What do you think?
Rate this book
Σ' ένα γυμνάσιο θηλέων
Τη χρονιά που πέθανε η Κατίνα Παπά, το 1959, εκδόθηκε το αυτοβιογραφικό της μυθιστόρημα Σ’ ένα γυμνάσιο θηλέων.
«Πρέπει να περάσεις ένα στενό δρομάκο για να μπεις. Ο δρομάκος έχει μικρομάγαζα δεξιά και αριστερά: ένα ραφτάδικο, ένα συμβολαιογραφείο, ένα καφενείο. Δυό σιδερένια τραπεζάκια, με τέσσερις στριμωγμένες καρέκλες το καθένα πάνω στο στενό πεζοδρόμιο, δίνουνε κάποια ζωή και λίγη δροσιά στον σκονισμένο δρομάκο εξαιτίας του νερού που αδειάζει ακατάπαυτα από τα ποτήρια το μικρό γκαρσόνι για να μη τα κουβαλάει μέσα μισογεμάτα ή και ανάγγιχτα, όπως τ' αφήνουνε οι πελάτες. Αλλά, και χωρίς αυτό, το πεζοδρόμιο είναι δροσερό, γιατί ο ίδιος ο καφετζής το καταβρέχει κάθε τόσο. Βγαίνει αυτοπροσώπως, με την άσπρη ποδιά του ζωσμένη σφιχτά ολόγυρα στη μέση του και μακριά ίσα με τον αστράγαλό του, κρατώντας ψηλά με το δεξί του χέρι μια στάμνα ξέχειλη νερό. Τούτο το νερό το χύνει από ψηλά πάνω στη δεξιά του παλάμη, που την κουνάει με τεντωμένα τα δάχτυλα πολύ επιτήδεια δεξιά και αριστερά, με τρόπο που το νερό να χύνεται ανάμεσα από τα δάχτυλά του σαν από κρησάρα. Έτσι καταβρέχεται, πρωί - μεσημέρι - βράδυ, σαν από ψεκαστήρα το πεζοδρομάκι και ο σκονισμένος δρόμος, και ακριβώς κάτω από τα δυό παράθυρα με τους πράσινους μπερντέδες...»
«Πρέπει να περάσεις ένα στενό δρομάκο για να μπεις. Ο δρομάκος έχει μικρομάγαζα δεξιά και αριστερά: ένα ραφτάδικο, ένα συμβολαιογραφείο, ένα καφενείο. Δυό σιδερένια τραπεζάκια, με τέσσερις στριμωγμένες καρέκλες το καθένα πάνω στο στενό πεζοδρόμιο, δίνουνε κάποια ζωή και λίγη δροσιά στον σκονισμένο δρομάκο εξαιτίας του νερού που αδειάζει ακατάπαυτα από τα ποτήρια το μικρό γκαρσόνι για να μη τα κουβαλάει μέσα μισογεμάτα ή και ανάγγιχτα, όπως τ' αφήνουνε οι πελάτες. Αλλά, και χωρίς αυτό, το πεζοδρόμιο είναι δροσερό, γιατί ο ίδιος ο καφετζής το καταβρέχει κάθε τόσο. Βγαίνει αυτοπροσώπως, με την άσπρη ποδιά του ζωσμένη σφιχτά ολόγυρα στη μέση του και μακριά ίσα με τον αστράγαλό του, κρατώντας ψηλά με το δεξί του χέρι μια στάμνα ξέχειλη νερό. Τούτο το νερό το χύνει από ψηλά πάνω στη δεξιά του παλάμη, που την κουνάει με τεντωμένα τα δάχτυλα πολύ επιτήδεια δεξιά και αριστερά, με τρόπο που το νερό να χύνεται ανάμεσα από τα δάχτυλά του σαν από κρησάρα. Έτσι καταβρέχεται, πρωί - μεσημέρι - βράδυ, σαν από ψεκαστήρα το πεζοδρομάκι και ο σκονισμένος δρόμος, και ακριβώς κάτω από τα δυό παράθυρα με τους πράσινους μπερντέδες...»
