Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού

by Isidoros Zourgos, Ισίδωρος Ζουργός

Πόσο κρατάει ένα καλοκαίρι; Γιατί εκείνο ειδικά το καλοκαίρι φαινόταν ατελείωτο; Γιατί τα δάχτυλα του εντεκάχρονου Νικόλα πίεζαν την ψίχα και την έκαναν ζυμάρι; Ίσως γιατί ένας πόλεμος φυσούσε από μακριά και έσερνε μαζί του κι έναν άλλο φόβο, αυτόν της ενηλικίωσης. Όλα αυτά μέσα σε παρέες όμοιες συμμορίες, με αρχηγούς επικούς, που τρεχοβολούσαν στα καλντερίμια του χωριού και φόβιζαν τα τζιτζίκια. Τα ξύλα, οι σαΐτες, τα τόξα, ένα κουρεμένο κεφάλι, ένα όμορφο φουστάνι, ο έρωτας: μνημεία του καλοκαιριού και μιας εποχής ανεξίτηλης. Τότε που, ενώ τα κουκουνάρια έσκαζαν τα μεσημέρια απ' τη ζέστη σαν χειροβομβίδες, τα ραδιόφωνα παιάνιζαν εμβατήρια.
Πάντα στο ξεψύχισμα του Αυγούστου έπιαναν τα πρωτοβρόχια. Ήταν το καλοκαίρι του 1974...

Genres: Historical Fiction, Fiction

224 pages, Paperback

First published April 1, 2002

Reviews

[Ian D]

Όμορφο και τρυφερό coming of age (well, sort of) ανάγνωσμα από το συγγραφέα των μεγάλων επιτυχιών. Δεν ξέρω αν προηγήθηκε χρονικά της Σκιάς της Πεταλούδας και της Αηδονόπιτας αλλά τα δείγματα γραφής είναι έκδηλα και σίγουρα θα ξαναπιάσω Ζουργό στα χέρια μου.
Στυλιστικά μου θύμισε αρκετά τον Τρελαντώνη και το Συννεφιάζει, δύο βιβλία που διάβασα λίγο-πολύ ευχάριστα αλλά βρήκα, στην τελική, αδιάφορα. Έτσι κι εδώ, χωρίς να σημαίνει ότι ήταν απαραιτήτως κακό.

[Vasilis Kalandaridis]

Πάντα τα βιβλία μου δημιουργούν εικόνες.Ότι βιβλιο και να πιάσω στα χέρια μου,μου φτιάχνει εικόνες,σα να βλέπω ταινία ενα πράγμα.Με τα βιβλία του Ζουργού ειναι σα να κανω φλας μπακ στην παιδική μου ηλικία ή σε πράγματα που έχω ζήσει κάποια χρόνια πριν.Τα λατρεύω τα βιβλια του,τον τροπο που αφηγείται,ολα.Σ'αυτό εδώ το βιβλιο ειναι φανερό οτι δεν εχει δημιουργηθεί πλήρως ο τρόπος γραφής,έχει πολλά σημεία όμως μαγικά.Να'ναι καλά ο Ισιδωρος να μας γράφει βιβλια πολλά.

[Kwnstantina Pap]

Ευχάριστο διάβασμα. Χωρίς να κοιτάξω πότε γράφτηκε, κατάλαβα ότι ήταν νωρίτερα από τα υπόλοιπα βιβλία του συγγραφέα που έχω διαβάσει, και ακόμα δεν έχει διαμορφωθεί τελείως ο υπέροχος τρόπος γραφής του. Σε κάποια σημεία όμως μοιάζει πολύ με τον Ζουργό που ξέρουμε. 3.5 αστεράκια, που γίνονται όμως τέσσερα γιατί το μισό πάει υπέρ του Ζουργού, που τον αγαπώ.

[Πάνος Τουρλής]

Ένα μικρό διαμαντάκι, που προλείανε το έδαφος για να βγει ο Ζουργός που λάτρεψα. Μια παρέα παιδιών με τις κόντρες, τις αντιζηλίες, τα καμώματα, τις ζαβολιές, τις πονηριές τους. Ένα ταξίδι στο 1974 και στη Χούντα, στην καταπάτηση της Κύπρου, στην επιστράτευση. Τα γεγονότα και η ζωή μέσα από τα μάτια των παιδιών που βρίσκονται στην προεφηβική και στην εφηβική ηλικία. Γιατί φεύγουν οι μεγάλοι, πού είναι η Κύπρος για την οποία λένε όλοι, τι δείχνει η τηλεόραση και το ραδιόφωνο γι' αυτά τα γεγονότα.

Ξετρελάθηκα γιατί είχε τέτοιες εικόνες, διαλόγους και στιγμιότυπα που νόμιζα ότι ξαναζούσα τα παιδικά μου χρόνια στο δικό μου χωριό. Η μάνα να γκρινιάζει για τα μικυμάους, οι υποχρεωτικές ξάπλες τα μεσημέρια, που ο κόσμος ησυχάζει και δεν μπορεί να ακούει τις φωνές μας («ξαπλώστε και μην κοιμάστε» όπως γράφει χαρακτηριστικά), τα παιχνίδια στο ηρώο και στην εκκλησία, οι τσακωμοί μας, οι κόντρες μας, τα πειράγματά μας, η σαλάτα στο τραπέζι...

Παραλίγο να κλάψω με την ομορφιά και την "αθωότητα" εκείνης της εποχής, που τόσο μα τόσο ωραία και ανάγλυφα δίνει ο συγγραφέας. Τι να πω, δεν έχω λόγια. Καταπληκτικό και αγαπησιάρικο βιβλίο. Απίστευτη η τελευταία πρόταση του αποχαιρετισμού του ήρωα του βιβλίου στην κοπέλα που του εμφύσησε ανομολόγητη αγάπη: «το χέρι της ζυμάρι με βρόχινο νερό». ΟΚ παιδιά ο τύπος ξανάγραψε.

[Χρήστος Αναστασόπουλος]

Εξαιρετικό! Μου πρόσεφερε ένα υπέροχο ταξίδι στα παιδικά μου χρόνια! Ένα ταξίδι σε πράγματα και καταστάσεις που είχα δυστυχώς ξεχάσει. Η γλώσσα όπως πάντα αριστοτεχνική!

[Christiana]

Εξαιρετική η γραφή του Ζουργού, αλλά τα μυθιστορήματα με ήρωες παιδιά δεν είναι απ' τα αγαπημένα μου. Ανυπομονώ να δοκιμάσω κάτι άλλο από τον ίδιο συγγραφέα.

[Anastasia Kay]

ήταν ένα flash back χαρούμενο και κάποτε συγκινητικό,στα παιδικά μου χρόνια, μιας εγώ κ ο Νικόλας του βιβλίου, μοιραζόμαστε κοινές αναμνήσεις....

[Lilaki]

Μια τρυφερή περιγραφή των καλοκαιριών των παιδικών μας χρόνων ! Υπέροχη, νοσταλγική η γραφή του συγγραφέα σε ταξιδεύει γλυκά στα τοτινά καλοκαίρια της ζωής μας τότε που είμασταν παιδιά ! Ένα σημαντικό καλοκαίρι και αυτό του 1974 όταν η εισβολή στην Κύπρο και οι πολιτικές αλλαγές στοίχειωσαν τις υπάρξεις μας. Όλα τα έχει αυτό το καλοκαίρι που μας περιγράφει ο συγγραφέας, το ψήσιμο του μεσημεριανού φαγητού που πάντα γινόταν στον φούρνο της γειτονιάς , τα ατελείωτα παιχνίδια στις αλάνες, το gadget της εποχής ΤΑΚΑ ΤΑΚΑ..., την υποχρεωτική μεσημεριάτικη σιέστα, το κλασικό αυγουστιάτικο μπουρίνι, Μίκυ Μάους, Λουκυ ΛΟΥΚ και φυσικά το θερινό το σινεμά με τις γκαζοζες, τις λεμονάδες και το πασατέμπο !

[Maria Ch]

Πρώτη επαφή με τον Ζουργο. Δεν ενθουσιαστηκα και μου πηρε χρόνο να με τραβήξει η ιστορία αλλά στο τέλος μου άρεσε. Έχω αγοράσει κι άλλα βιβλία του Ζουργου για μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της δουλειάς του.

[Marianna Arvaniti]

Μου θύμισε πολύ τη σειρά «τα καλύτερα μας χρονια». Η παιδική αθωότητα , η αγνότητα των ανθρώπων , οι αρχές που διδάσκονταν παλιά και ήταν ζωντανες στην καθημερινή ζωή , οι προβληματισμοί και οι απογοητεύσεις. Και όλα αυτά με τη μαγική πένα του κου Ζουργου.

[Μίλτος Τρ.]

Ευχάριστο αλλά αδύναμο (σε σχέση με άλλα βιβλία του συγγραφέα)

[Christopher Dunne]

Με τον Ζουργό, τo ὀλον είναι ακόμα μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών. Αν και τα μέρη καθ' εαυτά είναι γεμάτα. Ένα ειδύλλιο, με την κλασική μορφή. Μια αφήγηση με τοπικό χρώμα, νοσταλγία, ενηλικίωση, τραγωδία, αγάπη.

[Christina Diavati]

4/5 Αστέρια
Ένα ιδιαίτερο καλοκαιρινό ανάγνωσμα με μοναδική γραφή που σε καθηλώνει. Ο Ισίδωρος Ζουργός καταφέρνει να αποτυπώσει με ευαισθησία και βάθος την ελληνική ύπαιθρο και τους ανθρώπους της, δημιουργώντας εικόνες τόσο ζωντανές που σχεδόν τις αισθάνεσαι. Οι χαρακτήρες είναι πολυδιάστατοι, με τον πρωταγωνιστή να ταξιδεύει όχι μόνο στον χώρο αλλά και στον χρόνο, γεμίζοντας το βιβλίο με νοσταλγία και σκέψεις για το παρελθόν. Η γλώσσα του είναι πλούσια και ποιητική, και οι περιγραφές του περιβάλλοντος και των συναισθημάτων διαπεραστικές. Σε κάποια σημεία η αφήγηση πλατειάζει, κάτι που ίσως κόβει λίγο τον ρυθμό, αλλά αυτό δεν μειώνει την ποιότητα του έργου.

Το βιβλίο αυτό κατάφερε να με γυρίσει πίσω στα παιδικά μου χρόνια, τότε που περνούσα τα καλοκαίρια στο χωριό με τη γιαγιά και τον παππού. Οι μυρωδιές, οι ήχοι και οι εικόνες του βιβλίου ξύπνησαν μέσα μου αναμνήσεις από εκείνα τα ανέμελα χρόνια, γεμίζοντάς με νοσταλγία και μια γλυκιά αίσθηση επιστροφής στις ρίζες. Αυτή η προσωπική σύνδεση το έκανε ακόμα πιο ξεχωριστό για μένα. Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί για τη γλυκύτητα και την αλήθεια του.

[Emily]

Πολύ ωραίο βιβλίο, πρόδρομος των επόμενων καλών βιβλίων του συγγραφέα.
Το 11χρονο αγόρι της πόλης πηγαίνει για να περάσει το καλοκαίρι του στο χωριό των παπούδων.
Το καλοκαίρι αυτό είναι πολλαπλώς σημαδιακό, μιας και είναι αυτό της επιστράτευτης, το 1974.

Είναι τόσο ιδιαίτερο το πέρασμα ενός παιδιού στην εφηβεία ...
Αυτό το μεταίχμιο μεταξύ παιδικής αθωότητας - αφέλειας και εφηβικών αναζητήσεων και ερωτηματικών.
Ένας κόσμος που αλλάζει ... Στιγμές που όλοι ζήσαμε και ξεχάσαμε.
Αυτό είναι που κέρδισα από το βιβλίο : μου ξύπνησε πάλι τις μνήμες των χρόνων που πέρασαν, τα λόγια, τα μαλώματα, τα παιχνίδια, τα μεσημέρια με τα εικονογραφημένα, τους γονείς μου, τους παππούδες μου...
Βιβλίο ατμοσφαιρικό χωρίς αμφιβολία.
Ο συγγραφέας κατάφερε να "διασώσει" τις μνήμες του, όλα αυτά τα χρόνια, χωρίς να θαμπώσουν έστω και ελάχιστα από τη σκόνη της λήθης.
Πολύ όμορφο εξώφυλλο!

[Gemma Gemmamou]

Κάτι από τα παιδικά μας χρόνια.

[Eyri Ioannidis]

Η αλήθεια είναι ότι από το συγκεκριμένο ανάγνωσμα περίμενα να διαβάσω ακριβώς όλα όσα διάβασα. Μία όμορφη, καλογραμμένη ιστορία με πρωταγωνιστές μερικά παιδιά, με τον χαρακτηριστικό τρόπο γραφής του Ζουργού, έστω και αν πρόκειται ξεκάθαρα για κάτι αρκετά πιο πρώιμο-άγουρο, που όμως λειτουργεί και σαν ένας προπομπός για τα όσα σπουδαία ακολούθησαν.

Δεν πρόκειται για το βιβλίο που θα με στιγματίσει, χωρίς, φυσικά, να μιλάμε για ένα κακό ή αδιάφορο βιβλίο. Σε καμία των περιπτώσεων!
Καλογραμμένο, ανάλαφρο, μία όμορφη ιστορία, η οποία, σε αρκετά από τα σημεία της, ίσως είδα κάτι από την δική μου παιδική ηλικία.

Ένα καλό δείγμα γραφής, για όλα εκείνα τα σπουδαία που θα ακολουθούσαν.

[Olga Kay]

Το μικρό αυτό βιβλίο χρονογραφεί ένα καλοκαίρι στη ζωή του μικρού Νικόλα, που σίγουρα θα θυμίσει σε πολλούς απο μας στιγμές των παιδικών μας διακοπών. Το καλοκαίρι του ‘74, το καλοκαίρι της εισβολής, δεν το ξεχνά κανεις εύκολα, ακόμη κι αν ήταν τότε μικρό παιδί. Το βιβλίο όμως δεν είναι ιστορικό αλλά βαθιά προσωπικό. Η διήγηση είναι γλαφυρή και πειστική. Όντως αυτός που διηγείται είναι ένα μικρό αγόρι, κι όχι ένας μεγάλος άντρας. Δεν έχει την αριστουργηματική γραφή των μετέπειτα βιβλίων του Ζουργού, αλλά είναι γλυκό και κάποιες στιγμές συγκινητικό.

[Mengrelaos]

Ευχάριστο βιβλιο, δίχως φλυαρία ή περιττά λόγια. Αργότερα, η ιδέα της "αγοροπαρέας" θα ξαναέρθει στο Ζουργό ως "Ανεμώλια"; Καμία σχέση στη πλοκή των δυο βιβλίων, βέβαια.

Η γραφή του Ζουργού σε πρώιμο στάδιο, αλλα ήδη υπάρχουν οι θαυμάσιες εικόνες που ζωγραφίζει με τις λέξεις του. Και ίσως αυτή η πρώιμη γραφή προσθέτει στο βιβλιο, το οποίο δεν κουράζει τον αναγνώστη, αλλα απλά τον μεταφέρει κυριολεκτικά σε μια άλλη εποχή.

[Georges]

Μια ιστορία που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια σας. Περιγραφικές σκηνές και ενεργοποίηση όλων των αισθήσεων. Συνειρμοί απ' όταν παραθερίζαμε οικογενειακώς, ξύπνησε μνήμες και μια γλυκιά νοσταλγία για τα παιδικά μου χρόνια.

[Johnakos Panoutsopoulos]

Στρωτή δομή χωρίς επιτήδευση, καλές περιγραφές τοπίων. Δεν έχει κάποιο συγκλονιστικό εύρημα, μόνο μπόλικη πλοκή και δράση, που, περιγράφεται όμορφα αλλά δεν δίνει κάτι επιπλέον. Δυστυχώς, στην αναπόφευκτη σύγκριση με το 'Ένα παιδί μετράει τα άστρα'... δεν υπάρχει σύγκριση.

[Wynterspryng]

Εκτός από το τελευταίο χρονολογικά βιβλίο του, έχω διαβάσει τα πάντα από τον Ζουργό, τον θεωρώ καταπληκτικό συγγραφέα. Το συγκεκριμένο αφήνει μιά γλυκόπικρη αίσθηση αλλά Ξανθούλη, δεν είναι όμως από τα δυνατότερα του.

[Maria Booklover]

Δεύτερη επαφή με τον συγγραφέα και δεν νομίζω πως θα υπάρξει τρίτη. Με κουράζει πάρα πολύ ο τρόπος γραφής του, τον βρίσκω αναίτια υπερβολικό στις περιγραφές του.

[Stavros Peroukidis]

Εξαιρετικό! Τα πρώτα δείγματα γραφής ενός μέγιστου συγγραφέα.

[Athina Kalavrezou]

Πολύ καλό, διαβάζεται ευχάριστα.

[Alexia Tsa]

Πριν ακόμη το πιάσω στα χέρια μου το αγάπησα. Τι γλυκό βιβλίο! Το έβαλα μέσα στην καρδιά μου, μαζί με τη Λέσχη των Αθεράπευτα Αισιόδοξων. Ταυτίστηκα με τους ήρωες. Στο χαρακτήρα της κυρα-Ευριδίκης είδα τη δική μου μαμά, λάτρεψα τα Θεσσαλονικιώτικα της παιδικής ηλικίας που μου θύμησε ο Ζουργός, είδα τον εαυτό μου όταν μιλούσε για τη Μαρίκα. Έτσι φωνάζω τις μαθήτριές μου κι εγώ! Ό,τι και να πω γι'αυτό το βιβλίο θα είναι λίγο. Το αγάπησα παράφορα.-

[Panagiotis]

Πολύ καλό βιβλίο μου ξύπνησε παιδικές μνήμες μου θύμησε ταινίες του ιταλικού νεορεαλισμού ,ήταν απλό και όμορφο όπως όλα τα σημαντικά πράγματα.

[Katerina Bakakou]

Το διάβασα μονορούφι, σε 3 ώρες. Απλά τέλειο.