What do you think?
Το σόλο του Φίγκαρω
"Το σόλο του Φίγκαρω" είναι, ενδεχομένως, το πιο πρωτοποριακό και τολμηρό μυθιστόρημα της Γενιάς του Τριάντα και της εποχής του συγγραφέα. Παράλληλα, αποτελεί το πιο σημαντικό έργο της πεζογραφικής παραγωγής του Σκαρίμπα, διότι σ' αυτό απαντούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του προσωπικού του ύφους, στην πιο δραστική τους εκδοχή.
Το μυθιστόρημα εκδόθηκε προς το τέλος μιας πολύ γόνιμης δεκαετίας, το 1939, οπότε η ανανέωση του ποιητικού πεζού λόγου έχει σχεδόν συντελεστεί: η Γενιά του Τριάντα έχει κάνει την εμφάνισή της με μερικά από τα δραστικότερα έργα της, και ο εσωτερικός μονόλογος και ο υπερρεαλισμός έχουν δώσει σημαντικά δείγματα γραφής.
Η κριτική αντιμετώπισε το μυθιστόρημα του Σκαρίμπα -με ελάχιστες εξαιρέσεις- αρνητικά, αδυνατώντας να αποφανθεί αν το έργο είναι όντως μυθιστόρημα, και αν ο συγγραφέας σατιρίζει τον υπερρεαλισμό ή γράφει υπερρεαλιστικό μυθιστόρημα. Υπεύθυνη γι αυτή τη σύγχυση είναι η υπονομευτική στάση του έργου και η επιθετική στάση του συγγραφέα: με κυρίαρχο όπλο τη σάτιρα, ο Σκαρίμπας παρωδεί τον υπερρεαλισμό και, παράλληλα, στρέφεται εναντίον του παραδοσιακού μυθιστορήματος, φτάνοντας σε μια ακραία γραφή· με τη σύνθετη αφηγηματική του τεχνική και τον αναρχικό του λόγο, με τη στρυφνή του σύνταξη και την κατακερματισμένη του στίξη ανατρέπει κάθε κανόνα αποδεικνύοντας την ανεπάρκεια της γλώσσας να εκφράσει την πραγματικότητα. Συγχρόνως, υποδηλώνει στον αναγνώστη τη διαδικασία σύνθεσης του μυθιστορήματός του, επωμίζοντάς τον με το βάρος της αποκωδικοποίησής του.
Το μυθιστόρημα εκδόθηκε προς το τέλος μιας πολύ γόνιμης δεκαετίας, το 1939, οπότε η ανανέωση του ποιητικού πεζού λόγου έχει σχεδόν συντελεστεί: η Γενιά του Τριάντα έχει κάνει την εμφάνισή της με μερικά από τα δραστικότερα έργα της, και ο εσωτερικός μονόλογος και ο υπερρεαλισμός έχουν δώσει σημαντικά δείγματα γραφής.
Η κριτική αντιμετώπισε το μυθιστόρημα του Σκαρίμπα -με ελάχιστες εξαιρέσεις- αρνητικά, αδυνατώντας να αποφανθεί αν το έργο είναι όντως μυθιστόρημα, και αν ο συγγραφέας σατιρίζει τον υπερρεαλισμό ή γράφει υπερρεαλιστικό μυθιστόρημα. Υπεύθυνη γι αυτή τη σύγχυση είναι η υπονομευτική στάση του έργου και η επιθετική στάση του συγγραφέα: με κυρίαρχο όπλο τη σάτιρα, ο Σκαρίμπας παρωδεί τον υπερρεαλισμό και, παράλληλα, στρέφεται εναντίον του παραδοσιακού μυθιστορήματος, φτάνοντας σε μια ακραία γραφή· με τη σύνθετη αφηγηματική του τεχνική και τον αναρχικό του λόγο, με τη στρυφνή του σύνταξη και την κατακερματισμένη του στίξη ανατρέπει κάθε κανόνα αποδεικνύοντας την ανεπάρκεια της γλώσσας να εκφράσει την πραγματικότητα. Συγχρόνως, υποδηλώνει στον αναγνώστη τη διαδικασία σύνθεσης του μυθιστορήματός του, επωμίζοντάς τον με το βάρος της αποκωδικοποίησής του.
- GenresGreece
179 pages, Paperback
First published January 1, 1939
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
May 23, 2017
Ίσως να μην είμαι στη θέση για μια αντικειμενική κριτική,μιας και έχω μια μεγάλη αγάπη στον Σκαρίμπα.Δεν είναι τυχαίο που τον βάζω στην κορυφή των ελλήνων συγγραφέων.
