H "Θεοφανώ" δεν είναι μόνον ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα από τη γραφίδα του αριστοτέχνη K. Δ. Kυριαζή, αλλά και μια ιστορικά τεκμηριωμένη βιογραφία, μια καταβύθιση στα άδυτα του Iερού Παλατιού, στη δόξα και στους εξευτελισμούς των βυζαντινών χρόνων.
Τι να την κάνει κανείς τη φαντασία όταν υπάρχει η βυζαντινή πραγματικότης; Βυζάντιιο αγάπες μου, Βυζάντιο! Τα έχει όλα και συμφέρει… · και έρωτα · και κέρατο · και ίντριγκα · και φόνους · και δηλητήρια · και ευνούχους · και πολέμους · και ξεκοιλιάσματα · και αίματα · και εκκλησία · και οικογενειακά δράματα… Όλα σε ένα ρε παιδί μου και δεν μπορείς να αναφωνήσεις «τι ήπιε πάλι ο συγγραφέας και τα γράφει όλα τούτα» γιατί είναι ιστορικά τεκμηριωμένα, είναι αλήθειες αδιαμφισβήτητες και είμαστε και απόγονοι τους (λέμε τώρα… εντάξει μπορεί να μην είμαι αυτοκρατορικός απόγονος αλλά ένας απόγονος Κηρουλάριου, ενός Κατεπάνω ή έστω ενός Τουρματζή;) Η «Θεοφανώ» είναι ένα ατόφιο ιστορικό μυθιστόρημα όπου κανένα πρόσωπο δεν είναι επινόηση του συγγραφέα. Σύζυγος δύο αυτοκρατόρων (του Ρωμανού Β’ και του Νικηφόρου Φωκά), μητέρα επίσης δύο αυτοκρατόρων (του Βασίλειου του Βουλγαροκτόνου και του Κωνσταντίνου Η’), ερωμένη ακόμα ενός αυτοκράτορα (του Ιωάννη του Τσιμισκή) και φόνισσα τριών αυτοκρατόρων (μαντέψτε…) και στη συνέχεια μοναχή παρά τη θέλησή της… Αν και η Βυζαντινή ιστορία ποτέ δεν με μάγεψε με τόσο φονικό, παπαδαριό και συνωμοσία, τελικά ο Κυριαζής κατάφερε να με μπάσει για τα καλά στο Ιερό Παλάτιο της Βασιλεύουσας, να καταλάβω το αυστηρό τυπικό και τους περίεργους τίτλους που όλοι κουβαλούσαν και να μάθω εν τέλει και λίγη σκοτεινή ιστορία… Δεν μπορώ να πω τίποτα για την πλοκή (αφού είναι πέρα για πέρα αληθινή), η έρευνα που έχει κάνει ο συγγραφέας είναι απίστευτη, ο λόγος του μεστός και κατανοητός χωρίς να χάνεται στους δαίδαλους της βυζαντινής γραφειοκρατίας και όσοι λατρεύουν το ιστορικό μυθιστόρημα (επιμένω όσοι λατρεύουν το ιστορικό μυθιστόρημα), θα το αγαπήσουν. Το βιβλίο το είχα δει σε θεατρική προσαρμογή στο πολύ μα πάρα πολύ μακρινό παρελθόν σε κάποια κρατική θεατρική σκηνή κι επίσης το είχα αγαπήσει πολύ. Τι παιδεύονται οι σεναριογράφοι μας στην τηλεόραση; Πάρε εδώ μια Θεοφανώ και καλύπτεις όλα τα γούστα… (μέχρι και hard core μπορείς να το κάνεις… τι «50 αποχρώσεις του Γκρι» και κουραφέξαλα… έχουμε εμείς τη δικιά μας…) Βαθμολογία: 8,5/10 (γιατί εντάξει και η πολλή ιστορία κουράζει… είπαμε δεν θα δώσουμε και πανελλαδικές…) http://skorofido.blogspot.gr/2016/05/...
