Eve Düşen Yıldırım

by Nahid Sırrı Örik

Her eve yıldırım düşebilir ve sadece bazı evlerde paratoner vardır. Nahid Sırrı Eve Düşen Yıldırım'da paratonersiz evlerden birinin hikayesinin yazar. Yıl 1931 ve yazar Ankara'dadır. Eylül ve Ekim aylarında bu uzun hikayesini tamamlar. Ertesi yıl, hikaye Milliyet'te ondokuz sayı tefrika edilir (Nu.2237-2255, 5-23 Mayıs 1932); ama, Nahid Sırrı'nın ebedi kaderi bir kere daha kendini gösterir ve eseri okuyucunun çokça ilgisini çekmez. Buna rağmen, iki yıl sonra Eve Düşen Yıldırım'ın hem Ankara'da, hem de İstanbul'da basıldığını görmek şaşırtıcı (Ank., 1934, Akba Ktbv., 106 s.; İst.; 1934, Burhaneddin Matb., 104 s.).
-M. Kayahan Özgül-

219 pages, Paperback

First published October 1, 2009

About the author

Writer and translator (b. 22 May 1895, İstanbul – d. 18 January 1960). After he finished Beşiktaş Secondary School, he studied at Galatasaray High School but discontinued his education.

He graduated from the Sun Education High School. He studied at Law School for some time (1913) and then educated himself.

He lived abroad for eight years in Tiflis, Berlin, Paris, Vienna, Rome and Copenhagen (1915-28). He worked as a translator at the Ministry of National Education.

He translated and wrote columns for various newspapers and journals beginning with Cumhuriyet. He traveled around many cities in Anatolia.

He published his first story, Zeynep la Courtisane (Zeynep the Courtesan), in the journal Les Oeuvres Libres in Paris (1927). He wrote many works in almost all kinds of literature except poetry in the following years. Generally, he was known for his stories, travel notes and research related to literature and history.

Selim İleri, in his novel Cemil Şevket Bey Aynalı Dolaba İki El Rovelver (Cemil Şevket Bey, the Mirrored Cupboard and Two Hand Guns), introduced the character Cemil Şevket, inspired by the personality of Nahid Sırrı Örik. His books were republished by Oğlak Publications since 1994.

WORKS:

SHORT STORY: Kırmızı ve Siyah (Red and Black, 1929), Sanatkârlar (The Artists, 1932), Eski Resimler (Old Pictures, 1933), Eve Düşen Yıldırım (Lightning That Hit the House, 1934).

NOVEL: Colere de Sultan (Anger of the Sultan, in French, 1932), Kıskanmak (To Be Jealous, 1946), Sultan Hamit Düşerken (While Sultan Hamit Fell, 1957, staged by Kemal Bekir with the name “The Fall”, 1976, adapted for the cinema, 2003), Kıskanmak (Being Jealous, 1995), Tersine Giden Yol (The Road Going in the Opposite Direction, 1995).

TRAVEL LITERATURE: Anadolu'da Yol Notları (Travel Notes in Anatolia, 1939), Bir Edirne Seyahatnamesi (A Travel Book of Edirne, 1941), Kayseri Kırşehir-Kastamonu (Kayseri Kırşehir-Kastamonu, 1955).

PLAY: Sönmeyen Ateş (The Undying Fire, 1933), Muharrir (Writer, 1934), Oyuncular (Players, 1938), Para Uğrunda (For the Sake of Money, performed at İstanbul City Theaters, 1949), Alın Yazısı (The Fate, performed at the State Theater, 1952).

ESSAY-RESEARCH: Edebiyat ve Sanat Bahisleri (Literature and Art Topics, 1932), Roman ve Hikâye (Novel and History, 1933), Tarihi Çehreler Etrafında (Around Historical Faces, 1933), Hayat ile Kitaplar (Life and Books, 1946), Yüzelli Yılın Türk Meşhurları Ansiklopedisi (Encyclopedia of Famous Turkish People of a Hundred and Fifty Years, 3 fascicles, 1953), Abdülhamid'in Haremi (The Harem of Abdülhamid, 1989), Bilinmeyen Yaşamlarıyla Saraylılar (People of the Palace and Their Untold Lives, prepared for publishing by Alpay Kabacalı, 2002).

MEMOIR: Eski Zaman Kadınları Arasında (Among the Women of Old, 1958).

Reviews

[Hakan · Rating 3 out of 5]

Örik’in toplu öykülerinin ilk iki cildi için yazdıklarım, üçüncü cilt Eve Düşen Yıldırım için de geçerli. Öykülerin çoğunun geçtiği Cumhuriyetimizin ilk yıllarında (1920/1930’lar) toplumumuzda bol miktarda olduğu anlaşılan kötü insanlar, özellikle cinsel veya parasal zaaflara, hırslara sahip karakterler panaroması. Kadınlara yaklaşım ve güzellik/yaş temelinde felaket bir “siyaseten doğrusuzluk” yine had safhada. Usta bir dille yazılmış ama ülkede o dönemin havasını hissetmek bakımından sosyolojik değeri belki daha fazla öyküler. Sinir bozucu karakterlere/temalara rağmen rahat okunuyor.

[divayorgun · Rating 3 out of 5]

Kitaba adını veren Eve Düşen Yıldırım öyküsü uzun soluklu ve sonu bilindik ama hızlı ve çabuk okunan bir yapıya sahip. Yazarın kitapta yer alan diğer öyküleri de ortalama ama Eve Düşen Yıldırım etkisine sahip olmamakla beraber okunası.
Nahide Sırrı Türk edebiyatı için büyük şans.

[Rüçhan · Rating 5 out of 5]

Anlatımıyla, diliyle klasik bir Nahid Sırrı eseri. Severek bir nefeste okudum. Aslında "Eve Düşen Yıldırım" eserin içindeki kısa hikâyelerden sadece biri. (İlki, en uzunu ve belki de en güzeli) Diğer kısa öyküler de sıkılmadan okunabilecek nitelikte; edebî bakımından yüksek değerde. Kitabın başında editörün kaleme aldığı ve yazarı adete yerin dibine soktuğu; bana kalırsa 'hadsiz' bir önsöz bulunuyor. İlk kez böyle bir şeyle karşılaştım. Severek okuduğum bir yazarın intihalle itham edilmesini (doğrudur değildir bilinmez); üstelik bunun kendi kitabının başında yapılmasını uygun bulmadığımı söylemeliyim. Kitabın diziye uyarlandığını sanırım söylememe gerek yok. Ama dizinin yalnızca ilk bölümünü seyrederek vardiğim kanı şudur ki; bu dizi Nahid Sırrı'nın eserinin kalbine saplanmış bir hançer. Diziyi izlemek; izleseniz de kitapla mukayase etmek gibi bir hataya düşmeyiniz derim.

[Batuhan Akçakaya · Rating 5 out of 5]

Türk edebiyatının arkaplanda kalmış/bırakılmış güçlü kalemlerinden.

Osmanlı’dan Cumhuriyete geçişte Türk toplumunun karşı karşıya kaldığı değişimler, çekinceler, atılımlar özelinde canlı karakterler yaratan ve anlatan bir yazar.

[Elizabeth Bennet · Rating 4 out of 5]

Bu yazarın olayları anlatış tarzı çok hoşuma gidiyor. Öykülerin hemen hemen hepsini sevdim. İnsanların içlerinde mevcut hırs, kin ve kötülük yapma potansiyeli güzelce göz önüne seriliyor.