In De laatste roker zijn twintig korte verhalen gebundeld die bijna vijftig jaar schrijverschap omvatten. Surrealisme, realisme, bespiegelingen en scherpe karikaturen wisselen elkaar af in deze sfeervolle verzameling verhalen.
Willem Frederik Hermans is one of the greatest post-war Dutch authors. Before devoting his entire life to writing, Hermans had been teaching Physical Geography at the University of Groningen for many years. He had already started writing and publishing in magazines at a young age. His polemic and provocative style led to a court case as early as 1952. His caustic pieces were compiled in Mandarijnen op zwavelzuur (Mandarines in Sulphuric Acid, 1963), which was reprinted with additions a number of times. It is Hermans’s belief that in order to survive people have to create their own reality. It is inevitable that all these experiences of reality will collide. Language is essential to create order out of chaos and plays an important role in this process. In his essays on Wittgenstein, Hermans studied this problem in depth. In his novels and stories Hermans places his characters in a world of certainty for themselves but equivocal for the reader. It is in this field of tension that the intrigue in De tranen der acacia’s (Acacia’s Tears, 1949) and in De donkere kamer van Damocles (The Darkroom of Damocles, 1958) develops. Although stories such as Moedwil en misverstand (Malice and Misunderstanding) and Paranoia have a surrealistic tendency, Hermans’ novels The Darkroom Of Damocles, Nooit meer slapen (Beyond Sleep), Uit talloos veel miljoenen (From Countless Millions) are more realistic or satirical and everything in his rich oeuvre is subordinate to the author’s pessimistic philosophy.
Oprecht geniaal, bepaalde kortverhalen (twintigtal in de bundel) zijn een vijf waard. De laatste roker is top, Buren ook, Hoe biefstuk smaakte, De schoorsteen, Waarom schrijven, Gedachten over waarom in het buitenland wonen, och, gewoon schitterend. Zoveel in aangeduid dat ik niet kan beginnen aan een selectie van mijn favoriete citaten.
"Besef je wel door wat voor monsters je omringd bent?" De laatste verhalenbundel van Hermans. Met name de vreemde verhalen zoals Het oude kanon en Leeuw in interieur zijn de moeite waard. Ook Afscheid van Canada is leuk om te lezen als een soort afsluiting van of reflectie op de avonturen in het (superieure) Landingspoging op Newfoundland.
Zijn god was een mens ~ ★★★ Leeuw in interieur ~ ★★★ Cascaden en riolen ~ ★★★ Naar Magnitogorsk ~ ★★★★ De laatste roker ~ ★★★★ Levitatie ~ ★★ De nooduitgang ~ ★★ Aan de Noordzee ~ ★★★★ Het oude kanon ~ ★★★ Hoe biefstuk smaakte ~ ★★★ Uitgever Oorwurm ~ ★★★ In verwarring, onder verdoving ~ ★★ De schoorsteen ~ ★★★ Dood en weggeraakt ~ ★★★★ Waarom schrijven? ~ ★★★★ Twee gebouwen, twee geleerden ~ ★★★ Gedachten over wonen in het buitenland ~ ★★★ Buren ~ ★★★ Televisiereclame voor een nieuwe auto (historisch) ~ ★★ Afscheid van Canada ~ ★★★
De Noordzee vond ik bij voorbaat het mooist. Hoe Biefstuk Smaakte vond ik tof. Hier een mooi staaltje van dit korte verhaal: "Maar iets proeven? Geen twee mensen proeven tegelijk dezelfde hap. Proeven, dat gebeurt alleen maar binnen in je, en vanbinnen ben je doodalleen."
Ik las enkel het titelverhaal, net zoals ongeveer 10 jaar geleden. Hermans werd 100 jaar geleden geboren, tijd om hem nog eens te proberen herlezen. Het is een dystopisch verhaal over een verengelste wereld waarin tabak absoluut uit den boze is. Vroegindewey vindt op straat nog een echte Gauloise maar wordt meteen opgepakt. Het verhaal speelt zich bovendien af in 2021, wat altijd grappig is om de situatie te vergelijken met de dag van vandaag.