Eνω είχε την ευκαιρία να το κάνει "Game of thrones", το έκανε "Η αίθουσα του θρόνου". Μέσα σε τόσες μάχες τόσες ίντριγκες, τόσες κατινιές, ο συγγραφέας επέλεξε να επικεντρωθεί στα ερωτικά τις Αυτοκρατόρισσας και των γύρω της με τρόπο βαρετό και άνευ ουσίας. Μου έδωσε την αίσθηση ότι διακυβεύονται πολύ περισσότερα από αυτά που αναλύει συγγραφέας.
☐ Το παράτησα! (⭐) ✅ Βαρετό και μονότονο(⭐⭐) ☐ Μέτριο(⭐⭐⭐) ☐ Ενδιαφέρον (⭐⭐⭐⭐) ☐ Κρατούσα την ανάσα μου ως το τέλος (⭐⭐⭐⭐⭐) ☐ Με έκανε να κλάψω! (⭐⭐⭐⭐⭐⭐)
---{💬 Αφήγηση 💬}--- 👉 ⭐
Δυσκολεύτηκα πολύ να ξεπεράσω την φλυαρία του βιβλίου σε μέρη οπού δεν υπήρχε λόγος να γίνει. Από την άλλη, ήταν αρκετά λακωνικό στις σκηνές με κάποια ουσία. Γενικώς, το σασπένς και οι κλιμακώσεις λείπουν από το βιβλίο και δύσκολα αισθάνεσαι κάτι για τους πρωταγωνιστές. Παραλληλα, απαναλαμβανεται συνεχως και χρησιμοποιεί απροκάλυπτο exposition χωρίς καμιά ένδεια.
✅ Το καναρίνι μου γράφει καλύτερα (⭐) ☐ Χειροτερεύει την ιστορία (⭐⭐) ☐ Μέτριο (⭐⭐⭐) ☐ Ανέδειξε την ιστορία (⭐⭐⭐⭐) ☐ Σαν ποιητής! (⭐⭐⭐⭐⭐)
---{💡 Η ιδέα 💡}--- 👉 ⭐⭐
Αυτό που κάνει την βυζαντινή ιστορία πολύ πιο ενδιαφέρουσα από την μεσαιωνική της δυτικής Ευρώπης, κατά την γνώμη μου, είναι πως πέρα από την βαρβαρότητα και των σκοταδισμό, υπήρχαν ινδικές και παιχνίδια εξουσίας που δεν υπήρχαν στην δύση. Όμως, αν αντί να σταθείς σε αυτά τα παιχνίδια εξουσίας, επιλέγεις να σταθείς στο ρομάντζο, δεν εκμεταλλεύεσαι το πλούσιο υπόβαθρο που σου προσφέρεται. Καταλαβαίνω πως το μυθιστόρημα λέγεται Θεοφανώ οπότε θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην αυτοκρατόρισσα. Άλλα θα ήθελα να δω περισσότερο την αυτοκρατόρισσα της βυζαντινής αυτοκρατορίας πάρα την Θεοφανώ.
☐ Δεν προσπαθεί καν! (⭐) ✅ Πολύ απλό και ανέμπνευστο (⭐⭐) ☐ Μέτριο (⭐⭐⭐) ☐ Ενδιαφέρον (⭐⭐⭐⭐) ☐ Μου έπεσε το σαγόνι! (⭐⭐⭐⭐⭐)
---{🍌 Λάθη 🍌}--- 👉 ⭐⭐
Ακατάπαυστο exposition, βαρετή αφήγηση, κακή πλοκή, μονοδιάστατοι χαρακτήρες. Επίσης ο Τσιμισκής στο τέλος δεν βγάζει κανένα νόημα.
