What do you think?
Rate this book
De hemel bestaat niet
Liefdevol en meedogenloos. Zoals ze voor NRC Handelsblad zakenmannen ondervroeg, zo ondervroeg Jannetje Koelewijn jarenlang haar eigen vader. Waarom sloeg hij zijn zoons? Waarom mochten zijn dochters niet met open mond lachen? Waarom liep zijn vrouw bij hem weg? Waarom wilde hij zo graag in God geloven, maar kon hij het niet?
Wim Koelewijn (1929), zoon van een gereformeerde politieman en kleinzoon van een Spakenburgse visser, streefde naar het hoogste. Al zijn kinderen liet hij studeren en zelf werd hij na zijn pensionering nog meester in de rechten. Aan het eind van zijn leven ziet hij wat hij verloren heeft. Hij neemt zijn vrouw, die is vergeten dat ze zijn gescheiden, nog één keer mee naar Parijs.
En hij vraagt de dominee om voor hem te bidden. De hemel bestaat niet is het nietsontziende verhaal van een gedoemd man en zijn grote liefde. Een ontroerend boek over huwelijkstrouw en heimwee, over verdriet en vooruitgang, waarin veel mensen zichzelf of hun ouders zullen herkennen.
Wim Koelewijn (1929), zoon van een gereformeerde politieman en kleinzoon van een Spakenburgse visser, streefde naar het hoogste. Al zijn kinderen liet hij studeren en zelf werd hij na zijn pensionering nog meester in de rechten. Aan het eind van zijn leven ziet hij wat hij verloren heeft. Hij neemt zijn vrouw, die is vergeten dat ze zijn gescheiden, nog één keer mee naar Parijs.
En hij vraagt de dominee om voor hem te bidden. De hemel bestaat niet is het nietsontziende verhaal van een gedoemd man en zijn grote liefde. Een ontroerend boek over huwelijkstrouw en heimwee, over verdriet en vooruitgang, waarin veel mensen zichzelf of hun ouders zullen herkennen.
288 pages, Paperback
First published September 1, 2011
1 person is currently reading
67 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 22 of 22 reviews
December 22, 2019
A nice read about the history of the author's family. She spent several years interviewing her father and her mother about their lives and the lives of their parents. She took them along to visit the places of their memories. She even went to Paris with them, because they had had so many happy times there together.
I read more of this kind of books. The most interesting to me is the history of Holland, or history in general, related through the eyes of one family in several generations. This is not the best book I've read in this genre, but it was well worth reading. The author has a good sense of humor and she uses a light tone to tell the story. She hints quite often though, that her childhood had many unhappy events and an unhappy daily life. She never really gets into that though. I think she wants to protect her siblings by not giving away too much of their lives. But it makes the book lacking in detail, which is a shame.
Dit boek heb ik via de boekgrrls als recensieboek ontvangen. De schrijfster, sinds 1997 redacteur van NRC Handelsblad, heeft zich jarenlang verdiept in de historie van haar ouders en de ouders van haar ouders. Haar vader zou eigenlijk zijn verhaal wel willen vertellen, maar zijn ogen zijn niet goed meer, dus zelf zijn verhaal intypen in de computer gaat niet meer. Hij vraagt zijn dochter of zij het verhaal wil aanhoren en opschrijven. Dat is het startsein van jarenlang research doen naar voorouders, uitstapjes met vader, uitstapjes met moeder en uitgebreide vraaggesprekken met beide. De uitkomst van dit alles is de inhoud van dit boek, waar de jeugd van haar vier grootouders, hun ontmoetingen, de jeugd van haar beide ouders en hun verdere leven samen verteld wordt.
Dit verhaal leest als een roman. Ook al is het soms even lastig als vanuit het heden ineens weer teruggesprongen wordt naar het verleden en daarna met hetzelfde gemak weer naar het heden. Via een rode lijn wordt verteld van vroeger naar heden. Tot halverwege het boek gaat het meest om de grootouders en de jeugd van de ouders, daarna treedt meer detail in als er overgeschakeld wordt naar het huwelijks- en gezinsleven van haar ouders.
