What do you think?
Rate this book
Why Religion is Natural and Science is Not
The battle between religion and science, competing methods of knowing ourselves and our world, has been raging for many centuries. Now scientists themselves are looking at cognitive foundations of religion--and arriving at some surprising conclusions.
Over the course of the past two decades, scholars have employed insights gleaned from cognitive science, evolutionary biology, and related disciplines to illuminate the study of religion. In Why Religion is Natural and Science Is Not , Robert N. McCauley, one of the founding fathers of the cognitive science of religion, argues that our minds are better suited to religious belief than to scientific inquiry. Drawing on the latest research and illustrating his argument with commonsense examples, McCauley argues that religion has existed for many thousands of years in every society because the kinds of explanations it provides are precisely the kinds that come naturally to human minds. Science, on the other hand, is a much more recent and rare development because it reaches radical conclusions and requires a kind of abstract thinking that only arises consistently under very specific social conditions. Religion makes intuitive sense to us, while science requires a lot of work. McCauley then
draws out the larger implications of these findings. The naturalness of religion, he suggests, means that science poses no real threat to it, while the unnaturalness of science puts it in a surprisingly precarious position.
Rigorously argued and elegantly written, this provocative book will appeal to anyone interested in the ongoing debate between religion and science, and in the nature and workings of the human mind.
Over the course of the past two decades, scholars have employed insights gleaned from cognitive science, evolutionary biology, and related disciplines to illuminate the study of religion. In Why Religion is Natural and Science Is Not , Robert N. McCauley, one of the founding fathers of the cognitive science of religion, argues that our minds are better suited to religious belief than to scientific inquiry. Drawing on the latest research and illustrating his argument with commonsense examples, McCauley argues that religion has existed for many thousands of years in every society because the kinds of explanations it provides are precisely the kinds that come naturally to human minds. Science, on the other hand, is a much more recent and rare development because it reaches radical conclusions and requires a kind of abstract thinking that only arises consistently under very specific social conditions. Religion makes intuitive sense to us, while science requires a lot of work. McCauley then
draws out the larger implications of these findings. The naturalness of religion, he suggests, means that science poses no real threat to it, while the unnaturalness of science puts it in a surprisingly precarious position.
Rigorously argued and elegantly written, this provocative book will appeal to anyone interested in the ongoing debate between religion and science, and in the nature and workings of the human mind.
352 pages, Hardcover
First published September 28, 2011
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
June 26, 2026
به یاد علی خمامی که نتوانست این کتاب را بخواند.
تصور ما این است که ذهن انسانها طی فرآیند تکامل طراحی شده تا حقیقت عینی را بفهمد. در حالی که فرآیند تکامل ذهن ما را شکل داده تا در موقعیتهای خاص (که الزاماً امروزه دیگر برقرار نیستند، بلکه صد هزار سال پیش وجود داشتند) به گونهای رفتار کند که بقا پیدا کند. در نتیجه ذهن ما ابزار کشف حقیقت نیست.
مکانیسمهای طبیعی شناختی ما
فرآیند تکامل در ما مکانیسمهایی پرورش داده که به بقای ما کمک میکند: مکانیسمهایی که کمک میکند بهتر اعضای گروه خودمان را بشناسیم، بهتر از منابع بهرهمند شویم و بهتر خطر را تشخیص دهیم. این مکانیسمها کاملاً جدا از بخش خودآگاه ذهن عمل میکنند و به تحلیل ذهن خودآگاه از دادههایی که دریافت میکند، کاری ندارند؛ چرا که نیاز دارند فوری به محرّکهای خارجی واکنش نشان دهند و «تحلیل» با «فوریت» سازگار نیست. برای مثال وقتی جنبشی میان بوتهها ببینیم، مکانیسم تکاملی ما فوری ترس و فرار را فعال میکند، بدون آن که منتظر بماند تحلیل ذهن خودآگاه ما از علت جنبش چیست.
