4 και κάτι ψιλά/5 αστεράκια.
Βρισκόμαστε στο 1958, και η Πόλη των Αγγέλων φαίνεται να κατακλύζεται από πάσης φύσεως δαίμονες: οι εκβιασμοί, οι δολοφονίες, η διαφθορά και το ξέπλυμα μαύρου χρήματος αποτελούν καθημερινά φαινόμενα, ενώ η αστυνομία φαντάζει εντελώς ανήμπορη να αντιμετωπίσει το κύμα της εγκληματικότητας, που βρίσκεται σε συνεχή έξαρση. Κάτι που είναι λογικό, αφού ένα μεγάλο μέρος της αποτελείται από φιλόδοξους και αδίστακτους μπάτσους που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τον υπόκοσμο, χρηματίζονται, πουλάνε προστασία ή κάνουν τα στραβά μάτια στα όσα διαδραματίζονται γύρω τους. Όλοι όσοι κατέχουν κάποια θέση εξουσίας ή δημόσιο αξίωμα στην πόλη δρουν με γνώμονα τα προσωπικά τους συμφέροντα και κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τα κίνητρα του άλλου.
Ο Ντέιβ Κλάιν είναι υπαστυνόμος της αστυνομίας του Λος Άντζελες· την ίδια στιγμή όμως συμμετέχει ενεργά σε αρκετές ‘βρώμικες’ δουλειές, εκμεταλλευόμενος τη δύναμη της θέσης του και τις γνωριμίες του. Όταν το FBI ξεκινήσει ομοσπονδιακή έρευνα για τη διαφθορά στους κόλπους της αστυνομίας, θα βρεθεί από τη μια στιγμή στην άλλη στη θέση του εξιλαστήριου θύματος. Όλοι όσοι εμπλέκονται, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, στα παράνομα κυκλώματα που ελέγχουν την πόλη καλούνται να προστατέψουν τον εαυτό τους και τα μυστικά τους – και δεν θα διστάσουν ακόμα και να προδώσουν ή να πουλήσουν τους παλιούς τους συμμάχους, προκειμένου να το καταφέρουν. Ο Ντέιβ μένει ολομόναχος, και συνειδητοποιεί πως έχει έρθει η ώρα να πληρώσει. Είναι όμως αποφασισμένος να κλείσει πρώτα ορισμένους λογαριασμούς και, μιας και δεν έχει τίποτα να χάσει, γίνεται άκρως επικίνδυνος για πολλά πρόσωπα. Πρόσωπα που μέχρι τώρα είχαν σημαίνουσα θέση στη δημόσια κοινωνική ζωή της πόλης, και βλέπουν στο πρόσωπο του Κλάιν έναν επικίνδυνο και θανάσιμο εχθρό. Η μάχη θα είναι μέχρις εσχάτων και, όπως σε κάθε μάχη που σέβεται τον εαυτό της, οι αντίπαλοι θα χρησιμοποιήσουν θεμιτά και αθέμιτα μέσα, ενώ τα όρια ανάμεσα σε νικητές και χαμένους θα είναι εξαιρετικά λεπτά κι επισφαλή…
Ο Ellroy έχει δημιουργήσει έναν συναρπαστικό και ‘δυνατό’ επίλογο για την περίφημη τετραλογία του, αποφασισμένος να κερδίσει και τους πιο απαιτητικούς φαν του. Και το κατορθώνει. Καταφέρνει να ‘μπάσει’ τον αναγνώστη στην πλοκή από τις πρώτες κιόλας σελίδες, να τον παρασύρει σε έναν κόσμο άγνωστο, επικίνδυνο, σάπιο, αλλά ταυτόχρονα παράξενα γοητευτικό. Η αφήγηση είναι γρήγορη, ρέει χωρίς ανάσα, τα γεγονότα διαδέχονται το ένα το άλλο με ρυθμούς φρενήρεις και καταιγιστικούς, διατηρώντας τους αναγνωστικούς σφυγμούς υψηλούς. Κανείς, ούτε οι ήρωες ούτε και οι αναγνώστες, δεν ξέρουν τι τους περιμένει παρακάτω· η επόμενη αράδα, η επόμενη σελίδα είναι μια ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να ανατιναχτεί ανά πάσα στιγμή, χωρίς να λογαριάζει τις εντυπώσεις που θα αφήσει πίσω της.