Het boek is op een prettige, luchtige toon geschreven. Daardoor krijg je de neiging om te denken dat alles wel erg gezellig was, terwijl er de nodige aanwijzingen zijn dat dat niet zo was. Het blijven vaak aanwijzingen, dat is jammer. Moeder woont nu in een verzorgingshuis, haar zoons en twee van haar dochters zijn daar nog nooit geweest. Waarom niet? Er staan wel wat beschrijvingen van voorvallen in waardoor je daarover een mening kunt vormen, maar echt het fijne kom je niet te weten. Dat vind ik wel een gemis.
Als tijdsbeeld is het wel een erg mooi boek geworden. Je ziet Amsterdam groeien met nieuwbouw wijken, die later net zo hard weer gesloopt worden om plaats te maken voor weer andere nieuwbouw. De eerste wasmachine, de eerste auto. De verandering van de maatschappij, van kilometers lopen naar je werk tot even van Amsterdam naar Friesland rijden met de auto voor een uitstapje.
Conclusie: een mooi verhaal op een prettig leesbare manier verteld, maar iets meer feiten over het hoe en waarom van bepaalde zaken was fijn geweest.
I read more of this kind of books. The most interesting to me is the history of Holland, or history in general, related through the eyes of one family in several generations. This is not the best book I've read in this genre, but it was well worth reading. The author has a good sense of humor and she uses a light tone to tell the story. She hints quite often though, that her childhood had many unhappy events and an unhappy daily life. She never really gets into that though. I think she wants to protect her siblings by not giving away too much of their lives. But it makes the book lacking in detail, which is a shame.
Dit boek heb ik via de boekgrrls als recensieboek ontvangen. De schrijfster, sinds 1997 redacteur van NRC Handelsblad, heeft zich jarenlang verdiept in de historie van haar ouders en de ouders van haar ouders. Haar vader zou eigenlijk zijn verhaal wel willen vertellen, maar zijn ogen zijn niet goed meer, dus zelf zijn verhaal intypen in de computer gaat niet meer. Hij vraagt zijn dochter of zij het verhaal wil aanhoren en opschrijven. Dat is het startsein van jarenlang research doen naar voorouders, uitstapjes met vader, uitstapjes met moeder en uitgebreide vraaggesprekken met beide. De uitkomst van dit alles is de inhoud van dit boek, waar de jeugd van haar vier grootouders, hun ontmoetingen, de jeugd van haar beide ouders en hun verdere leven samen verteld wordt.
Dit verhaal leest als een roman. Ook al is het soms even lastig als vanuit het heden ineens weer teruggesprongen wordt naar het verleden en daarna met hetzelfde gemak weer naar het heden. Via een rode lijn wordt verteld van vroeger naar heden. Tot halverwege het boek gaat het meest om de grootouders en de jeugd van de ouders, daarna treedt meer detail in als er overgeschakeld wordt naar het huwelijks- en gezinsleven van haar ouders.
Het boek is op een prettige, luchtige toon geschreven. Daardoor krijg je de neiging om te denken dat alles wel erg gezellig was, terwijl er de nodige aanwijzingen zijn dat dat niet zo was. Het blijven vaak aanwijzingen, dat is jammer. Moeder woont nu in een verzorgingshuis, haar zoons en twee van haar dochters zijn daar nog nooit geweest. Waarom niet? Er staan wel wat beschrijvingen van voorvallen in waardoor je daarover een mening kunt vormen, maar echt het fijne kom je niet te weten. Dat vind ik wel een gemis.
Als tijdsbeeld is het wel een erg mooi boek geworden. Je ziet Amsterdam groeien met nieuwbouw wijken, die later net zo hard weer gesloopt worden om plaats te maken voor weer andere nieuwbouw. De eerste wasmachine, de eerste auto. De verandering van de maatschappij, van kilometers lopen naar je werk tot even van Amsterdam naar Friesland rijden met de auto voor een uitstapje.
Conclusie: een mooi verhaal op een prettig leesbare manier verteld, maar iets meer feiten over het hoe en waarom van bepaalde zaken was fijn geweest.
