Het is bijna niet meer voor te stellen, maar Albani‘, het armste land van Europa, beschouwde zichzelf tot 1991 als Ôbaken voor het ware socialismeÕ en enige natie ter wereld die het Ômarxisme-leninisme in zijn zuiverste vormÕ praktiseerde. Na de val van het communisme kwam een werkelijkheid aan het licht die haaks stond op het beeld dat het gesoleerde dwergstaatje tot dan toe van zichzelf presenteerde. Deze geactualiseerde herdruk van De papieren heilstaat (1992) grijpt terug op rode romantiek die bijna een halve eeuw standhield Ð niet alleen op de Balkan, maar ook in Nederland waar het door Enver Hoxha met ijzeren vuist geleide systeem in radicaal-linkse kring bewondering oogstte. ÔIk onderging Albani‘ als een droom. We waren daar in een land waar we gevoelsmatig solidair mee waren. De politieke lijn die de Albanezen in de praktijk brachten kwam overeen met het systeem dat we in Nederland nastreefden. Ze hadden het kapitalisme bedwongen. Ik was nooit eerder op de Balkan geweest; het klimaat, de cultuur, het landschap Ð alles was nieuw voor me. Uit intutie wist ik dat ik hierachter moest staan.Õ Ð Piet Ordeman, Albani‘-promotor Rudie Kagie verdiende zijn sporen bij het weekblad Vrij Nederland en is co-hoofdredacteur van de tweewekelijkse opiniekrant Argus. Hij publiceerde frequent over Albani‘, waaronder De papieren heilstaat (1992), een klassieker die geactualiseerd en voorzien van een uitgebreid voorwoord eindelijk weer verkrijgbaar is.
Voor wie Nederlandstalige literatuur wil lezen over de communistische dictatuur in Albanië is dit één van de weinige opties - gelukkig wel een goede. Rudy Kagie vergelijkt het Albanië van de jaren ‘70 met dat uit begin jaren ‘90 aan de hand van anekdotes en dat werkt zonder meer verhelderend. Het geactualiseerde voorwoord is een plus, helaas ontbreekt een slotwoord op het einde van het boek.