زیارتْ‌نامه‌ی مُرغِ سَحَر و همخوانی دخترانِ خردادماه

by سیدعلی صالحی

Genres: Poetry

70 pages, Paperback

First published January 1, 2011

About the author

سیدعلی صالحی در ۱ فروردین ۱۳۳۴ در روستای مَرغاب از توابع ایذه بختیاری در استان خوزستان در خانواده‌ای کشاورز به دنیا آمد. پدر او کشاورز، شاعر و شاهنامه خوان بود؛ و در سال ۱۳۴۰ به دلیل شیوع حصبه در مرغاب همراه با خانواده به مسجد سلیمان اقامت کرده و در سال ۱۳۴۷ در همان شهر وارد دبیرستان شد. در سال ۱۳۵۳ به دلایل تنبیه و تهدید از سوی مدرسه و مقامات ترک تحصیل کرد و یک سال بعد باز به مدرسه بازگشت و دیپلم ریاضی گرفت.

اولین شعرهای او در سال ۱۳۵۰ به اهتمام ابوالقاسم حالت در مجله محلی شرکت نفت چاپ شد. او در سال ۱۳۶۰ قصه‌گوی کودکان در مهدکودک لیلی شد که توسط پرویز رجبی و همسرش اداره می‌شد. او خود را و سرنوشت خود را مدیون این دو می‌داند و می‌گوید پاییز سال ۱۳۶۰ خورشیدی بود که آنجا کنار عزیزانم آرام گرفتم از جهان و اضطراب آن. حتی پدر و مادر و بستگانم نیز نمی‌دانستند من کجای این زندگی مفقود شده‌ام.

سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۴ صالحی همراه چند نفر از شاعران هم‌نسل خود جریان «موج ناب» را در شعر سپید پی‌ریزی می‌کند. منوچهر آتشی و نصرت رحمانی در تهران از این جریان پیشرو حمایت می‌کنند.

وی در اردیبهشت سال ۱۳۵۸ برای اقامت دایم به تهران می‌رود و در پاییز ۱۳۵۸ در کنکور رشتهٔ ادبیات دانشکده هنرهای دراماتیک قبول می‌شود. در همین زمان با حمایت اسماعیل خویی، غلامحسین ساعدی، نسیم خاکسار و عظیم خلیلی به عضویت کانون نویسندگان ایران درمی‌آید و در مطبوعات آزاد مشغول به کار می‌شود.
وی در جریان انقلاب فرهنگی زخمی می‌شود و سپس در مسجد سلیمان محاکمه شده و مورد کیفر قرار می‌گیرد.

در سال ۱۳۶۳ با نقض تقطیع سنتی و سطربندی کلاسیک در شعر سپید، پیشنهاد «تقطیع هموار و مدرن» را مطرح کرد. سرانجام موفق می‌شود این روش تقطیع را همه گیر کند که تا امروز مورد قبول است.
یک سال بعد «جنبش شعر گفتار» را با ساده کردن زبان شعر معرفی می‌کند که با آغاز دهه هفتاد به جریانی مقبول در شعر فارسی تبدیل شد. وی در این باره گفته‌است: «ریشه شعر گفتار به گات‌های اوستا بازمی‌گردد. معمار نخست آن حافظ است و نیما و شاملو هم چند شعر نزدیک به این حوزه سروده‌اند. اما فروغ دقیقاً یک شاعر کامل در « شعر گفتار» است. من تنها برای این حرکت «عنوانی دُرُست» یافتم و سپس در مقام تئوریسینِ مؤلف، مبانی تئوریک آن را کشف و ارائه کردم. همین! »

Reviews

[Sahar Khoshghadam · Rating 5 out of 5]

چراغ ها، چشم ها، کلمات
باران و کرانه را از من گرفته اند،
همه چیز
همه چیز را از من گرفته اند،
حتی نومیدی را...
پس زنده باد امید!

[ZaRi]

دیدی دوباره
درخت و سایه به هم رسید
دیدی دوباره
خورشید و خیابان به هم رسید.
نق نزن نومید گرامی من !
دنیا پر از فرصت حرف و اتفاق و آدمی ست.
دستت را به من بده
عبور از عرض این کوچه
پر از کمین کلمات ماست.
راست می گویم
تمام طول خیابان
مردم از حس عجیب یک اتفاق ساده
سخن می گویند
از یک اسم آرام
از یک اسم دلپذیر.
من هم از همین مردم آشنا یاد گرفته ام.
از سایه از درخت یاد گرفته ام
از خیابان
از خورشید
از خودم یاد گرفته ام.
ما همیشه با هم بوده ایم
فقط گاهی شاید صحبت سلامی نبوده
یا فرصت بی باور اتفاقی که آدمی ست.
اتفاق ، اتفاق !
نگاه کن
دارد یک چیزی
آرام آرام
از پشت پلک های خسته ی دنیا
به دنیا می آید.
حق با مردم است،
ما برای ابراز لکنت امید
نیازی به واژه نداریم
هی ...!
هی فصل بی امان پروانه شدن !
دیدی دوباره آن پنج حرف ساده
با پرده داران بی راه و بی چراغ
چه کرد!

[Parisa Soltani · Rating 3 out of 5]

آن‌ جا
من آن شب
میان اتفاق و محال
مُرده بودم.
آن جا
من آن شب
از راهْ بلدِ رویاها شنیدم
سفر
ادامه ی تنهایی آدمی است.

#سیدعلی_صالحی

[ZaRi]

در سایه‌روشنِ ماه و میله ها
تاخن به رخسارِ دیو،
چوب خط به خواب دیوار کشیده ام.
نترس
من شریکِ هر شبِ گریه های توام .
نترس!
از این دفترِ نانوشته نترس!
خواه ناخواه ورق می خورد این واژه این کتاب !
تنها از این ترکه تراش بی پرده بپرس:
یک مشق را مگر،
چند بارِ بی دلیل خط می زنند ،
که ما باید باز
با چشمِ بسته و دستِ شکسته
تاوان نویس تنهایی تو باشیم ؟!
تا کی ...؟

[Alii · Rating 2 out of 5]

جهان و هرچه در او هست
تفاله‌ی چای بعد از یک عصرِ آسوده است،
مزه‌ی قند را فراموش نکن!

[Annie Greem]

من از ازل
با تو نسبت غریبی داشته،
دست به دریا کشیده،
از شب گنگ گریه گذشته ام.