January 20, 2023
Pijnlijke familiegeschiedenis, heel mooi geschreven.
July 7, 2021
Gelezen na ‘Fresia’s voor mevrouw Brak’, omdat dit boek me nieuwsgierig maakte naar deel 1, de levensbeschrijving van de ouders van Jannetje Koelewijn. Pa Koelewijn heeft zich langdurig en vaak door zijn dochter laten interviewen over zijn leven, wat me niet echt voor hem heeft ingenomen, want ondanks de openhartigheid spreekt er ook een irritante zelfvoldaanheid uit. Pa Koelewijn was een selfmade bestuurder met weinig humor en empathie, een steile, gereformeerde man met veel discipline en eigendunk, betweterig, autoritair en niet gemakkelijk in de omgang. Verliefd op, en trouw aan zijn depressieve echtgenote, maar ze moest wel naar zijn pijpen dansen. Het mooie boek geeft een beeld van een op het eerste gezicht maatschappelijk en financieel geslaagd stel, waaraan nochtans de nodige defecten kleven.
July 8, 2013
Jannetje schrijft over haar ouders: een autoritaire egocentrische vader die geen ruimte liet voor kinderen en vrouw. Hij hield echt wel van haar, maar hij wist altijd wel wat t beste was, voor iedereen ...
En een moeder die geen kant op kon, genetisch bepaald -en door de omgeving versterkt- depressief en (door elektroshocks?) een groot deel van haar geheugen kwijtgeraakt tot ze alleen maar een buitenkant was.
Financieel klommen ze op in de wereld, maar gelukkig werden ze er niet van. Geen van allen volgens mij en met het zusje van Jannetje heb ik helemaal medelijden.
Ik weet niet zo goed wat de schrijfster ermee wil bereiken: een tijdsbeeld? Ze laat net even te vaak zien hoe goed het financieel met ze ging, dat de vader zoveel verdiende, dat ze de eerste waren met een auto in de buurt, dat ze kleren gingen kopen in Parijs, wat haar moeder bijv wel aan kleren uitgaf, dat ze allemaal een universitaire opleiding hadden.
Terwijl de vader, toen hijzelf degene was met een lagere-dan-universitaire opleiding zich royaal stand wist te houden, omdat ze hem immers overal voor nodig hadden, de moeder, die op latere leeftijd een HBO opleiding deed, niet voor vol aanzag, want wat kon dat nou helemaal wezen. Geen wonder dat ze depressief werd.
Treurig stemmend boek.
En een moeder die geen kant op kon, genetisch bepaald -en door de omgeving versterkt- depressief en (door elektroshocks?) een groot deel van haar geheugen kwijtgeraakt tot ze alleen maar een buitenkant was.
Financieel klommen ze op in de wereld, maar gelukkig werden ze er niet van. Geen van allen volgens mij en met het zusje van Jannetje heb ik helemaal medelijden.
Ik weet niet zo goed wat de schrijfster ermee wil bereiken: een tijdsbeeld? Ze laat net even te vaak zien hoe goed het financieel met ze ging, dat de vader zoveel verdiende, dat ze de eerste waren met een auto in de buurt, dat ze kleren gingen kopen in Parijs, wat haar moeder bijv wel aan kleren uitgaf, dat ze allemaal een universitaire opleiding hadden.
Terwijl de vader, toen hijzelf degene was met een lagere-dan-universitaire opleiding zich royaal stand wist te houden, omdat ze hem immers overal voor nodig hadden, de moeder, die op latere leeftijd een HBO opleiding deed, niet voor vol aanzag, want wat kon dat nou helemaal wezen. Geen wonder dat ze depressief werd.
Treurig stemmend boek.
