Ήλιος με δόντια

by Giannis Makridakis, Γιάννης Μακριδάκης

"Απόμεινα τότε, θυμάμαι, εκεί, κάτω από τη μεγάλη γαλαρία, γερμένος για κάμποση ώρα πάνω στη βαριά σιδεριά της καστρόπορτας, να κλαίω με αναφιλητά, ώσπου μέσα στο βούρκο του μυαλού μου άστραψε η σκέψη πως από κείνη την ώρα ήμουνα πια εγώ η μοναδική, η πιο μεγάλη ντροπή του Φρουρίου. Σκέφτηκα τις μέγαιρες αφρισμένες να με διώχνουνε, να με κατασπαράζουνε και να με ματώνουνε με τα νύχια και με τα δόντια τους. Τότε ένα σαρδόνιο γέλιο ξεχύθηκε από μέσα μου και μια δύναμη, που δεν ξέρω από πού ήρθε, έσφιξε τις γροθιές μου. Ένιωσα άτρωτος. Έκανα αμέσως μεταβολή και τράβηξα αποφασισμένος, με το κεφάλι ψηλά και με βήμα γοργό κατά το σπίτι μας. Στα παραθύρια πια δεν έστεκε καμιά. Δεν είδε καμιά τη δύναμη μου. Εκείνο το πρωί δεν πήγα στο μαγαζί. Αλλά ούτε θυμάμαι να ξανάνιωσα ποτέ τόσο άτρωτος όσο εκείνη τη μέρα..."

Μια χειμαρρώδης συνειρμική αφήγηση ζωής.
Ένας άνθρωπος - παράπλευρη απώλεια ενός ιστορικού πολεμικού δυστυχήματος, ο φάκελος του οποίου δεν άνοιξε ποτέ.
Μια άκρως προσωπική υπόθεση...

Genres: Fiction

246 pages, Paperback

First published March 1, 2010

About the author

Giannis Makridakis (gr: Γιάννης Μακριδάκης) was born in Chios in 1971 and studied mathematics. He organizes research and educational programmes and edits publications for the Chios Studies Centre, which he founded in 1997. He edits the three-monthly magazine Pelinnaio and has published two books on the history of Chios. His first novel Anamisis Denekes, published by Hestia in 2008, is already in its fourth edition and translated into Turkish.

Reviews

[Nasia · Rating 5 out of 5]

Πρώτη μου επαφή με το έργο του Μακριδάκη και δηλώνω fan ήδη! Ο τρόπος που χειρίζεται την γλώσσα είναι καταπληκτικός, η σκιαγράφηση των χαρακτήρων με απόλυτη συνέπεια και ο τρόπος που είναι δοσμένη η πλοκή του βιβλίου σε κρατάει μέχρι τέλους.

[Erasmia Kritikou · Rating 4 out of 5]

Σε λιγα βιβλια εχω αμφιταλαντευτεί τοσο για τη βαθμολογία οσο σ αυτό. Θελω να πω, απ την αρχή καταλαβαινεις οτι πρκειται για ενα καλογραμμένο βιβλιο, για μια κραταιά γραφη, για μια πλοκή που σε γραπώνει, για ενα χειμαρρωδες αφήγημα. Στην αρχή ομως, δε με αφηνε να ησυχασω και να το χαρώ το ΠΟΣΟ ΠΟΛΥ μου εμοιαζε κλεμμενο απο Μάτεσι - ολοιδια αφηγηση με τη Μητερα του Σκυλου; και απο Κοροβίνη - μου θυμιζε συνεχως τον Γυρο του Θανατου, με το ιδιο παλι στυλ αφηγησης, με τον κραγμενο γκει και τις κακουχιες στη ζωη του ενεκα της εποχής. Συμφωνω με καποιον εδω που εγραψε Κριμα που η καρικατουρα ειναι παλι ο ομοφυλοφιλος, το θεωρω σημαντική παρατήρηση.

Συμφωνω και με οσους γραφουν εδω οτι η γραφη του Μακριδάκη εχει κατι ιδιαίτερο που γοητεύει και μαγνητίζει. Αν δεν ειχα διαβασει Ματεσι και Κοροβινη οπως προείπα και ακομη Καραγάτση και την πεζογραφια της εποχης περιπου του 60, σιγουρα θα ειχα ξετρελλαθει, οπως ελεγα στον φιλο μου που μ' ακουγε να φυσαω και να ξεφυσαω στο καραβι οπου το διαβασα σχεδον ολοκληρο (αν δεν φταναμε στην Πατμο θα το ειχα τελειωσει ολο εν πλω) Του λεω Θελω να το αγαπησω, και δεν μπορώ.

