(ελληνική κριτική μετά τους αστερίσκους)
The Ordinary Seaman by Francisco Goldman is a profoundly human and, at the same time, politically incisive novel focusing on the life of a 19-year-old Nicaraguan, a former guerrilla fighter, and fourteen other men from Latin America, all abandoned aboard a rusting vessel docked in the port of Brooklyn.
Goldman harnesses the power of literature to unveil the psychological erosion brought about by displacement and alienation, giving voice to characters rarely granted centre stage in contemporary American fiction. Should anyone be tempted to interject with “American Dirt”, I would kindly ask them to hold their tongue and take their seat — that novel, whiter than teeth in a Colgate advert, has no place here.
Goldman’s prose is rich and lyrical, punctuated by moments that quite literally take one’s breath away. The internal monologues of his characters, as well as their recollections of wars and hopes long since betrayed, are constructed with sensitivity and nuance. This book does not romanticise its protagonists — on the contrary, it presents them as deeply wounded yet profoundly human.
One of the most striking features of the work is the author’s ability to transform an almost static setting — a ship that goes nowhere — into a vivid microcosm brimming with tension, fear, hope, and futility. Stillness becomes a narrative force, as these sailor-refugees experience another, more subterranean war: that of surviving in the inhospitable sprawl of New York City, all the while awaiting — in vain — a cursed Japanese electrical panel, anticipated (not unlike Godot) to breathe life back into the ship.
Although the novel may appear to slow in pace at times due to its contemplative rhythm, this ultimately serves to heighten the claustrophobia that defines the characters’ existence. This is no easy read, but it is an experience of profound literary and emotional reward. A more conventionally paced narrative would only have diminished the prevailing sense of entrapment, stasis, and intensifying despair.
In sum, The Ordinary Seaman is a layered, moving, and politically astute work that warrants our attention. Goldman succeeds in turning a tale of forgotten men into an unforgettable literary journey — a story of a voyage that, quite literally, never took place.
* * * * *
Το The Ordinary Seaman του Francisco Goldman είναι ένα βαθιά ανθρώπινο και ταυτόχρονα πολιτικά αιχμηρό μυθιστόρημα που εστιάζει στη ζωή ενός 19χρονου Νικαραγουανού, πρώην αντάρτη, και άλλων 14 αντρών από τη Λατινική Αμερική, οι οποίοι βρίσκονται εγκαταλειμμένοι σε ένα σκουριασμένο πλοίο στο λιμάνι του Μπρούκλιν.
Ο Goldman χρησιμοποιεί τη δύναμη της λογοτεχνίας για να αποκαλύψει την ψυχολογική διάβρωση της προσφυγιάς και της αποξένωσης, δίνοντας φωνή σε χαρακτήρες που σπάνια πρωταγωνιστούν στη σύγχρονη αμερικανική πεζογραφία. Αν πεταχτεί κάποιος και πει “American Dirt” θα τον παρακαλέσω να το βουλώσει και να ξανακάτσει κάτω, το «πιο λευκό κι από δόντια σε διαφήμιση colgate» μυθιστόρημα της Cummins δεν έχει θέση εδώ.
Η γλώσσα του Goldman είναι πλούσια και λυρική, με στιγμές που κόβουν την ανάσα. Οι εσωτερικοί μονόλογοι των χαρακτήρων και οι αναδρομές τους σε πολέμους και ελπίδες, που έχουν πλέον διαψευστεί, δομούνται με ευαισθησία και λεπτότητα. Το βιβλίο δεν εξιδανικεύει τους ήρωες του – αντίθετα, τους παρουσιάζει ως βαθιά τραυματισμένους, αλλά και εξαιρετικά ανθρώπινους.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του έργου είναι η ικανότητα του συγγραφέα να μετατρέπει ένα σχεδόν στατικό σκηνικό – ένα πλοίο που δεν πάει πουθενά – σε έναν ζωντανό μικρόκοσμο, γεμάτο ένταση, φόβο, ελπίδα και ματαιότητα. Η ακινησία μετατρέπεται σε αφηγηματική δύναμη, καθώς οι ναύτες-πρόσφυγες βιώνουν έναν άλλο, υπόγειο πόλεμο: αυτόν της επιβίωσης στην αφιλόξενη Νέα Υόρκη, ενώ ένας καταραμένος ιαπωνικός ηλεκτρικός πίνακας αναμενέται (περίπου σαν τον Γκοιντό) για να αναστήσει το πλοίο, εις μάτην.
Παρότι το μυθιστόρημα σε ορισμένα σημεία μοιάζει να επιβραδύνεται από τον στοχαστικό του ρυθμό, αυτό ενισχύει τελικά το αίσθημα εγκλωβισμού που χαρακτηρίζει τους χαρακτήρες. Δεν είναι εύκολη ανάγνωση, αλλά είναι μια βαθιά ανταποδοτική εμπειρία. Μια πιο «τρεγμένη» αφήγηση θα διέλυε την αίσθηση του περιορισμού, της καθήλωσης, της κλιμακούμενης εναργούς απόγνωσης.
Συνολικά, το The Ordinary Seaman είναι ένα πολυεπίπεδο, συγκινητικό και πολιτικά ανήσυχο έργο που αξίζει την προσοχή μας. Ο Goldman καταφέρνει να μετατρέψει μια ιστορία για ξεχασμένους ανθρώπους σε μια αξέχαστη λογοτεχνική εμπειρία και να γράψει για ένα ταξίδι με πλοίο που -πρακτικά- δεν έγινε ποτέ.