حتی وقتی بخش خودآگاه دادهها را تحلیل میکند و درمییابد که واقعیت را اشتباه فهمیده، باز بخش ناخودآگاه بدون توجه به تحلیل، به پاسخ خود ادامه میدهد. اینجاست که واکنش فوری بخش ناخودآگاه گرچه برای بقا بسیار مفید است، اما ما را تبدیل به متفکران بسیار بدی میکند: زیرا بخش زیادی از دستگاه شناختی ما، بدون توجه به تحلیل ذهن خودآگاه از دادهها، نتیجهٔ خود را از قبل گرفتهاند.
یکی از این مکانیسمهای طبیعی شناختی، «نظریهٔ ذهن» است. ما به طور غریزی به دیگران ذهن و احساسات نسبت میدهیم و این به ما کمک میکند که بتوانیم درک کنیم دیگری چه فکر و احساسی دارد. اما این مکانیسم بدون توجه به تحلیل ذهن خودآگاه، به گونهای بیرویه به امور مختلف طبیعی، همچون حیوانات، پدیدههای جوّی مانند باران و آذرخش، و خورشید و ستارگان نیز ذهن و احساس نسبت میدهد و از همین جا باور به ارواح و خدایان پدید میآید. جالب این جاست که بنا به پژوهشی اوتیستیکها که «نظریهٔ ذهن» در ایشان همچون افراد عادی عمل نمیکند، درکی از «خدای شخصوار» که به ایشان لطف یا خشم داشته باشد، ندارند.
علم غیر طبیعی
اما اگر ما متفکران بدی هستیم که به طور طبیعی برای اندیشیدن طراحی نشدهایم، علم از کجا پیدا شده است؟
کتاب میگوید علم به طور طبیعی پیدا نشده، بلکه «تکنولوژی» به طور طبیعی پیدا شده است. انسانها و حیوانات مختلف به طور طبیعی ابزار میسازند تا از آنها برای بقا استفاده کنند، بی آن که درکی از قوانین فیزیکی حاکم بر ابزارهای خود داشته باشند. یکی از این ابزارها، نوشتار بود. در برههای از تاریخ، برای مقاصد کاملاً غیر علمی و صرفاً اقتصادی، نوشتار اختراع شد. اما نوشتار محصول جانبی پیشبینی نشدهای داشت: نوشتار نوعی «ذهن بیرونی» در اختیار ما گذاشت که به ما اجازه داد دادههای حجیمی را به مدتی طولانی به یاد بسپریم و به شکلی عینی تحلیل، اندازهگیری و مقایسه کنیم، کاری که ذهن درونی ما امکانش را نداشت. در نتیجهٔ اختراع نوشتار بود که علم متولد شد. علوم سپس در نهادهایی مانند مدرسه و دانشگاه که اجازه میدادند دادهها به شکلی جمعی و طی نسلهای متمادی، به گونهای بیطرفانه و عینی بررسی و نقد شوند، رشد کردند.
ذهن ما به طور طبیعی برای علمی اندیشیدن ساخته نشده، بلکه طی آموزش و تمرین است که علمی اندیشیدن به «طبیعت ثانوی» ما تبدیل میشود. اما همین طبیعت ثانوی هم بسیار شکننده است. کتاب آزمایشی را نقل میکند که در آن از فارغالتحصیلان فیزیک در محیط غیر علمی (سر میز شام) سؤالی فیزیکی پرسیدند و بسیاری از آنها پاسخی نادرست و مبتنی بر فهم متعارف دادند. این نشان میدهد که فهم متعارف (که بر اساس مکانیسمهای تکاملی شناختی عمل میکند) حتی در کسانی که فرآیند آموزش و تمرین را طی کردهاند، آماده است تا جای اندیشهٔ علمی را بگیرد.
کتاب از همین جا نتیجه میگیرد که نباید تصور کرد که علم به طور طبیعی در آینده پیشرفت خواهد کرد؛ همچنان که در قرون وسطی، علم درخشان دوران باستان، در نتیجهٔ از هم پاشیدن نظم اجتماعی و از بین رفتن نهادهای آموزشی، به مدت هزار سال به فراموشی سپرده شد، امروزه نیز برخی گروههای سیاسی با قطع بودجهٔ دانشگاهها و پژوهشکدهها و مقدم ساختن اهداف مرتبط با بقا (بقای سیاسی) بر عینیت علمی، میتوانند به راحتی علم را طی مدت کوتاهی از بین ببرند.
