Kościół katolicki wobec Holokaustu 1930 - 1965

by Michael Phayer

Pontyfikat Piusa XII do dziś wzbudza liczne kontrowersje i jest przedmiotem wielu opracowań naukowych i popularnonaukowych. Michael Phayer w swojej książce nie zmierza do sensacyjnych konkluzji i nie ukazuje Piusa XII jako wyzutego z uczuć zimnego polityka - jak Rolf Hochhuth w słynnej sztuce 'namiestnik' - czy nawet antysemity - jak John Cornwell, który uważał go za 'papieża Hitlera'. W swojej charakterystyce Phayer zwraca uwagę na życzliwość i ciepło Piusa XII wspominane niemal przez wszystkich, którzy się z nim zetknęli. Nie unika jednak analizy niepokojącej wymowy wielu decyzji papieża, który już na początku II wojny światowej zrezygnował z roli autorytetu moralnego, a postawił na dyplomację. Nie zaprotestował przeciwko bezwzględnej niemieckiej okupacji polski ani nie potępił nieludzkiego mordowania Serbów przez katolickich ustaszów w Chorwacji. Watykan nie zareagował nawet na Holokaust, wręcz ukrywając część prawdy o nim.
Ponieważ Pius XII uważał komunizm za największe zagrożenie dla cywilizacji europejskiej, niezmiennie dążył do tego, aby Niemcy wyszły z wojny jako państwo potężne, gdyż upatrywał w nich przedmurza cywilizacji europejskiej. Był wprawdzie przeciwnikiem Hitlera, ale prowadził politykę proniemiecką, przez co po wojnie doszło do haniebnego zaangażowania Watykanu w przemyt ściganych zbrodniarzy wojennych i zbiegów zmierzających do złagodzenia wyroków dla sprawców Holokaustu. Kwestii reakcji Kościoła na zagładę nie zamyka koniec pontyfikatu Piusa XII. Z tego powodu sporą część tej analizy zajmuje wciągający opis późniejszej samooceny Kościoła niemieckiego oraz stosunku ojców soborowych do kwestii Holokaustu i Żydów w okresie Soboru Watykańskiego II.
Praca Michaela Phayera dobitnie ukazuje niezwykle trudny aspekt konfliktów pomiędzy racjami politycznymi a moralnymi.

Genres: History, Religion, Nonfiction, Reference, Holocaust

372 pages, Paperback

First published January 1, 2000

Reviews

[Mir · Rating 4 out of 5]

Phayer argues that the general German Catholic population and lower-level religious leaders didn't act more firmly in opposition to Nazism because they weren't told to. He places the blame squarely on the RCC hierarchy and especially Pope Pius for not speaking out, for choosing a diplomatic response to a moral outrage.

Pius XI had been vocal in his opposition to the Nazis (especially their attempts to coopt Catholic social organizations) and in his decrial of racism. He encouraged Catholics to protest racial legislation. However, he died in 1939 and his successor Pius XII quickly changed positions on these subjects (and in fact suppressed Pius XI's about-to-be-published anti-racist, anti-colonial, anti-nationalist text, Humani generis unitas).

Pius XII's primary fear was the spread of Communism and he wanted to maintain civil relations with the anti-Communist Germans.

[Lewis Weinstein · Rating 1 out of 5]

Surprisingly, my read of the early chapters shows a sloppy treatment of history. Several broad conclusions are offered without support. I find this book not reliable as a source even where I agree with the conclusions expressed. I stopped reading, so I have no comments on the later chapters.

[Kristen Beck · Rating 5 out of 5]

Loved this book! There was a lot of information in this book yet the author wrote it in a way that was interesting and easy to understand. He helps you understand why certain church leaders did, or did not, help during the Holocaust. He doesn't fully criticize the Catholic Church like you would think from the cover but gives you the good along with the bad.

[Jezier · Rating 4 out of 5]

Polecam. Bardzo dobra lektura - autor nie jest papieżożercą, nie próbuje też wybielać Kościoła katolickiego. Przedstawia fakty i ich własną interpretację.

[Aaron Gomez · Rating 5 out of 5]

I kept feeling as I read this the author was at least sympathizing if not trying to find a way to defend the Catholic Church, but with each new document revealed the indictment against Her was damning.

[agnes]

the catholic church could've done more during the holocaust- this true. BUT it did a helluva lot more than other religions & governments.

[micusiowo · Rating 2 out of 5]

Interesujące.