Ένας άνθρωπος που δεν έμπαινε σε καλούπια,ούτε αυτός ούτε το έργο του•κάτι που μάλλον προκάλεσε και τη δυσφορία των κριτικών της εποχής.Εδώ μιλάμε για ένα μυθιστόρημα που ο χρόνος και ο τόπος δεν έχουν σημασία,ούτε η ίδια η υπόθεση ακόμα.Ταυτόχρονα,προσπαθεί ν’ ανατρέψει κάθε παράδοση της εποχής.Ταυτόχρονα,ο συγγραφέας σατιρίζει το κίνημα του σουρεαλισμού,αν και γενικά στο έργο του είναι φανερό αυτό που σατιρίζει.Βέβαια,και αυτός ο σουρεαλισμός δεν είναι συνηθισμένος,αλλά ένας δικός του,σκαριμπικός σουρεαλισμός.Στην τελική,το βιβλίο,παρά τους μοντερνισμούς και άλλα στοιχεία που φαίνονται παράλογα και τον διαχωρίζουν απ’ την περίφημη Γενιά του Τριάντα,καταλήγει-χάρη στην οργανική σύνδεση τους-να είναι...λογικό.
Επίσης,λατρεύω τη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Σκαρίμπας.Χρησιμοποιεί την ντοπιολαλιά της Χαλκίδας, η οποία σε συνδυασμό με τις λέξεις που φτιάχνει ο συγγραφέας,δίνει στο βιβλίο αυτό (και στα υπόλοιπα,δηλαδή) ζωντάνια και ανθρωπιά.Πολλοί συγγραφείς κατέληξαν να είναι «πάνω» απ’ τους ανθρώπους για τους οποίους γράφουν.Ο Σκαρίμπας έγραφε για αυτούς (και ας μην το ήξεραν).
Ένας άνθρωπος που δεν έμπαινε σε καλούπια,ούτε αυτός ούτε το έργο του•κάτι που μάλλον προκάλεσε και τη δυσφορία των κριτικών της εποχής.Εδώ μιλάμε για ένα μυθιστόρημα που ο χρόνος και ο τόπος δεν έχουν σημασία,ούτε η ίδια η υπόθεση ακόμα.Ταυτόχρονα,προσπαθεί ν’ ανατρέψει κάθε παράδοση της εποχής.Ταυτόχρονα,ο συγγραφέας σατιρίζει το κίνημα του σουρεαλισμού,αν και γενικά στο έργο του είναι φανερό αυτό που σατιρίζει.Βέβαια,και αυτός ο σουρεαλισμός δεν είναι συνηθισμένος,αλλά ένας δικός του,σκαριμπικός σουρεαλισμός.Στην τελική,το βιβλίο,παρά τους μοντερνισμούς και άλλα στοιχεία που φαίνονται παράλογα και τον διαχωρίζουν απ’ την περίφημη Γενιά του Τριάντα,καταλήγει-χάρη στην οργανική σύνδεση τους-να είναι...λογικό.
Επίσης,λατρεύω τη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Σκαρίμπας.Χρησιμοποιεί την ντοπιολαλιά της Χαλκίδας, η οποία σε συνδυασμό με τις λέξεις που φτιάχνει ο συγγραφέας,δίνει στο βιβλίο αυτό (και στα υπόλοιπα,δηλαδή) ζωντάνια και ανθρωπιά.Πολλοί συγγραφείς κατέληξαν να είναι «πάνω» απ’ τους ανθρώπους για τους οποίους γράφουν.Ο Σκαρίμπας έγραφε για αυτούς (και ας μην το ήξεραν).
June 30, 2016
Τ'άστρα είναι στον ουρανό και τα λουλούδια στη γη κι η Χαλκίδα κάτω από τον ουρανό και κάτω από τα άστρα. Πορπατώ και στοχάζομαι πως όλα αυτά-και τα πλοία-γίνονται όσο πάει παραμύθια.
April 18, 2016
Ο Σκαρίμπας ουδέποτε είχε άμεση σχέση με την ελίτ των συγγραφέων της εποχής του, ζούσε στο περιθώριο, γεωγραφικό και μη, αποκλεισμένος από τις πνευματικές ζυμώσεις της πρωτεύουσας. Υπό αυτό το πρίσμα καινοτομεί ελεύθερα και σε αυτό το έργο του, παρωδεί και καυτηριάζει όχι μόνο τους συγγραφείς, τις κοινοτυπίες και τις συνήθειες της συγγραφικής διαδικασίας, αλλά και τους κριτικούς, που ενίοτε χαντακώνουν έργα και δημιουργούς.