تراژدی الهیات
هم دین و هم علم، دو شکل دارند: شکلی طبیعی که برآمده از مکانیسمهای تکاملی ماست، و شکلی غیر طبیعی که برآمده از تفکر تحلیلی است.
علم طبیعی، «فهم متعارف» است که درکی شهودی از قوانین حاکم بر جهان دارد، که الزاماً با واقعیت سازگار نیست. دیدیم که حتی فارغالتحصیلان فیزیک در محیط غیر علمی، به ورطهٔ فهم متعارف در میغلتند.
دین تحلیلی، «الهیات» است که میکوشد باورهای دینی را در ساختاری عقلانی جای دهد. جالب این جاست که همان طور که علم شکننده است و نهضتهای آتئیسم جدید نمیتوانند با ترویج علم و تفکر انتقادی دینداری را ریشهکن کنند، به همان شکل الهیات نیز شکننده است و در موارد بسیاری، دینداران بدون توجه به مخالفتهای الهیدانان و حتی تکفیر نهادهای رسمی دینی، به دین عامیانهٔ خود که در ضدیت کامل با دیدگاه الهیدانان و نهادهای رسمی است، ادامه میدهند.
تصور ما این است که ذهن انسانها طی فرآیند تکامل طراحی شده تا حقیقت عینی را بفهمد. در حالی که فرآیند تکامل ذهن ما را شکل داده تا در موقعیتهای خاص (که الزاماً امروزه دیگر برقرار نیستند، بلکه صد هزار سال پیش وجود داشتند) به گونهای رفتار کند که بقا پیدا کند. در نتیجه ذهن ما ابزار کشف حقیقت نیست.
مکانیسمهای طبیعی شناختی ما
فرآیند تکامل در ما مکانیسمهایی پرورش داده که به بقای ما کمک میکند: مکانیسمهایی که کمک میکند بهتر اعضای گروه خودمان را بشناسیم، بهتر از منابع بهرهمند شویم و بهتر خطر را تشخیص دهیم. این مکانیسمها کاملاً جدا از بخش خودآگاه ذهن عمل میکنند و به تحلیل ذهن خودآگاه از دادههایی که دریافت میکند، کاری ندارند؛ چرا که نیاز دارند فوری به محرّکهای خارجی واکنش نشان دهند و «تحلیل» با «فوریت» سازگار نیست. برای مثال وقتی جنبشی میان بوتهها ببینیم، مکانیسم تکاملی ما فوری ترس و فرار را فعال میکند، بدون آن که منتظر بماند تحلیل ذهن خودآگاه ما از علت جنبش چیست.
حتی وقتی بخش خودآگاه دادهها را تحلیل میکند و درمییابد که واقعیت را اشتباه فهمیده، باز بخش ناخودآگاه بدون توجه به تحلیل، به پاسخ خود ادامه میدهد. اینجاست که واکنش فوری بخش ناخودآگاه گرچه برای بقا بسیار مفید است، اما ما را تبدیل به متفکران بسیار بدی میکند: زیرا بخش زیادی از دستگاه شناختی ما، بدون توجه به تحلیل ذهن خودآگاه از دادهها، نتیجهٔ خود را از قبل گرفتهاند.
یکی از این مکانیسمهای طبیعی شناختی، «نظریهٔ ذهن» است. ما به طور غریزی به دیگران ذهن و احساسات نسبت میدهیم و این به ما کمک میکند که بتوانیم درک کنیم دیگری چه فکر و احساسی دارد. اما این مکانیسم بدون توجه به تحلیل ذهن خودآگاه، به گونهای بیرویه به امور مختلف طبیعی، همچون حیوانات، پدیدههای جوّی مانند باران و آذرخش، و خورشید و ستارگان نیز ذهن و احساس نسبت میدهد و از همین جا باور به ارواح و خدایان پدید میآید. جالب این جاست که بنا به پژوهشی اوتیستیکها که «نظریهٔ ذهن» در ایشان همچون افراد عادی عمل نمیکند، درکی از «خدای شخصوار» که به ایشان لطف یا خشم داشته باشد، ندارند.