365 pages, Hardcover
First published January 1, 1959
17 people want to read
About the author
Κατίνα Παπά
3 books3 followersΓεννήθηκε στο Γιαννιτσάτι της Βορείας Ηπείρου. Ο πατέρας της, Γεώργιος Παπάς, ήταν δάσκαλος και είχε λάβει μέρος στην επανάσταση του Λάπα, το 1875.
Τις μαθητικές της σπουδές τις έκανε στο Αρσάκειο και στο Γυμνάσιο της Κέρκυρας. Αποφοίτησε με άριστα και παίρνοντας το τιμητικό βραβείο «Ντάγκλας». Το 1915 γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Τις μαθητικές της σπουδές τις έκανε στο Αρσάκειο και στο Γυμνάσιο της Κέρκυρας. Αποφοίτησε με άριστα και παίρνοντας το τιμητικό βραβείο «Ντάγκλας». Το 1915 γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
August 23, 2023
Σύμφωνα με την Le Guin, ένα βιβλίο κρατάει λέξεις (a book holds words). Είναι μάλλον σακουλάκι με λέξεις, θραύσματα σκηνών και επεισοδίων και ιδεών, παρά βέλος που εκτοξεύεται, με ξεκάθαρη αρχή, μέση και τέλος της δράσης, τεχνική αφήγησης που την συνδέει με τον φαλλοκεντρισμό. Έτσι, η έλλειψη ξεκάθαρης γραμμικής κατεύθυνσης της ιστορίας και η αποσπασματικότητα των σκηνών της ζωής μέσα στο σχολείο τονίζει την γυναικεία υφή του μυθιστορήματος. Το βιβλιαράκι αυτό λοιπόν παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον ως γυναικο-κείμενο (gynotext, Écriture féminine στα λόγια της Cixous), και παράδειγμα της ατόφιας γυναικείας γραφής. Τα πρόσωπα είναι ένα ensemble cast καθηγητριών και μαθητριών. Ο μισογυνισμός λαμβάνει ταξικό πρόσημο. Το σαπφικό μυθο-νήμα ξετυλίγεται σε α' πρόσωπο, ενώ εξερευνώνται λογοτεχνικά αχαρτογράφητες έως τότε πτυχές της ζωής. Όταν μιλάμε για την κλωστή που διαπερνά και συνέχει το κείμενο, τον ακούραστο οπτιμισμό του, μιλάμε για έναν οπτιμισμό που ανάβρυσε σαν από το πουθενά, δίχως προμήτορες, δίχως ιστορικό, εφόσον δεν υπάρχει προγενέστερη γραμματεία αυτού του είδους, πράγμα που τον κάνει ακόμα πιο εντυπωσιακό. Οι χαρακτήρες είναι αυτοδημιούργητες, όπως και το βιβλίο, που φαντάζει αρχή μιας παράδοσης που αδημονεί να συνεχιστεί...
July 21, 2019
Πόσα χρόνια αυτό το βιβλίο στη βιβλιοθήκη με περίμενε να το διαβάσω; Αν και λίγο χαοτική η γραφή, της Πάπα, είναι μια υπέροχη μάτια στην καθημερινότητα του σχολείου, σε όλα αυτά με τα οποία παλεύουν οι (ευσυνείδητοι τουλάχιστον) καθηγητές, μια ενδεικτική περιγραφή του ψυχισμού των εφήβων μαθητριών αλλά και ένα σχόλιο υπέρ του φεμινισμού. Όλα αυτά με φόντο τη δυσκολη εποχή του 50, όπου κυριαρχούσε η διαμάχη μεταξύ καθαρεύουσας και δημοτικής. Το ρούφηξα σαν γάργαρο νερό!
October 19, 2017
"Αφιερωμένο στον εκάστοτε Υπουργό Παιδείας."
August 23, 2021
Σε ένα γυμνάσιο θηλέων: Τίτλος του βιβλίου. Μεγάλο κομμάτι της ζωής της συγγραφέας Κατίνας Παπά. Καθαρά αυτοβιογραφικό.