☐ Οτινάναι! (⭐) ✅ Χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να παραβλέψεις τα κενά! (⭐⭐) ☐ Καταντά ενοχλητικό αλλά εντάξει... (⭐⭐⭐) ☐ Τίποτα το σημαντικό απλά είμαι ψείρας (⭐⭐⭐⭐) ☐ Αρτιότατο! (⭐⭐⭐⭐⭐)
---{👱 Χαρακτήρες 👱♀️}--- 👉 ⭐⭐
Η ιστορία μας παρουσιάζει την Θεοφανώ ως το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου διαφορών ανθρώπων με εξουσία. Τους χειραγωγεί, τους ξεφτιλίζει, τους χρησιμοποιεί χωρίς κανένα μέτρο για να πετύχει τα σχέδια της. Καταλαβαίνω πως αυτά αποτελούν ιστορικά δεδομένα. Δεν τα έβγαλε από την γκλάβα του ο συγγραφέας. Αλλα τα παρουσιάζει πολύ μονοδιάστατα χωρις καμιά προσπάθεια να εντρυφήσει στον εσωτερικό κόσμο των πρωταγωνιστών. Η Θεοφανώ για παράδειγμα, είχε παιδιά. Ας εξετάσουμε τις φιλοδοξίες τις για τον γιο της... όχι Ας εξετάσουμε την σχέση της με τις άλλες κύριες της άυλης... όχι Ας εξετάσουμε την σχέση της με τον ευνούχο υπηρέτη της Λεόντιο... όχι!
☐ Δημόσιοι υπάλληλοι (⭐) ✅ Βαρετοί και μονότονοι (⭐⭐) ☐ Μέτριοι (⭐⭐⭐) ☐ Ενδιαφέροντες και έξυπνοι (⭐⭐⭐⭐) ☐ Εντυπωσιακοί (⭐⭐⭐⭐⭐)
---{😀Απόλαυση😀}--- 👉 ⭐⭐
Πέραν κάποιον ιστορικών πληροφοριών που δεν ήξερα, το βιβλίο μου άφησε την γεύση μιας χαμένης ευκαιρίας. Ο συγγραφέας είχε μια ιστορία χρυσάφι και απέτυχε να την χειριστεί σωστά ώστε να αποδώσει ένα διαμάντι. Αν έπεφτε στα χέρια ενός ταλαντούχου συγγραφέα, θα μπορούσε να γίνει το αντίστοιχο βυζαντινό "Εγώ, ο Κλάδεος" του Robert Graves, το "Ο Αιγύπτιος" του Watari ή η σειρά του Wilbur Smith για την αρχαία Αίγυπτο.
☐ Σαν προεκλογική ομιλία (⭐) ✅ Άλλο ένα βιβλίο (⭐⭐) ☐ Δεν τρελάθηκα (⭐⭐⭐) ☐ Ευχαριστήθηκα (⭐⭐⭐⭐) ☐ Εκστασιάστηκα! (⭐⭐⭐⭐⭐)
Για να απαντήσω και με έναν διαφορετικό τρόπο, στο "Γιατί το Βυζάντιο" (αυτές τις μέρες επίκαιρο) της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ... Διότι πάθη, ίντριγκες, σεξ, πόλεμος, δολοπλοκίες, χαρέμια, ευνούχοι. Διότι εκκλησία, φόνοι, ραβασάκια, προδοσίες, προδοσίες προδοσιών, εξορίες. Διότι, με λίγο πιο απλά λόγια, το Βυζάντιο δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από άλλες αυτοκρατορίες. Ίσα ίσα, τώρα όποτε θα βλέπω σειρές με τους Tudors, θα σκέφτομαι ποσό πτωχοί και μπαναλ είναι. Εξαιρετική η αναπαράσταση απο τον συγγραφέα. Βέβαια, με όλα αυτά τα "του εστειλε", "του είπε", "τον κοίταξε" κλπ., κάποιος μπορεί να χαθεί, και γι' αυτο το βιβλίο πήρε λίγο καιρό παραπάνω να τελειώσει.
Ένα μυθιστόρημα που το πραγματικό με το φανταστικό μπλέκονται και συνυπάρχουν αρμονικά. Ένα κείμενο γεμάτο από ιστορικές πληροφορίες, που ρίχνει φως σε μια από τις πιο σκοτεινές προσωπικότητες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέσα από μια αφήγηση που σε συνεπαίρνει σε βαθμό που δεν θες να αφήσεις το βιβλίο από τα χέρια σου, μέχρι να φτάσεις στην τελευταία σελίδα.