Toen ik het de eerste keer las, was het religieuze motief me niet zo opgevallen, of tenminste dat had ik er niet uit onthouden. Eigenlijk komt dat ook pas vooral tot uiting in de tweede helft van het verhaal.
Een briljant verhaal vind ik het niet, daarvoor zijn de personages te karikaturaal. Toch is er voldoende om over na te denken - helemaal doorgrond heb ik dit verhaal nog niet. Te herlezen dus, zelfs al ben ik er niet erg wild van.
Nou ik weet niet eigenlijk of ik het boek helemaal heb begrepen. Het is een verhaal over een toekomstige geschiedenis van Nederland waarin het onwettelijk is Nederlands te spreken, en ook in de openbare ruimtes te roken. Het lucht is vies en bruin, petrol is te duur te kopen, maar men gebruikt brandende afval of zoiets om zijn autos te rijden. Echte tabak is heel moeilijk aan te treffen. Het verhaal begint met een man die een raamhoer aan het bezoeken is. De vrouw geeft de man een echte gauloises cigaret, en toen hij die rookt, wordt-ie opgerold door de politie. Zij pakken de cigaret, en laten hem los.
Er is ook een priester die tabak belooft te brengen, maar dat doet hij nooit.
Ik begrijp de boodschap van het boek niet. Een donkere visie in de toekomst van Nederland? Een metafoor voor huidige Nederland?
een boek met een reeks verhalen. Er zitten een aantal toppertjes bij zoals het titelverhaal. 35 jaar geledennzag hij al mondmaskers en een vergaand anti-rookbeleid aankomen.
De laatste roker is een verzameling korte verhalen van Willem Frederik Hermans, voor het eerst gepubliceerd in 1991. Deze bundel bevat 20 verhalen, waarin Hermans zijn karakteristieke stijl en thematiek toont, waaronder absurdisme, zwarte humor, en kritische beschouwingen van de menselijke natuur en de maatschappij.
Inhoudsoverzicht Zijn god was een mens Leeuw in interieur Cascaden en riolen Naar Magnitogorsk De laatste roker Levitatie De nooduitgang Aan de Noordzee Het oude kanon Hoe biefstuk smaakte Uitgever Oorwurm In verwarring onder verdoving De schoorsteen Dood en weggeraakt Waarom schrijven? Twee gebouwen, twee geleerden Gedachten over wonen in het buitenland Buren Televisiereclame voor een nieuwe auto (historisch) Afscheid van Canada.
De laatste roker het titelverhaal draait om een man die zich verzet tegen de toenemende anti-rookregels en maatschappelijke druk, en uiteindelijk symbool staat voor het individu dat zich verzet tegen de maatschappij.
Ik vond vooral het verhaal Het oude kanon van de man die zijn ex. tegen kwam in de trein na 10 jaar het leukste. In het specifieke verhaal ontmoet de protagonist zijn ex. in de trein. Gedurende hun gesprek blijkt dat de man een fascinatie heeft voor oude kanonnen, een interesse die zijn ex-vrouw nooit heeft gedeeld of begrepen. Deze ontmoeting in de trein roept bij de man herinneringen en gevoelens op die verband houden met hun verleden en de onverenigbare verschillen die uiteindelijk hun relatie hebben beïnvloed. De ontmoeting en het gesprek over de kanonnen symboliseren de bredere thema's van de onvervulde verlangens in menselijke relaties, wat vaak voorkomt in Hermans' werk. Zijn verhalen staan bekend om hun psychologische diepgang en het blootleggen van de innerlijke conflicten van zijn personages.
Niet in een ruk uitgelezen, maar dat had niets te maken met de kwaliteit van de verhalen. Mijn favorieten zijn de wat absurdistische, fabelachtige verhalen, zoals Naar Magnitogorsk en het titelverhaal.
Zeer divers van niveau zijn de verhalen soms origineel, een aantal is saai, een paar tonen de mopperaar, de meeste zijn flauw en vlak, in mijn ogen rijp voor gemiddeld ’n magere drie sterren. JM
Eerste kennismaking met een schrijver, die zich in een aantal meestal vermakelijke verhalen laat kennen als een kritische, erg op zichzelf betrokken figuur.