien hij dat heeft in welke mate.

[Rein · Rating 4 out of 5]

Victor Kal dompelt ons onder in Doegins boreale wereld, waarin alle pijlen gericht zijn op de liberale democratie. Ons systeem is zwak omdat ze gemakkelijk kan verzanden in nihilisme. Poetins filosoof bevat dan ook een verkapte oproep tot moreel handelen.