(Μικρή παρένθεση για το βιογραφικό της αφού το βιβλίο αυτό συμπυκνώνει την ζωή της, τα βιώματά της, τις αρχές της, τις απόψεις της: Η Κατίνα Παπά γεννήθηκε στη Βόρειο Ήπειρο το 1903. Μετά τα παιδικά της χρόνια όμως, μαζί με την οικογένειά της κατέφυγε στην Κέρκυρα, όπου η Κατίνα τέλειωσε την Ιόνιο Ακαδημία με άριστα. Και μετά μια λαμπρή και αξιοζήλευτη φοιτητική πορεία: Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Παιδαγωγική Ακαδημία Αθηνών και μετά για μεταπτυχιακά στην Αυστρία, το Μόναχο και το Βερολίνο (λίγο πριν τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο). Σημαντικό: ειδικεύτηκε στην Ψυχολογία και τη Θεραπευτική αγωγή, φοιτήτρια του Alfred Adler. Ανάμεσα σε αυτά, παρακολούθησε σχολικά προγράμματα για παιδιά με ειδικές ανάγκες στην Ιταλία. Επιστρέφοντας στην Αθήνα εργάστηκε σε Γυμνάσιο Θηλέων, όπου ίδρυσε τον πρώτο Παιδαγωγικό Συμβουλευτικό Σταθμό. Πέθανε νέα: σε ηλικία 54 χρόνων.)
Στο βιβλίο αυτό μεταφέρει με σαφήνεια, κέφι και νοσταλγία τις εμπειρίες της από τα σχολεία, και ειδικά τα γυμνάσια θηλέων. Παρουσιάζεται η ζωή σ’ ένα σχολείο της εποχής του ’30? του 40? του 50?, μ’ ένα εκπαιδευτικό σύστημα παλιό(?), συντηρητικό και αυστηρό.
Σαν τα σχολεία τα σημερινά δηλαδή. Είναι εκπληκτικό ότι τα παρόμοια ή και τα ίδια θέματα προκύπτουν σε εκπαιδευτικούς ή μαθητές το 2021! Διάβαζα ολόκληρες παραγράφους στην εκπαιδευτικό σύζυγό μου η οποία μου επιβεβαίωνε τις υποψίες: ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει.
Η συγγραφέας καταφέρνει χωρίς να πέφτει στην παγίδα του διδακτισμού ή της άγαρμπης ηθικολογίας να θίξει τα θέματα που την καίνε: την ανδροκρατούμενη κοινωνία και επαγγελματική τάξη, την δίκαια φεμινιστική απαίτηση και χειραφέτηση, την ανεπάρκεια του κράτους σε θέματα εκπαιδευτικής πράξης, την προστασία της παιδικής ψυχής και έκφρασης και τέλος το γλωσσικό θέμα της εποχής. Πέραν των πρώτων σελίδων, όπου η πλοκή ξετυλίγεται με καθορισμένο χρονικό προσδιορισμό, παρακολουθώντας τις πρώτες ημέρες μια νέας καθηγήτριας, μετά ακολουθεί ένας καταιγισμός συμβάντων και γεγονότων μέσα στις σχολικές αίθουσες ή και στην αίθουσα των καθηγητών.
Άναρχα κάπως, χωρίς όμως να αφαιρεί από την αναγνωστική εμπειρία. Λόγω και της καθάριας της γλώσσας, διαβάζεται πανεύκολα και σύντομα παρόλο το μέγεθός του. Τα γεγονότα που περιγράφονται έχουν μια διαύγεια και η διάρκεια τους συνάδει με την πλοκή: η μορφωτική ανισότητα μεταξύ των μαθητών, το κοινωνικό χάσμα, η αλληλεπίδραση μεταξύ δασκάλου-μαθητή, ο φαλλοκρατικός συντηρητισμός της διεύθυνσης, ο παραλογισμός του σχολείου θηλέων μόνο, στο οποίο αναπτύσσονται ανώριμες λεσβιακές σχέσεις, και οι σχέσεις μεταξύ των προοδευτικών καθηγητών με όραμα vs τους παλαιολιθικούς.
