استراتژی توسعه ایران

by مجتبی لشکربلوکی

270 pages

Reviews

[Amir Sahbaee · Rating 3 out of 5]

کتاب کتابخوانی گروهیمون
--
امتیاز دقیق‌تر ۲.۵
--
کتاب با سوال عباس میرزا از نماینده‌ی فرانسه در حدود ۲۰۰سال پیش آغاز میشه.عباس میرزا می‌خواد بدونه چی باعث شده که اروپایی‌ها قدرت بیشتری داشته باشن و بر مشرق مسلط باشن؟چه چیزی در اون‌ها و ممالکشون هست که ما نداریم و این نابرابری نتیجه‌ی چی می‌تونه باشه؟
در ادامه نظر ۱۰اندیشمند درباره‌ی علل عقب‌ماندگی و توسعه‌نیافتن ایران رو به اختصار بررسی می‌کنه.
در ادامه نویسنده نظرات این ۱۰ نفر رو تجمیع می‌کنه و نظر خودش رو به شکل تحلیلی‌تری درباره‌ی اینکه ما چرا توسعه پیدا نکردیم ارائه میده و بعد هم مدل خودش رو معرفی می‌کنه.بر اساس مدل ارائه شده در انتهای کتاب چند استراتژی برای توسعه معرفی می‌کنه.
--
خب این سوال عباس میرزا سالهاست که ذهن همه‌ی ما و اندیشمندان داخل و خارج رو به خودش مشغول کرده.واقعا دلیل توسعه‌نیافتگی ما در برابر خیلی از کشورهای اروپایی و غربی چیه؟دین؟خصوصیات اخلاقی؟تاریخ؟جعرافیا؟نظام حکمرانی؟منابع؟
شاید همینجوری که بهش فک می‌کنیم گزینه‌های دیگه‌ای هم به ذهنمون برسه.این نشون میده مساله هم در بُعد کارشناسی و سیاست‌گذاری مساله‌ست و هم در بعد شخصی برای خیلی‌ها دغدغه‌ست.
خود واژه‌ی "توسعه" هم ازون واژه‌هاست که مخصوصا در یک دهه‌ی اخیر بیشتر درموردش می‌شنویم و آدم‌ها با رویکردهای مختلف در جایگاه‌های مختلف و با تحصیلات(حوزه‌ی مطالعه‌ی)مختلف درموردش حرف می‌زنن.
همه‌ی اینارو گفتم که بگم کتاب وسوسه کننده‌ست.
اما فک می‌کنم بخش‌های مختلف کتاب می‌تونست بهتر ازین باشه.مثلا نظرات ۱۰اندیشمند در ابتدای کتاب خیلی بدون رفرنس و صرفا برداشت نویسنده‌ست.شما امکان اینکه یه بخشیش براتون جالب یا چالشی یا حتی به نظرتون اشتباه باشه رو ندارید.یعنی نمی‌تونید با استفاده از کتاب برید منابعی رو تورق کنید و درمورد یک نظر بیشتر بخونید یا ازش مطمئن بشید.پس این بخش با اینکه برای آشنایی خوبه و به اختصار نظراتی رو بیان می‌کنه،چیزی در حد ویکیپیدیاست اون هم بدون منبع.
بخش‌های بعدی هرچند که چهارچوب‌مندتر و دقیق‌تر هستن اما مشکلشون اینه که به نظرم در بیشتر جاها از "عقل سلیم" فراتر نمی‌رن.البته بخش‌های زیادی از علوم انسانی و علوم مربوط به اجتماع ممکنه این حس رو بدن و می‌پذیرمش.ولی خب انگار چیز زیادی به دانسته‌های من اضافه نکردن.
نقاط و نکات خوب کتاب احتمالا چیزهایی شبیه "چرخه‌ها" و نمودار‌ها و ماتریسی که استفاده کرده و مثلا جدول تطبیقی مدل رستا با آثار پیشینیان باشه.اینجاها می‌شه گفت نویسنده واقعا موضوع رو فهمیده و به چیزی رسیده که داره در این قالب‌ها منتقلش می‌کنه.
استراتژی‌های انتهای کتاب هم باز برای من شبیه انتقاد خود نویسنده به نظریات دیگران بود.نه ابتدای خیلی دقیقی داشت نه انتهایی.ما باید منتظر بمونیم تا "یه جایی" قطعات پازل کنار هم قرار بگیرن.هرچند که من موافقم با این نظر که توسعه ،بیشتر فراینده تا مقصد.اما این نوع استراتژی مشخص کردن بیشتر برام شبیه همون عقل سلیم و توصیه اخلاقی بود که جامعه رو قطعا بهتر می‌کنه و همه‌ موافقشن.اما ایا مارو به توسعه می‌رسونه؟این سوال همچنان بی‌پاسخه.
--
کتاب اشتباهات زیاد نگارشی و غیره داره.حتی یه جاهایی اشتباه هایلایت کرده یا بعضی تیترهارو اشتباه نوشته.به نظر خیلی عجولانه رفته برای چاپ و ایراداتش گرفته نشده.