Απίστευτος βιβλίο αγαπημένο Βυζάντιο αγαπημένος Κυριαζής ❤️ τρομερή απεικόνιση των παρασκηνίων της αυτοκρατορικής ζωής, ένας γυναικείος χαρακτήρας άξιος θαυμασμού με κάποιες άσχημες θεωρητικά πτυχές αλλά με εξιλέωτικα στοιχεία που σε κάνει να τον αγαπάς και να πονάς μαζί του παρά τα αρνητικά του λατρεμένη Θεοφανώ... Ένα βιβλίο χτίζει για το εξίσου εξαιρετικό επόμενο "Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος"
Είναι φανερό ότι ο συγγραφέας έχει κάνει εκτεταμένη έρευν��/μελέτη για να γράψει το μυθιστόρημα αυτό με αξιοθαύμαστη πιστότητα στην εποχή της υπόθεσης (10ος αιώνας), όμως έχω την αίσθηση ότι αναλώνεται στο juicy κομμάτι της ιστορίας, ενώ θα μπορούσε να έχει πιο "κλασικό" ή έστω "επικό" χαρακτήρα. Το σώζει η προσεγμένη γραφή και γλαφυρή γλώσσα.
Ο Κώστας Κυριαζής έχει συγγράψει πολλά μυθιστορήματα βασισμένα στην βυζαντινή ιστορία κάποια εκ των οποίων έχουν βραβευτεί από την ακαδημία Αθηνών. Στην συγκεκριμένη ιστορία καταπιάνεται με μια από τις πιο ενδιαφέρουσες φυσιογνωμίες στην Βυζαντινή (και παγκόσμια ιστορία) την Αυτοκράτειρα Θεοφανώ, η οποία ουσιαστικά ανέβασε στον θρόνο 2 αυτοκράτορες ενώ υπήρξε και μητέρα του Βασίλειου του Β’. Στα πολύ θετικά του βιβλίου συγκαταλέγεται η πολυπλοκότητα που δίνει ο συγγραφέας στους ήρωες του αποφεύγοντας το κλασικό δίπολο απόλυτα καλός/απόλυτα κακός που δυστυχώς κυριαρχεί σε σημαντικό βαθμό στα ιστορικά μυθιστορήματα (ένα δίπολο που σε μεγάλο βαθμό δημιουργήθηκε από τον Graves).
Ακόμη μας δίνει μια πολύ καλή οπτική των ζητημάτων που κλήθηκαν να διαχειριστούν οι πρωταγωνιστές της ιστορίας ενώ πραγματικά οι περιγραφές μας μεταφέρουν τόσο στην Βασιλεύουσα όσο και στο πεδίο των μαχών. Τα κυριότερα αρνητικά του βιβλίου εντοπίζονται σε πολύ συγκεκριμένα σημεία. Αρχικά οι αριθμοί που δίνονται από τον συγγραφέα για τους πολεμιστές είναι προφανώς υπερβολικοί (για κανέναν λόγο το Βυζάντιο δεν μπορούσε να διαθέσει 400.000 στρατό) ενώ πιστεύω πως ορισμένες φορές ο ίδιος ο συγγραφέας αναλώνεται υπερβολικά στην περιγραφή διάφορων τελετών που αφορούν τον Αυτοκράτορα και τον θρόνο γενικότερα, οι οποίες δεν προσφέρουν κάτι στην γενικότερη πλοκή.
Έχοντας υπόψη το έτος που γράφηκε το βιβλίο (1963) τολμώ να πω, πως η γραφή είναι αρκετά σύγχρονη ενώ και η τεχνική θυμίζει την σύγχρονη από την άποψη ότι χρησιμοποιούνται πολλές οπτικές γωνίες. Αν θέλετε να διαβάσετε ένα καλογραμμένο ιστορικό μυθιστόρημα αξίζει σίγουρα τον χρόνο σας…