Μετα το κομματι με το αφηγημα του Κωνσταντή, αλλαζει υφος και μοιαζει περισσότερο με συνεντευξη, εχεις υποψιν και το ιστορικο υποβαθρο και μοιαζει σαν αληθινη μαρτυρια. Αυτο ειναι πολυ ωραιο ευρημα του συγγραφεα και συμβαινουν ανατροπες, εκπληξεις και μια εξαιρετική αφηγηση της ημερας του Ηλιου με Δοντια που με πιασαν τα κλαμματα μεσ στο καραβι. Ανατριχιαζα ολοκληρη. Εκει αναφωνησα πεντε, Πεντε! Δηλαδη αστερια, με ενθουσιασε.
Νομιζω ομως οτι ειναι σημαντικό να κλεινεις το βιβλιο σου στην Ουαου φαση του.
Μετα ειχε κι αλλες κι αλλες μαρτυριες, κι αλλα στοιχεια, ξανα καπου επαναλαμβανονταν και ηταν καπως κουραστικό. Κι ετσι κατεληξα στο 4*

Γιατι κανεις δεν μπορει να πει οτι ο Μακριδακης δεν ειναι ενας μαστορας της γλωσσας και της δομης.
Γιατι δε φτανει μονο να γραφεις ωραια, πρεπει να χεις και πραγματα να πεις - κι αυτο εδω το εχει. Η πλοκη ειναι στημενη με τετοιο τροπο ωστε να θες να πας παρακατω, να ανυπομονείς.

Ηθελα να μου βγει πιο θερμη η κριτική, αλλα τελικά ημουν κριτική (διπλής).
Χαιρομαι πολυ με τους νεους ελληνες συγγραφεις που ειναι αξιολογοι. Γιατι θεωρω οτι υπαρχουν δυσαναλογα λιγοι, σε σχεση με τις απειρες εκδοσεις που κυκλοφορουν τελευταίως. Ο Μακριδακης αναμφιβολα ειναι απο τους (λιγους;) αξιολογους της γενιάς του -θα ηθελα να βαλω και τον Παπαμάρκο στην ιδια κατηγορία-
Τελος παντων δεν ηθελα να ειμαι κακια. Αλλα νομιζω κακιωσα γιατι θα ηθελα να με αφησει να το χαρω περισσότερο, αλλα δεν μπορουσα γιατι σκεφτομουν α εδω μου φαινεται κλεμμενο, α εδω τι ωραιο, α αυτο το χει ξαναπεί, α εδω αριστουργημα, αντε ρε παιδακι μου κλειστο, το χαλάς.

4* με δοντια.

[Maria Bikaki · Rating 4 out of 5]

Δεύτερο δείγμα θετικό. Εξαιρετικά ενδιαφέρον και αυτό το βιβλίο του συγγραφέα. Δεν ξεπέρασε στην καρδιά μου την δεξιά τσέπη του ράσου όμως ειλικρινά ο συγγραφέας τείνει να γίνει ή νέα μου λογοτεχνική καψούρα. Ενώ δε μπορεί κανείς να πει ότι οι ιστορίες που γράφει έστω αυτές που διάβασα ως τώρα είναι κάτι το φανταχτερό που δεν θα τις ξαναδιαβάσεις αλλού, ο λόγος του έχει μια εντυπωσιακή απλότητα που δύσκολα θα σε κουράσει και ακόμα πιο δύσκολα δε θα σε κατακτήσει. Και τούτο εδώ κατάφερε να μου προκαλέσει συγκίνηση και τρυφερότητα για τον ήρωα μας τον ευαίσθητο Κωνσταντή που είχε την ατυχία να γεννηθεί με αρετές και περγαμηνές όμως έπεσε και εκείνος θύμα μιας βάναυσης κλειστής κοινωνίας που αλλοιώνει, διαβρώνει χαρακτήρες και περιθωριοποιεί. Εξαιρετική αφήγηση. Λες και στέκεσαι σ’ έναν καθρέφτη και βλέπεις το είδωλο αυτού του πραγματικά βασανισμένου πλάσματος. Μου αρέσει ο Μακριδάκης σας το είπα; Να σας το ξαναπώ.

[Thomas · Rating 5 out of 5]

Βαθμολογία: ★★★★★

Δε νομίζω ποτέ να καταφέρω να γράψω κάτι που να εκφράζει απόλυτα τα αισθήματά μου για το έργο του Μακριδάκη. Ο άνθρωπος πρέπει να μείνει στην ιστορία, να διαβάζεται απ' όλους, να διδάσκεται στα σχολεία. Το συγκεκριμένο βιβλίο στηρίζεται στα γεγονότα του βομβαρδισμού του λιμένα της Χίου το 1944, μια μέρα που είχε «ήλιο με δόντια», για να μας αφηγηθεί την ιστορία ενός ανθρώπου κακοποιημένου, περιθωριοποιημένου από την κοινωνία, με δύο μονάχα άντρες στη ζωή του να τον εξουσιάζουν, τον θετό του πατέρα και τον σύντροφό του, και την τροπή που πήρε η ζωή του εκείνη τη «μαύρη μέρα». Το λάτρεψα.

[Sotiris Karaiskos · Rating 5 out of 5]

Ο εθισμός μου στο έργο του Γιάννη Μακριδάκη συνεχίζεται με άλλο ένα καταπληκτικό βιβλίο που επιβεβαιώνει για άλλη μία φορά την ιδέα που έχω ότι είναι ένας συγγραφέας που χειρίζεται εξαιρετικά το λόγο και έχει την ικανότητα να δημιουργεί ξεχωριστούς χαρακτήρες. Το τελευταίο είναι ίσως αυτό που με έκανε να συμπαθήσω ακόμα περισσότερο αυτό το βιβλίο καθώς ο βασικός πρωταγωνιστής του μου θυμίζει πολύ τον καλόγερο στο Η Δεξιά Τσέπη Του Ράσου, που ήταν το πρώτο βιβλίο του συγγραφέα που διάβασα και αυτόν τον ενθουσιασμό. Και οι δύο είναι άνθρωποι αδύναμοι αλλά καλοί και αγαθοί που διατηρούν μία αθώα και παιδική ματιά στα πράγματα ακόμα και όταν μεγαλώνουν, που έχουν μία ιδιαίτερη πίστη στο Θεό, μία ευαισθησία και μία βαθύτατη ανάγκη για να βοηθήσουν όμως μπορούν. Με αυτό σαν αρχή ήταν αναμενόμενο να πάρω το βιβλίο με πολύ καλό μάτι και να συνεχίσω περιμένοντας όλο και καλύτερα πράγματα, κάτι που τελικά επιβεβαιώθηκε.

Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας γεννιέται σε μία φτωχή γειτονιά και από μικρή ηλικία έρχεται αντιμέτωπος με τα βάσανα, χάνοντας τους γονείς του και αντιμετωπίζοντας τον κοινωνικό αποκλεισμό εξαιτίας της θηλυπρέπειας του. Παρόλα αυτά, όμως, δεν πτοείται και παρά τις αδικίες, την κακοποίηση και όλα όσα αντιμετωπίζει διατηρεί την αισιοδοξία και το χιούμορ του, βρίσκοντας παρέα και συντροφικότητα στους ανθρώπους του περιθωρίου. Η αγωνία του για συντροφικότητα και κοινωνική ένταξη δεν τον οδηγεί στις καλύτερες επιλογές και κάποια τραγικά γεγονότα στη συνέχεια θα έχουν ανεπανόρθωτες συνέπειες στην ψυχική του υγεία, στο τέλος, όμως, βρίσκει κάποια μορφή ανακούφισης. Αυτήν την πορεία του ο συγγραφέας την περιγράφει με έναν πολύ ωραίο και ευαίσθητο τρόπο, παρουσιάζοντας τις δυσκολίες και την άσχημη ψυχολογική επίπτωση που έχουν στον ήρωά μας, πάντα, όμως, με έναν χιουμοριστικό τρόπο. Με τον ίδιο χιουμοριστικό τρόπο περιγράφει όλες αυτές τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις της εποχής που έζησε, με τους πολέμους και τις κοινωνικές αλλαγές, χωρίς καμία διάθεση χλευασμού, περισσότερο δείχνοντας όλα αυτά μέσα από μία παιδική αφέλεια την οποία βρήκα ιδιαίτερα απολαυστική.

Κάπου προς το τέλος, όπως συνηθίζει ο συγγραφέας, γίνεται μία μεγάλη ανατροπή και αλλάζει άρδην ο τόνος του βιβλίου, με τα πράγματα να γίνονται περισσότερο σοβαρά καθώς ασχολούμαστε με τα περισσότερο ευαίσθητα πράγματα της ψυχικής ισορροπίας και της ιστορικής μνήμης αλλά και τα περισσότερο προσωπικά της σεξουαλικότητας. Αυτό κατά έναν περίεργο τρόπο δεν προκαλεί κάποιον εκτροχιασμό της ιστορίας αλλά αντιθέτως είναι ένα πολύ σημαντικό συμπλήρωμα που ολοκληρώνει το βιβλίο και επιβεβαιώνει στα δικά μου μάτια την αξία του, κάνοντας αδύνατο να μη φτάσω στο τέλος με τις πιο άριστες εντυπώσεις.

[Eirini Proikaki · Rating 4 out of 5]

Για ακόμα μια φορά ο Μακριδάκης δεν με απογοητεύει.Η ιστορία του Κωνσταντή είναι συγκινητική,ιδιαίτερη και μου άρεσε πάρα πολύ.
Ο Κωνσταντής μεγαλώνει μέσα στη φτώχεια,μένει ορφανός πολύ μικρός κι ενώ έχει την τύχη να βρει μια δεύτερη οικογένεια και να μην μείνει απροστάτευτος,η έντονη θηλυπρέπειά του είναι ο λόγος που ζει περιθωριοποιημένο��.Μας αφηγείται τη ζωή του προσπαθώντας να θυμηθεί ένα κομμάτι της που είναι γι'αυτόν χαμένο.Τι του συνέβη;Γιατί θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο για μια μεγάλη καταστροφή;Ποιός είναι τελικά ο Κωνσταντής;
Πολύ ωραία γραφή,όμορφες περιγραφές και μια αφήγηση τόσο ζωντανή που μοιάζει αληθινή.

[Lila Dimaki · Rating 4 out of 5]

Ο Μακριδάκης και οΠαπαμάρκος ειναι κατά τη γνώμη μου,ο,τι πιο αξιολογο διαθέτει σήμερα η νεα ελληνική λογοτεχνική παραγωγη.Η κοινωνία τρέλανε τον Κωνσταντή με την κακία της, τη σκληρότητά της και την άμεμπτη ηθικη της.Ο Κωνσταντής ειναι πλεον για μένα μια όμορφη λογοτεχνικη προσωπικότητα που διψούσε για τρυφερότητα και ανθρωπιά.

[Πάνος Τουρλής · Rating 5 out of 5]

Ήλιος με δόντια εκείνο το πρωινό της 7ης Φεβρουαρίου 1944 που βομβαρδίσανε το λιμάνι της Χώρας οι Άγγλοι πιστεύοντας λανθασμένα ότι το πλοίο Wiril του Ερυθρού Σταυρού ελλιμενίσθη μεταφέροντας πετρέλαια για τους Γερμανούς. Ήλιος με δόντια και μολυβένια σάλια. Δεκαέξι νεκροί κι εξήντα τραυματίες κι ο αφηγητής του βιβλίου να επιρρίπτει στον εαυτό τους τις ευθύνες αφού εκείνη την ημέρα δεν σηκώθηκε νωρίς όπως έκανε κάθε πρωί ώστε να ενημερώνει έγκαιρα την αντιστασιακή ομάδα στην οποία ήταν μέλος για το αν το βράδυ θα φυγαδεύσουν άγγλους αξιωματικούς. Δεν ξύπηνσε έγκαιρα να μεταφέρει και την πληροφορία του λάθος συναγερμού. Θεωρεί τον εαυτό του υπαίτιο κι όταν αντικρίζει τον αγαπημένο του νεκρό από τον βομβαρδισμό παθαίνει νευρικό κλονισμό.

Ο Κωνσταντής μεγαλώνει στη Χώρα της Χίου ανάμεσα στο Φρούριο και τη Φτωχιά Προκυμαία, με τους μηχανουργούς, τους καφετζήδες και τις πόρνες και την Πλούσια Προκυμαία και τα αρχοντόσπιτα του Τριγώνου. Χάνει τη μητέρα του την ημέρα της κατάληψης της Σμύρνης από τον ελληνικό στρατό και τον υιοθετεί ένας φτωχός μηχανουργός που του μαθαίνει τη δουλειά. Ο Κωσταντής εκτός από την περιοχή του και τα πρώτα του γράμματα έχει να μάθει και τα πρώτα του ερωτικά σκιρτήματα. Η έντονη θηλυπρέπειά του τον κάνει περίγελω και του Φρουρίου και του Τριγώνου αλλά αδιαφορεί για όλους και για όλα. Και γνωρίζει τον έρωτα στα μάτια του Αποστόλη, που είναι και ο πρώτος (και μοναδικός) διακορευτής του από την τρυφερή ηλικία των έντεκα χρόνων. Ο Κωσταντής μεγαλώνει, με αυτοσαρκασμό και πνευματικότητα αφηγείται τη ζωή του, τον κοινωνικό του περίγυρο, τα ιστορικά γεγονότα (Σμύρνη, Βενιζέλος, Γεώργιος κλπ.), τη δουλειά του μηχανουργού, τα δηκτικά σχόλια του κόσμου όταν αρχίζουν οι φήμες για τη σχέση του με τον Αποστόλη. Η αφήγηση είναι σε πρώτο πρόσωπο, άμεση, καίρια, εύστοχη, ρέουσα και όταν τελειώνουν οι μπομπίνες που περιέχουν αυτήν την εξομολόγηση έρχεται η ανατροπή του βιβλίου. Την αφήγηση την αναλαμβάνει άλλος και μετά άλλος, άνθρωποι που γνώρισαν τον Κωσταντή και λένε τη δική τους άποψη, με επίκεντρο τη διαλεύκανση του βομβαρδισμού και για το αν πράγματι έφταιγε ο Κωσταντής για την καταστροφή.

Η ανατροπή είναι τόσο ωραία και συγκινητική που δεν τολμώ ούτε να την υπαινιχθώ εδώ. Ο Κωσταντής είναι μια κλασική περίπτωση ανθρώπου προικισμένου και διαυγούς αλλά σε εποχή δύσκολη και σκληρή και σε τόπο επαρχιακό και κλειστό δεν κατάφερε να διαπρέψει. Ακόμη και μέλος αντιστασιακής ομάδας έγινε αλλά....Από τις πιο όμορφες αφηγήσεις κι ένας άνθρωπος πολύπλευρος, χαρισματικός, πανέξυπνος αλλά σε λάθος χρόνο και τόπο.

[Nof*cking Antoinette · Rating 3 out of 5]

"Ήλιος με δόντια" vs (σε μια ιερόσυλη σύγκριση μόνο λόγω απλών υφολογικών και θεματικών συναφειών με το) "Η Μητέρα του σκύλου" ή η διαφορά ενός πολύ μεγάλου από έναν πολύ καλό συγγραφέα. Εκεί που ο Μάτεσης με περιστασιακούς (αλλά οργανικά συνδεδεμένους) χαρακτήρες διαφωτίζει το αναγνωστικό κοινό και τελειώνει (χωρίς να νοιώθει καμιά ανάγκη να δικαιώσει τη Ραραού) τον θεατρικά παραληρηματικό μονόλογό του, αφήνοντας συγκλονιστικά απελπισμένη και μονομανικά περιθωριακή την ηρωίδα του να (ρίχνει μια κλωτσιά στο βολεμένο μικροαστικό στομάχι μας και να) γαυγίζει 70 χρόνια νεοελληνικής ιστορίας, ο Μακριδάκης λειτουργεί ως δάσκαλος απέναντι σε μικρά παιδιά. Θέλει να μας πει το νόημα, την κεντρική ιδέα, την περίληψη, να προστατέψει εμάς από τον περιττό (λόγω της πιθανής ενοχής-?- του Κωνσταντή) τρόμο και να δικαιώσει τον ήρωά του (κυρίως απέναντι στην κακούργα κενωνία) και γι αυτό, χώνει δυο περιττά (και απελπιστικά) εμβόλιμα κεφάλαια με απο μηχανής ιερωμένους και θεούς, γιατρούς, ιδρύματα, παππούδες, ψυχαναλυτικές διαγνώσεις και ερευνητικές αποδελτιώσεις που δεν προσφέρουν τίποτα (πέρα από ό,τι τες παν μπορούσε να μπει σε ένα επίμετρο για τα ιστορικά γεγονότα) στον αναγνώστη.
Καταστρέφει, έτσι. την τραγική διεισδυτικότητα και τον ονειρικό ρεαλισμό της αφήγησης του πρωταγωνιστή του, ακυρώνοντας τον σπειροειδή (υπέροχα ισοροπούντα ανάμεσα στο ακατανόητο, την αδαοσύνη και τον αυτοσαρκασμό) μονόλογό του που τόσο επιτυχημένα μέχρι εκείνο το σημείο λειτουργούσε ως σκληρή ανα-τομή των 40 χρόνων ιστορίας της προπολεμικής και κατοχικής (βιωμένης στην επαρχία) Ελλάδας.
Υ.Γ. Αν το GoodReads είχε μισά αστεράκια θα ήταν μάλλον ένα 2,5. Και, παιδιά του ελληνικού GoodReads, πιο φειδωλά με τα αστεράκια γιατί στο τέλος χάνουν την αξία τους και, μέσα στα τόσα τετραπεντάστερά σας, μπαναλοποιούνται κι εξαφανίζονται τα πραγματικά εξαιρετικά βιβλία.
Υ.Γ.1 Είναι αλήθεια ότι ο Μάτεσις έχει το προνόμιο να γράφει για βιώματα τη στιγμή που ο Μαριδάκης στήνει την αυθεντικότητα της ιστορίας του σε (απ' ότι φαίνεται ενδελεχή) μελέη
Υ.Γ.2 Αυτό δεν είναι μία κριτική και (εννοείται) διαβάζεται άνετα (κι ίσως και προτιμότερα) χωρίς τις παρενθέσεις.

[Theodoros Kiosses · Rating 5 out of 5]

Φανταστικό βιβλίο ! Άψογη σκιαγράφηση χαρακτήρων και πολύ ενδιαφέρουσα πλοκή. Αν και ο ομοφυλόφιλος χαρακτήρας για άλλη μια φορά καταλήγει ψυχασθενής, κάτι που είναι εκνευριστικό αλλά το βιβλίο παραμένει πολύ καλό!

[Γιώργος Γεωργόπουλος · Rating 5 out of 5]

Λοιπόν ο Μακριδάκης είναι μεγάλος μάστορας. Είχα σκοπό να βάλω 4 αστέρια γιατί τα ιστορικά πεζογραφήματα δεν μου αρέσουν καθόλου. Με στεναχωρούν πολύ. Μου δείχνουν μια πλευρά της Ελλάδος που δεν θέλω να έρχομαι σε επαφή. Πρέπει όμως να είμαι δίκαιος. Ενώ στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου ένιωθα ότι διαβάζω μια συμπαθητική νουβέλα, που μου έδινε κιόλας την εντύπωση πως στερούνταν επιμέλειας, και πως ο Μακριδάκης έπαιρνε την πένα και έγραφε χωρίς να έχει κάποιο σχέδιο στο μυαλό του, απλά μεταφέροντας τις ιστορίες του πρωταγωνιστή του, στα τελευταία κεφάλαια μου αναίρεσε οποιαδήποτε αρνητική εντύπωση είχα διαμορφώσει. Οι εγκυβωτισμοί, οι διαγενεαλογικές του αναφορές, τα ιστορικά ντοκουμέντα και ο τρόπος που δομεί τους χαρακτήρες του είναι μοναδικός. Όπως επίσης μοναδικός είναι και ο τρόπος που σε κάνει να νομίζεις ότι όλα αυτά είναι αληθινά. Με πάρα πολύ έντεχνο τρόπο καταλήγεις να βρίσκεσαι στο λιμάνι της Χίου και να είσαι μέρος του βιβλίου. Και όλα αυτά μόνο σε 240 σελίδες. Δεν με έκανε να αγαπήσω το ιστορικό πεζογράφημα αλλά ένιωσα χαρούμενος που υπάρχουν τέτοιοι συγγραφείς σήμερα. Ήταν το πρώτο του που διάβασα και σίγουρα θα καταπιαστώ και με κάτι άλλο δικό του.

[Maria Xanthoudaki · Rating 4 out of 5]

Μου άρεσε πραγνατικα πολύ, όλο το πρώτο μέρος της διήγησης. Βρήκα περιττές τις τελευταίες 25-30 σελίδες. Νομίζω ότι κάπως μου χάλασαν τη γεύση που είχα μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αυτό δεν αναιρεί ότι το διάβασα απολαυστικά.

[Vasilis Kalandaridis · Rating 4 out of 5]

Υπέροχο.Ο Μακριδάκης αποδεικνύεται μεγάλος μάστορας,χειρίζεται ένα αρκετά ιδιαίτερο θέμα πολύ άνετα,στο τέλος η ιστορία παει εντελώς αλλού κι ολα αυτά σα νερό που κυλά.

[Sevi Salagianni · Rating 3 out of 5]

Συμπαθητικός ο Μακριδακης, ενδιαφέρουσα γραφή, αλλά δεν τρελάθηκα κιόλας...

[Kwnstantina Pap · Rating 5 out of 5]

Έχοντας διαβάσει 6 βιβλία του Μακριδάκη, δηλώνω φανατική. Πίστευα πως η τσέπη του ράσου ήταν ό,τι καλύτερο, και μετά διάβασα και αυτό, το οποίο είναι τουλάχιστον εφάμιλλο. Και τα δύο τόσο ανθρώπινα και συγκινητικά. Γιατί δεν τον διδάσκουμε στα σχολεία; Ειδικά αυτό το βιβλίο, γεμάτο ιστορία, από μια σημερινή σκοπιά όμως που δεν κουράζει. Εγώ πάντως θα ξεκινήσω με τους μαθητές μου.

[Maria Altiki · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό!

[Artemis M. · Rating 5 out of 5]

Είναι το δεύτερο βιβλίο που διάβασα από τον Γιάννη Μακριδάκη και μου άρεσε τόσο πολύ όσο και το "η δεξιά τσέπη του ράσου". Κρατάει το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος και "βάζει" τον αναγνώστη στην θέση του βασικού ήρωα, καθιστώντας τον κοινωνό της πολύ δυσμενούς αντιμετώπισης του τελευταίου από την τοπική κοινωνία και των συναισθημάτων που αυτή προκαλούσε στον ίδιο. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση του πρωταγωνιστή στο πρώτο μέρος είναι απόλυτα αληθοφανής και πιστευτή, γεγονός σπάνιο σε πολλά μυθιστορήματα του είδους του. Πραγματικά αξίζει να διαβαστεί.

[Zoi Gkatziona · Rating 4 out of 5]

Μία από τις πρώτες πολύ καλές νουβέλες του Μακριδάκη. Ειλικρινά δεν γνώριζα το συμβάν με τον βομβαρδισμό από συμμαχικά αγγλικά αεροπλάνα (!!!) του πλοίου του Ερυθρού Σταυρού, Wiril στο λιμάνι της Χίου στις 7 Φεβρουαρίου 1944. Ο συγγραφέας πάνω σε αυτό το τραγικό γεγονός έστησε την ιστορία του Κωνσταντή, μιας "παράπλευρης απώλειας αυτού του δραματικού δυστυχήματος" όπως αναγράφεται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου. Τελικά, αυτές οι μικρές ανθρώπινες προσωπικές ιστορίες, που σπανίως βλέπουν το φως της δημοσιότητας, φτιάχνουν τη μεγάλη Ιστορία. Συγκινητικό!

[Lila_Sta · Rating 5 out of 5]

Θεωρώ το συγκεκριμένο βιβλίο ένα μικρό αριστούργημα που μιλάει με ανθρωπιά και συμπόνια για τους ανθρώπους που αποτελούν την πραγματική ιστορία και η φωνή τους δε θα ακουστεί ποτέ από την επίσημη πλευρά της. Μία αφήγηση από έναν "αόρατο" για τους άλλους άνθρωπο, που γινόταν ορατός μόνο για την εκτόνωση των γύρω του, για την περιθωριοποίηση, τη μοναξιά και με έναν τρόπο την κάθε μορφή αθώας βίας που πλανάται στις κοινωνικές σχέσεις. Συγκινητικό και βαθιά γλυκό, με ήρωες απλούς τόσο βαθιά ανθρώπινους που όποιος έχει ζήσει στην ελληνική επαρχία τους έχει συναντήσει στα καφενεία του χωριού.

[Eva · Rating 5 out of 5]

Ο Γιάννης Μακριδάκης γράφει τις ιστορίες που θέλω να διαβάζω. Και είναι τόσο γοητευτικοί μέσα στην αλήθεια τους οι χαρακτήρες του. Μπομπίνα 1, Μπομπίνα 2, Μπομπίνα 3, μια αφήγηση ποταμός, σαν να κάθεται δίπλα σου ο Κωσταντής και να τον ακούς, να κλαις και να γελάς μαζί του.

[Evie · Rating 4 out of 5]

Υπέροχη γραφή!! Ρέουσα, ζωντανή, σαν να την ακούς. Πολύ πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία!

[Ioannis Savvas · Rating 2 out of 5]

Όμορφη αφήγηση, αλλά χωρίς σθένος.

[Laila · Rating 4 out of 5]

Πρώτη μου επαφή με το έργο του Μακριδάκη και η αλήθεια είναι πως με εξέπληξε θετικά! Τόσο ο τρόπος γραφής του, όσο και η επιλογή αφήγησης για να φτάσει απ την εποχή του πολέμου μέχρι σήμερα, αποδίδει μια ιστορία τόσο διαφορετική απ ότι αρχικά φαινόταν, με συναίσθημα βαθιά βιωματικό αλλά και ιστορικό υπόβαθρο.
Σοβαρό πλέον το κίνητρο για να διαβάσω και άλλα έργα του.

[Xen Kontargiris · Rating 5 out of 5]

Ο Μακριδάκης θεωρώ ότι είναι στους 3 καλύτερους σύγχρονους Έλληνες λογοτέχνες σε ό,τι αφορά τα plot twists στα έργα του. Ένα βιβλίο που φαινομενικά ξεκινά σαν ελαφρά διήγηση κορυφώνεται σε έναν αγώνα που διαπερνά τρεις γενιές για την αποκατάσταση της αλήθειας και τη δικαίωση της μνήμης ενός ανθρώπου που μάλλον αγάπησε πολύ περισσότερο απ'όσο αγαπήθηκε.

[Konstantinos Stais · Rating 4 out of 5]

Το αγόρασα γνωρίζοντας τον Μακριδάκη από το site του που μου είχε εξάψει την περιέργεια... Αρχικά αναρωτιόμουν αν έχει νόημα να το συνεχίσω, δεν ήξερα που με πήγαινε... Τελικά όμως εξελίχθηκε σε μια αρκετά ευχάριστη έκπληξη και πολύ πιθανό είναι να διαβάσω και άλλα βιβλία του!

[KONSTANTINOS BILLIAS · Rating 5 out of 5]

ξαφνιαζει παντα με την ποικιλια των θεματων ο Μακριδακης.Με φοντο παλι την Χιο μια μοναδικη ιστορια επιβιωσης .Κατπλξκτικοι χαρακτηρες , ενα μωσαικο σε ενα μικρο τοπο στις αρχες του αιωνα .
Διαβαστε το , αξιζει

[Crazytourists_books · Rating 3 out of 5]

Η υπόθεση είναι αρκετά ενδιαφέρουσα, περιστρέφεται γύρω από τη ζωή του Κωνσταντή, μια δύσκολη ζωή, περίεργη...
Η αλήθεια είναι ότι είναι κάπως περίεργο, σίγουρα έχει ενδιαφέρον, είναι καλογραμμένο, με ωραία γλώσσα και καθόλου μα καθόλου βαρετό!

[blondie · Rating 5 out of 5]

Το Ήλιος με Δόντια του Γιάννη Μακριδάκη είναι μια σπάνια λογοτεχνική σύνθεση, όπου η μαγική γραφή συναντά έναν τρομερό, παλλόμενο χαρακτήρα, αναδεικνύοντας την ανθρώπινη αντοχή και τη δύναμη της ψυχής μέσα από το βάθος της προσωπικής και ιστορικής μνήμης.

[Georgia Tomara · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετικό
Άκρως μαχαιριά στην καρδιά, χιουμοριστικό, που σου δημιουργεί έναν κόμπο στο στομάχι παράλληλα !!!
Από το πουθενά μπορούν να αλλάξουν τα πάντα και να ισοπεδωθείς !! Δεν λέω Τίποτα άλλο !!
Διαβάστε το !!!

[Marina Alexiou · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό!!