[Emad Rojhani · Rating 3 out of 5]

بخش اولش می شد بهتر و مسئولانه‌تر نوشته بشه. منظورم اینه که حداقل ارجاعاتی توی متن بذاره به متون اصلی که ازشون استفاده کرده. ادامه کتاب روند مهندسی و سیستمی خوبی داشت اما این ساختار با متن به خوبی تلفیق نشده بود. همین موجب تکرار مطالب و گاهی عدم پیشبرد متن شد. استراتژی گزینی قابل قبولی بود و نکات مهمی از جمله ضرورت «عدم حکومت ستیزی» یا «خستگی‌ناپذیری» در ایجاد تغییر به سوی توسعه ارائه داده بود.

[Iman · Rating 4 out of 5]

به نظر من کتاب ارزنده ایست. در کتاب به معمای توسعه نیافتگی ایران پرداخته شده و مزیت آن این است که به اختصار نظریات 10 اندیمند دغدغه مند دیگر در این حوزه مرور شده است. من نسخه صوتی کتاب را از سایت طاقچه تهیه کردم و جدا اجرای بسیار مناسب و روانی هم دارد.

[Syd Amir · Rating 5 out of 5]

کتاب دو بخش دارد در بخش اول علت توسعه نیافتگی از نگاه 10 اندیشمند آن هم از حوزه های مختلف اقتصاد، جامعه شناسی تاریخ و ... روایت میشود نویسنده سعی کرده نظرات را خلاصه و به زبان خود بیان کند این یک نکته قوت برای کتاب است چرا که شما با خواندن آن به صورت اجمالی با نظریات این اندیشمندان آشنا خواهید شد. البته برای کسی خواهان درک بهتر این ده نگاه است احتمالا کتاب یک مدخل و فهرست خوب خواهد بود.

1
این نگرانی هست که با این همه خلاصه کردن کیفیت ها از بین رفته باشه در واقع با رجوع به اثار خود نویسنده ها احتمالا ما با شواهد و جزئیات بیشتری برای تایید ایده ها روبرو خواهیم شد. ارام ارام با منطق نویسنده همراه و در نهایت حرف های اصلی را خواهیم شنید. در این سطح از خلاصه سازی احتمالا بسیاری از این کیفیت ها از دست رفته است در نمونه های مشابهی که قبلا دیدم گاهی این خلاصه سازی ها به خود حرف اصلی هم ضربه میزند.
2
یکی از ضعف های اساسی کتاب صفحه بندی فونت درشت! گرافیک بد کتاب است
3
یکی از نکات مهم که از آن غفلت شده ذکر مرجع و منبع است خیلی خوب میشد اگر در پاورقی ها به اثار اصلی فردی که در حال روایت ایده هایش هستیم ارجاع میدادیم برای مطالعه بیشتر