علم غیر طبیعی
اما اگر ما متفکران بدی هستیم که به طور طبیعی برای اندیشیدن طراحی نشدهایم، علم از کجا پیدا شده است؟
کتاب میگوید علم به طور طبیعی پیدا نشده، بلکه «تکنولوژی» به طور طبیعی پیدا شده است. انسانها و حیوانات مختلف به طور طبیعی ابزار میسازند تا از آنها برای بقا استفاده کنند، بی آن که درکی از قوانین فیزیکی حاکم بر ابزارهای خود داشته باشند. یکی از این ابزارها، نوشتار بود. در برههای از تاریخ، برای مقاصد کاملاً غیر علمی و صرفاً اقتصادی، نوشتار اختراع شد. اما نوشتار محصول جانبی پیشبینی نشدهای داشت: نوشتار نوعی «ذهن بیرونی» در اختیار ما گذاشت که به ما اجازه داد دادههای حجیمی را به مدتی طولانی به یاد بسپریم و به شکلی عینی تحلیل، اندازهگیری و مقایسه کنیم، کاری که ذهن درونی ما امکانش را نداشت. در نتیجهٔ اختراع نوشتار بود که علم متولد شد. علوم سپس در نهادهایی مانند مدرسه و دانشگاه که اجازه میدادند دادهها به شکلی جمعی و طی نسلهای متمادی، به گونهای بیطرفانه و عینی بررسی و نقد شوند، رشد کردند.
ذهن ما به طور طبیعی برای علمی اندیشیدن ساخته نشده، بلکه طی آموزش و تمرین است که علمی اندیشیدن به «طبیعت ثانوی» ما تبدیل میشود. اما همین طبیعت ثانوی هم بسیار شکننده است. کتاب آزمایشی را نقل میکند که در آن از فارغالتحصیلان فیزیک در محیط غیر علمی (سر میز شام) سؤالی فیزیکی پرسیدند و بسیاری از آنها پاسخی نادرست و مبتنی بر فهم متعارف دادند. این نشان میدهد که فهم متعارف (که بر اساس مکانیسمهای تکاملی شناختی عمل میکند) حتی در کسانی که فرآیند آموزش و تمرین را طی کردهاند، آماده است تا جای اندیشهٔ علمی را بگیرد.
کتاب از همین جا نتیجه میگیرد که نباید تصور کرد که علم به طور طبیعی در آینده پیشرفت خواهد کرد؛ همچنان که در قرون وسطی، علم درخشان دوران باستان، در نتیجهٔ از هم پاشیدن نظم اجتماعی و از بین رفتن نهادهای آموزشی، به مدت هزار سال به فراموشی سپرده شد، امروزه نیز برخی گروههای سیاسی با قطع بودجهٔ دانشگاهها و پژوهشکدهها و مقدم ساختن اهداف مرتبط با بقا (بقای سیاسی) بر عینیت علمی، میتوانند به راحتی علم را طی مدت کوتاهی از بین ببرند.
تراژدی الهیات
هم دین و هم علم، دو شکل دارند: شکلی طبیعی که برآمده از مکانیسمهای تکاملی ماست، و شکلی غیر طبیعی که برآمده از تفکر تحلیلی است.
علم طبیعی، «فهم متعارف» است که درکی شهودی از قوانین حاکم بر جهان دارد، که الزاماً با واقعیت سازگار نیست. دیدیم که حتی فارغالتحصیلان فیزیک در محیط غیر علمی، به ورطهٔ فهم متعارف در میغلتند.
دین تحلیلی، «الهیات» است که میکوشد باورهای دینی را در ساختاری عقلانی جای دهد. جالب این جاست که همان طور که علم شکننده است و نهضتهای آتئیسم جدید نمیتوانند با ترویج علم و تفکر انتقادی دینداری را ریشهکن کنند، به همان شکل الهیات نیز شکننده است و در موارد بسیاری، دینداران بدون توجه به مخالفتهای الهیدانان و حتی تکفیر نهادهای رسمی دینی، به دین عامیانهٔ خود که در ضدیت کامل با دیدگاه الهیدانان و نهادهای رسمی است، ادامه میدهند.