December 15, 2015
Mooi geschreven
September 10, 2023
Vlot geschreven boek over haar grootouders en ouders. Laat mooi zien hoe groot de veranderingen waren begin 1900. Vrouwen die moesten stoppen met werken, opkomst elektrische apparaten, betekenis van geloof, maar ook de relatie tussen ouders en kinderen en het steeds belangrijker worden van (hoger) onderwijs. Haar beide ouders waren in hun jeugd in Amsterdam terecht gekomen, maar bleven ook sterk betrokken bij de familie (in respectievelijk Spakenburg en Friesland). In het boek bevraagt ze haar ouders hoe hun jeugd was, en vooral door fotoboeken en door bezoekjes naar plekken uit hun jeugd worden de herinneringen sterker en komen de verhalen los.
December 26, 2020
"De hemel bestaat niet" is zonder meer de moeite van het lezen waard. Het boek behelst een soepele beschrijving van de gecompliceerde levens van twee niet alledaagse ouders en biedt her en der een fraai tijdsbeeld, met inbegrip van de nodige herkenningspunten. Mijns inziens had echter een stamboom niet mogen ontbreken. Er komen, zowel aan vaders- als aan moederszijde, zo veel familieleden en aanverwanten om de hoek kijken, dat de lezer nogal eens moet terugbladeren om na te gaan wie wie ook alweer is.
January 1, 2025
Een fascinerend en triest verhaal over een disfunctioneel gezin uit Spakenburg en Amsterdam. Boeiend en bizar om te lezen hoe de religieuze cultuur uit Spakenburg alles overheerst en een verwoestend spoor achter laat in veel levens - of ze nou geloven of niet meer.
June 3, 2018
De simpele stijl waarin het boek is geschreven doet je soms vergeten hoe krachtig de woelingen waren in haar ouders’ huwelijk.
January 23, 2019
Leuk geschreven boek. Het omgaan met ouder wordende ouders vond ik herkenbaar. Het is geen boek wat je gelezen móet hebben, maar ik heb er plezier aan beleefd.
October 31, 2024
Erg geboeid gelezen, fijne feitelijke stijl ook bij dramatische gebeurtenissen. Het historische sprak me erg aan. Aanrader.
March 5, 2023
Mooie beschrijving van het gereformeerde leven na de oorlog
July 5, 2014
Koelewijn beschrijft koel, en bijna analytisch, de opkomst en ondergang van het huwelijk van haar ouders. Daar tussen door sijpelt af en toe een enorm mededogen met haar vader en moeder, die beiden flinke teleurstellingen en problemen op hun pad vinden. En in de tragedie van hun eigen leven zijn beiden zowel dader als slachtoffer.
Prachtig zijn de beschrijvingen van de wederopbouw, de toenemende welvaart, de groei van Amsterdam, de opkomst van het feminisme, en de ontkerkelijking van Nederland.
De reis die Koelewijn in het heden met haar ouders onderneemt naar Parijs, geeft een precieze, en niets verhullende, beschrijving van menselijk verval, zowel geestelijk en lichamelijk, maar blijft toch overwegend komisch en vertederend.
Meest tragische rol is weggelegd voor haar vader, die zo graag wil geloven, maar dit niet meer kan. In een aangrijpende scene, waarbij de dominee op huisbezoek komt, vraagt hij aan zijn dochter om Psalm 71 te lezen:
"Mijn vijanden zeggen: God heeft hem verlaten, vervolgt en grijpt hem, want er is niemand die hem redt."
Prachtig zijn de beschrijvingen van de wederopbouw, de toenemende welvaart, de groei van Amsterdam, de opkomst van het feminisme, en de ontkerkelijking van Nederland.
De reis die Koelewijn in het heden met haar ouders onderneemt naar Parijs, geeft een precieze, en niets verhullende, beschrijving van menselijk verval, zowel geestelijk en lichamelijk, maar blijft toch overwegend komisch en vertederend.
Meest tragische rol is weggelegd voor haar vader, die zo graag wil geloven, maar dit niet meer kan. In een aangrijpende scene, waarbij de dominee op huisbezoek komt, vraagt hij aan zijn dochter om Psalm 71 te lezen:
"Mijn vijanden zeggen: God heeft hem verlaten, vervolgt en grijpt hem, want er is niemand die hem redt."