(Μικρή παρένθεση για το βιογραφικό της αφού το βιβλίο αυτό συμπυκνώνει την ζωή της, τα βιώματά της, τις αρχές της, τις απόψεις της: Η Κατίνα Παπά γεννήθηκε στη Βόρειο Ήπειρο το 1903. Μετά τα παιδικά της χρόνια όμως, μαζί με την οικογένειά της κατέφυγε στην Κέρκυρα, όπου η Κατίνα τέλειωσε την Ιόνιο Ακαδημία με άριστα. Και μετά μια λαμπρή και αξιοζήλευτη φοιτητική πορεία: Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Παιδαγωγική Ακαδημία Αθηνών και μετά για μεταπτυχιακά στην Αυστρία, το Μόναχο και το Βερολίνο (λίγο πριν τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο). Σημαντικό: ειδικεύτηκε στην Ψυχολογία και τη Θεραπευτική αγωγή, φοιτήτρια του Alfred Adler. Ανάμεσα σε αυτά, παρακολούθησε σχολικά προγράμματα για παιδιά με ειδικές ανάγκες στην Ιταλία. Επιστρέφοντας στην Αθήνα εργάστηκε σε Γυμνάσιο Θηλέων, όπου ίδρυσε τον πρώτο Παιδαγωγικό Συμβουλευτικό Σταθμό. Πέθανε νέα: σε ηλικία 54 χρόνων.)
Στο βιβλίο αυτό μεταφέρει με σαφήνεια, κέφι και νοσταλγία τις εμπειρίες της από τα σχολεία, και ειδικά τα γυμνάσια θηλέων. Παρουσιάζεται η ζωή σ’ ένα σχολείο της εποχής του ’30? του 40? του 50?, μ’ ένα εκπαιδευτικό σύστημα παλιό(?), συντηρητικό και αυστηρό.
Σαν τα σχολεία τα σημερινά δηλαδή. Είναι εκπληκτικό ότι τα παρόμοια ή και τα ίδια θέματα προκύπτουν σε εκπαιδευτικούς ή μαθητές το 2021! Διάβαζα ολόκληρες παραγράφους στην εκπαιδευτικό σύζυγό μου η οποία μου επιβεβαίωνε τις υποψίες: ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει.
Η συγγραφέας καταφέρνει χωρίς να πέφτει στην παγίδα του διδακτισμού ή της άγαρμπης ηθικολογίας να θίξει τα θέματα που την καίνε: την ανδροκρατούμενη κοινωνία και επαγγελματική τάξη, την δίκαια φεμινιστική απαίτηση και χειραφέτηση, την ανεπάρκεια του κράτους σε θέματα εκπαιδευτικής πράξης, την προστασία της παιδικής ψυχής και έκφρασης και τέλος το γλωσσικό θέμα της εποχής. Πέραν των πρώτων σελίδων, όπου η πλοκή ξετυλίγεται με καθορισμένο χρονικό προσδιορισμό, παρακολουθώντας τις πρώτες ημέρες μια νέας καθηγήτριας, μετά ακολουθεί ένας καταιγισμός συμβάντων και γεγονότων μέσα στις σχολικές αίθουσες ή και στην αίθουσα των καθηγητών.
Άναρχα κάπως, χωρίς όμως να αφαιρεί από την αναγνωστική εμπειρία. Λόγω και της καθάριας της γλώσσας, διαβάζεται πανεύκολα και σύντομα παρόλο το μέγεθός του. Τα γεγονότα που περιγράφονται έχουν μια διαύγεια και η διάρκεια τους συνάδει με την πλοκή: η μορφωτική ανισότητα μεταξύ των μαθητών, το κοινωνικό χάσμα, η αλληλεπίδραση μεταξύ δασκάλου-μαθητή, ο φαλλοκρατικός συντηρητισμός της διεύθυνσης, ο παραλογισμός του σχολείου θηλέων μόνο, στο οποίο αναπτύσσονται ανώριμες λεσβιακές σχέσεις, και οι σχέσεις μεταξύ των προοδευτικών καθηγητών με όραμα vs τους παλαιολιθικούς.
March 3, 2015
Ένα γλυκό, τρυφερό έργο, βαθειά νοσταλγικό μα πάντα επίκαιρο. Αν όλοι οι εκπαιδευτικοί είχαν κάποια από τα στοιχεία που αναφέρονται μέσα, πόσο πιο επικοδομητικά, λιγότερο πληκτικά θα ήταν τα σχολικά χρόνια
Displaying 1 - 5 of 5 reviews