October 20, 2019
“Religions variously activate cognitive inclinations that enjoy neither logical nor functional unity. Cognitively speaking they are like Rube Goldberg devices…”
There are so many basic conceptual problems throughout this book. That is, ideas and statements that are unsupported, undeveloped, confused, contradictory, and outmoded in terms of science and philosophy of mind. In general it fails to engage science or religion with a grasp of contemporary study in philosophy of mind, cognition, religion, or science. The claims in the bulk of the book vaguely rely upon outdated theories of modularity of mind (Fodor retracted the plausibility of his models years ago), computational theory of mind, Neo-Darwinism, and pop-evolutionary psychology, without addressing any of the most pressing problems these outdated models entail—such as the homunculus fallacy inherent in ‘domain specificity’ and the problem of mental causation in computational theory of mind. There is a tediously long pronouncement of what Religion consists in, cognitively speaking, but with no accompanying scholarship or persuasive argument. (Steven Pinker is not a scholar of Religion or rationality. Neither is Stephen Mithen. And cargo cults aren’t an apt representation of any mainstream religion I’ve studied).
The author makes reference to the level of cognition that non-scientific cultures posses (including ancient cultures) and likens them to infants and young children. “Infants, young children, and those people who have lived in cultures in which science never flowered understand that evidence matters, but that capacity is just the beginning. First, it does not guarantee that they will be able to discern (relevant) evidence. …Without knowing the theories at stake, people will fail to recognize evidence when it is right before their eyes.” Are these people in non-scientific cultures like children and infants in that they fail to recognize evidence right before their eyes? These comments are condescending, culture-centric, and paternalistic, as well as unstudied.
A take away from the book might be that there is both unconscious thought and rational cognition at play in human mentality. I don’t think anyone doubts this. What is of paramount interest to thinkers is what the intelligible relationship between these two vastly different modes of existence could be. Religion is the realm that first and originally took up this most human of all questions—what is the mental and material nature of the uniting principle between these two phenomenal domains? What is its real status in the face of the propensity for illusion? It is a very complex and logically rigorous investigation (maybe the author hasn’t studied Indian or Buddhist philosophy) to which religion and theology committed itself. We could say that science is not a sophisticated enough tool to interrogate and grasp the ground of the concept of matter, whereas this is precisely Religion’s cognitive aim. Quite unlike a Rube Goldberg device.
There are so many basic conceptual problems throughout this book. That is, ideas and statements that are unsupported, undeveloped, confused, contradictory, and outmoded in terms of science and philosophy of mind. In general it fails to engage science or religion with a grasp of contemporary study in philosophy of mind, cognition, religion, or science. The claims in the bulk of the book vaguely rely upon outdated theories of modularity of mind (Fodor retracted the plausibility of his models years ago), computational theory of mind, Neo-Darwinism, and pop-evolutionary psychology, without addressing any of the most pressing problems these outdated models entail—such as the homunculus fallacy inherent in ‘domain specificity’ and the problem of mental causation in computational theory of mind. There is a tediously long pronouncement of what Religion consists in, cognitively speaking, but with no accompanying scholarship or persuasive argument. (Steven Pinker is not a scholar of Religion or rationality. Neither is Stephen Mithen. And cargo cults aren’t an apt representation of any mainstream religion I’ve studied).
The author makes reference to the level of cognition that non-scientific cultures posses (including ancient cultures) and likens them to infants and young children. “Infants, young children, and those people who have lived in cultures in which science never flowered understand that evidence matters, but that capacity is just the beginning. First, it does not guarantee that they will be able to discern (relevant) evidence. …Without knowing the theories at stake, people will fail to recognize evidence when it is right before their eyes.” Are these people in non-scientific cultures like children and infants in that they fail to recognize evidence right before their eyes? These comments are condescending, culture-centric, and paternalistic, as well as unstudied.
A take away from the book might be that there is both unconscious thought and rational cognition at play in human mentality. I don’t think anyone doubts this. What is of paramount interest to thinkers is what the intelligible relationship between these two vastly different modes of existence could be. Religion is the realm that first and originally took up this most human of all questions—what is the mental and material nature of the uniting principle between these two phenomenal domains? What is its real status in the face of the propensity for illusion? It is a very complex and logically rigorous investigation (maybe the author hasn’t studied Indian or Buddhist philosophy) to which religion and theology committed itself. We could say that science is not a sophisticated enough tool to interrogate and grasp the ground of the concept of matter, whereas this is precisely Religion’s cognitive aim. Quite unlike a Rube Goldberg device.