May 8, 2012
Jannetje Koelewijn heeft een indringend portret van haar ouders geschreven. De vader een hele strenge man met orthodoxe opvoedingsmethoden. Zoon van een gereformeerde dominee uit Spakenburg, die in Amsterdam zijn geluk ging beproeven. Door heel veel studie heeft hij het tot directeur gebracht. En het gezin kwam steeds een trapje hoger op de maatschappelijke ladder. Maar na de geboorte van het zesde kind, gaat het mis. De moeder volgt een studie voor maatschappelijk werkster, en wordt door haar studiegenoten erop gewezen dat haar huwelijk vooral door de man gedomineerd wordt en zij gaat bij hem weg. Het is een prachtig tijdsbeeld wat hier is neergezet. En zo herkenbaar voor de mensen die uit het zelfde milieu komen, gereformeerd. Vond het een heel plezierig boek om te lezen met heel veel herkenning.
June 1, 2013
Het verhaal van een tragische, onbeantwoorde liefde van een van een man voor zijn vrouw, vind ik goed verteld. Zonder sentimenteel te worden is het aangrijpend. Maar de schrijfster heeft een voortdurende neiging om meer dan dat te willen. Ze wil een tijdsgewricht schrijven en doet dat veel te opzichtig. Steeds maar weer die referenties naar de tijdsgeest, die op een gegeven moment storend werken en die er veel te dik bovenop liggen.
July 27, 2015
Het boek is... zoals je verwacht dat een boek is als het over een gezin gaat dat je niet kent. Ik zou het absoluut niet voor een tweede keer lezen. Maar er komen wel passages in voor die ik me voor kan stellen, en waar ik ook heel boos van word. Het is vooral lastig om te zeggen op wie ik precies boos word, omdat diegene echt bestaat. Vooral de echtheid en de onhandigheid en de onmacht en de onwetendheid en de vergeetachtigheid van de ouderdom maakt me heel boos.
November 24, 2014
Koelewijn beschrijft het leven van haar voorouders gedurende de 20e eeuw. Dit resulteert in een prachtig geschreven familiekroniek, vooral om wat er niet in staat. Dat maakt dit boek tot meer dan de zoveelste schrijf-de-frustraties-van-je-af roman. Geen afrekening met het verleden maar een geslaagde poging heden en verleden met elkaar te verbinden.
Het grote verhaal van 'De hemel bestaat niet' is dat van de secularisatie, van vrijgemaakt Spakenburg naar vrijgevochten Amsterdam.
Het grote verhaal van 'De hemel bestaat niet' is dat van de secularisatie, van vrijgemaakt Spakenburg naar vrijgevochten Amsterdam.
October 20, 2022
Eindelijk weer een boek uitgelezen. Jannetje Koelewijn schrijft over haar ouders, hun gevecht met het geloof, hun relatie en hun afkomst. Uit dit boek wordt ook duidelijk hoe de verhoudingen tussen man en vrouw was in de vorige eeuw. Ik herken hieruit wel een beetje de relatie tussen mijn ouders.
Daardoor geeft het een mooi beeld van de tijd.
Daardoor geeft het een mooi beeld van de tijd.
March 6, 2013
Een ontroerend en liefdevol portret van de ouders van de schrijfster. Verwarring, ambitie, je best doen in het leven, nog meer verwarring.
Dit alles op een prachtige manier verteld door dochter Jannetje Koelewijn.
Dit alles op een prachtige manier verteld door dochter Jannetje Koelewijn.
December 13, 2015
Fascinerend om een kijkje achter de schermen te nemen in de familie van iemand anders en toch veel bekende dingen tegen te komen. Het legde ook dingen uit over mijn eigen ouders die ik er helaas niet meer naar kan vragen. Een mooie leeservaring.
May 5, 2019
Een fascinerend en triest verhaal over een disfunctioneel gezin uit Spakenburg en Amsterdam. Boeiend en bizar om te lezen hoe de religieuze cultuur uit Spakenburg alles overheerst en een verwoestend spoor achter laat in veel levens - of ze nou geloven of niet meer.
Read
December 26, 2017wel een aardig boek om te lezen
Displaying 1 - 22 of 22 reviews