Η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο, από τον Ντέιβ Κλάιν. Έναν άνθρωπο που έχει συνηθίσει να μιλάει με πράξεις και όχι με λόγια. Ο τρόπος ομιλίας του είναι απόλυτα ‘αστυνομικός’: κοφτός, σκληρός, πλήρως εστιασμένος στα γεγονότα και τις πράξεις των προσώπων που εμπλέκονται στα όσα περιγράφει. Χωρίς ωραιοποιήσεις ή λεκτικά στολίδια, που δεν έχουν ούτως ή άλλως κανέναν λόγο ύπαρξης σε ένα τέτοιο βιβλίο. Ο ήρωας δεν νοιάζεται για το αν προκαλεί ή σοκάρει· επιθυμεί να αφηγηθεί τα γεγονότα έτσι όπως τα έζησε ο ίδιος, όπως έγιναν, αποδίδοντας τις ευθύνες όπου πρέπει, ξεσκεπάζοντας πρόσωπα υπεράνω υποψίας, μην αφήνοντας ούτε τον ίδιο του τον εαυτό απ’ έξω. Ο αναγνώστης αποδέχεται αναντίρρητα πως ναι, πρόκειται για τα λόγια ενός μπάτσου, γιατί ο συγγραφέας έχει διαμορφώσει ολόκληρη την πλοκή του με απίστευτο ρεαλισμό, την έχει προσαρμόσει επάνω στον χαρακτήρα του ήρωά του, οπότε τα λόγια του Κλάιν ρέουν απόλυτα φυσικά, σαν να βρίσκεται απέναντί σου και σου εξιστορεί ο ίδιος τη συναρπαστική ιστορία της ζωής του, αναπολώντας τις μέρες που ήταν πανίσχυρος, αλλά και εκείνες που οδήγησαν τελικά στην πτώση του. Χωρίς να μετανιώνει, γιατί όλο αυτό αποτελεί κομμάτι του ίδιου του εαυτού του.
Παρ’ όλο που το μυθιστόρημα αυτό κατακλύζεται από εικόνες όπου το ψέμα, η βία, η προδοσία και το αίμα κυριαρχούν, το έγκλημα πρωτοστατεί και η αφαίρεση ανθρώπινων ζωών θεωρείται ρουτίνα, ο Ellroy δεν σοκάρει τον αναγνώστη του. Έχει δημιουργήσει με τέτοια λεπτομερή προσοχή και αυθεντικότητα αυτόν τον κόσμο που, αυτόματα, όσοι τον διαβάζουν αποδέχονται ως απόλυτα φυσιολογικό να είναι έτσι τα πράγματα, να είναι αυτή η καταιγιστική έκρηξη βίας η μόνη επιλογή. Όλα φαντάζουν άκρως ρεαλιστικά, κοντινά και τόσο μακρινά ταυτόχρονα, χάρη στη ζωντάνια της αφήγησης και την χρήση της απλής, καθημερινής γλώσσας.
Η «Λευκή τζαζ», ένα μυθιστόρημα καθηλωτικό, γοητευτικό και ανατρεπτικό, αποτελεί ιδανική επιλογή για τους λάτρεις της αστυνομικής λογοτεχνίας, αλλά και για όσους απολαμβάνουν την αφήγηση μιας πολύ καλής ιστορίας. Αφεθείτε στην μαγική πένα ενός από τους μετρ του αστυνομικού είδους, του James Ellroy, και αποκλείεται να μην βγείτε κερδισμένοι!