Η πλοκή καταργείται και η συνειρμική γραφή κυριαρχεί· κεντρικός άξονας είναι ο πρωταγωνιστής Αντώνης Σουρούπης, unreliable και με αμφιλεγόμενο λογικό, ζει καταστάσεις που όλο και πιο πολύ κατά τη διάρκεια του έργου μετεωρίζονται μεταξύ πραγματικότητας και παραφροσύνης, καταστάσεις και θεματικά μοτίβα που ανατρέπονται και τελικά μένουν ανολοκλήρωτα. Η μελαγχολία και ο υπερρεαλισμός, παρόλο που ο τελευταίος δέχεται κριτική στην αρχή του κειμένου, υιοθετούνται στο μεγαλύτερο μέρος του έργου, ενώ παρά την επίμονη αναφορά της Χαλκίδας ως τόπου δράσης ο χώρος μοιάζει ουτοπικός και ασαφής. Η ατμόσφαιρα από ανάλαφρη κι ειρωνική γίνεται γκροτέσκα προς το τέλος του μυθιστορήματος, παράλληλα με τη χρονική διάσταση που καθ' όλη τη διάρκεια της πλοκής είναι ρευστή. Η διακειμενικότητα είναι επίσης έντονη, ήρωες από προηγούμενα έργα του Σκαρίμπα εμφανίζονται στο Σόλο του Φίγκαρω, φράσεις συγγραφέων, Ελλήνων και ξένων, υπερρεαλιστών και ρομαντικών λογοτεχνών, ενσωματώνονται στους διαλόγους των χαρακτήρων και στις σκέψεις του πρωταγωνιστή και δημιουργούν ένα πλέγμα σχέσεων με σύγχρονα, ή μη, της εποχής του Σκαρίμπα κείμενα.
Η γλώσσα του Σκαρίμπα παραμένει, τέλος, ιδιαίτερη, κινείται ανάμεσα στη δημοτική και την καθαρεύουσα, με έντονη τη λεξιπλασία και το γλωσσικό ιδίωμα της Χαλκίδας, καταδεικνύοντας την αδυναμία της τέχνης, και συγκεκριμένα της λογοτεχνίας, να εκφράσει τη ζωή, την πραγματικότητα.
Η πλοκή καταργείται και η συνειρμική γραφή κυριαρχεί· κεντρικός άξονας είναι ο πρωταγωνιστής Αντώνης Σουρούπης, unreliable και με αμφιλεγόμενο λογικό, ζει καταστάσεις που όλο και πιο πολύ κατά τη διάρκεια του έργου μετεωρίζονται μεταξύ πραγματικότητας και παραφροσύνης, καταστάσεις και θεματικά μοτίβα που ανατρέπονται και τελικά μένουν ανολοκλήρωτα. Η μελαγχολία και ο υπερρεαλισμός, παρόλο που ο τελευταίος δέχεται κριτική στην αρχή του κειμένου, υιοθετούνται στο μεγαλύτερο μέρος του έργου, ενώ παρά την επίμονη αναφορά της Χαλκίδας ως τόπου δράσης ο χώρος μοιάζει ουτοπικός και ασαφής. Η ατμόσφαιρα από ανάλαφρη κι ειρωνική γίνεται γκροτέσκα προς το τέλος του μυθιστορήματος, παράλληλα με τη χρονική διάσταση που καθ' όλη τη διάρκεια της πλοκής είναι ρευστή. Η διακειμενικότητα είναι επίσης έντονη, ήρωες από προηγούμενα έργα του Σκαρίμπα εμφανίζονται στο Σόλο του Φίγκαρω, φράσεις συγγραφέων, Ελλήνων και ξένων, υπερρεαλιστών και ρομαντικών λογοτεχνών, ενσωματώνονται στους διαλόγους των χαρακτήρων και στις σκέψεις του πρωταγωνιστή και δημιουργούν ένα πλέγμα σχέσεων με σύγχρονα, ή μη, της εποχής του Σκαρίμπα κείμενα.
Η γλώσσα του Σκαρίμπα παραμένει, τέλος, ιδιαίτερη, κινείται ανάμεσα στη δημοτική και την καθαρεύουσα, με έντονη τη λεξιπλασία και το γλωσσικό ιδίωμα της Χαλκίδας, καταδεικνύοντας την αδυναμία της τέχνης, και συγκεκριμένα της λογοτεχνίας, να εκφράσει τη ζωή, την πραγματικότητα.
October 31, 2025
Τρελό. Τι τρελό δηλαδή... παρανοϊκό. Χαοτικό, αστείο, πρωτότυπο ακόμα και για σήμερα. Εύγε κυρ Γιάννη!
Displaying 1 - 5 of 5 reviews