Historia Polski od 11 listopada 1918 do 17 września 1939

by Stanisław Mackiewicz

Jak istnieja prawa ekonomiczne, jak istnieje prawo popytu i podazy, tak istnieje prawo rzadzace polityka polska. Znaczenie polityczne Polski jest funkcja stosunków rosyjsko-niemieckich. Z chwila, kiedy te stosunki sa zle, znaczenie Polski urasta, Polska odzyskuje polityczna samodzielnosc. Kiedy stosunki rosyjsko-niemieckie naprawiaja sie, samodzielnosc polityki polskiej pada. W chwili niemiecko-rosyjskiej politycznej jednosci dzialania - niepodleglosc Polski zamiera...
Stanislaw Cat-Mackiewicz

Historia... przyciagala i moze przyciagac nadal barwnoscia narracji, nagromadzeniem trafnie dobranego materialu anegdotycznego, sugestywnoscia sadów, plastycznoscia opisów, umiejetnoscia prostego, przekonujacego wyjasniania nawet skomplikowanych procesów historycznych. Trudno sobie wyobrazic, ze ktokolwiek, kto interesuje sie dziejami II Rzeczypospolitej, móglby do niej nie siegnac.
prof. Czeslaw Brzoza

Genres: History, Politics, Polish Literature

329 pages, Paperback

First published January 1, 1989

About the author

Stanisław Mackiewicz pseudonim Cat (1896–1966), publicysta, prawnik, polityk, premier rządu RP na wychodźstwie. Przed I wojną światową należał do organizacji "Zet", a w latach 1916–17 do Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). W wojnie polsko-bolszewickiej walczył jako ochotnik. Był założycielem i, w latach 1922–1939, redaktorem naczelnym wileńskiego dziennika "Słowo". Jako monarchista i konserwatysta zaliczany był do grupy tzw. żubrów wileńskich. W 1931 r. odbył podróż po ZSRR, po której ostro skrytykował stosunki tam panujące. Był zwolennikiem J. Piłsudskiego. Od 1928 r. do 1935 r. pełnił funkcję posła na sejm z ramienia Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR). Po śmierci Piłsudskiego (1935) należał do prawicowej opozycji wobec rządów sanacyjnych. Podczas II wojny światowej był członkiem emigracyjnej Rady Narodowej. Krytykował politykę rządu gen. W. Sikorskiego, kwestionował układ Sikorski–Majski. Po zakończeniu II wojny światowej pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. W latach 1954–55 pełnił urząd premiera rządu RP na wychodźstwie. W 1956 r. powrócił do Polski.

Reviews

[Miszor · Rating 5 out of 5]

wspaniałe

[Aleksander Nowinski · Rating 5 out of 5]

Jako książka bardzo ciekawe, widać że Cat był dziennikarzem, więc pisze żywo i ciekawie. Masę mankamentów wynikających z pośpiechu i braku źródeł wytknięto mu w posłowiu, więc nie ma się co pastwić. Było to dla mnie nieco uciążliwe, bo w związku z prowadzonym projektem szukałem dobrej referencyjnej historii dwudziestolecia, a w zamian dostałem świetną literaturę, która jako techniczne podsumowanie faktów nie nadaje się kompletnie.
To co chyba najciekawsze, to przyjrzenie się dwudziestoleciu tak, jak widzieli je współcześni, przez pryzmat tamtych emocji i zupełnie innego od naszego sposobu widzenia świata. Pozwala to zupełnie inaczej rozumieć to, co działo się u nas, ale również i u naszych sąsiadów.
Jest też trochę niebanalnych obserwacji geostrategicznych, w szczególności dotyczących interesów, wpływów i relacji międzypaństwowych, które wtedy stawiano z bolesną bezpośredniością, podczas gdy dziś okadzamy je taką ilością frazesów, że czasem trudno jest zrozumieć rzeczywiste siły kształtujące naszą historię.
Bardzo polecam do przeczytania, chociaż koniecznie trzeba to uzupełnić czymś innym, gdyż autor pisze z bardzo konkretnej perspektywy, więc obraz jest dalece stronniczy.

[Wej · Rating 4 out of 5]

Stanisław Cat-Mackiewicz was a prominent conservative journalist and, later, Prime Minister of the Polish Government in Exile. He was known for the sharpness of his prose and the independence of his judgement. This political history of interwar Poland was written in London during the Blitz, under conditions that would have discouraged a less determined author. Mackiewicz had left his library behind in Lwów, and even the British Library was closed.

The narrative is organised around decisive phases: the recovery of independence in 1918, the ascent of Józef Piłsudski, the consolidation of his authority, and the increasingly authoritarian tendencies of the Sanacja regime. Mackiewicz is unsparing in his assessment of the political class, particularly in its failure to prepare the state adequately for the catastrophe of 1939.

The book’s chief strength lies in its portraits. Mackiewicz writes as a seasoned observer of men in power, attentive to temperament, vanity and ambition. His account of the cult that formed around Piłsudski is especially striking. Walery Sławek appears as the most extreme embodiment of personal devotion, and Mackiewicz notes that even Sławek’s suicide was timed to coincide with the hour of Piłsudski’s death. Such details illuminate the psychological climate of the period as effectively as abstract analysis.

Foreign policy also receives careful treatment. Mackiewicz sketches Poland’s uneasy positioning between Germany and the Soviet Union, and its fraught relations with France and the United Kingdom. His judgements are often controversial, but they are argued with clarity and conviction.

This is an incisive and highly readable account of a formative yet frequently misunderstood period. For readers seeking to understand the political texture of Poland between the wars, beyond textbook generalities, it remains a rewarding and provocative study.

[Grzegorz · Rating 4 out of 5]

Polecam wszystkim tę pozycję. Można się wiele ciekawych rzeczy dowiedzieć o naszej II Rzeczpospolitej, jej losach, rządzących (chyba z przewagą tych gorszych). I proszę się nie zniechęcać początkowymi rozdziałami. Później książka nabiera tempa i wciąga. Nawet jeśli wiemy już wiele o takich postaciach jak Piłsudski, Dmowski, Beck, Śmigły, Mościski i wielu innych, to na pewno Cat odkryje przed nami jeszcze kilka smaczków.