March 26, 2012
This is a stand-out and one-of-kind book in the slurry of books inhabiting the "science and religion" genre. McCauley tackles the topic from the most fruitful angle -- how scientific and religious epistemes differ from a cognitive standpoint.
Although those up-to-date on the topic of religious cognition will find not a lot new here, I'd wager these conclusions and arguments are novel to most everyone else -- including scholars of religion and philosophers of science hailing from more traditional frameworks.
Not only is this book successful in it's intended goal -- to explain the titular promise of "why religion is natural and science is not" -- it would also serve as a nice (albeit incomplete) introduction to the cognitive science of religion.
I highly recommended this book to all of those interested in the topic from all perspectives (atheists, theists, or whatever). McCauley writes clearly, argues soundly, and avoids any axe-grinding. In short, this book was synthetically enlightening to me and I imagine this effect would be magnified in those less familiar with the field.
5/5 stars
Although those up-to-date on the topic of religious cognition will find not a lot new here, I'd wager these conclusions and arguments are novel to most everyone else -- including scholars of religion and philosophers of science hailing from more traditional frameworks.
Not only is this book successful in it's intended goal -- to explain the titular promise of "why religion is natural and science is not" -- it would also serve as a nice (albeit incomplete) introduction to the cognitive science of religion.
I highly recommended this book to all of those interested in the topic from all perspectives (atheists, theists, or whatever). McCauley writes clearly, argues soundly, and avoids any axe-grinding. In short, this book was synthetically enlightening to me and I imagine this effect would be magnified in those less familiar with the field.
5/5 stars
January 31, 2013
A stimulating read, clarifying some common misunderstandings on the relation between science and religion by offering a cognitive framework to look at both. Very accessible, fun to read!
April 11, 2017
Lost me at some parts especially in the beginning. I did find the ending very satisfying as it answered some of my questions regarding ideology. I was pleasantly surpised to see autism being discussed. I know of Simon Baron-Cohen's research. However, I think the imprinted brain theory is more convincing as the extreme male brain theory. The extreme opposite of autism (less prone to religion) would be psychotism (more prone to religion) according to the imprinted brain theory.
This book is important in my quest that started with cognitive biases and evolutionary psychology, towards the imprinted brain theory and political science. Political philosopher John Gray, who doesn't use much science in his works, has rallied against the idea of progressive human nature.
He also holds the belief that religion will persist. This book adds evidence to that view. I personally think that we could see post-religious cultures in the sense of lack of superstitions but never fully, and especially never fully rational or without bias. This because the psychological underpinnings that lead to religion do not go away, so that even ideology (to me the post-religious thought) will have characteristics that religion has. The book divides religion into theology and popular religion, I think that would apply to science as well: as we get to know more science as the general population it will still evolve towards a folk science that is more intuitive and comes more natural.
I suggest to read this book with the following political science books: "Predisposed", "Our political nature", "The righteous mind", the following evolutionary psychology book: "The imprinted brain" and the following evolutionary books on religion: "Big Gods" and "Darwin's Cathedral". The latter I still need to read myself.
This book is important in my quest that started with cognitive biases and evolutionary psychology, towards the imprinted brain theory and political science. Political philosopher John Gray, who doesn't use much science in his works, has rallied against the idea of progressive human nature.
He also holds the belief that religion will persist. This book adds evidence to that view. I personally think that we could see post-religious cultures in the sense of lack of superstitions but never fully, and especially never fully rational or without bias. This because the psychological underpinnings that lead to religion do not go away, so that even ideology (to me the post-religious thought) will have characteristics that religion has. The book divides religion into theology and popular religion, I think that would apply to science as well: as we get to know more science as the general population it will still evolve towards a folk science that is more intuitive and comes more natural.
I suggest to read this book with the following political science books: "Predisposed", "Our political nature", "The righteous mind", the following evolutionary psychology book: "The imprinted brain" and the following evolutionary books on religion: "Big Gods" and "Darwin's Cathedral". The latter I still need to read myself.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews