Kitabın tanıtım yazısı başka bir kitabınkiyle (Uranyum Savaşları) karışmış... Bu kitabın tanıtım yazısı aşağıda:
Arşimet’in El Yazmaları
Dünyanın En Önemli El Yazmasının Ortaya Çıkışı
Reviel Netz & William Noel / çeviri : Zennur Anbarcıoğlu
Alfa Bilim Dizisi 22
Bu kitapta Stanford Üniversitesinde Antik Bilimler Profesörü Reviel Netz ve Walters Sanat Müzesinin El Yazmaları ve Nadir Kitaplar küratörü William Noel Arşimet'im palimpsestinin olağanüstü macerasını, Arşimet'in kefişleriyle birlikte anlatıyorlar.
1204 yılının Nisan ayında Hıristiyan askerleri Filistin’i kurtarma misyonuyla çıktıkları seferde hedeflerine varamadılar ve Avrupa’nın en zengin kenti olan Konstantinopolis’i yağmaladılar. Atina başpiskoposunun erkek kardeşi Nicetas Choniatesbu katliamı görgü tanığı olarak nakletti. Muhteşem bir kilise olan Aya Sofya'nın (Kutsal Bilgelik) görkemli hazineleri paramparça edilerek askerlere dağıtıldı. Ganimetleri götürmek için katırları kilisenin mabedine kadar soktular. Büyüler ve zehirlerle uğraşan bir fahişe, başpiskoposun kürsüsüne çıkıp müstehcen şarkılar söyleyerek dans etti. Askerler kendilerini Tanrı’ya adamış olan rahibeleri yakalayıp tecavüz ettiler. ‘Oh, ölümsüz Tanrım’ diye ağladı Nicetas, ‘insanların ıstırabı ne kadar büyüktü.’. Ortaçağ savaşlarının iğrenç gerçekleri Konstantinopolis’in üzerine çöktü ve büyük bir imparatorluğun merkezi mahvoldu.
Yağmalanmış kentte insandan çok kitap bulunmaktaydı. Bu hazineler arasında antik dünyanın en büyük matematikçisi ve gelmiş geçmiş en büyük düşünürlerden birinin eserleri de bulunuyordu. Pi sayısının değerini yaklaşık olarak hesaplamış, ağırlık merkezleri teorisini geliştirmiş ve Newton ve Leibniz’den 1.800 yıl önce kakülüsün gelişimine doğru adımlar atmıştı: Adı Arşimed’ti. Kentin yağmalanması sırasında yok olan yüz binlerce kitaptan farklı olarak Arşimed'in metinlerinin bulunduğu üç kitap da kurtuldu.
Arşimet’in uzun serüveni
Arşimet’i önemli bir matematikçi, önemli bir fizikçi olarak günümüze taşıyan ve bu uzun, zorlu serüveni tarihsel bir gerilim romanı tadında anlatan bir kitap: Alfa Yayınları Bilim Serisinden geçtiğimiz ay basılmış olan Arşimet’in Elyazmaları. Reviel Netz ve William Noel tarafından kaleme alınan kitap, Arşimet’in günümüze ulaşan kitabı (palimpsesti) Kodeks C’yi anlatıyor. Reviel Netz önemli bir matematik tarihçisi ve William Noel ise elyazmalarıyla yakından ilgileniyor. Böyle olunca sonuçta çok çekici bir hal alıyor. Kitap bir matematik tarihi derlemesi olarak da kabul edilebilir, Arşimet’in biyografisi olarak da… Ancak bu basit ve anlaşılır bir palimpsest değil. Palimpsestin incelemesi hâlâ sürüyor ve hâlâ yeni şeyler bulunabiliyor. Bulunanlar ise hâlâ dudak uçuklatıyor. Şu ana kadar bulunanlar ve kitabımızın konusu olanlara kabaca değinmek gerekirse,bunların arasında Arşimet’in Newton ve Leibniz’den 1800 yıl önce kalkülüsün gelişimini öngörmüş olduğu, pi sayısının değerini yaklaşık olarak hesaplamış olduğu, ağırlık merkezi teorisini geliştirmiş olduğu gibi modern matematik ve fizikçileri hayrete düşüren keşifler sayılabilir.
Kitap sadece Arşimet’in eserleri olan Kodeks A, B ve C’nin tarihsel sürecini anlatmıyor. Arşimet’ten bu yana geçen sürede Arşimet’in nelere etki yaptığı ve tarihsel sürecin Arşimet’i nasıl etkilediğini de anlatıyor. Palimpsestten sadece Arşimet çıkmıyor. Arşimet’in dönemiyle ilgili birçok bilgi ,birçok kişi de çıkıyor. Antik Yunan’da yaşamış Aristoteles’in çağdaşı hatib Hyperides’in söylevi de bulunuyor, Hıristiyan keşişin Paskalya nedeniyle kiliseye hediye ettiği dua kitabının sayfaları da. Bu durum palimpsesti bir kütüphane kimliğine bürüyor.
Kitap dâhi Arşimet’in kişiliği hakkında da önemli bir kaynak görevi görüyor. Arşimet’i bilindik matematikçi, fizikçi çizgisinden ayırıyor ve onu Siraküza sahillerinde elinde sopasıyla üçgenler çizen bir adam olarak tasvir ediyor. Ne kağıdı ne kalemi ne hesap makinesi var! Devasa papirüslere yazdıkları, sahilde sopasıyla dolaşırken kafasının içinde geliştirdiği düşüncelerden başka şeyler değildi. Tam bir filozof değil mi?
“Arşimet gelmiş geçmiş en önemli bilim adamıdır. Bu sonuca şöyle ulaşmak mümkün: İngiliz filozofu A. N. Whitehead, bir zamanlar ‘Avrupa felsefe geleneği hakkında yapılacak en genel tanımlama, Platon ile ilgili bir dizi dipnottan ibaret olduğudur.’ demişti. Bu şoke edici bir değerlendirme gibi görünebilir ancak aslında oldukça aklı başında bir bildirimdir.…Avrupa bilim geleneği hakkında yapılacak en güvenli tanımlama da onun Arşimet’le ilgili bir dizi dipnottan oluştuğudur. Bu savımla, Whitehead’in Platon ile ilgili söylemiyle aşağı yukarı aynı tür bir ifadeyi kastediyorum. “
Matematiğin fiziğe uygulanışının başlangıç rotasını Arşimet’te buluyoruz. Kalkülüsün başlangıcı, pi sayısının hesaplanması, Stomachion oyununun sırrı, ağırlık merkezi incelemeleri gibi birçok buluş Arşimet’in kumlarından çıkıyor.
“ Modern bilimin yaratıcıları Arşimet’ten şu iki prensibi öğrendiler:
• Sonsuzluğun matematiği
• Matematiksel modellerin fiziksel dünyaya uygulanması. “
Arşimet’in Elyazmaları tüm sırlarıyla, tüm bilinmedik yönleriyle Arşimet’i anlatıyor. Arşimet’i tanıdıkça modern bilime ne kadar yakın bir yerde durduğunu görüyoruz.
“1229 yılında palimpsestin yazıcısı Ioannes Myronas, önündeki parşömenlerden bazılarını kullanmamaya, Stomachion’dan ise tek bir sayfa almaya karar verdiğinde, Arşimet’in kombinatoriks çalışmaları da kaybolmuştu. Kombinatoriksi yeniden keşfedip olasılığı yaratmak on yedinci yüzyıl matematikçilerine kalmıştı. Arşimet Stomachion’ u yazmış olmasa bile onlar nasılsa bunu yapacaklardı. Ancak yine de Arşimet’in örneği olmaksızın bugün sahip olduğumuz tarzda bir bilimin var olabileceğinden şüpheliyim. Matematiksel soyut modellerin fiziksel dünyaya uygulanması buluşunun, Arşimet’e kadar uzandığını görebiliyoruz.”
Arşimet gibi bir dâhiyi günümüze taşıyan ve onun hakkında bilinmedik noktaları ortaya koyan kitap, Arşimet’in Elyazmaları; bir matematik kitabı, bir tarih kitabı, bir fizik kitabı, genel-kültür kitabı, biyografi… Kitap birçok alana hitap ediyor, birçok konuda bilgi veriyor. Arşimet kumlarından yeniden doğuyor.